تفاوت میان نسخه‌های «عقل سلیم»

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
جز (اصلاح یادکردها (وظیفه ۱۹))
جز (ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
[[پرونده:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|بندانگشتی|[[ارسطو]] را می‌توان از نخستین افرادی دانست که از این مفهوم بهره گرفته‌اند. به نظر او عقل سلیم نوعی توانایی فهم با استفاده از مجموعهٔ [[حواس]] است و حسی است تا [[خرد (عقل)|خردبنیان]].]]
'''عَقلِ سَلیم''' یا "«قضاوت عقلانی"» یعنی توانایی فهمیدن و قضاوت کردن دربارهٔ موضوعات و اشیاء به صورتی که تقریباً بیشتر انسان‌ها به‌طور [[منطق|منطقی]] آن را انجام می‌دهند. فهمیدن و قضاوت کردن بر اساس عقل سلیم به آن‌گونه از فهم و درک و [[قضاوت]] اشاره دارد که معمولاً از انسان‌هایی با درک و فهم متعارف انتظار می‌رود و به‌طور عادی مناقشه‌ای بر سر آن نیست.
 
عقل سلیم البته تحت تأثیر نوع جوامع و فرهنگ‌ها است و ممکن است از یک [[فرهنگ]] تا فرهنگ دیگر تفاوت‌هایی از خود نشان دهد.
 
به عقل سلیم درک عام، فهم عامه<ref>{{یادکرد ژورنال | نویسنده=ویلفردکار | نام خانوادگی۲=سجادی | نام۲=سیدمهدی | عنوان=تئوری تربیتی و ارتباط آن با عمل تربیتی | ژورنال=مدرس علوم انسانی | شماره=3 | سال=1376 | صفحه=16–29 | پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/49999 | زبان=fa | تاریخ بازبینی=2015-01-23}}</ref> یا فهم متعارف<ref>{{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی=فطورچی | نام=پیروز | عنوان=شک گرائی از نگاه خواجه نصیر | ژورنال=فرهنگ | شماره=44 | سال=1381 | صفحه=259–292 | پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/43895 | زبان=fa | تاریخ بازبینی=2015-01-23}}</ref> یا ''عرف عام''<ref>{{یادکرد ژورنال | نویسنده=مایکل‌دویت | نام خانوادگی۲=شاهمرادی | نام۲=ایوب | نام خانوادگی۳=سعیدی | نام۳=حمید | عنوان=پرونده: واقعگرایی - ضد واقعگرایی | ژورنال=اطلاعات حکمت و معرفت | شماره=35 | سال=1387 | صفحه=30–34 | پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/533037 | زبان=fa | تاریخ بازبینی=2015-01-23}}</ref> و '''شعورِ متعارف''' نیز گفته می‌شود، که می‎تواندمی‌تواند جایگزین مناسبتری برای این مفهوم باشد.
 
عقل سلیم گاه این‌طور تعریف می‌شود: «قضاوت مستدل برآمده از [[تجربه]] به جای مطالعه.»<ref>{{یادکرد وب | نام خانوادگی=Hutson | نام=Matthew | عنوان=Common Sense Is Neither Common nor Sense | وبگاه=Psychology Today | تاریخ=2011-07-12 | سال=2011 | پیوند=http://www.psychologytoday.com/blog/the-power-prime/201107/common-sense-is-neither-common-nor-sense | کد زبان=en | تاریخ بازبینی=2015-01-23}}</ref> می‌توان عقل سلیم را درک طبیعی متعارف و مورد اتفاق نظر عموم در خصوص موضوعات در نظر گرفت.<ref>{{یادکرد وب | عنوان=نظریه چیست؟ (2) | وبگاه=رادیو فرهنگ | تاریخ=2012-02-05 | سال=2012 | پیوند=http://radiofarhang.ir/index.php?mode=content&content_id=29292 | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2015-01-23}}</ref>
 
اگرچه کاربرد این واژه تا دوره‎یدورهٔ یونان باستان قدمت دارد، لیکن در مفهوم امروزی آن می‎توانمی‌توان [[ویلیام جیمز]] را اولین فیلسوفی دانست که از این مفهوم برای تبیین فلسفه پراگماتیسم ( [[عمل‌گرایی]] ) بهره برد. در سخنرانی پنجم از کتاب پراگماتیسم، جیمز این تِز را بیان می‎کندمی‌کند که: "شیوه‎های«شیوه‌های تفکر ما درخصوص اشیا، کشفیات اسلاف خیلی دور ما هستند که توانسته‎اندتوانسته‌اند خود را در طول تجربه‎یتجربهٔ همه‎یهمهٔ دوران پس از خود حفظ کنند."» و این قالب‎هایقالب‌های ذهنی که شعور متعارف تلقی می‎شوند،بسترمی‌شوند، بستر روشهای علمی و پژوهش‎هایپژوهش‌های فلسفی هستند.
 
تقریباتقریباً هم‎زمانهم‌زمان با [[ویلیام جیمز]]، فیلسوف برجسته‎یبرجستهٔ بریتانیایی [[جرج ادوارد مور]] دفاع مستدلی از شعور متعارف ارائه کرد.<ref>{{Cite journal|date=2017-11-24|title=A Defence of Common Sense|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Defence_of_Common_Sense&oldid=811798053|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
 
== منابع ==
{{پانویس}}
* [http://www.ensani.ir/storage/Files/20120514075806-6081-136.pdf عقل سلیم]، هانری برگسون
{{معرفت‌شناسی}}