باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
{{منبع|تاریخ=نوامبر ۲۰۱۷}}
نژادهای '''[[اسب]]''' زیاد و متفاوت است. این فراوانی حاصل آمیختگی اسب‌ها توسط انسان، و نیز [[انتخاب طبیعی]] می‌باشد. به‌طور کلی اساس جدا کردن اسب‌ها از [[اسبچه|اسبچه‌ها]]،‌ها، قد آن‌ها می‌باشد. قد اسب (بلندی [[جدوگاه]]) باید از ۱٫۴۸ متر بیشتر باشد. با این وجود استثنا نیز داریم (مثلاً فالابلا).
 
در اینجا نام و توضیح برخی از نژادهای اسب آورده شده‌است:
 
== اصیل ایرانی ==
گذشتهٔ این نژاد هنوز به درستی شناخته نشده‌است، ولی بی تردید این نژاد بسیار قدیمی است و از [[خاور میانه]] و نواحی دشتی و کوهستانی یا نیمه کوهستانی این منطقه ریشه گرفته‌است. طی تلاش ایرانیان از قبل از هخامنشیان در پرورش و اصلاح این نژاد، اسب‌های اصیلی به وجود آمدند که به خاطر چابکی و مقاومتشان مایه حیرت شدند اما بیشترین فعالیت‌های اصلاح این نژاد در زمان [[اشکانیان]] که ساکن شمال شرق [[ایران]] بودند انجام شد و اشکانیان که سوارکارانی ماهر بودند پس از در دست گرفتن حکومت در ایران در۲۵۰ ق. م اسب پارسی را به اسب ترکمن ترجیح داده و به مرور زمان روی به پرورش این نژاد و مقاوم کردن آن آوردند. نژاد اسب‌های اصیل انگلیسی از آمیزش اسب‌های پارس و اسب‌های محلی (انگلیسی) ریشه می‌گیرد. خون این نژاد امروزه تقریباً در رگ‌های همهٔ نژادهای سبک وزنسبک‌وزن جاری است.
 
قد این اسب‌ها بین ۱٫۴۵ تا ۱٫۵۵ متر است. آن‌ها می‌توانند هر رنگی داشته باشند ولی سیاه و سپید نیستند. رنگ (اسب)|رنگ سیاه نیز در آنان بسیار نادر است. موهای اسب پارس ابریشم مانند است. یکی از خصوصیات آن دمش است که بالا نگه داشته شده‌است (حتی به هنگام حرکت). از خصوصیات دیگر آن سر کوچک و برجسته، گردن بلند و کمانی، کمر کوتاه، کپل بالا و افقی و پاهای محکم آن است. پوست اسب پارس نازک است، به‌طوری که رگ‌های آن به‌خصوص در سر، مشخص هستند. پیشانی آن صاف است سوراخ‌های بینی آن باز می‌باشد. به‌علاوه، اسب پارس بر خلاف دیگر نژادها ۱۷ دنده و ۵ مهرهٔ کمری دارند (به جای ۱۸ دنده و ۶ مهرهٔ کمری).
گذشتهٔ این نژاد هنوز به درستی شناخته نشده‌است، ولی بی تردید این نژاد بسیار قدیمی است و از [[خاور میانه]] و نواحی دشتی و کوهستانی یا نیمه کوهستانی این منطقه ریشه گرفته‌است. طی تلاش ایرانیان از قبل از هخامنشیان در پرورش و اصلاح این نژاد، اسب‌های اصیلی به وجود آمدند که به خاطر چابکی و مقاومتشان مایه حیرت شدند اما بیشترین فعالیت‌های اصلاح این نژاد در زمان [[اشکانیان]] که ساکن شمال شرق [[ایران]] بودند انجام شد و اشکانیان که سوارکارانی ماهر بودند پس از در دست گرفتن حکومت در ایران در۲۵۰ ق. م اسب پارسی را به اسب ترکمن ترجیح داده و به مرور زمان روی به پرورش این نژاد و مقاوم کردن آن آوردند. نژاد اسب‌های اصیل انگلیسی از آمیزش اسب‌های پارس و اسب‌های محلی (انگلیسی) ریشه می‌گیرد. خون این نژاد امروزه تقریباً در رگ‌های همهٔ نژادهای سبک وزن جاری است.
 
=== خصوصیات اندام شناسیاندام‌شناسی اسب اصیل عربی ===
قد این اسب‌ها بین ۱٫۴۵ تا ۱٫۵۵ متر است. آن‌ها می‌توانند هر رنگی داشته باشند ولی سیاه و سپید نیستند. رنگ (اسب)|رنگ سیاه نیز در آنان بسیار نادر است. موهای اسب پارس ابریشم مانند است. یکی از خصوصیات آن دمش است که بالا نگه داشته شده‌است (حتی به هنگام حرکت). از خصوصیات دیگر آن سر کوچک و برجسته، گردن بلند و کمانی، کمر کوتاه، کپل بالا و افقی و پاهای محکم آن است. پوست اسب پارس نازک است، به‌طوری که رگ‌های آن به‌خصوص در سر، مشخص هستند. پیشانی آن صاف است سوراخ‌های بینی آن باز می‌باشد. به‌علاوه، اسب پارس بر خلاف دیگر نژادها ۱۷ دنده و ۵ مهرهٔ کمری دارند (به جای ۱۸ دنده و ۶ مهرهٔ کمری).
معمولاً وضعیت اندام شناسی،اندام‌شناسی، یک اسب در سه بخش سر، بدن و یال و دم و اندام حرکتی مورد بررسی قرار می‌گیرد. قد اسب عرب را از سطح زمین تا مرتفع‌ترین ناحیه جدوگاه ۱۴۲ تا ۱۴۹ سانتی مترسانتی‌متر و گاهی حدود ۱۴۵ سانتی مترسانتی‌متر مطرح کرده‌اند.
 
=== خصوصیات اندام شناسی اسب اصیل عربی===
معمولاً وضعیت اندام شناسی، یک اسب در سه بخش سر، بدن و یال و دم و اندام حرکتی مورد بررسی قرار می‌گیرد. قد اسب عرب را از سطح زمین تا مرتفع‌ترین ناحیه جدوگاه ۱۴۲ تا ۱۴۹ سانتی متر و گاهی حدود ۱۴۵ سانتی متر مطرح کرده‌اند.
 
الف) مشخصات سر:
ب) مشخصات بدن و یال و دم:
* [[جدوگاه]]: معمولاً چون اسب عرب دارای اتصال قوی گردنی – سینه‌ای می‌باشد در نتیجه ارتفاع جدوگاه با گردن یکی شده و معمولاً جدوگاه مشخص در اسب عرب به چشم نمی‌خورد و به صورت پیوسته با گردن بلندی می‌یابد.
* کمر: معمولاً زین گاه اسب عرب اندکی پائین ترپائین‌تر از سطح کپل و جدوگاه می‌باشد که مقدار این پائین افتادگی کمر بسیار متناسب با بدن و خوش فرم است.
* [[کپل]]: کپل اسب عرب یکی از ویژگی‌های اندام‌شناسی آن است معمولاً اسب عرب دارای کپل گرد و کاملاً برجسته و بسیار خوش فرم است.
* سینه: این ناحیه در اسب عرب هم در عرض و هم در طول عمق متناسبی دارد و به خاطر عرض زیاد و متناسب آن ناحیه با ناحیه شکم پیوسته به نظر می‌رسد. در هر صورت این عمق متناسب سینه به همراه منخرین گشاد و فاصله زیاد دو فک تحتانی، شرایط تنفسی خوبی را برای این نژاد فراهم می‌سازد. در هر صورت سینه عریض و عضلانی از اختصاصات این نژاد می‌باشد.
 
ج) اندام‌های حرکتی:
از شاخص‌ترین ویژگی‌های اندام حرکتی سم‌های سخت، بزرگ و معمولاً مقطع گرد آن‌ها است. همچنین دست‌ها و پاها کاملاًعضلانی و قلم در اندام‌های حرکتی جلو و عقب قطر متناسب و قوی دارند و هم چنین یکی از ویژگی‌های اسب عرب وجود موهایی در پشت ناحیه بخلق است که به نام Feather نامیده می‌شوند.
همچنین در مفصل خرگوشی (Hock) در اسب عرب خمیدگی نسبت به بقیه نژادها اندکی بیشتر است).
توضیح: یکی از ویژگی‌های اسب عرب در مورد گردن آن است که معمولاً اسب عرب قوسی در ناحیه گردن دار دکه معمولاً به سر فرمی قوسی شکل یا قویی شکل می‌دهد که اصطلاحاً به آن Mitbah می‌گویند. اسب.
 
=== تفاوت اساسی ساختار و ترکیب بدن اسب عرب با سایر اسبها ===
اما اسب عرب دارای ۱۷ دنده – ۵ مهره کمری و ۱۶ مهره دمی می‌باشند.
این اختلاف، به تحرک زیاد و ناحیه دم حیوان کمک می‌کند. ناحیه پشت حیوان کوتاه و تا حدودی مقعر می‌باشد.
دست و پای قوی و بدن جمع و جور جزء صفات خوب اسب عرب است.
 
اسب اصولاً حیوانی است که در آب و هوای سرد و خشک تکامل یافته و در مناطق بیابانی همچون کویرهای عربستان رشد نیافته‌است.
 
== اصیل ترکمن ==
 
اسب ترکمن گونه‌ای از زیباترین اسب‌ها است که در منطقهٔ ترکمن صحرا زیست کرده و پرورش می‌یابد. رنگ آن‌ها بیشتر خاکستری رنگ و بدنی کشیده و لاغر دارند. شکم آن‌ها بر خلاف بسیاری از نژادهای دیگر اسبها، تخت و به معنی دیگر شکم آن‌ها لاغر است. صادرات این اسب به خارج از کشور ممنوع است.
 
گفتنی است برنامه‌های اشتباه ایران در نیم قرن گذشته لطمه زیادی به ذخیره ژنتیکی اسب‌های ترکمن زده‌است و متأسفانه تعداد اسب‌های ترکمن خالص و خوب به شدت کاهش یافته‌است.
 
امروزه خالص‌ترین اسب‌های ترکمن ایران را در ترکمن صحرا (استان گلستان)و و منطقه راز و جرگلان از توابع استان خراسان شمالی می‌توان یافت که بیشترین جمعیت این اسب را دارا می‌باشد. خوشبختانه در سال‌های اخیر توجه بیشتری به تولید اسب‌های ترکمن شده‌است. تعدادی اندک و پراکنده از این نژاد توسط علاقه‌مندان در تبریز، اصفهان، تهران و همدان نیز نگهداری می‌شوند.
 
== اصیل انگلیسی (تروبرد Thoroughbred) ==
 
== هانوورین(Hanoverian) ==
 
اسب‌های [[هانوورین]] یا هانووری شناخته شده‌ترین اسب‌های [[نژاد خونگرم]] [[اروپا|اروپایی]] به‌شمار می‌روند و در [[ایالات متحده]] و همچنین در کل جهان به خوبی شناخته شده‌اند. اسب نژاد هانوورین در رشته‌های [[پرش]]، [[درساژ]] و [[سه روزه]] عملکردی بسیار خوب دارد.
 
بنابراین اگر در فکر خرید اسبی برای سوارکاری حرفه‌ای و شرکت در مسابقات پرش و به ویژه درساژ هستید اسب نژاد هانووری برایتان مناسب است. موفقیت‌هایی که این نوع اسب در [[رقابت|رقابتها]]ها به دست آورده‌است برتری او را به خوبی نشان می‌دهد. در [[المپیک]] سال ۱۹۹۲، ۱۳ [[مدال]] به اسب‌های نژاد هانووری تعلق گرفت و ۴ عنوان [[قهرمانی]] پی در پی پرورش اسب جهان همراه با ۵ مدال طلا، ۱ نقره و ۲ برنز در [[مسابقات درساژ]] و [[پرش نمایشی]] در المپیک سال ۱۹۹۶ جایگاه این اسب‌ها را هر چه بیشتر نشان داد.
 
[[انجمن اسب]] هانوورین آمریکا در سال ۱۹۷۸ شکل گرفت.
=== ویژگی‌های اسب هانووری ===
[[پرونده:Zafira Al Saida 0001.jpg|بندانگشتی|بارب]]
شیوه راه رفتن اسب نژاد هانووری بسیار با [[انعطاف]] است و به طرزی نرم گام بر می‌دارد،برمی‌دارد، [[یورتمه]] رفتن او حالت [[شناور|شناوری]] دارد، و در هنگام [[تاخت]] حرکتش سریع، منظم و [[ریتم دار]] است. شاید به همین دلیل باشد که این نوع اسب را برای [[درساژ]] بسیار مناسب می‌دانند. [[قد]] اسب هانووری به ۱/۵۳ تا ۱/۶۲ [[سانتیمتر]] می‌رسد. این اسب‌ها اسبهایی قدرتمند و [[ورزشی]] هستند و رفتاری کاملاً آرام و [[متعادل]] دارند.
 
==== مشخصات فیزیکی این نژاد ====
== آپالوسا ==
[[پرونده:Appaloosa stallion.JPG|بندانگشتی|آپالوسا]]
اسب آپالوسا به اسب [[سرخپوستی]] هم معروف است. زیرا برای اولین بار توسط آن‌ها [[پرورش]] داده شده‌است. اسب آپالوسا حاصل پرورش انتخابی توسط سرخپوستان [[Nez Perce]] [[ایداهو]] در شمال شرقی [[اورگان]] و جنوب شرقی [[واشنگتنواشینگتن]] بوده‌است. آن‌ها اساس این [[نژاد]] را اسب‌های [[اسپانیا|اسپانیایی]] قرار دادند. آپالوسا نیز نامی است که از رودخانه‌ای به نام [[پالوس]]، نزدیک یکی از [[قبایل]] سرخ پوستسرخ‌پوست گرفته شده‌است.
 
در [[ژورنال]] [[لویس]] و [[کلارک]] از سفرهای سال ۱۸۰۶ آن‌ها از این [[اسب‌های خالدار]] یاد شده‌است.
 
== شایر(Shire) ==
 
این نژاد از شمال انگلستان ریشه می‌گیرد و بزرگ‌ترین نژاد اسب است. قد شایرها به ۲ m نیز می‌رسد. وزن آن هم حدود ۱ تن می‌باشد. این نژاد نیز بسیار قدیمی بوده و نام آن توسط [[سزار]] هزاران سال پیش در ماجرای [[جنگ‌های گالی]] (Gaules) آمده‌است. رنگ شایرها معمولاً سیاه بوده، ولی به رنگ کهربایی با لکه‌هایی سفید در پاها یا سر نیز دیده می‌شوند. بدن آن‌ها بسیار عضلانی و قوی است و از آن‌ها برای کشیدن درشکه یا گاری استفاده می‌شد. این نژاد بسیار آرام، مهربان و مطیع می‌باشد.
 
این نژاد قدیمی از منطقه‌ای به نام «[[اندلس|اَندَلُس]]» در [[اسپانیا]] ریشه می‌گیرد. قبل از [[قرون وسطی]]، این اسب‌ها به دلیل چابکی و نرمی حرکات، در جنگ‌ها بسیار مورد استفاده قرار می‌گرفتند. در قرون وسطی، به دلیل سنگینی سلاح‌های جنگی، اسب‌های درشت هیکل تر ترجیح داده می‌شدند تا این که با [[رنسانس]] نرمی و سبکی حرکات این اسب‌ها دوباره مورد توجه قرار می‌گیرد. امروزه از این نژاد به خصوص در نمایش‌ها و سیرک‌ها استفاده می‌شود.
 
بلندی این اسب‌ها بین ۱٫۵۵ تا ۱٫۶۵ متر است و معمول‌ترین رنگ آن‌ها خاکستری است. رنگ آن‌ها با بالا رفتن سن به تدریج روشن ترروشن‌تر می‌شود. پال اسبان اصیل اسپانیایی بلند و حالت دار است.
 
== فریزین (Friesian) ==
 
== اسب کاسپین (خزری) ==
شواهدی مربوط به وجود یک اسب سواری اولیه و همچنین اسبی که متفاوت با اسب‌های هند و اروپایی باشد در دست است. محققان سال‌ها از وجود نقش یک اسب کوچک روی حجاری‌ها در ایران آگاه بودند اما طراحان اغلب این طوراین‌طور تفسیر می‌کردند که حجاری اسب‌های کوچک به دلیل کمبود جا بوده‌است. در بعضی از موارد این امر ممکن است دلیلی برای به تصویر درآوردن اندازه‌های متفاوت باشد، همان‌طور که این روش گاهی برای تمیز موقعیت دو یا چند تصویر به کار می‌رفته‌است ولی به ندرت در یک حجاری در مورد تندیس‌ها یا حیوانات رزمی که دارای اندازه‌های کاملاً متفاوت هستند به کار گرفته شده‌است. تخت جمشید و دارابگرد نمونه‌هایی عالی از مورد آخر هستند. در حجاری‌های تخت جمشید اختلاف اندازه بین اسب نیسایی و اسب‌های کوچک لیدیایی به ۸/۲۱ سانتی مترسانتی‌متر می‌رسد. باتطابق این مقدار با اندازه‌های طبیعی، اختلاف قد این دو اسب ۴۰ سانتی مترسانتی‌متر است. در حجاری‌های دارابگرد که از زمان ساسانیان به جا مانده نیز اختلاف بین اندازه این اسب‌ها در همین حد بوده‌است.
اسب خزر به لحاظ ظاهری، تناسب اندام یک اسب بزرگ را دارد برخلاف بسیاری از پونی‌ها که دارای دست و پای کوتاه و تنه درشت می‌باشند، دقیقاً یک اسب مینیاتوری است که شناخت آن از روی عکس و تصویر به راحتی امکان‌پذیر نیست و از آن جا شناخت زیادی با اسب نژاد عرب دارد، باید آن را در کنار یک شاخص قرار داد تا بتوان آن را تشخیص داد.
 
سر کوچک، چشم‌ها درشت و برجسته، پیشانی کمی محدب و گوش‌ها کوچک است. پوزه آن‌ها معمولاً کوچک و دارای منخرین باز هستند. گردن آن‌ها معمولاً قوس دار، باریک و دارای تناسبی مطلوب می‌باشد. یال و دم پر پشت و زیبا، کمر تا حدودی کشیده و بدن آن‌ها تقریباً باریک است. اندام حرکتی در عین ظرافت دارای استخوان بندی بسیار قوی و محکمی می‌باشد. دارای سم بسیار سفت و بیضی شکل است که احتیاج به نعل بندی ندارد. از نظر رنگ این نژاد به رنگ‌های سفید، سیاه، نیله یا خاکستری، کرنگ، کهر همانند رنگ کرنگ می‌باشد فقط یال، دم، دست و پا سیاه می‌باشد. سمند که همانند رنگ طلایی است فقط موهای یال، دم و قسمت‌های پایینی دست و پا سیاه‌است. در این نژاد تا کنون اسب ابلق دیده نشده‌است. قد اسب خزر کمتر از ۱۲۰ سانتیمتر است.
# اسب خزر فاقد Parietal Crest در جمجمه خود می‌باشد.
# استخوان کتف در اسب خزر پهن ترپهن‌تر از سایر نژادهای ایرانی بوده و بیشتر به استخوان کتف نشخوار کنندگان شبیه‌است.
# متاکارپ و متاتارس اسب خزر نسبت به قد حیوان بلند تربلندتر و باریک ترباریک‌تر می‌باشد.
# شش مهره اولی سینه‌ای دارای تیغه پشتی دراز تردرازتر نسبت به سایر نژادها می‌باشند و به خاطر همین اختلاف، جدوگاه در اسب خزر بسیار بالاتر از کپل قرار می‌گیرد.
# سم اسب خزر باریک و بیضی شکل و بیشتر شبیه به سم Equus Asinus است تا شبیه سم.
 
 
== پانویس ==
 
{{پانویس|۲|اندازه=ریز|چپ‌چین=بله}}