تفاوت میان نسخه‌های «جنگل‌های آمازون»

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
جز (ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
 
== نام ==
نام رودخانه آمازون (و مشتق از آن، نام جنگل آمازون) را کاشف اسپانیایی، [[فرانسیسکو ده اوریانا]] بر این رود گذاشت. او در آن زمان با جنگجویان زن از قبیله [[تاپویاس]] برخورد کرد و آنان او را به یاد قبیله‌ای از زنان رزمنده به نام [[آمازون‌ها]] انداخت که در اساطیر و تواریخ یونانی از آن‌ها نام برده شده‌است.<ref name="theoi.com">[http://www.theoi.com/Olympios/AresFamily.html Apollonius Rhodius, Argonautica, Book 2]</ref><ref name="ARGONAUTICA BOOK 2">[http://sacred-texts.com/cla/argo/argo23.htm ARGONAUTICA BOOK 2]</ref> آمازون‌ها شاید در اصل گروهی از [[سکاها|سکاهای]] ایرانی‌تبار آسیای میانه بودند که در بین آن‌ها زنان به همراه مردان می‌جنگیدند. احتمال داده شده که ریشه واژه آمازون از یک زبان غیر هندو اروپایی باشد و همچنین این احتمال هست که یک واژه ترکیبی ایرانی باشد (ها-مازان) در معنی «با هم جنگیدن، هم‌رزمی».<ref>"Amazon | Origin And Meaning Of Amazon By Online Etymology Dictionary". 2018. Etymonline.Com. Accessed October 15 2018. https://www.etymonline.com/word/Amazon#etymonline_v_10951.</ref> اگرچه در منابعی مانند آکسفورد ریشه این واژه را ناشناس می دانندمی‌دانند و این احتمال نیز می رودمی‌رود که یویانی به معنی «بدون سینه» باشد. اشاره به زنان جنگجویی به نام آمازونها که سینه راست خود را می بریدندمی‌بریدند برای آنکه بتوانند بهتر با تیر و کمان کار کنند. <ref>https://www.lexico.com/en/definition/amazon</ref>
 
== بومیان ==
| doi=10.1126/science.272.5260.373 |bibcode = 1996Sci...272..373R}}</ref>
 
جنگل‌های آمازون مأمن بیش از ۱۸۰ قبیله بومی است. در اعماق این جنگل‌ها هنوز قبایلی از بومیان زندگی می‌کنند که تاکنون با دنیای امروز و مردمان شهرنشین تماسی نداشته‌اند. هر از گاه خبری از کشف یکی از قبیله‌های ناشناخته آمازون در رسانه‌های دنیا شنیده می‌شود. البته نزدیک به بیست میلیون نفر هم در قلب قبیله‌های مختلف در اطراف زندگی می‌کنند که به بشر امروزی نزدیک‌تر هستند. دولت برزیل برای حفظ فرهنگ و اصالت این بومیان که هر یک احتمالاً زبان و آیین‌های منحصر به فردی دارند، بخش‌های بزرگی از جنگل‌های آمازون را تحت حفاظت قرار داده استداده‌است.<ref>بی‌بی‌سی فارسی: [http://www.bbc.com/persian/science/2009/03/090319_si_brazil_indians تجمع اعتراضی در برزیل برای 'نجات جنگل‌های آمازون']. چهارشنبه ۰۹ فوریه ۲۰۱۱–۲۰ بهمن ۱۳۸۹.</ref>
نیمی از جمعیت قبایل جنگل آمازون طی سالیان متمادی بر اثر بیماری، گرسنگی و جنگ جان خود را از دست داده‌اند.<ref name="خبرگزاری ایسنا"/>
 
== تهدید آمازون ==
[[پرونده:Fires and Deforestation on the Amazon Frontier, Rondonia, Brazil - August 12, 2007.jpg|بندانگشتی|400px|چپ|آتش و جنگل‌زدایی در روندونیا، برزیل.]]
بخش برزیلی آمازون طی چهل سال گذشته (تا ۱۳۶۹ خورشیدی) بیش از ۱۸ درصد از جنگل‌های خود را از دست داده استداده‌است که مساحتی برابر با مساحت [[کالیفرنیا]] را دربر می‌گیرد. بریدن درخت‌ها برای چوب، گسترش کشتزارهای [[سویا]] و ایجاد دام‌داری باعث این جنگل‌زدایی‌ها بوده‌است.<ref name=ToolAutoGenRef1/>
 
جنگل‌های آمازون نقش بزرگی در تصفیه هوای زمین دارند و برای همین دولت برزیل در سال ۲۰۰۹ متعهد شد تا جلوی جنگل‌زدایی را در این کشور بگیرد. برزیلی‌ها متعهد شده‌اند که تا سال ۲۰۲۰ میلادی ۸۰ درصد از جنگل‌زدایی در کشورشان را به نسبت آنچه که به‌طور متوسط بین ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۵ روی داده بود، کم کنند. علی‌رغم اظهارات مقامات دولتی برزیل مبنی بر اقدام برای حفظ آمازون، سالانه به‌طور متوسط ۱۹٬۴۰۰ کیلومتر مربع از آن جنگل برای چنین مصارفی نابود می‌شود.
به موجب نتایج پژوهش‌های محققان اداره هواشناسی بریتانیا، در دیدی محافظه‌کارانه، افزایش متوسط دما به اندازه دو درجه سلسیوس (سانتیگراد) بالاتر از متوسط دما در دوران پیش از صنعتی شدن، سبب نابودی ۴۰ درصد پوشش جنگلی آمازون تا پایان قرن جاری میلادی خواهد شد. در همین سناریوی محافظه‌کارانه، افزایش متوسط دما به اندازه سه درجه، سبب نابودی ۷۵ در صد پوشش جنگلی در منطقه آمازون خواهد شد.
 
اما جنگل آمازون که به «ریه تنفسی کره زمین» شهرت یافته تنها توسط افزایش دما تهدید نمی‌شود، بلکه قطع درختان و تخریب عمدی جنگل برای مصارف گاوداری و کشاورزی هم به مشکلات افزوده استافزوده‌است.
 
طرفداران محیط زیست رفع ممنوعیت فروش محصولات اصلاح ژنتیکی شده در [[برزیل]] را نیز تهدید جدی برای جنگل‌های بارانی آمازون می‌دانند. در قانون جدید، عرضه و کشت محصولات اصلاح [[ژنتیک]]ی شده به ویژه [[سویا]] برای صادرات تأیید شده‌است. شرکت‌های [[زیست‌فناوری]] و [[کشاورز]]ان بزرگ برندگان این قانون جدید محسوب می‌شوند. هرچند این اقدام و همچنین قانونی شدن تحقیقات بر روی [[سلول‌های بنیادی]] جنین انسان از دید مردم برزیل حرکتی به سوی برزیل نوین است؛ اما طرفداران محیط زیست می‌گویند جنگل‌های بارانی و کشاورزان کوچک بازنده ماجرا هستند.
از طرفی آزادراهی که در آمریکای جنوبی کشیده می‌شود و از جنگل‌های آمازون عبور می‌کند، نیز در تخریب این جنگل‌ها نقش مهمی دارد. از طرف دیگر، دادگاهی در برزیل با احداث سومین سد بزرگ جهان روی رودخانه ژینگ و در قلب جنگل‌های آمازون موافقت کرده‌است.
 
در سال ۱۳۹۴ خورشیدی (۲۰۱۵ میلادی) اعلام شد که برزیل و پرو با پیشنهاد چین برای احداث [[راه آهنراه‌آهن]] در آمازون موافقت اولیه کرده‌اند. در صورت احداث، طول این راه آهنراه‌آهن به بیش از ۵ هزار کیلومتر می‌رسد و [[ریو دو ژانیرو]]، دومین شهر بزرگ برزیل در حاشیه اقیانوس اطلس را به بندری در پرو در [[اقیانوس آرام]] متصل می‌کند. توسعه این خط آهن از هزینه صادرات مواد خام و فراورده‌های کشاورزی به چین کم می‌کند اما مخالفان طرح می‌گویند ساخت و ساز برای ایجاد راه آهنراه‌آهن ممکن است به جنگل‌های بکر آمازون لطمه بزند.<ref>بی‌بی‌سی فارسی: [http://www.bbc.com/persian/world/2015/05/150523_l57_china_amazon_rail برنامه چین برای ساخت راه‌آهن پنج هزار کیلومتری در جنگل‌های آمازون]. ۲۳ مهٔ ۲۰۱۵–۰۲ خرداد ۱۳۹۴</ref>
 
هم در سال ۲۰۰۵ و هم در سال ۲۰۱۰ میلادی جنگل‌های آمازون دچار خشکسالی شدید شدند که نابودی گیاهی بزرگی را در مناطق مختلف رقم زد. یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که در صورت [[گرمایش جهانی|افزایش سه سانتیگرادی میانگین دمای جهان]]، حدود ۷۵ درصد از جنگل‌های آمازون نابود خواهند شد.<ref>[http://www.sciencekids.co.nz/sciencefacts/earth/amazonrainforest.html sciencekids.co.nz]. بازدید: آوریل ۲۰۱۷.</ref>
 
== سفر گرد و غبار صحرا تا آمازون ==
هر سال جریانی از گرد و غبار [[صحرای بزرگ آفریقا]] سراسر اقیانوس اطلس را از شرق به غرب طی می‌کند و به جنگل‌های آمازون می‌رسد. این گرد و غبار به خاک‌های آمازون که بر اثر باران‌های تند و سیلاب [[فسفر]] خود را از دست داده‌اند، فسفر می‌رسانند. پژوهش‌ها نشان داده استداده‌است که در مدت هفت سال، به‌طور متوسط هرسال ۲۸ هزار تن خاک به منطقه جنگلی آمازون در آمریکای جنوبی منتقل شده‌است. این خاک دارای ۲۲ هزار تن فسفر بوده، که عامل غذایی حیاتی در رشد گیاهان و ماده اصلی کودهای تجارتی است. دانشمندان با استفاده از ماهواره توانسته‌اند گرد و غبار صحرا و عبور آن از اقیانوس اطلس را ردگیری کنند.<ref>[http://ir.voanews.com/a/africa-desert-amazon-rainforest/2677558.html صدای آمریکا. فارسی]. بازدید: دسامبر ۲۰۱۶.</ref>
 
== نگارخانه ==