باز کردن منو اصلی

تغییرات

بدون خلاصه ویرایش
[[پرونده:Comparison book sizes.svg|بندانگشتی|چپ|مقایسهٔ بعضی از اندازه‌های کتاب براساس [[انجمن کتابخانهٔ آمریکا]]]]
'''قطع (برش) کتاب''' همان اندازهٔ درازا و پهنای [[کتاب]] است. به عبارتسخن دیگر، برای قطع کتاب به‌طور کلیبیشتر اندازهٔ [[درازا]] در برابر [[عرض|پهنا پهنای(عرض)]] هر برگ سنجیده می‌شود، یا گاهی نیز اندازهٔ درازا در مقابل پهنابرابر پهنای(عرض) جلد (پوشینه) یک کتاب است. تعدادیشماری از اصطلاحات به‌طوربه معمولروال امروزی برای اندازهٔ کلیهمگانی (عمومیسراسری) کتاب‌ها توسطاز سوی مراکز [[چاپ]] و [[کتابخانه]]‌ها مورد استفادهبکار قرارمی می‌گیرندروند.
دلیلریشه به‌وجود آمدنپدیدآمدن قطع‌های مختلفجداگانه برای کتاب، استفادهٔکارایی آسان‌تر یا متناسبفراخور با نوعشیوه کاربرد هر کتاب بوده‌است؛ برای مثال،نمونه، کتابی که به‌راحتیبه‌سادگی بتواند همراه افرادهرکس باشد و فضایجای زیادی اشغال نکندنگیرد باید مثلاًبرای نمونه در قطع جیبی [[صحافی|پوشینه]] شود. استفادهبهره گیری از اندازه‌های مختلفگوناگون در بهبود کار مؤثر، کارا خواهد بود.
 
[[آلدوس مانوتیوس]]، از اهالیباشندگان [[ونیز]]، نخستین کسی بود که به نقش و اهمیتجایگاه قطع کتاب در میزاننرخ استفاده ازکاربرد آن پی برد. اندازهٔ ابداعیِنوآورانه او برای کتاب، هم حمل‌ونقلجابجایی آن را آسان می‌ساخت و هم هزینه‌های چاپ را کاهش می‌داد. قطع مورد استفادهٔبکارگرفتهٔ او «وزیری» بود که جانشین «قطع سلطانی» شد.<ref>استیپچویچ، الکساندر، ''کتاب در پویهٔ تاریخ''، ترجمهٔ حمیدرضا آژیر و حمیدرضا شیخی، مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۷۳</ref>
 
امروزه قطع کتاب نشان‌دهندهٔ تعدادشمار دفعاتبارهای تا شدن کاغذ در [[چاپخانه]] نیز هست که منجر به تشکیلساخت ورق‌هایبرگه های کتاب می‌شودمی‌ انجامد.<ref>سلطانی، پوری و راستین، فروردین، ''دانشنامهٔ کتابداری و اطلاع‌رسانی''، ذیل مدخلِ «قطع کتاب»</ref> به‌طوربرای مثال،نمونه، کاغذ دوورقیدوبرگی با چهار صفحه(رویه) در قطع رحلی، چهارورقیچهاربرگی با هشت صفحهرویه در قطع وزیری، و هشت‌ورقیهشت‌برگی با شانزده صفحهرویه در قطع رقعی برابر است.<ref>صافی، قاسم، ''از چاپخانه تا کتابخانه''، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۸۱</ref>
 
== قطع کتاب رایج ==
کاربر گمنام