تفاوت میان نسخه‌های «دون ژوان»

۱۲ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
جز
جایگزینی با اشتباه‌یاب: بصورت⟸به‌صورت، برقرای⟸برقراری، میندازد⟸می‌اندازد، وفائی‌های⟸وفایی‌های
جز (ابرابزار)
جز (جایگزینی با اشتباه‌یاب: بصورت⟸به‌صورت، برقرای⟸برقراری، میندازد⟸می‌اندازد، وفائی‌های⟸وفایی‌های)
== تاریخچهٔ دُن ژُوان ==
داستانِ این اُپرا بر اساسِ شخصیتِ افسانه‌ایِ [[دن خوان|دُن خوان]] (یا دُن ژوان) شکل گرفته که فردی [[بی‌بندوباری|بی‌بندوبار]] و اغواگرِ زنان است. این اپرا نخستین بار در تاریخ ۲۹ اکتبر ۱۷۸۷، توسط اپرای ایتالیایی [[پراگ]] در خانه نمایش پراگ (Teatro di Praga با نام فعلی Estates Theatre) به روی صحنه رفت.
[[اپرا نامه دا پونته]] به مانندِ بسیاری از آثارِ آن زمان، بصورتِبه‌صورتِ [[نمایش دراماتیک|نمایشی دراماتیک]] و سرگرم‌کننده - همراه با بازی‌ها و گفتارهای گاه شوخی و گاه جدی - [[رده‌بندی]] شد. ''موتسارت'' نیز آن را در لیستِ [[اپرا بوفا]]های خود قرار داد.<ref>The theatre is referred to as the Teatro di Praga in the libretto for the 1787 premiere (Deutsch 1965, 302–303); for the current name of the theatre see [http://www.narodni-divadlo.cz/Default.aspx?jz=en&dk=text.aspx&it=40&sb=0 "The Estates Theatre"] at the Prague National Theatre website.</ref>
تیرسود مولینا راهبی که بخاطر نوشتن درام از کلیسا اخراج شد، نمایشنامه‌ای به نامِ [[شیاد سویل]] نوشت که پایه‌گذار تیپِ دون ژوان به‌شمار می‌رود.
اپرای دُون جووانی هم‌اکنون در بینِ اپراهایی که بیشترین اجرا را در سراسر دنیا داشته‌اند، رتبه دهم را به خود اختصاص داده و نکات و پیام‌های پُرباری را برای [[فیلسوف|فلاسفه]] و [[نویسنده|نویسندگان]] به ارمغان آورده‌است.<ref>{{cite web |title= Opera Statistics |url= http://operabase.com/top.cgi?lang=en#opera |publisher= Operabase |accessdate=13 August 2013}}</ref>
=== پرده یک ===
==== نمای اول - باغ کماندتور ====
لپورلو - پیشخدمتِ دون جووانی - از کارِ سخت و زیادِ خود شکایت می‌کند.<ref>Notte e giorno faticar</ref> دون جووانی در حالِ فریب دادنِ دختر کماندتور - [[دونا آنا (دون ژوان)|دونا آنا]] - و وادار کردنِ او به هم آغوشی می‌باشد و لپورلو مراقبِ اطراف است. جیووانی صورتِ خود را با ماسک پوشانده‌است. ''دونا آنا'' که راضی به برقرایبرقراری ارتباط با او نیست، محکم بازوانِ او را چسبیده و سعی دارد مانع فرارِ مردِ هوسباز شده و او را بشناسد.<ref>Trio: Non sperar, se non m'uccidi, Ch’io ti lasci fuggir mai</ref> دونا آنا شروع به داد و فریاد کرده و کمک می‌خواهد. پدرش سر می‌رسد و مرد جوان را به خاطرِ آزار رساندن به دخترش به مبارزه می‌طلبد. دونا آنا با شتاب به سمتِ خانه می‌رود تا نامزدش - دون اتاویو - را به کمک پدر بیاورد؛ اما پیش از رسیدنِ آنها، دون جووانی پدرِ دختر را می‌کشد و به همراهِ لپورلو فرار می‌کند. دونا آنا با دیدنِ جسدِ خونین پدر، بسیار وحشت زده شده و تصمیم به تلافی می‌گیرد. او از اتاویو نیز می‌خواهد که به انتقام جوئی سوگند خورده و او را در این راه یاری کند.<ref>Duet: Ah, vendicar, se il puoi, giura quel sangue ognor</ref>
 
==== نمای دوم - میدانگاهی عمومی بیرون از قصر دون جووانی ====
جووانی و لپورلو وارد صحنه می‌شوند. آن‌ها صدای زنی (دونا الویرا) را می‌شنوند که آوازی غمناک می‌خواند و از اینکه معشوقه اش رهایش کرده شکایت می‌کند و قصد انتقام دارد.<ref>Ah, chi mi dice mai</ref> دون جووانی به زن نزدیک شده و تظاهر به دلجوئی می‌کند؛ ''الویرا'' هم بلافاصله او را شناخته، وی را از خود می‌راند و می‌گوید که این ناراحتی‌ها به خاطرِ بی وفائی‌هایوفایی‌های اوست. زنِ فریب خورده از اینکه جُووانی سه روز پس از اینکه به او قول ازدواج داده ترکش کرده، گله می‌کند و به مردِ لاابالی هشدار می‌دهد که رفتارهای ناشایستِ او عقوبتِ سنگینی را در پی خواهد داشت. جووانی از پیشخدمتش می‌خواهد که با الویرا صحبت کند و حقایق را به او بگوید.
 
لپورلو به الویرا می‌گوید که جُووانی ارزشِ عشقِ پاکِ او را ندارد و تعدادِ زنانِ فریب خورده توسطِ وی را از روی کتابچه فهرستی، برایش می‌خواند: " ۶۴۰ نفر در ایتالیا، ۲۳۱ نفر در آلمان، ۱۰۰ نفر در فرانسه، ۹۱ نفر در ترکیه؛ و اما در اسپانیا … فقط ۱۰۰۳ نفر! " ("Madamina, il catalogo è questo") روشن شدنِ حقایق، الویرا را عصبانی تر کرده و برای انتقام جوئی مصمم تر می‌شود.
 
==== نمای سوم - سالن رقص ====
دو ارکستر جداگانه در حال نواختن موسیقی‌های شاد هستند. لپورلو شروع به رقصیدن با ماستو و سرگرم کردنش می‌کند؛ جووانی نیز از این فرصت استفاده کرده و زرلینا را به اتاق خصوصیش می‌برد. مهمانها مشغول رقص و شادمانی اند که صدای جیغ زرلینا توجه همه را به خود جلب می‌کند. ماستو متوجه غیبت جووانی و زرلینا می‌شود و جووانی هم برای سرپوش گذاشتن بر ماجرا، شروع به کتک زدن لپورلو می‌کند و آزار و اذیت زرلینا را گردن او میندازدمی‌اندازد. اتاویو، آنا و الویرا نزد جووانی میایند؛ اتاویو تپانچه ایی را به سمت وی گرفته و به او می‌گوید که آن‌ها از تمامی جنایاتش با خبرند و قصد تلافی دارند؛ سپس ماسک خود را برمی‌دارند اما قبل هر گونه اقدامی، جووانی موفق به فرار می‌شود.
 
=== پرده دو ===
۴۹٬۷۹۷

ویرایش