تفاوت میان نسخه‌های «کرمانشاه»

۱٬۳۱۲ بایت اضافه‌شده ،  ۱۱ ماه پیش
نجات ۷ منبع و علامت‌زدن ۲ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0
(۵ تغییر آخر متن رد شد (توسط Araraz24) و برگردانده شد به نسخهٔ 27038027 توسط Ahmad252: منبع)
(نجات ۷ منبع و علامت‌زدن ۲ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0)
|شمارروزهای‌یخبندان=
|شهردار=سعید طلوعی<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://kurdpress.com/details.aspx?id=58492|عنوان= سعید طلوعی بر کرسی شهردار کرمانشاه نشست| ناشر =خبرگزاری کُردپرس |تاریخ =۱۱ دی ۱۳۹۷ |تاریخ بازبینی=۱۳ دی ۱۳۹۷}}</ref>
|ره‌آورد=نان برنجی، نان خرمایی، نان شکری، بژی، کاک، [[محصولات کشاورزی]]<ref name="korc" />{{سخ}}[[محصولات ساختمانی]]<ref>[http://www.moc.gov.ir/News/3163.htm وزارت بازرگانی]{{پیوند مرده|date=سپتامبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }} بازدید در ۲۱ اوت ۲۰۰۹</ref>{{سخ}}{{پیوند مرده}}
|پیش‌شماره=۰۸۳<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.kermantel.ir/www/CityCodes.php?OstanID=11&ShahrID=19| عنوان = پیش‌شماره شهرها| تاریخ بازدید = ۱ سپتامبر ۲۰۱۰| نویسنده = <nowiki>[بی نا]</nowiki>| تاریخ = <nowiki>[بی تا]</nowiki>| ناشر = شرکت مخابرات استان کرمان| زبان = فارسی}}</ref>
| پلاک اتومبیل = {{IRN}}19<ref>[http://acoforum.org/showthread.php?t=1713#axzz3q7ueicF8 بانک اطلاعاتی آکو، لیست پلاک‌های خودروهای ایران]</ref>
'''کرمانشاه''' ({{small|آوای فارسی:}}{{IPA-fa|kʰeɾmɒːnʃɒːh|}}) (<small>[[زبان‌های کردی|کردی]]:</small> '''کرماشان'''؛ {{IPA-sdh|kʰɨɾmäːʃäːn|-|kermanshah.ogg}}) نهمین شهر پرجمعیت، و یکی از کلان‌شهرهای [[ایران]] و مرکز [[استان کرمانشاه]] در ایران است، که دارای جمعیتی بالغ بر ۹۴۶٬۶۵۱ نفر در سرشماری سال ۱۳۹۵<ref name="amariran" /> و مساحت آن ۹۳٬۳۸۹٬۹۵۶ متر مربع است.<ref name="shahrdari" /><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.kurdpress.com/Fa| عنوان = همه شور بود و اشتیاق و لحظه شماری
| تاریخ بازدید = ۱۲ اوت ۲۰۱۱| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = ۱۲ اوت ۲۰۱۱| سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = خبرگزاری دولتی کرد پرس| صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref>
شهر کرمانشاه بزرگترین شهر کردنشین محسوب می‌گردد<ref>http://www.mehrnews.com/news/1563659/کرمانشاه-پرجمعیت-ترین-شهر-کردنشین-ایران</ref><ref>http://www.shahrekhabar.com/economic/1425128820035607</ref><ref>[http://iranshahr.org/?p=13220]</ref> و مهم‌ترین شهر در منطقهٔ مرکزی غرب ایران است.<ref>http://www.ousu.org/2011_readings_in_education.pdf</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://www.assistnews.net/Stories/2010/s10020115.htm |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۲۱ نوامبر ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929225150/http://www.assistnews.net/Stories/2010/s10020115.htm |archivedate=۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}</ref><ref>http://www.iranchamber.com/cities/kermanshah/kermanshah.php</ref><ref name="lonelyplanet176">Bruke, Andrew (2004),p.176</ref>
 
کرمانشاه از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران به‌ شمار می‌رود و پیدایش آن به سده چهارم میلادی بازمی‌گردد<ref name="farlex" /> و از آن دوران تا [[حمله اعراب به ایران]] به عنوان دومین پایتخت [[ساسانیان]] مورد توجه حکومت بود.<ref name="greenbook14">[[سیدضیاءالدین خرم شاهی|خرمشاهی]](۱۳۷۵)، ص. چهارده</ref>
 
=== باورها در مورد نام کرمانشاه ===
در مورد نامگذاری کرمانشاه باورهای متفاوتی است، عده‌ای نام کرمانشاه را به [[بهرام چهارم]] منسوب می‌دانند که در سدهٔ سوم تا چهارم میلادی پادشاه شهر کرمان بوده و پس از تأسیس کرمانشاه این شهر را با نام او می‌خوانند.<ref name="dehker">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-3dad73773a1c4e78844374111c1a94fb-fa.html| عنوان = واژه کرمانشاه| تاریخ بازدید = ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۰| نویسنده = | تاریخ = | ناشر = وبگاه لغت‌نامه دهخدا| صفحه = | زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110511180623/http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-3dad73773a1c4e78844374111c1a94fb-fa.html| archivedate = ۱۱ مه ۲۰۱۱| dead-url = yes}}</ref><ref>Silk Buckingham, James(1830),p.235</ref>
| نشانی = http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-3dad73773a1c4e78844374111c1a94fb-fa.html| عنوان = واژه کرمانشاه| تاریخ بازدید = ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۰| نویسنده = | تاریخ = | ناشر = وبگاه لغت‌نامه دهخدا| صفحه =
| زبان = فارسی}}</ref><ref>Silk Buckingham, James(1830),p.235</ref>
 
نام این شهر در زبان مردم محلی ''کرماشان'' تلفظ می‌شود. [[محمد مکری]]، پژوهشگر و زبانشناس، نام ''کرمانشاه'' را تلفظی اشتباه اما مصطلح از کلمهٔ ''کرماشان'' می‌داند که از ''کرمانچ'' یا ''کرمانج'' به معنای رعیت گرفته شده و به باور وی ''شهر رعایا'' معنا می‌دهد.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.taqwesan.com/wp-content/uploads/2014/09/kirmaşan.pdf| عنوان = کرمانشاه، باختران، کرماشان
=== آب‌ها ===
[[پرونده:Kermanshah1.jpg|راست|بندانگشتی|دریاچه طاق بستان]]
مهمترین آب‌های کرمانشاه [[رود قره‌سو (کرمانشاه)|رودخانه قره‌سو]]، [[رودخانه آبشوران|رودخانهٔ آبشوران]]، رودخانهٔ [[چم بشیر|چم‌بشیر]]،<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.salamkermanshah.ir/oldbackup/KERMANSHAHHAN1.htm| عنوان = کرمانشاه| تاریخ بازدید = | نویسنده = <nowiki>[بی نا]</nowiki>| تاریخ = | ناشر = روزنامه اینترنتی سلام کرمانشاه| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20090731235439/http://www.salamkermanshah.ir/oldbackup/KERMANSHAHHAN1.htm| archivedate = ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۹| dead-url = yes}}</ref>{{پیوند مرده}} دریاچهٔ طاق بستان، سراب خضر الیاس و [[سراب نیلوفر]] می‌باشند.
 
== وضعیت محیط زیست ==
 
=== زبان ===
زبان اهالی کرمانشاه، [[زبان کردی|کردی]]<ref name="jamejam">{{یادکرد وب|عنوان=جاذبه‌های فرهنگ عامه کرمانشاه|ناشر=روزنامه جام جم|نشانی=http://jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100877725456|تاریخ بازدید=۳۱ مارس ۲۰۱۰}}</ref><ref name="zaban">{{یادکرد وب|عنوان=روزنامه سلام کرمانشاه|ناشر=|نشانی=http://www.salamkermanshah.ir/test/kermanshah-mad-info.htm|تاریخ بازدید=۳۱ مارس ۲۰۱۰|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100621084030/http://www.salamkermanshah.ir/test/kermanshah-mad-info.htm|archivedate=۲۱ ژوئن ۲۰۱۰|dead-url=yes}}</ref><ref name="b">{{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با فرهنگ و نژاد استان کرمانشاه|ناشر=|نشانی=http://www.artkermanshah.ir/Default.aspx?page=3688|تاریخ بازدید=۳۱ مارس ۲۰۱۰}}</ref><ref name="a">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.kermanshahmiras.ir/fa_site/Preview.asp?categoryid=5&code=6686| عنوان = زبان و گویش| تاریخ بازدید = ۱۱ مارس ۲۰۱۰| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول = }}{{پیوند مرده|date=سپتامبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}</ref> و [[فارسی کرمانشاهی|لهجهٔ فارسی کرمانشاهی]] است.<ref name="moj" /><ref name="jamejam" /><ref name="zaban" /><ref name="b" /> عده‌ای از مردم کرمانشاه به زبان [[کردی]]، گویش [[کلهری]] سخن می‌گویند.<ref name="kermanshahchhto">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.kermanshahchhto.ir/?lang=fa&req=fetchpage&page=vvEF33VwTZxIeTQdwhoPXV0G1zhMXkwxbyNTTUrXo6dEp441rJFt3zeya4R3xoBdt/gsqJ21xs+aGQ3me7jKbkpFkPXcxFFdVuCKTASwsjLnv/EDs70qQwD0nRvDaQ7wdfce2GcrZ238oBi51CIYTqwuQ2xFMy3bTyLXzYz66QI=| عنوان = میراث فرهنگی> فرهنگ عامه>زبان و گویش> در یک نگاه| تاریخ بازدید = ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۰| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = سازمان میراث فرهنگی و صنایع گردشگری استان کرمانشاه| صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> علاوه بر [[کلهری|کردی کلهری]] دیگر [[گویش‌های کردی]] از جمله [[کردی کرمانشاهی]]، [[سنجابی]]، [[ایل زنگنه|زنگنه]] و [[سورانی]] هم گویشورانی در میان [[مردم دارد]].<ref name="jamejam" /> در کنار زبان کردی، عده‌ای از مردم به [[فارسی کرمانشاهی|لهجهٔ فارسی کرمانشاهی]] تکلم می‌کنند.<ref name="kermanshahchhto" /><ref name="assistnews">{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی =http://www.assistnews.net/Stories/2010/s10020115.htm |عنوان =Arrest of the Assyrian leader of the Kermanshah Church in Iran | |ناشر =خبرگزاری اسیست |تاریخ =۲۱ فوریه ۲۰۱۰ |تاریخ بازدید =۱ دسامبر ۲۰۱۰ |archiveurl =https://web.archive.org/web/20110929225150/http://www.assistnews.net/Stories/2010/s10020115.htm |archivedate =۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url =yes }}</ref> [[فارسی کرمانشاهی|لهجهٔ فارسی کرمانشاهی]] تنها خاص شهر کرمانشاه‌است<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =دن وودینگ |نشانی = http://www.assistnews.net/Stories/2010/s10020115.htm |عنوان =Arrest of the Assyrian leader of the Kermanshah Church in Iran | ناشر = |تاریخ =February 21, 2010 |تاریخ بازدید = |archiveurl =https://web.archive.org/web/20110929225150/http://www.assistnews.net/Stories/2010/s10020115.htm |archivedate =۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱ |dead-url =yes }}</ref> و از ۲۰۰ سال پیش در پی ورود مهاجرانی که برای زیارت عتبات و [[کسب و کار]] به کرمانشاه آمدند ایجاد شده‌است.<ref name="mirasfarhangi">[http://kermanshah.ichto.ir/Default.aspx?tabid=1420 زبان و گویش مردم استان کرمانشاه در یک نگاه. اداره میراث فرهنگی استان کرمانشاه]</ref><ref>http://kermanshah.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=30831</ref><ref>لیمویی، علی (1389). ''واژه نامک (واژه نامهٔ فارسی کرمانشاهی)''. کرمانشاه: باغ نی.</ref> همچنین در بخش‌هایی از مناطق شهر، [[زبان لکی]] در میان برخی ساکنان رواج دارد.
 
=== موسیقی ===
* [http://www.kermanshahcity.ir/ وبگاه رسمی شهرداری کرمانشاه]
* [http://kermanshahmiras.ir/Fa_site/Index.asp وبگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه]
* [https://web.archive.org/web/20090601072725/http://www.portal-ks.ir/ پورتال استانداری کرمانشاه]
 
{{Navboxes
۳۱۸٬۹۸۵

ویرایش