باز کردن منو اصلی

تغییرات

۱٬۶۶۹ بایت اضافه‌شده ،  ۳ ماه پیش
ادغام. + افزودن منبع + گسترش
صدای حسن زیرک، با ترانه‌هایی که خوانده‌است و اغلب آن‌ها بیش از ۵۰ سال پیش اجرا شده‌اند، در میان مردم کرد زبان، [[نوستالژیک|نوستالژیک (خاطره‌انگیز)]] است؛ به‌طوری‌که ترانه‌های وی در ذهن اکثر مردم کرد، یادآور خاطرات تلخ و شیرین زندگانی آنهاست.
 
=== ترانه‌های حسن زیرک ===
زیرک به واسطه زندگی و اقامت در بسیاری از مناطق ایران و عراق، توانسته‌است به زبان‌های ترکی [[آذری]]، [[فارسی]]، [[ارمنی]]، [[لری]] ترانه اجرا کند. همچنین در بسیاری از ترانه‌های او نام‌های جغرافیایی مانند نام شهرهای ایران به وفور شنیده می‌شود. ترانه‌هایی با مضمون میهن‌پرستی سروده‌است که به تمجید از [[ایران]] و مردم کُرد و مناطق کردنشین وقت پرداخته‌است.
 
=== ازدواج ===
حسن زیرک با [[میدیا زندی]]، گویندهٔ بخش کردی رادیو تهران، ازدواج کرد که حاصل آن ازدواج دو دختر به نام‌های مهتاب (آرزو) و مهناز (ساکار) بود. او چند ترانه نیز برای فرزندانش اجرا کرده‌است. میدیا زندی فرزند عزیز زندی در روز جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۸۷ خورشیدی در تهران درگذشت.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=فریدون حکیم زاده|کتاب=ساوجبلاغ مکری در اسناد|سال=۱۳۸۸|فصل=|صفحه=۸۲|جلد=|زبان=}}</ref>
 
=== درگذشت ===
[[پرونده:Hassanzirak-kurdish singer (3).png|بندانگشتی|150px|حسن زیرک در بستر بیماری؛ بیمارستان شیر و خورشید بوکان، ۱۳۵۱]]
[[پرونده:Tomb Hasan Zirak.jpeg|بندانگشتی|150px|نگاره قدیمی از آرامگاه حسن زیرک واقع در بوکان]]
 
سال‌های پایانی زندگی حسن زیرک در تلخی و ناکامی گذشت و چندان به آوازخوانی نمی‌پرداخت. به گفته دوستان و افرادی که زیرک را از نزدیک می‌شناختند، زیرک سابقه هیچ گونه بیماری نداشته‌است، بلکه او را در [[مهاباد]] مسموم کرده بودند. در نهایت مدتی که حسن در شهر [[اشنویه]] اقامت داشت، به شدت مریض شده و توسط خانواده‌اش به بوکان بازگشته و در بیمارستان این شهر بستری می‌گردد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.kurdistan24.net/so/program/cc7fb62e-5798-4bc1-8c24-916313b3f7b2 |عنوان= مستند حسن زیرک (زبان کردی)| ناشر = کوردستان 24 |تاریخ =تیر ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=۶ تیر ۱۳۹۸}}</ref>
 
حسن زیرک در پنجم تیرماه سال ۱۳۵۱، برابر با ۲۸ ژوئن ۱۹۷۲ در سن نزدیک به ۵۱ سالگی در بیمارستان [[بوکان]] به‌علت [[سرطان کبد]]، که نوعی از مسمومیت با [[زهر]] بود، به طرز مشکوک و مظلومانه‌ای درگذشت{{مدرک}} و در دامنهٔ کوه [[نالشکینه]] به خاک سپرده شد.
 
درهنگام مرگِ حسن زیرک، [[بی‌بی‌سی فارسی|رادیو بی‌بی‌سی]] از بزرگواری او یاد می‌کند و می‌گوید: '''«یگانه هنرمند مردم [[مردمان کرد|کرد]] در بیمارستان بوکان درگذشت.»'''
 
== نظر دیگران دربارهٔ حسن زیرک ==
 
[[عارف ابراهیم پور]]، از نوازنده‌گان قدیمی ایرانی که در دو کار با حسن زیرک در رادیو همکاری داشته‌است دربارهٔ حسن زیرک چنین گفته‌است: حسن زیرک بسیار صدای با قدرتی داشتند، بسیار آدم مهربان و خوبی بودند. من دو بار با ایشان در رادیو ضبط داشتم، حدوداً سال ۱۳۴۳ بود. من همیشه آقای [[مظهر خالقی]] رو نفرین می‌کنم، برای اینکه ایشان خواننده رسمی رادیو کرمانشاه بود، بعد آقای خالقی شد رئیس رادیو کرمانشاه و با ایرادهای بیخودی، حسن زیرک را از رادیو اخراج کرد و حسن زیرک افتاد به مراسم عروسی و آخر سر خبر داشتم در بوکان قهوه‌ای خانه‌ای باز کرده و همان‌جا درگذشت.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/آواهای-کمشنیده-از-دیروز-تا-امروز-حسن-زیرک/av-37022710 |عنوان=آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • حسن زیرک | ناشر =دویچه وله فارسی |تاریخ = |تاریخ بازبینی=۲۸ بهمن ۱۳۹۷}}</ref>
 
== اخراج از رادیو و آوارگی ==
حسن زیرک، پس از معروف شدن، افرادی اجازه ادامه فعالیت او را نداند و به بهانه‌های مختلف از رادیوهای تهران و کرمانشاه اخراج کردند. در سال‌های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۳ زندگی کارمندی زیرک به سرازیری می افتد و دولت به او حقوق نمی‌دهد چرا که رئیس برنامۀ کردی وقت [[شکرالله بابان]] گفته بود: ما نزدیک به 1500 ترانه با صدای حسن زیرک داریم، دیگر احتیاجی به خود او نیست.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.faratab.com/news/2494/%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%9B-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C--%D9%85%D9%84%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%86%21 |عنوان=
حسن زیرک؛ راوی ملودی های عشق و هجران! | ناشر =فراتاب |تاریخ =۵ تیر ۱۳۹۵ |تاریخ بازبینی=۱۸ تیر ۱۳۹۸ }}</ref>
 
در سال ۱۳۹۶ برای اولین بار عارف ابراهیم پور در برنامه‌ی که از دویچه‌وله آلمان پخش می‌شود، موضوع اختلاف و اخراج حسن زیرک توسط مظهر خالقی از رادیو کرمانشاه را رسانه‌ای می‌کند. در شبکه‌های مجازی برای حمایت از مظهر خالقی، این موضوع را جعلی و غیرواقعی خواندند. تا اینکه حسام الدین امین یکی از نخبان کُرد و اهل سنندج در مورد رابطه حسن زیرک و خالقی چنین گفته است: بدون واهمه می گویم خالقی با زیرک ارتباط خوبی نداشت و حتی یکی از عوامل در بدری و آوارگی زیرک او بود متاسفانه، این خصیصه ی بازدارنده‌ی اغلب مردم است که حسادتشان بر احساس همکاری شان می چربد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.kurdpress.com/details.aspx?id=79175 |عنوان= | ناشر =کرد پرس |تاریخ =۱۷ تیر ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=۱۸ تیر ۱۳۹۸ }}</ref>
 
=== درگذشت ===
[[پرونده:Hassanzirak-kurdish singer (3).png|بندانگشتی|150px|حسن زیرک در بستر بیماری؛ بیمارستان شیر و خورشید بوکان، ۱۳۵۱]]
[[پرونده:Tomb Hasan Zirak.jpeg|بندانگشتی|150px|نگاره قدیمی از آرامگاه حسن زیرک واقع در بوکان]]
 
سال‌های پایانی زندگی حسن زیرک در تلخی و ناکامی گذشت و چندان به آوازخوانی نمی‌پرداخت. به گفته دوستان و افرادی که زیرک را از نزدیک می‌شناختند، زیرک سابقه هیچ گونه بیماری نداشته‌است، بلکه او را در [[مهاباد]] مسموم کرده بودند. در نهایت مدتی که حسن در شهر [[اشنویه]] اقامت داشت، به شدت مریض شده و توسط خانواده‌اش به بوکان بازگشته و در بیمارستان این شهر بستری می‌گردد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.kurdistan24.net/so/program/cc7fb62e-5798-4bc1-8c24-916313b3f7b2 |عنوان= مستند حسن زیرک (زبان کردی)| ناشر = کوردستان 24 |تاریخ =تیر ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=۶ تیر ۱۳۹۸}}</ref>
 
حسن زیرک در پنجم تیرماه سال ۱۳۵۱، برابر با ۲۸ ژوئن ۱۹۷۲ در سن نزدیک به ۵۱ سالگی در بیمارستان [[بوکان]] به‌علت [[سرطان کبد]]، که نوعی از مسمومیت با [[زهر]] بود، به طرز مشکوک و مظلومانه‌ای درگذشت{{مدرک}} و در دامنهٔ کوه [[نالشکینه]] به خاک سپرده شد.
 
درهنگام مرگِ حسن زیرک، [[بی‌بی‌سی فارسی|رادیو بی‌بی‌سی]] از بزرگواری او یاد می‌کند و می‌گوید: '''«یگانه هنرمند مردم [[مردمان کرد|کرد]] در بیمارستان بوکان درگذشت.»'''
 
== ترانه‌شناسی ==
{{نوشتار اصلی | ترانه‌شناسی حسن زیرک}}
زیرک به واسطه زندگی و اقامت در بسیاری از مناطق ایران و عراق، توانسته‌است به زبان‌های ترکی [[آذری]]، [[فارسی]]، [[ارمنی]]، [[لری]] ترانه اجرا کند. همچنین در بسیاری از ترانه‌های او نام‌های جغرافیایی مانند نام شهرهای ایران به وفور شنیده می‌شود. ترانه‌هایی با مضمون میهن‌پرستی سروده‌است که به تمجید از [[ایران]] و مردم کُرد و مناطق کردنشین وقت پرداخته‌است.
حسن زیرک نه‌تنها دارای صدا و حافظهٔ منحصربه‌فردی بود، او در عین حال شعر می‌سرود و موسیقی برای آن می‌نواخت و حتی تغییراتی در شعرها و قافیه و وزن آن‌ها می‌داد. حسن زیرک ترانه‌های نیز به زبان فارسی و ترکی آذری و حتی لری نیز خوانده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=1895%23Title=نوروز%20در%20آوای%20حسن%20زیرک-%20بهزاد%20خالوندی |عنوان=نوروز در آوای حسن زیرک| ناشر =کردپرس |تاریخ= ۲۴ اسفند ۱۳۸۹ |تاریخ بازبینی= ۵ بهمن ۱۳۹۲}}</ref>
خوانندگان ترکیه‌ای بدون اشاره به ترانه اصلی، به اجرای دوباره ترانه‌های حسن زیرک با همان ملودی یا با تغییراتی در شعر پرداخته‌اند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.ozgurlukcusol.com/turkcelestirilen-kurtce-sarkilar-bir-kulturel-yagma-hikayesi/ |عنوان=Türkçeleştirilen Kürtçe şarkılar: bir kültürel yağma hikayesi (14 şarkıyı dinleyelim bakalım | ناشر =ozgurlukcusol |تاریخ =۲۰۱۵ |تاریخ بازبینی=۱۹ جون ۲۰۱۸}}</ref>
حسن زیرک در کنار ترانه‌های عاشقانه (عشق زمینی)، ترانه‌هایی نیز در وصف خاندان آل محمد (ص) دارد و در ترانه‌هایش می‌توان نام [[حضرت علی|حضرت علی (ع)]]، [[حضرت محمد]]، [[الله]] را به فور شنید. با آنکه حسن زیرک فردی مذهبی نبود و به گفته خودش، نتوانسته‌است در طول زندگی‌اش احکام دینی را همیشه به جا آورد. اما با این حال برخی از اشعار و ترانه‌هایش رنگ و بوی مذهبی دارد.
 
برخی از ترانه‌های معروف زیرک: