تفاوت میان نسخه‌های «ادیب بیضایی آرانی»

ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
برچسب: ویرایش پیشرفته تلفن همراه
(ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
| تأثیرگذاشته بر =
| تأثیرپذیرفته از =
| وب‌گاهوبگاه =
| imdb_id =
| جوایز =
}}
 
'''میرزا علی‌محمد''' (۱۳۱۲–۱۲۶۰ خورشیدی) اهلِ [[آران]]، متخلّص به '''بیضائی''' و شهره به '''ادیب'''، که با اسم '''ادیب بیضائی''' شناخته می‌شود، شاعر ایرانی اواخر سدهٔ ۱۳ و اوایل سدهٔ ۱۴ خورشیدی است. تذکرهٔ او را [[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] و [[ذکائی بیضائی]] و [[محمّدباقر برقعی]] نوشته‌اند و در ''[[لغت‌نامهٔ دهخدا]]'' نیز آمده استآمده‌است. بزرگانی چون [[محمّدتقی بهار]] و [[سعید نفیسی]] و [[عباس اقبال آشتیانی]] بیضائی را ستوده و بزرگ داشته‌اند. با این همه شعرش کمتر منتشر شده استشده‌است. در واقع قصاید و مراثی ادیب که بخش بزرگ‌تر دیوانش بوده هنوز منتشر نشده استنشده‌است.
 
ادیب بیضائی، که تخلّصش شد نام خانوادگی بازماندگانش، برادر [[ذکایی بیضایی آرانی]] (شاعر)، پدر [[پرتو بیضایی آرانی]] (شاعر و پژوهشگر)، عموی [[ادب بیضایی]] (شاعر) و [[بهرام بیضایی]] (نویسنده و کارگردان)، و پدربزرگ [[سیاوش بیضایی]] (موسیقیدان) است.
در اوایل پیدایش [[مشروطیت]]، در نتیجه تحرکات اهالی آران و هم دسیسه متنفذین محلی، ناگزیر با خانواده به [[کاشان]] کوچید. سپس در [[عدلیه]] کاشان مشغول خدمت شد و از آنجا به اداره دارایی منتقل شد و تا پایان زندگی در آن اداره بسر برد.
 
او از اوایل جوانی شعر می‌سرود و تلخص خود را ''شاهر'' نامیده بود، ولی سپس‌تر به سفارش ملا محمدباقر آرانی تخلص ''بیضائی'' را برگزید. او در گفتن انواع شعر توانا بوده، ولی در سرودن [[ماده تاریخ]] و [[قصیده]] بسیار هنرمند بوده استبوده‌است.<ref>[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/178414/«فر-جوانی-گرفت-طفل-رضیع-بهار» مجله ''حافظ'' اسفند ۱۳۸۴ - شماره ۲۶]</ref>
 
بخشی از دیوان بیست‌هزار بیتی او با نام ''دیوان ادیب بیضائی کاشانی'' با اهتمام فرزندش [[پرتو بیضایی]] و کمک برادرش [[ذکایی بیضایی آرانی|میرزا نعمت‌الله ذکایی آرانی]] در سال ۱۳۲۸ در تهران به چاپ رسید. وی با اکثر بزرگان ادب و شعرای هم عصر خود مانند [[سعید نفیسی]] و [[ملک‌الشعرای بهار]] مکاتبه، مراوده و دوستی داشته استداشته‌است.<ref>[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/861813/یادی-از-دو-استاد-ادیب-بیضایی-و-سعید-نفیسی مجله ''حافظ''، بهمن ۱۳۹۰، شماره ۹۰]</ref>
 
ادیب بیضائی در نیمه اسفند سال ۱۳۱۲ خورشیدی (۱۳۵۲ قمری) درگذشت و در قبرستان قدمگاه [[کاشان]] به خاک سپرده شد.<ref>[http://www.kashanica.com/index/famous/famousdetail/51 بنیاد فرهنگ کاشان]</ref><ref>[http://www.ensani.ir/fa/content/197780/default.aspx پرتال جامع علوم انسانی] مجله وحید، دی ۱۳۵۶، شماره ۲۲۴، صفحهٔ ۱۴</ref>
 
== آثار ادبی ==
[[ملک‌الشعرای بهار]] در قصیده‌ای<ref>[http://ganjoor.net/bahar/ghasidebk/sh100/ گنجور، شماره ۱۰۰، نسب‌نامه بهار]</ref> که در پاسخ سؤال [[پرتو بیضایی آرانی]] (دربارهٔ کاشانی یا خراسانی بودن ملک‌الشعرا) سروده بوده استبوده‌است از ادیب بیضایی به نیکی یاد کرده و درجه شاعری وی را ستوده استستوده‌است.<ref>[http://www.ettelaat.com/etiran/?p=106420 در محضر مشفق، روزنامه اطلاعات،۱۲ اسفند ۱۳۹۳]</ref>
 
[[تسدیس]] قصیده ایوان مداین خاقانی سروده ادیب بیضایی در سال ۱۳۰۵ خورشیدی به مسابقه گذاشته شد که در میان نام‌آوران ادب فارسی رتبه اول آورد.{{نیازمند منبع}}
 
مجموعه اشعار وی بیش از بیست هزار بیت است که قسمتی از آن با نام ''دیوان ادیب بیضائی کاشانی'' به سال ۱۳۲۷ با تفریظ [[عباس اقبال آشتیانی]] به چاپ رسیده استرسیده‌است.<ref>[https://rasekhoon.net/mashahir/show/582316/%20ادیب%20بیضایی،%20علی%20محمد/ راسخون (ادیب بیضایی آرانی)]</ref>
 
== اجرا ==
شعر بیضائی کمتر شناخته شده و خوانندگان نیز کمتر به اجرایش پرداخته‌اند. [[امین‌الله رشیدی]]، نوهٔ دختری شاعر، غزل با مطلع «گرفتم آن که به رویم در قفس باز است / پر شکسته کجا در هوای پرواز است» را در مایهٔ [[دشتی (آواز)|دشتی]] خوانده استخوانده‌است.
 
== جستارهای وابسته ==
|تاریخ= ۱۳۷۳}}، جلد ۱، صفحهٔ ۶۵۱
 
== پانویس ==
{{پانویس|۲}}
 
۴۹٬۰۷۶

ویرایش