تفاوت میان نسخه‌های «گویش بروجردی»

جز
ویرایش Arash.1376 (بحث) به آخرین تغییری که Laberador انجام داده بود واگردانده شد
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
جز (ویرایش Arash.1376 (بحث) به آخرین تغییری که Laberador انجام داده بود واگردانده شد)
برچسب: واگردانی
{{جعبه اطلاعات زبان
|نام=گویش بروجردی
|نام محلی =وورییردیوُروویردی
|تلفظ=
|زیرنویس=
|منطقه={{IRN}}{{سخ}}استان‌های [[لرستان]]، [[استان همدان|همدان]]، [[استان مرکزی|مرکزی]]
|رنگ خانواده=
|fam2=[[زبان‌های هندوایرانی|زبان هند و ایرانی]]
|fam2=نزدیک ترین گویش به فارسی باستان
|fam3=[[زبان‌های ایرانی|زبان ایرانی]]
|fam3=لری بروجردی<ref name=linguistlist>{{یادکرد وب| نشانی = http://linguistlist.org/forms/langs/get-language-by-country.cfm?country=116| عنوان = Language by Country| تاریخ بازدید =۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ =۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴| ناشر =[[فهرست لینگوییست]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = http://archive.is/L8RAj| تاریخ بایگانی = ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref><ref name=ethnologue>{{یادکرد وب| نشانی =http://www.ethnologue.com/language/lrc| عنوان = Luri, Northern| تاریخ بازدید =۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ =| ناشر =[[اتنولوگ]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = http://archive.is/0E0GT| تاریخ بایگانی =۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref>
|fam4=[[زبان‌های ایرانی غربی|زبان ایرانی غربی]]
|fam5=[[زبان‌های ایرانی جنوب غربی|جنوب غربی]]
|fam6=[[لری]]
|fam3fam7=[[لری بروجردیشمالی]] یا لرستانی<ref name=linguistlist>{{یادکرد وب| نشانی = http://linguistlist.org/forms/langs/get-language-by-country.cfm?country=116| عنوان = Language by Country| تاریخ بازدید =۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ =۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴| ناشر =[[فهرست لینگوییست]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = http://archive.is/L8RAj| تاریخ بایگانی = ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref><ref name=ethnologue>{{یادکرد وب| نشانی =http://www.ethnologue.com/language/lrc| عنوان = Luri, Northern| تاریخ بازدید =۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ =| ناشر =[[اتنولوگ]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = http://archive.is/0E0GT| تاریخ بایگانی =۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref>
 
|iso3=lrc
|نقشه=
}}
'''گویش بروجردی''' یکی از گویش‌های رایج غرب کشور به ویژه در شمال شرقی [[استان لرستان]] است. این گویش در شهرستان های [[شهرستان ملایر]]،[[بروجرد]]،[[نهاوند]]،[[کنگاور]]،[[خنداب]]، و [[شازند]] و برخی روستاهای آن منطقههای رواج دارد.
 
== وابستگی زبانی ==
[[فهرست لینگوییست]]<ref name=linguistlist/> و [[اتنولوگ]]<ref name=ethnologue/> گویش لری موجود در بروجرد را گویشی از لری شمالی معرفی می‌کنند. [[دانشنامه ایرانیکا]] در توصیف شاخه‌های شمالی لری، از بروجرد، به عنوان یکی از مراکز مهم گویش‌های ''لری شمالی'' یاد کرده‌است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii |عنوان =LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori | ناشر =Iranica |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۲ فوریه ۲۰۱۳|زبان=انگلیسی}}</ref> امان الهی بهاروند بروجردی را از گویش‌های لری غربی می‌داند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده =Erik John Anonby |نشانی =http://www.jstor.org/stable/25188361 |عنوان =Update On Luri:How Many Languges? | ناشر = JSTOR: Journal of Royal Asiatic Society, Third Series, Vol. 13, No. 2, '''PP. 178'''|تاریخ =ژوئیه ۲۰۰۳ |تاریخ بازدید = ۲۰ فوریه ۲۰۱۳|زبان=انگلیسی}}</ref> اریک جان آنونبی لری را به سه زبان لرستانی، بختیاری و لری جنوبی تقسیم می‌کند و بروجردی را در کنار خرم‌آبادی، نهاوندی، لری اندیمشک و گویش‌های روستایی در زمره گویش‌های زبان لرستانی می‌داند که با هم مشابهت واژگانی دارند.<ref name="how">{{یادکرد وب|نویسنده =Erik John Anonby |نشانی =http://www.jstor.org/stable/25188361 |عنوان =Update On Luri:How Many Languges? | ناشر = JSTOR: Journal of Royal Asiatic Society, Third Series, Vol. 13, No. 2, '''PP. 181-182'''|تاریخ =ژوئیه ۲۰۰۳ |تاریخ بازدید = ۲۰ فوریه ۲۰۱۳|زبان=انگلیسی}}</ref> آنونبی دلیل مشابهت واژگانی این زبان‌ها با فارسی را به دلیل قرض‌گیری واژه‌ای می‌داند.<ref name="how"/> [[لغت‌نامه دهخدا]] زبان ساکنان [[شهرستان بروجرد]] را ''فارسی لری'' دانسته<ref name="loghatnaameh">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-42b8a517023842fca35ccf97dd42c365-fa.html |عنوان =بروجرد | ناشر =لغتنامه دهخدا |تاریخ =۱۸ نوامبر ۲۰۱۲ |تاریخ بازدید =۱ فوریهٔ ۲۰۱۳}}</ref> [[دانشنامه جهان اسلام]] نیز گویش مردم بروجرد را [[فارسی]] با لهجه بروجردی عنوان کرده‌است.<ref name="encyclopaediaislamica">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=1066 |عنوان =بروجرد | ناشر =دانشنامه جهان اسلام |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۱۳ فوریه ۲۰۱۳}}</ref> در دانشنامه بروجرد ذکر شده که مردم بروجرد به زبان فارسی با لهجه بروجردی سخن می‌گویند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://virugerd.ir/lan/language.html |عنوان=گویش مردم منطقه بروجرد | ناشر =دانشنامه بروجرد |تاریخ =۱ اردیبهشت ۱۳۹۳ |تاریخ بازبینی=۱۳۹۳/۶/۱۷}}</ref> همچنین در «تذکره حزین» در خصوص گویش مردم بروجرد چنین آمده‌است:<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=حزین بروجردی |نام=حسین |کتاب=دورنمایی از شهرستان بروجرد یا تذکره حسین حزین | ناشر=مجمع متوسلین به آل محمد | مکان = کاشان| شابک =978-964-7569-30-9 |سال=۱۳۸۰ (چاپ جدید)}} ص. ۳۱</ref> {{نقل قول|مردم صدهزار نفری این شهرشهرستان دارای لهجه و زبان مخصوصی هستند که شعبه‌ای از فرس باستان است و هنگامی که با لهجه خود سخن نگویند گفت و شنودشان عین عبارت کتاب است}}[[احمد اسفندیاری]] ویژگی‌های زبانی گویش بروجردی به گونه‌ای است که آن تبدیل به یک [[گویش]] مستقل و هم ارز با گویش‌های رایج در غرب ایران مثل فارسی [[لهجه اراکی|اراکی]]، فارسی [[لهجه همدانی|همدانی]]، [[لری]]، [[لکی]] و [[کردی]] می‌کند. وی در مقدمه کتاب «گویش بروجردی» به صراحت بیان می‌دارد که گویش بروجردی نه لهجه‌ای از فارسی امروزی و نه شاخه‌ای از لری است، بلکه گویشی مستقل و هم ارز با لری، لکی و لهجه‌های فارسی اطراف است که ریشه در [[فارسی میانه]] و به ویژه [[زبان پهلوی]] دارد.<ref name="GB">{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =اسفندیاری | نام = احمد| پیوند نویسنده = | عنوان =گویش بروجردی | ترجمه = | جلد = | سال = ۱۳۸۰| ناشر =نشر میعاد |مکان = بروجرد| شابک =۹۶۴۶۹۳۰۳۰۱ | صفحه = ۴| پیوند = | تاریخ بازبینی = ۱۳۹۱/۱۱/۱۳}}</ref> ریشه زبانهای ایرانی، لری-بختیاری و سایر گویش‌های [[زبان لری]] مانند زبان فارسی به [[پارسی میانه]] و از طریق پارسی میانه به [[پارسی باستان]] برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد وب| نشانی =http://www.iranicaonline.org/articles/isfahan-xxi-provincial-dialects| عنوان =Isfahan xxi. PROVINCIAL DIALECTS| تاریخ بازدید =۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ = | ناشر = [[دانشنامه ایرانیکا]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی =http://archive.is/2sGPU| تاریخ بایگانی = ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref>{{سخ}}
همچنین به عقیده [[ایران کلباسی]] محقق زبان‌های ایرانی، گویش بروجردی جزو [[گویش‌های مرکز ایران|گویش‌های مرکزی]] و از دسته [[زبان‌های ایرانی شمال غربی|شمال غربی]] [[زبان‌های ایرانی]] است که بعد از لهجه‌های (فارسی) [[گویش شیرازی|شیرازی]]، [[لهجه اصفهانی|اصفهانی]]، [[لهجه یزدی|یزدی]]، [[لهجه کرمانی|کرمانی]] و [[لهجه مشهدی|مشهدی]]، یکی از نزدیکترین گویش‌ها به فارسی است.<ref name="Kalbasi"/><ref>{{یادکرد وب |نویسنده =م-دهقان و پ-عبدی |نشانی= http://conf.semnan.ac.ir/uploads/goyesh_kaviri/jeld2/995-2.pdf|عنوان=نظام و فرایندهای آوایی در گویش بروجردی در مقابله با زبان فارسی | ناشر = دانشگاه سمنان|تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>{{سخ}}از سوی دیگر در لغت‌نامه دهخدا اشاره‌ای به گویش مردم شهر بروجرد نشده است، اما در زیر مدخل [[شهرستان بروجرد]] آمده‌است: {{نقل قول|زبان مادری سکنه شهرستان[بروجرد] لریفارسی بروجردیلری و مذهب عموم مسلمانان شیعه اثناعشری است.<ref name="loghatnaameh"/>}}
 
بر طبق کتاب درسی استان‌شناسی لرستان مردمان [[شهرستان بروجرد|بروجرد]]، [[بخش اشترینان|اشترینان]] و بخشی از [[سیلاخور|دشت سیلاخور]]، [[شهرستان دورود|دورود]] و [[شهرستان ازنا|ازنا]] و بخش شمال غربیه شهرستان الیگودرز به گویش بروجردی صحبت می‌کنند.<ref>{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = | نام = | پیوند نویسنده = | عنوان =استان‌شناسی لرستان | ترجمه = | جلد = | سال =۱۳۹۱ | ناشر =شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران |مکان =تهران | شابک = | صفحه =۵۷ | پیوند = | تاریخ بازبینی =}}</ref>