تفاوت میان نسخه‌های «برسام»

۵٬۰۵۴ بایت اضافه‌شده ،  ۱۱ ماه پیش
جز
برسام
جز (برسام)
{{ Infobox
'''بِرسام''' یا بَرسام،<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-a4f1aff891d045e6ad4e0f2c0f5afdb1-fa.html |عنوان = برسام، لغت‌نامه دهخدا| ناشر = لغت‌نامه دهخدا|تاریخ = |تاریخ بازدید = [[۱۰ نوامبر]] [[۲۰۱۰ (میلادی)|۲۰۱۰]]}}</ref> در [[شاهنامه]] نام پسر [[بیژن]] است که سرداری دلیر بود و به فرمان بیژن، برای یاری [[ماهوی]] به [[مرو]] تاخت تا در آنجا با [[یزدگرد سوم]] نبرد کند.
| bodystyle =
| bodyclass = vcard
| titlestyle =
| title =
| abovestyle = background: #CD853F
| aboveclass = fn org
| above = برسام
 
| imagestyle =
میان ماهوی و برسام قرار بر این بود که در صورت پیروزی بر یزدگرد، تاج و تخت به برسام سپرده شود.
| captionstyle =
| image =
| caption =
 
| headerstyle = background: #F0E68C
بدین ترتیب '''برسام''' با سپاه یزدگرد جنگید و بر او چیره گشت، امّا با این وجود ماهوی بر عهد و پیمان خویش استوار نماند و گنج و تخت را به برسام نسپرد.
| labelstyle =
| datastyle =
| header1 = اطلاعات کلی
 
| label2 = نام
پس برسام خشمگین شد و بر ماهوی یورش برد و او را گرفتار ساخت و سپس وی را با خود نزدِ پدرش بیژن بُرد.
| data2 = برسام
 
| label3 = نام کامل
حکیم [[فردوسی]] در فرازی از شاهنامه از '''برسام''' چنین یاد می‌کند:
| data3 =
 
| label4 = نام‌های دیگر
| data4 =
 
| label5 = منصب
| data5 = کنارنگ، ساتراپ، استاندار
 
| label6 = لقب
| data6 =
 
| label7 = نژاد
| data7 = [[ترخان]]
 
| label8 = دودمان
| data8 =احتمالا [[ترکان چین (شاهنامه)|ترکان چین]]
| label9 = آئین
| data9 =
 
| labe10 = زادگاه
| data10 =
| label11 = تخت‌گاه
| data11 = [[بخارا]]
 
| label12 = کشور
| data12 = [[مرو]]
 
| label13 = ملیت
| data13 = تورانی
 
| header14 = سایر اطلاعات
 
| label15 = شناخته شده
| data15 = تقیب کننده [[یزدگرد سوم]]
 
| label16 = دوره
| data16 =
| label17 = پیش از
| data17 =
 
| label18 = پس از
| data18 =
 
| label19 = دوران سلطنت
| data19 =
 
| label20 = جنگ‌ها
| data20 = جنگ با سپاه یزگرد سوم در خراسان
 
| label21 = نبرد اول
| data21 =
 
| label22 = نبرد دوم
| data22 =
 
| label23 = نبرد سوم
| data23 =
| label24 = نتیجه نبرد
| data24 =
| header25 = خانواده
 
| label26 = نام نیا
| data26 =
| label27 = نام پدر
| data27 =
 
| label28 = الهام دهنده
| data28 = [[ماهوی]]
 
| label29 = همسران
| data29 =
| label30 = فرزندان
| data30 =
| label31 = برادران
| data31 =
}}
 
'''بِرسام''' یا بَرسام،<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-a4f1aff891d045e6ad4e0f2c0f5afdb1-fa.html |عنوان = برسام، لغت‌نامه دهخدا| ناشر = لغت‌نامه دهخدا|تاریخ = |تاریخ بازدید = [[۱۰ نوامبر]] [[۲۰۱۰ (میلادی)|۲۰۱۰]]}}</ref> در [[شاهنامه]] نام پسر [[بیژن (خراسانی)|بیژن]] است که سرداری دلیر بود و به فرمان بیژن، برای یاری [[ماهوی]] به [[مرو]] تاخت تا در آنجا با [[یزدگرد سوم]] نبرد کند. پیمان میان ماهوی و برسام بر این بود که در صورت پیروزی برسام بر یزدگرد‌سوم، غنائم نفیس چون تاج و تخت کیانی به برسام هدیه شود.
 
==پیشینه برسام خراسانی==
هنگامی که یزگردسوم در [[نبرد قادسیه]] باخت با خدم و حشم بسیار از طریق [[ری]] راهی خراسان شد تا مگر سپاهی از آن دیار گردآورد دوبار با قوای اسلام مقابله نماید. اما سرنوشت برای او رقم دیگری زده او باید تک و تنها در داخل آسیابی به خاطر لباس ذی‌قیمت و تاج و شمشیر مرصع پهلویش شکافته می‌شد و جسدش در [[گرداب زرق]] انداخته می‌شد.
 
[[خوره‌زاد فرخزاد هرمز|فرخ‌زاد هرمز]] در معیت شاه ایران تا خراسان آمد و در [[طوس]] شاه و دودمان سلطنتی را به [[ماهوی]] کنارنگ آنجا سپرد و خود برگشت. ولی ماهوی خائن شده طمع به اموال یامفت او را وسوسه کرد، بدین ترتیب برسام را برانگیخت با یزدگرد بجنگد. در جنگ متأسفانه گارد یزدگرد هم شاه را همراهی نکرد و زمانی شاه در میدان خود را تک و تنها یافت به همین سبب با همان لباس شاهانه گریخت شبانگاه به آسیابی دور افتاده پناه برد. سحرگاهان آسیابان وقتی داخل شد نوری که از زرق و برق البسه شاه ساطع می‌شد خیره ماند. از سوی دیگر ماهوی سخت در تعقیب شاه بود که آسیابان خبر مسرت بخشی به او داد. و سرنوشت واپسین روزهای آخرین پادشاه ساسانی اینگونه رقم خورد.
 
میان ماهوی و برسام پیمان بر این بود که در صورت پیروزی او بر یزدگرد، تاج و تخت شاه ایران به برسام سپرده شود ولی چنین اتفاقی نیافتاد پس برسام خشمگین شد و بر ماهوی یورش برد و او را گرفتار ساخت و سپس وی را نزد پدرش [[بیژن (خراسانی)|بیژن]] بُرد. حکیم [[فردوسی]] در فرازی از شاهنامه از '''برسام''' چنین یاد می‌کند:
{{شعر}}
{{ب|به '''برسام''' فرمای تا با سپاه|به یاری شود سوی آن رزمگاه<ref>پارسی نگاشتهٔ شاهنامهٔ فردوسی، صفحه: ۶۳۸</ref>}}
{{پایان شعر}}
'''...'''
 
{{شعر}}
== جستارهای وابسته ==
{{ب|به '''برسام''' فرمود تا ده هزار|نبرده سواران خنجر گزار}}
* [[شاهنامه]]
{{ب|به [[مرو]] اندورن ساز جنگ آورد|مگر گنج [[ایران (شاهنامه)|ایران]] به چنگ آورد}}
{{ب|سپاه از [[بخارا]] چو پرّان تذرو|بیامد به یک هفته تا شهر مرو}}
{{پایان شعر}}
 
== پانویس ==
 
== منابع ==
* شاهنامهٔ فردوسی
* پارسی نگاشتهٔ شاهنامه، نگارش: فرانک دوانلو، انتشارات آهنگ قلم، چاپ سوم، ۱۳۸۷ (با اندکی تغییر)
* ش‍اه‍ن‍ام‍ه‌ [[فردوسی|ح‍ک‍ی‍م‌ اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ ف‍ردوس‍ی‌]] ب‍راس‍اس‌ ن‍س‍خ‍ه‌ م‍ع‍ت‍ب‍ر م‍س‍ک‍و و م‍ق‍اب‍ل‍ه‌ ب‍ا ن‍س‍خ‍ه‌ ژول‌ م‍ول‌ / م‍ق‍دم‍ه‌ [[حسین الهی قمشه‌ای|ح‍س‍ی‍ن‌ م‍ح‍ی‌ال‍دی‍ن‌ال‍ه‍ی‌ق‍م‍ش‍ه‌ای‌]] ؛ ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ ، ف‍ره‍ن‍گ‌ ل‍غ‍ات‌ و م‍ق‍اب‍ل‍ه‌ ن‍اه‍ی‍د ف‍رش‍ادم‍ه‍ر. ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍ر م‍ح‍م‍د(ص‌)‏‫، نوبت چاپ سوم زمستان ۱۳۷۹.‬ {{شابک|۹۶۴-۵۵۶۶-۳۵-۵}}
 
== پیوند به بیرون ==
{{اصطلاحات ویژه در شاهنامه}}
{{تمدن‌ها در شاهنامه}}
{{شاهنامه-خرد}}
 
[[رده:داستان‌های شاهنامه]]
[[رده:شخصیت‌های شاهنامه]]
[[رده:جنگ‌های شاهنامه]]
[[رده:اساطیر ایرانی]]