تفاوت میان نسخه‌های «گاه‌شماری میلادی»

چندین اصلاح و بهبود -- + مطلب راجع به تغییر تقویم در عربستان سعودی به بخش آغازین
(ویرایش)
(چندین اصلاح و بهبود -- + مطلب راجع به تغییر تقویم در عربستان سعودی به بخش آغازین)
[[پرونده:GregorianscherPope KalenderGregory PetersdomXIII.jpg|بندانگشتی|چپ|300px|یک جشن‌گرفتنحکاکی گاه‌شماری گریگوری نزداز پاپ [[گریگوری سیزدهم،سیزدهم]]، اثرایجادشده کامیلودر روسکُنی (تکمیل‌شده دراوایل سالقرن ۱۷۲۳)۱۷ام]]
[[پرونده:Calendars world map.svg|بندانگشتی|{{زیرنویس نقشه|#008000|کشورهایی که از تقویم میلادی استفاده می‌کنند.}}{{زیرنویس نقشه|#008080|کشورهایی که از نسخه دستکاری شده تقویم میلادی استفاده می‌کنند.}}{{زیرنویس نقشه|#ff8000|کشورهایی که در کنار تقویم میلادی از تقویم های دیگری نیز استفاده می کنند.}}{{زیرنویس نقشه|#ff0000|کشورهایی که از تقویم میلادی استفاده نمی کنند.}}]]
{{امروز خورشیدی/میلادی/قمری-عمودی}}
'''گاه‌شماری میلادی''' یا '''تقویم میلادی''' یک [[گاه‌شماری]] با ریشهٔ [[مسیحیت|مسیحی]] است که هم‌اکنون در بیشتر از ۹۵درصد کشورهای جهان استفاده می‌شود و تقویمییک تقویم بین‌المللی است. این گاه‌شماری برگرفته از [[گاه‌شماری ژولینی]] با مبدأ میلادی (میلاد [[عیسی]]) است و نخست از سوی [[آلویسیوس لیلیوس]] ([[w:en:Aloysius Lilius|en]]) که پزشکی از اهالی [[ناپلکالابریا]] بود پیشنهاد شد. تعدیل کبیسه‌گیری این گاهشماریگاه‌شماری در [[۲۴ فوریه|۲۴ فوریهٔ]] [[۱۵۸۲ (میلادی)|۱۵۸۲]] از سوی پاپ [[گریگوری سیزدهم]] پذیرفته شد و از آن پس به '''گاه‌شماری گریگوری (گرِگوریگِرِگوری)''' نیز مشهور شد ولی در ایران و کشورهای عربی به آن '''تقویم میلادی''' می‌گویند. عربستان سعودی آخرین کشوری است که در سال ۲۰۱۶ تقویم میلادی را به‌عنوان تقویم رسمی کشور انتخاب و جایگزین [[تقویم هجری قمری]] کرد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2016/12/15/saudi-arabia-adopts-the-gregorian-calendar |عنوان=Saudi Arabia adopts the Gregorian calendar | ناشر =[[اکونومیست]] |تاریخ =Dec 15, 2016 |تاریخ بازبینی= 10 نوامبر 2019}}</ref>
 
== تاریخچه و ویژگی‌ها ==
[[گاه‌شماری ژولینی]] (گاه‌شماری میلادی قدیم) که از [[گاه‌شماری رومی]] گرفته شدهگرفته‌شده بود در دورهٔ مسیحی با مبدأ میلادی ([[گاه‌شماری میلادی قدیم]]) پذیرفته شد. این گاه‌شماری ۳۶۵ روز بود که برای هر ۴ سال یک روز به روزهای سال اضافه می‌شد (سال ۳۶۵٫۲۵ روزه). به علت دقیق نبودن کسر سال نسبت به سال اعتدالی هر ۱۲۸ سال یک روز عقب می‌افتاد. در سال ۱۵۸۲ میلادی جهت تصحیح آن [[«گاه‌شماری گرگوری]]» (میلادی جدید) ایجاد شدایجادشد. در گاه‌شماری یولیانیژولیانی اعتدال بهاری در سال ۳۲۵ میلادی که شورای نیقیه تشکیل شده بود در ۲۱ مارس صورت گرفته بود و در سال ۱۵۸۲ به ۱۱ مارس افتاده بود و ده روز عقب مانده بود. در گاه‌شماری گرگوری ده روز از تاریخ حذف گردید و کبیسه‌گیری‌های یکنواخت چهارساله نسبتاً کاهش یافت بدینگونه که سال‌های قرن غیرقابل قسمت به ۴۰۰ (مانند: ۱۷۰۰، ۱۸۰۰ و ۱۹۰۰) بدون کبیسه‌گیری باشند. در نتیجه، با احتساب سال گریگوری ۳۶۵٫۲۴۲۵ روز (نسبت به سال حقیقی ۳۶۵٫۲۴۲۱۹۸۷۹ روز) میزان دقت گاه‌شماری میلادی را به عقب‌ماندگیِ یک روز در هر ۳٬۳۲۰ سال رساند.<ref>''گاه‌شماری ایرانی''، موسی اکرمی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۸۰، ص۴۱.</ref>
{{چپ‌چین}}
طول زمانیِ سال گریگوری -> ۳۶۵٬۲۴۲۵ روز = (۳:۴۰۰) - ۳۶۵٬۲۵
 
=== کبیسه‌گیری ===
کبیسه‌گیری تقویم میلادی دارای دو دورهٔ زمانی‌ستزمانی است. در دورهٔ ژولینی سال‌های مضرب عدد ۴ کبیسه‌اند. در دورهٔ گریگوری هر چهار سال یک‌بار (سال‌های مضرب ۴) کبیسه است، با این استثنا که در سال‌های رأس سده، تنها سال‌های مضرب عدد ۴۰۰ کبیسه‌اند. در تصحیح گاه‌شماری میلادی، با حذف ده روز از تقویم ژولینی، روزِ پس از پنجشنبه ۴ اکتبر ۱۵۸۲ ژولینی، جمعه ۱۵ اکتبر گریگوری است؛ و ازنظر تاریخی، روزهای ماقبل ۵ اکتبر ۱۵۸۲ میلادی بر اساس [[گاه‌شماری ژولینی]] در نظر گرفته می‌شود و عملاً ده روز از تاریخ میلادی حذف‌شده قلمداد می‌گردد.<ref>''تقویم تطبیقی''، حیات نبوی، ایرج ملک‌پور، تهران: پَرَشکوه، چاپ اوّل، ۱۳۸۰، جلد ۱، ص۶.</ref>
 
== ماه‌های گاه‌شماری میلادی ==
کاستی‌های تقویم میلادی برخی را به فکر تدوین یک تقویم معتبر جهانی انداخته‌است چنان‌که چنین طرحی در [[سازمان ملل]] مطرح شد که به جایی نرسید. در گذشته نیز پس از [[انقلاب فرانسه]] به فکر تغییر تقویم در این کشور افتادند و [[تقویم جمهوری فرانسه]] را جایگزین تقویم میلادی کردند. از آن جمله شخصی به نام سیلون مارشال طرحی ارائه داد که مورد تأیید انجمن ریاضی‌دانان و کنگرهٔ ملی فرانسه قرار گرفت. سرآغاز سال در این تقویم [[اعتدال پاییزی]] و مبدأ آن سال ۱۷۸۷ (انقلاب فرانسه) بود که البته بعداً منسوخ شد.<ref>''گاهشماری در تاریخ''، ابوالفضل نبئی، تهران: [[سمت (انتشارات)|انتشارات سمت]]، ۱۳۸۱، ص ۱۰۱</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
== چند گاه‌شماری مشهور جهان ==
* [[گاه‌شماری هجری خورشیدی]]
* [[گاه‌شماری هجری قمری]]
* [[گاه‌شماری چینی]]
* [[گاه‌شماری یولیانیعبری]]
* [[شب سال نو]]
 
== منابع ==
{{پانویس}}
 
*{{گاه‌شماری‌ها}}
{{موضوعات زمان}}
{{گاه‌نگاری}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
 
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
[[رده:گاه‌شماری میلادی|*]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۵۸۲ (میلادی)]]