تفاوت میان نسخه‌های «ملی‌گرایی»

ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
(افزودن منبع)
(ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
{{کناری ملی‌گرایی}}{{بهبود منبع}}
 
'''ملی‌گرایی''' یا '''ناسیونالیسم''' {{به انگلیسی|Nationalism}} نوعی آگاهی جمعی است، یعنی آگاهی به تعلق به ملت که آن را «آگاهی ملی» می‌خوانند. آگاهی ملی، اغلب پدیدآورنده حس وفاداری، شور و دلبستگی افراد به عناصر تشکیل‌دهنده ملت (نژاد، زبان، سنت‌ها و عادت‌ها، ارزش‌های اجتماعی، اخلاقی، و به‌طور کلی فرهنگ) است و گاه موجب بزرگداشت مبالغه‌آمیز از آن‌ها و اعتقاد به برتری این مظاهر بر مظاهر ملی دیگر ملت‌ها می‌شود.<ref>آشوری، صص. ۳۱۹–۳۲۰.</ref>
[[پرچم ملی|پرچمِ ملی]]، [[سرود ملی|سرودِ ملی]] و دیگر نمادهای هویتِ ملی، نشان‌هایی بسیار مهم از جوامعِ ملی‌گرا است.{{Sfn|Billig|1995|p=72}}<ref name="Gellner 2005">{{Cite book|last=Gellner|first=Ernest|authorlink=Ernest Gellner|title=Nations and Nationalism |publisher=Blackwell |year=2005 |edition=2nd |isbn=1-4051-3442-9|url=https://books.google.com/?id=jl7t2yMfxwIC}}</ref><ref name="Canovan 1996">{{Cite book|last=Canovan|first=Margaret|authorlink=Margaret Canovan|title=Nationhood and Political Theory|publisher=Edward Elgar| location=Cheltenham, UK| year=1996 |isbn=1-85278-852-6}}</ref><ref>{{Harvard citation no brackets|Miller|1995|p=160}}</ref>
 
ناسیونالیسم، در تضاد با باور نوینی است که [[جهان‌میهنی]] ([[اینترناسیونالیسم]]) نام دارد و طرفدار یکی شدن همهٔ مرزها و از میان رفتن مفهوم امروز «کشور» است. ناسیونالیسم با ارائه و بنیان مفاهیمی مانند «عشق به میهن» یا «ملت‌پرستی» به جنگ با باورهای انترناسیونالیستی رفته و می‌کوشد کاستی‌های پدید آمده از کارشکنی‌های سیستم‌ها و اشخاص «جهان‌میهن» را برطرف سازد.
 
ناسیونالیسم در سیاست معمولاً به‌به عنوان یک زیرمجموعه برای دیگر باورهای همسو شناخته می‌شود و قابلیت ارتجاع به «راست و چپ» را داراست. (برای نمونه [[ناسیونال‌سوسیالیسم]]، یا ناسیونال‌دموکراسی)
ناسیونالیسم شالوده‌ای برای خواست با هم زیستن واحدهای سیاسی و قومی است و متضمن این اندیشه‌است که فرمانروایان و شهروندان بهره‌مند از همزیستی در این واحد سیاسی فرضی متعلق به یک تبار قومی (Ethnos) هستند.
احساسات ملی ریشه در اندیشه ساخت جامعه‌ای با هویت زبانی، مذهبی، و روانشناختی مبتنی بر تصور خویشاوندی کهن اعضای یک گروه قومی فرضی است. تصور ذهنی این جامعه از واقعیتهای تاریخی آن نیز اهمیت بیشتری دارد. از اینرو گروهی از پژوهشگران به پیروی از [[ماکس وبر]] ملت را «بزرگترین گروهبندی مردم معتقد به دارای نیای مشترک» تعریف کرده‌اند. ملت‌ها بر اساس گستره سرزمینی نیز تعریف شده‌اند. در انسان‌شناسی بررسی هویت قومی مردم نه تنها به فرهنگ بلکه به محیط فیزیکی پدید آورنده آن فرهنگ در طی قرن‌ها یا حتی هزاران سال پیش توجه می‌شود. منتسکیو اصل جغرافیا را برای تعریف خود از فرهنگ مورد استفاده قرار می‌داد. شرایط ژئوفیزیکی و اقلیم به شدت بر راه و روش معیشت مردمان و راه و رسم زندگانی شان تأثیرگذار بوده‌اند. این عوامل حتی در فولکلور و روانشناسی مردم نیز مؤثر بوده‌اند.
 
== تاریخچه ملی‌گرایی ==
[[روسو]] و [[مونتسکیو]] از نخستین نظريهنظریه پردازان ناسیونالیسم بودند. تعریف ملت و اراده ملی تا زمان [[انقلاب فرانسه]] در بوته ابهام بود. این ایده همراه با فتوحات [[ناپلئون]] در سراسر اروپا گسترش یافت<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نقیب‌زاده، احمد، تاریخ دیپلماسی و روابط بین‌الملل، نشر قومس، ۱۳۸۸: تهران|نام خانوادگی=|نام=|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref> تا آن جا که ناسیونالیسم حتی از [[دموکراسی]] و [[آزادی]] خواهی هم زودتر به مشرق زمین صادر شد.
 
قرن ۱۹ را باید عصر طلایی ملی‌گرایی نامید. [[جفرسون]] و [[تامس پین|پین]] ناسیونالیسم آمریکایی را پایه‌گذاری کردند. در انگلیس [[جرمی بنتام|بنتام]] و [[گلادستون]] ناسیونالیسم انگلیسی را به اوج رساندند. در ایتالیا [[گاریبالدی]] و [[جوزپه ماتزینی|مزینی]] که از بزرگ‌ترین تئوریسین‌های مکتب ناسیونالیسم بودند قد علم کردند. [[ویکتور هوگو]] در فرانسه و [[بیسمارک]] در آلمان از پرچمداران بنام ملی‌گرایی بودند.
 
=== در جهان باستان ===
ملی گراییملی‌گرایی با مفهوم امروزینش در سال هایسال‌های پایانی سده هجدهم میلادی ظهور کرد اما می توانمی‌توان ردپای آن را در جهان باستان نیز پیدا کرد. شورش یهودیان در برابر امپراتوری روم، تلاش هایتلاش‌های ساسانیان برای بازگشت به فرهنگ اصیل ایرانی و تلاش امپراتوری روم غربی برای بازگشت به فرهنگ اصیل لاتین در سده هایسده‌های چهارم و پنجم از بهترین نمونه هاینمونه‌های آن هستند.<ref>{{Cite journal|date=2018-12-05|title=Nationalism|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nationalism&oldid=872185786|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>
 
ساسانیان پرچم‌داران ملی گراییملی‌گرایی ایران در دوران باستان بودند. برخلاف شاهنشاهی هایشاهنشاهی‌های هخامنشی و اشکانی که بیش  از یک مفهوم ملی، یک مفهوم جهانی داشتند، ساسانیان مفهوم نوینی به نام "«ایرانشهر"» را مرکز جهان خود قرار دادند. ایرانیان در سده سوم میلادی خود را در میان کشاکش زرتشتیان ملی گراملی‌گرا و مانویان جهان وطن دیدند. در نهایت ملی گرایان و در راس آن هاآن‌ها دولت ساسانی پیروز این کشمکش شدند. "«ایران"» که پیش از آن تنها با دین و فرهنگ تعریف می شد،می‌شد، حالا به یک  مفهوم سیاسی هم تبدیل شده بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Encyclopædia Iranica {{!}} Articles|نشانی=https://web.archive.org/web/20111117041244/http://www.iranicaonline.org/articles/iranian-identity-ii-pre-islamic-period|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2011-11-17|بازبینی=2019-09-09}}</ref>
 
=== ملی‌گرایی در خاورمیانه ===
در پی این دسته‌ای از روشن‌فکران به وجود آمد که به پرچم‌داری قوم‌گرایی مصری تأکید داشتند. [[رفاعه طهطاوی]] (۱۸۷۳–۱۸۰۱) ناسیونالیسم مصری را مطرح کرد. پیشتاز دیگر در ناسیونالیسم مصری [[یعقوب یصنوع]] بود. [[طه حسین]] و [[لطفی السید]] از رهبران [[حزب وفد]] نیز در سیاست مصر نفوذ فراوان یافتند. [[نحاس پاشا]] و بسیاری دیگر از سیاست‌مداران مصری ملی‌گرا بودند.
 
یکی از بارزترین نشانه‌های ملی گراییملی‌گرایی در خاورمیانه '''ملی‌گرایی کُردی''' (به [[زبان کردی|کردی]]: ''کوردایه‌تی'') است،ایناست، این جنبش به این باور است که سرزمین مردمان کُرد یا[[کردستان]] که در آن اقوام کُرد اکثریت هستند با تجزیه از کشورهای اصلی خود باید یک کشور مستقل کُرد تأسیس کنند. دکتر قاسملو که در بین طرفدارانش به عنوان "پێغەمبەری«پێغه‌مبه‌ری ئاشتی"» معروف است به عنوان سمبل ملی‌گرایی کردی شناخته می‌شود.<sup>[[ملی‌گرایی کردی#cite note-6|[۶]]].</sup>
 
ترکیه از کشورهایی است که از ملی‌گرایی متأثر شد. [[برنارد لوییس]] معترف است که سه نفر الهام بخش ناسیونالیسم ترک بودند. [[آرترلملی داوید]] (۱۸۱۱–۱۸۳۲) با کتابی به نام [[بررسی‌های مقدماتی]] که پیرامون برتری نژاد ترک بر عرب و سایر ملل شرقی نوشته شده بود؛ شدیداً احساسات ناسیونالیستی ترک‌ها را شعله‌ور ساخت. [[داوید لئون کهن]] در سال ۱۸۹۹ کتابی به نام [[دیباچه‌ای بر تاریخ آسیا]] منتشر کرد و در ملی‌گرایی ترک سهم به سزایی داشت.
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
* آشوری، داریوش. ''دانشنامه سیاسی''، چاپ دوازدهم. تهران: [[انتشارات مروارید]]، ۱۳۸۴. {{شابک|964۹۶۴-6026۶۰۲۶-22۲۲-2۲}}
 
== خوانشِ بیشتر ==