تفاوت میان نسخه‌های «اسفار بن شیرویه»

نجات ۱ منبع و علامت‌زدن ۰ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0
(نجات ۱ منبع و علامت‌زدن ۰ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0)
 
 
== زادگاه و تبار ==
روایتهای مختلفی در این خصوص وجود دارد. ایرانیکا او را از [[لاهیجان]] در [[گیلان]] می‌داند. یکی از منابع متاخر او را اهل لاریجان در طبرستان دانسته. بعضی منابع برای تصحیح این اشتباه لاهیجان را زادگاه او فرض کرده‌اند. این فرض مورد تأیید هیچ‌کدام از منابع شناخته شده نبوده است. در قدیمی‌ترین توصیفات درباره طایفه او تفاوت وجود دارد. [[مسعودی]] او را گیل دانسته است؛ ولی منابع قدیمی تر او را دیلمی نوشته‌اند. [[نظام الملک طوسی]] او را از طایفه ورداوند می‌داند. [[ابن اسفندیار]] به دلیل فرجام کار اسفار او را ورودادیه یاد کرده‌است؛ ولی این طایفه در میان خانواده‌های معروف دیلمی شناخته نشده است. فقط بیهقی نامی از این خانواده را به عنوان شریف‌ترین خاندانهای دیلم ذکر کرده‌است. اگر گفته مسعودی در مورد گیل بودن او درست باشد محتمل است که «واردادآوند» تصحیفی از «فاراوند»، یکی از چهار طایفهٔ گیل که در ناحیه «داخل» در شرق سپید رود مستقر بودند باشد. به نوشته دائرةالمعارف بزرگ اسلامی دیلمی بودن او و تولد اش در منطقه کوهستانی [[دیلمان]] مستندتر است.<ref>[{{یادکرد وب |url=http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=3396 |title=دانره المعارف بزرگ اسلامی - اسفار بن شیرویه<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->] |accessdate=۲۸ ژوئیه ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101218094411/http://cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=3396 |archivedate=۱۸ دسامبر ۲۰۱۰ |dead-url=yes }}</ref>
 
در اوایل قرن چهارم هجری، پس از سقوط سیطره خلیفه بر شمال غربی ایران، او سهمی زودگذر از قدرت در [[تبرستان]]، [[دیلم]] و سرزمینهای در طول لبه جنوبی کوه‌های البرز داشت. بنا بر [[حمزه اصفهانی]]، او از قبیله [[گیل]]ی ورداد آوندان برخاسته بود. او در نزاع بر سر کنترل تبرستان در پی مرگ حاکم علوی آن [[ناصرالحق اطروش]] در ۳۰۴ مشهور شد؛ در این نزاعها حسن بن قاسم ([[داعی صغیر]]) نهایتاً پیروز شد. این همان دوره‌ای بود که سامانیان تلاش می‌کردند قدرتشان را بسوی شرق از خراسان به ایالات حاشیه خزر گسترش داده با شیعه زیدی آنجا بجنگند و از تسنن علیه آن حمایت کنند. اسفار در این زمان به عنوان مخالف و رقیبی برای قدرت رهبر دیلمی [[ماکان کاکی]] و در اتحاد با محمد بن مظفر محتاجی سپهسالار سامانی در خراسان برمی‌خیزد. او توانست تنها برای مدتی تبرستان را از علویان بگیرد ولی در پی آن از سوی امیر [[نصر بن احمد سامانی]] به عنوان فرماندار [[گرگان]] منصوب شد. او به کمک دیگر سرباز جویای نام گیلانی، [[مرداویج زیاری|مرداویج بن زیار]] موفق شد حکمرانی داعی [[حسن بن قاسم]] را شکست داده و سرکوب کند.
۲۵۸٬۲۰۵

ویرایش