تفاوت میان نسخه‌های «نائین»

۴ بایت اضافه‌شده ،  ۴ ماه پیش
جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
جز (ref update بهبود/اضافه کردن منبع‌)
جز (ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
}}
 
'''نائین'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نائین|نشانی=http://gndb.ncc.org.ir/Pages/jpgMaps.aspx?end=PWAfGDyAGD4=|وبگاه=پایگاه جستجوی نامهای جغرافیایی|بازبینی=2019-04-01|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=}}</ref> در استان [[استان اصفهان|اصفهان]] و مرکز شهرستان [[شهرستان نائین|نائین]] قرار دارد. این شهر در منطقه [[دشت کویر]] قرار گرفته‌ استگرفته‌است و آب و هوایی خشک دارد. نایین در فاصله ۶۵ کیلومتری شهرستان [[ورزنه (اصفهان)|ورزنه]] واقع شده و فاصله آن تا [[گاوخونی|تالاب گاوخونی]] ۹۰ کیلومتر است.
 
قدمت نائین بیش از ۳۰۰۰ سال است.
 
[[مسجد جامع نائین]] از لحاظ قدمت اولین یا دومین مسجد پابرجا در ایران است و پیشینه‌یپیشینهٔ ساخت آن به قرن نهم میلادی (قرن 3۳ هجری) بازمی‌گردد.
 
علاوه بر [[زبان فارسی]]، بسیاری از مردم محلی به گویش [[زبان نائینی|نائینی]] صحبت می‌کنند که گویشی از [[زبان‌های ایران مرکزی]] است.
{{اصلی|خانه پیرنیا (موزه مردم‌شناسی کویر)}}
خانه پیرنیا یکی از یادگارهای ارزشمند معماری دوران [[صفویه]] و نمونه شاخصی از مساکن سنتی نائین است. این بنا که الگوی مهم معماری و هنری خانه‌های تاریخی در منطقه کویر است و در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۹۹۵ به‌عنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده‌است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.tishineh.com/touritem/1207/1|عنوان = خانه تاریخی پیرنیا، ایرانگردی تیشینه|}}</ref> بنا مربوط به دوره صفوی می‌باشد و در اصفهان، نائین، مقابل [[مسجد جامع]] نائین و خیابان ۲۵ شهریور واقع شده‌است. فضاهای اصیل مساکن سنتی موجود در خانه از قبیل [[هشتی]] – [[دالان]] – [[شاه‌نشین]] – [[غلام‌گردش]] و… بیانگر سکونت مردمی است که از قدیم اهل فضل و هنر بوده‌اند. این ساختمان در حال حاضر محل [[موزه مردم‌شناسی]] کویر واداره [[میراث فرهنگی]] نائین است.
نخست سیدی از اهالی زواره به عنوان نماینده شاهان [[صفویان|صفوی]] در این خانه حضور داشته و به رفع و رجوع امور شهر نائین می‌پرداخته. بعدها این خانه به خاندان پیرنیا رسیده‌است. گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های [[ایوان شاه‌نشین]] و [[کرسی]] و اتاقک فوقانی چشم‌نواز و خیره‌کننده‌است. در این گچ‌بری‌ها تزیینات متنوع معماری چون [[رسمی‌بندی]]، [[کاربندی]]، [[یزدی‌بندی]] و… است. کنار نقاشی روی دیوار اشعار زیبایی نیز نقش بسته‌است در قسمت ایوان شاه‌نشین تصاویر زیبایی از هفت پیکر [[نظامی گنجوی|نظامی]] بر دیوارها نقاشی شده‌است. فضای اصیل مساکن سنتی موجود در خانه عبارتند از: [[ورودی]]، هشتی، [[غلام‌گردش]]، ایوان شاه‌نشین، [[اتاق نشیمن پاکرسی]]، دلان، بخش تابستان‌نشین و زمستان‌نشین. این خانه در سال ۱۳۷۳ به موزه مردم‌شناسی کویر نائین تبدیل گشت و اداره میراث فرهنگی نائین در این خانه مستقر است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=جاذبهجاذبه‌های هاي تاريخيتاریخی و معماريمعماری|نشانی=http://ostan-es.ir/Index.aspx?page_=form&lang=1&sub=20&tempname=naein&PageID=1687|وبگاه=ostan-es.ir|بازبینی=2019-08-30|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=}}</ref>
 
==== خانه تاریخی فاطمی ====
از شهر نائین با بیش از ۵۰ بنای آب‌انبار می‌توان به شهر آب‌انبارها یاد نمود که ۸۰ درصد از آن‌ها مورد استفاده‌است و اکثراً به پمپ برقی مجهز هستند. با این وجود از سال ۱۳۷۵ آب شرب لوله‌کشی از زاینده‌رود به نائین منتقل می‌شود.
 
تیپ و شکل آب‌انبارهای نائین حائز اهمیت بوده و از اجزاء مختلفی همچون مخزن، بادگیر، پاشیر تشکیل شده‌است بادگیر در اطراف مخزن و وسیله خنک‌کننده جهت آب بوده‌است و پاشیر با معماری سر در جهت برداشت آب ساخته شده‌است در نائین آب‌انبارها را به تناسب نیاز با اشکال مختلفی می‌توان مشاهده نمود. معمولاً شکل کلی آب‌انبارها با یک مخزن و دو [[بادگیر]] در کنار آن و یک پاشیر روبروی آن دیده می‌شود ولی به تناسب نیاز گاهی با یک پاشیر دو مخزن (آب‌انبار خان یا دوقلوی نائین و محمدیه) با یک مخزن و دو پاشیر (آب‌انبار مصلای نائین) و اشکال متنوع دیگر می‌توان مشاهده نمود. قدمت آب‌انبارهای نائین از صفویه به بعد بوده و در طول دوره‌های تاریخی مهم‌ترین عامل ذخیره آب محسوب می‌گردیده‌است در نائین این عنصر معماری با وجود در دسترس بودن فناوری‌های روز، هنوز مورد استفاده‌است.<ref name=":0" />
 
=== حمام‌های تاریخی ===
 
== مردم ==
مردم نائین مسلمان و [[شیعه اثنی عشری]] هستند. مردم نائین به زبانی سخن می‌گویند که بازمانده زبان [[ایران باستان]] و (پهلوی) است. این زبان شباهت بسیار زیادی به متون اوستایی و گویش زردشتی دارد و احتمال می‌رود مردم نائین به سبب مراوده زیاد با زردشتیانی که در این منطقه ساکن بوده‌اند این زبان را برخود گرفته‌اند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مبانی مردم شناسیمردم‌شناسی نایین|نشانی=http://ostan-es.ir/Index.aspx?page_=form&lang=1&sub=20&tempname=naein&PageID=1680|وبگاه=ostan-es.ir|بازبینی=2019-08-30}}</ref>
 
=== پوشش‌ها ===
از صنایع رایج و معتبر نائین عبا بافی است. پیش از فرش، کیفیت عبای نائین در ایران بسیار مشهور بود. عبا بافان، محصول خود را از کرک و پشم شتر در رنگ‌های زرد، مشکی، سرخ و خرمایی می‌بافند. مهم‌ترین مرکز عبابافان نائین در محمدیه قرار دارد. کارگاه‌های این عبابافان و نیز نحوه کار آن‌ها یکی از جاذبه‌های منطقه محسوب می‌شود.
 
در فاصله سال‌های ۱۳۱۳ تا ۱۳۲۰ که استفاده از لباس‌های سنتی و محلی تا حدی ممنوع شد عبای نائین نیز از رونق افتاد. اما پس از شهریور سال ۱۳۲۰ این صنعت دوباره رونق گرفت به‌طوری‌که عباهای زمستانی که در نائین بافته می‌شدند به چنان شهرتی رسیدند که [[کشورهای حوزه خلیج فارس]] و شبه جزیره عربستان و عراق خریدار آن‌ها شدند. در حال حاضر بر اثر عدم استقبال از عبای نائین بار دیگر از رونق این صنعت کاسته شده‌است. در سال۱۳۵۰، میزان صادرات عبای نائین سالیانه ۳۰۰ تا۵۰۰۰ عدد بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=صنايعصنایع دستيدستی|نشانی=http://ostan-es.ir/Index.aspx?page_=form&lang=1&sub=20&tempname=naein&PageID=1686|وبگاه=ostan-es.ir|بازبینی=2019-08-30}}</ref> کارگاه‌های [[عبابافی نائین]] در بین افراد بومی آن منطقه به سرداب معروف است. این سرداب‌ها محل فعالیت تعداد اندکی از عبابافان قدیمی این منطقه است. تعدادی از این سرداب‌ها توسط سازمان میراث فرهنگی دوباره احیا شده‌اند.
 
=== قالی بافی ===
* میرزا محمّدباقر خان مشیرالملک فاطمی نائینی
* [[صادق‌حسین جابری انصاری]] ← معاون عربی و آفریقایی وزارت خارجه [[محمدرضا جلالی نائینی]]
* مجید مجتبوی<ref>{{یادکرد وب|عنوان=/ برون مرزيمرزی/ دكتردکتر مجيدمجید نائيني(نائینی نويسنده(نویسنده و محقق فرهنگ و ادبياتادبیات ايرانایران در ايالاتایالات متحده): فرهنگ و عرفان ايرانایران تاثيرتأثیر بنياديبنیادی بر دنيايدنیای اسلام و دنيايدنیای غرب داشته استداشته‌است|نشانی=https://www.isna.ir/news/8107-03702/برون-مرزي-دكتر-مجيد-نائيني-نويسنده-و-محقق-فرهنگ-و-ادبيات|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2002-10-08|بازبینی=2019-08-30|کد زبان=fa}}</ref>
* عبدالرشیدخان معصومی ← متخصص قلب<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پروفسور عبدالرشیدخان معصومی نایینی|نشانی=http://naeeni.com/profosor-rashid-masoomi-naeini/|وبگاه=نایین - نائین را بیشتر بشناسید - شهرستان نایین|تاریخ=۱۳۹۵-۰۳-۱۴|بازبینی=2019-08-30|کد زبان=fa-IR|نویسنده=}}</ref>
* [[نور علی نوری نائینی]] ← اقتصاددان
* [[مصطفی رحیمی]] ← حقوقدان، نویسنده، مترجم
* [[حسن مسلمی نائینی]]
* [[فرهنگ هلاکوئی|فرهنگ هُلاکوئیِ نایینی]]
 
=== ریاضیات ===
* [[جلال بقایی نائینی]]
* [[یغمای جندقی]]
 
=== سینما و تلویزیون ===
* [[سروش صحت]] ← بازیگر، کارگردان، نویسنده
* [[غلامعلی نائینی]]
* [[مریم بانو نائینی]]
* [[علی اکبر قاسمی (خوشنویس)|علی اکبر قاسمی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=در بارهدرباره استاد علی اکبر قاسمی {{!}} خانه|نشانی=http://honarkadehghasemi.ir/?page_id=19|وبگاه=honarkadehghasemi.ir|بازبینی=2019-08-30}}</ref>
{{ویکی‌سفر}}
 
۲۳٬۷۳۸

ویرایش