تفاوت میان نسخه‌های «لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲»

خنثی‌سازی ویرایش 28064701 از Mosfar (بحث)
جز
برچسب‌ها: ویرایش‌گر دیداری حذف حجم زیادی از مطالب منبع‌دار برداشتن بخش بزرگی از صفحه
(خنثی‌سازی ویرایش 28064701 از Mosfar (بحث))
برچسب‌ها: خنثی‌سازی پیوند بیش از حد به ویکی‌های دیگر
'''لاکهید مارتین اِف-۳۵ لایتنینگ ۲''' {{انگلیسی|''Lockheed Martin F-35 Lightning II''}} بعد از [[لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور|اِف-۲۲]] پیشرفته‌ترین [[هواپیمای جنگنده]] حال حاضر در جهان،<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=en|وبگاه=www.raytheon.com|نشانی=https://www.raytheon.com/news/feature/arming_the_f-35|عنوان=Raytheon: Arming the F-35 - Raytheon adds firepower to the world’s most advanced fighter jet|بازبینی=2018-11-21}}</ref><ref name=":1">{{یادکرد خبر|کوشش=Washington Examiner|تاریخ=2018-10-15|عنوان=Most F-35 jets return to flight following fuel tube issue|نشانی=https://www.washingtonexaminer.com/policy/defense-national-security/most-f-35-jets-return-to-flight-following-fuel-tube-issue|زبان=en|تاریخ بازبینی=2018-11-21}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=Keller|نام=Task and Purpose, Jared|کوشش=The National Interest|تاریخ=2018-09-01|عنوان=7 Ways The F-35 Stealth Fighter Will Literally Take Your Breath Away|نشانی=https://nationalinterest.org/blog/buzz/7-ways-f-35-stealth-fighter-will-literally-take-your-breath-away-30267|زبان=en|تاریخ بازبینی=2018-11-21}}</ref> یک هواپیمای [[جنگنده چندمنظوره]] نسل پنجم است که اکنون عملیاتی شده‌است. اِف-۳۵ [[هواپیمای پنهان‌کار|هواپیمایی پنهان‌کار]]، تک‌سرنشین و تک‌موتوره است که در وهلهٔ اول برای مأموریت‌های هجومی هوا به سطح طراحی شده اما توانایی انجام مأموریت‌های [[عملیات شناسایی|شناسایی]] و دفاع هوایی را نیز دارد. اف-۳۵ سه مدل اصلی دارد: اِف-۳۵ اِی با توان [[نشست و برخاست متعارف]]، اف-۳۵ بی با توان [[برخاست کوتاه و نشست عمودی]] و اف-۳۵ سی با توان ناونشینی. در تاریخ ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۵ اولین اسکادران از جنگنده‌های اف-۳۵ پس از انجام آزمایش‌ها بسیار برای بکارگیری در اختیار [[سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا]] قرار گرفت<ref>{{Cite web|url=https://www.defense.gov/Newsroom/News/Article/Article/612726/marines-f-35b-squadron-ready-for-worldwide-deployment/|title=Marines: F-35B Squadron Ready for Worldwide Deployment|website=U.S. DEPARTMENT OF DEFENSE}}</ref> و همچنین در ۲ اوت ۲۰۱۶ اولین اسکادران از جنگنده‌های اف-۳۵ اِی جهت حضور در میدان نبرد تحویل [[نیروی هوایی آمریکا]] شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.defensenews.com/breaking-news/2016/08/02/air-force-declares-f-35a-ready-for-combat/|title=Air Force Declares F-35A Ready for Combat|first=Valerie|last=Insinna|date=8 اوت 2017|website=Defense News}}</ref>
 
پروژه طراحی و تولید اِف-۳۵ بزرگترین و پرهزینه‌ترین در نوع خود در تاریخ نظامی جهان است.که توسط دولت امریکاآمریکا وهزینه بانهایی بهاین کارگیریپروژه متخصصینرا ویک مهندسینتریلیون ایرانی(یک وهزار بامیلیارد) تلاشدلار شرکتبرآورد ماشینکرده‌است. سازیآمریکا اراکتا واکتبر کارگاه۲۰۱۸ سازهسفارش یکخرید ساخته۳۰۰۰ شدهفروند است.ایناِف-۳۵ هواپیمارا کاملادریافت درکرد مقابلو سیستم[[ارتش دفاعاسراییل]] موشکیو ایران وبریتانیا پدافندچند هواییفروند آن کشوررا ناتواندر بودهاختیار ودارند. بهعلاوه همینبر دلیلاسرائیل تاو کنونبریتانیا، جراتژاپن، وکره جسارتجنوبی، ورودترکیه بهو آسمانایتالیا اینهم کشوراز راآمریکا پیدااِف-۳۵ نکردهخریداری استکرده‌اند.<ref name=":0"/>
 
اف-۳۵ نوع توسعه‌یافته هواپیمای [[ایکس-۳۵]] است. ایکس-۳۵ هواپیمایی بود که توسط [[لاکهید مارتین]] برای رقابت در پروژه «جنگنده تهاجمی مشترک» (JSF) ساخته شد و توانست بر رقیب خود در این پروژه هواپیمای ایکس-۳۲ شرکت [[بوئینگ]] پیروز شود. [[اف-۳۵]] توسط یک تیم صنایع هوافضا به رهبری شرکت [[لاکهید مارتین]] طراحی شده و شرکت‌های آمریکایی [[نورثروپ گرومن]] و [[پرت اند ویتنی]] و بریتانیایی [[بی‌ای‌ئی سیستمز]] از شرکای ارشد این پروژه محسوب می‌شوند.
== تاریخچه ==
[[پرونده:X-35.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|پرواز [[لاکهید مارتین ایکس-۳۵|ایکس-۳۵ ای]] از پروژه جنگنده تهاجمی مشترک بر فراز پایگاه هوایی ادواردز. از این پیش‌نمونه تنها دو فروند آزمایشی ساخته شد.]]
اف-۳۵ توسعه یافته هواپیمای [[ایکس-۳۵]] از پروژه [[جنگنده تهاجمی]] مشترک (JSF) است. پروژه جنگنده تهاجمی مشترک برنامه‌ای برای جایگزینی هواپیماهای جنگنده [[اف-۱۶|اف ۱۶]]، [[ای-۱۰ تاندربولت ۲|ای ۱۰]]، [[اف-۱۸|اف ۱۸]] هورنت (شامل [[اف-۱۸ سوپرهورنت|اف ۱۸ سوپرهورنت]] نمی‌شود) و جنگنده تهاجمی [[هارییر]] بود. هدف پروژه ساخت جنگنده‌هایی با ۸۰ درصد اشتراک برای کاهش هزینه‌های توسعه، تولید و عملیات بود.
این ه.اپیما هیچگونه تاریخچه عملیاتی نداشته و صرفا به منظور تبلیغات وپنهان کردن ضعف های دولت امریکا به میدان آمده است.
 
سرچشمه پروژه JSF را می‌توان از سال ۱۹۸۶ میلادی دانست. هنگامی که آمریکا و انگلیس به دنبال ساخت یک جنگنده فراصوت برتر بودند. اما این پروژه در سال ۱۹۹۰ رسمی شد و در زمانی که آژانس پژوهشی پروژه‌های پیشرفته دفاعی ([[دارپا]]) به دنبال یک جنگنده چندمنظوره با وزن و قیمتی پایین بود، باز هم این حرکت بسوی ساخت یک جنگنده فراصوت کشیده شد و به همین خاطر رقابتی بین کمپانی‌های هواپیماسازی و موتورسازی در سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ برای بدست آوردن امتیاز ساخت این جنگنده به وجود آمد.
[[پرونده:USAF X32B 250.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|بوئینگ ایکس-۳۲ رقیب لاکهید مارتین ایکس-۳۵ در پروژه جنگنده تهاجمی مشترک]]
کمپانی‌های آمریکایی [[نورثروپ گرومن]] و [[مکدانل داگلاس]] به عنوان یک تیم، کمپانی [[بوئینگ]] آمریکا و کمپانی [[لاکهید مارتین]] نیز دیگر شرکت‌کنندگان در این رقابت بودند. هر کدام از این تیم‌ها طرحی را ارائه دادند. در ارزیابی سال ۱۹۹۶، طرح تیم نورثروپ گرومن و مکدانل داگلاس رد شد و در مقابل کمپانی‌های بوئینگ و لاکهید مارتین هر کدام به ترتیب طرح‌های تجربی [[ایکس-۳۲]] و [[ایکس-۳۵]] را ارائه دادند. حرف ایکس در هواپیماهای آمریکایی نشانگر آزمایشی بودن هواپیما است.
 
[[وزارت دفاع آمریکا]] در ۱۶ نوامبر ۱۹۹۶ بودجه لازم برای توسعه و ساخت طرح‌های ایکس ۳۲ و ایکس-۳۵ را به شرکت‌های بویینگ و لاکهید مارتین پرداخت کرد. ایکس-۳۲ بویینگ برای اولین بار در ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۰<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Boeing_X-32&oldid=907847905|title=Boeing X-32|date=25 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref> به پرواز درآمد و تقریباً یک ماه بعد از آن در ۲۴ اکتبر ۲۰۰۰<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lockheed_Martin_X-35&oldid=908975102|title=Lockheed Martin X-35|date=2 اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref> ایکس-۳۵ نیز اولین پروازش را انجام داد. سرانجام در اکتبر ۲۰۰۱ طرح ایکس-۳۵ کمپانی لاکهید مارتین برنده این مسابقه شد. بعد از تثبیت طرح ایکس-۳۵ دیگر آن را به نام اف-۳۵ می‌شناسند؛ چون حرف F در هواپیماهای آمریکایی نشان‌دهنده جنگنده است.
 
کمپانی لاکهید مارتین در طی پروژه جنگنده تهاجمی مشترک دو فروند ایکس-۳۵ ساخت. یکی از مدل ای و دیگری مدل سی ولی در طی پروژه با انجام تغییراتی ایکس-۳۵ ای به ایکس-۳۵ بی تبدیل شد.<ref>{{Cite web|url=http://www.jsf.mil/history/his_jsf.htm|title=JSF.mil > History > JSF|website=www.jsf.mil}}</ref>
 
جورج استاندریج (George Standridge) از اعضای شرکت لاکهید مارتین در سال ۲۰۰۶ پیش‌بینی کرد که جنگنده اف-۳۵ با وجود اینکه نیاز کمتری به پشتیبانی‌های [[لجستیک]]ی خواهد داشت و تقریباً با سایر جنگنده‌ها هم قیمت است، در یک [[نبرد هوایی]] چهار برابر مؤثرتر از یک جنگنده معمولی، در عملیات‌های حمله زمینی هشت برابر مؤثرتر و در مأموریت‌های شناسایی و دفاع هوایی سه برابر مؤثرتر از جنگنده‌های معمولی خواهد بود.<ref>{{Cite web|url=http://www.spacedaily.com/reports/Lockheed_Martin_F22_and_F35_5th_Gen_Revolution_In_Military_Aviation.html|title=Lockheed Martin F22 and F35 5th Gen Revolution In Military Aviation|website=www.spacedaily.com}}</ref>
در کل هدف نهایی از طراحی اف-۳۵ استفاده از آن به عنوان جنگنده تهاجمی شماره یک و همچنین [[جنگنده برتری هوایی]] شماره دو پس از [[اف-۲۲]] تا سال ۲۰۴۰ است.
 
تاریخ اولین عملیات رسمی اعلام شده اف-۳۵ در تاریخ ۲۲ می ۲۰۱۸ اسرائیل اعلام کرد برای اولین بار از این هواپیما در یک [[حمله نظامی]] به صورت گسترده و علیه مواضع [[ارتش سوریه]] استفاده نموده‌است.<ref>{{Cite web|url=https://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/f-35.htm|title=F-35 Joint Strike Fighter|website=www.globalsecurity.org}}</ref>
 
== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:F-35C.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|اف-۳۵ سی]]
[[پرونده:F-35 SAR.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|تصویر برداری رادار اف-۳۵ به وسیله فناوری روزنه ساختگی (SAR) از یک منطقه زمینی]]
جنگنده اف-۳۵ به عنوان یک [[جنگنده نسل پنجم]] دارای ویژگی‌های منحصر به فرد و ارتقای ویژگی‌های جنگنده‌های نسل قبل است از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
شبا.
* <span style="font-size: large;">پنهانکاری</span>
اف-۳۵ از قابلیت [[رادارگریز|پنهانکاری]] (Stealth) بالایی برخوردار است. طراحان این جنگنده از آخرین و پیشرفته‌ترین روش‌های برای کاهش بازتاب راداری و کاهش تشعشعات [[فروسرخ]] در طراحی اِف ۳۵ استفاده کرده‌اند. توانایی پنهانکاری در کنار آگاهی وضعیتی بالا توانایی دید اول و شلیک اول را برای اف ۳۵ فراهم می‌آورد و به بقاپذیری این جنگنده در میدان نبرد کمک شایانی می‌کند.
* <span style="font-size: large;">بهره‌گیری از فناوری‌های نوین صنعت هوافضا</span>
 
در اف-۳۵ به جای محرک‌های هیدرولیکی از فناوری نوین محرک‌های الکتروهیدرواستاتیکی استفاده شده که باعث افزایش امنیت پرواز، کاهش نقص فنی کنترلرهای جنگنده و همچنین نیاز کمتر به تعمیرات می‌شود.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Electro-hydraulic_actuator&oldid=909468371|title=Electro-hydraulic actuator|date=۵ اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref>
ناتوان در مقابل سیستم موشکی و پدافند ایران.
اف ۳۵ از سامانه پرواز با [[فیبر نوری]] استفاده می‌کند، این سامانه در واقع همان سامانه [[سامانه کنترل پرواز هواگرد|پرواز با سیم]] است که در آن به جای کانل‌های سیمی از کانال‌های فیبر نوری و استاندارد انتقال داده شبکه IEEE 1394b<ref name="auto">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II&oldid=910919670|title=Lockheed Martin F-35 Lightning II|date=15 اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref> استفاده شده که سرعت و امنیت داده بهتری برای [[سامانه کنترل]] پرواز اف-۳۵ فراهم کرده‌است.
 
همچنین ۴۲ درصد از وزن اف-۳۵ را [[مواد مرکب]] (کامپوزیت) به کار رفته در این جنگنده تشکیل می‌دهند که این بیشترین میزان استفاده از مواد مرکب در یک جنگنده آمریکایی است برای مثال ۲۲ درصد از وزن [[اف-۲۲ راپتور|اف ۲۲]] و فقط ۲ درصد از وزن [[اف -۱۶|اف ۱۶]] از مواد مرکب ساخته شده‌اند.<ref name="fib">http://www.military.com/features/0,15240,215074,00.html</ref> استفاده از مواد مرکب باعث [[کاهش وزن]] اف-۳۵ و کاهش مصرف سوخت شده‌است. همچنین نسل جدید مواد مرکب به کار رفته در ساخت سطح بدنهٔ اف-۳۵ (فیبر حصیری) علاوه بر جذب خوب امواج رادار، در عین ارزان‌تر بودن، مناسب برای انواع شرایط آب و هوایی است، آسیب‌پذیری کمتر دارد و در نهایت تعمیرات آن سریع‌تر است.<ref name="fib"/>
*
* <span style="font-size: large;">نمایشگر کلاه [[خلبان]]</span>
کلاه خلبانی جنگنده اف-۳۵ به عنوان اولین جنگنده ایست از یک نمایشگر بهره می‌برد این نمایشگر اطلاعاتی که قبلاً در [[نمایشگر سربالا]] یا [[سامانه هاد]] (Head Up Display) وجود داشت را در جلوی دید خلبان نمایش می‌دهد. همچنین تصاویر [[دید در شب]] توسط حسگرهای [[الکترواپتیک]]ی به کلاه خلبان ارسال شده و بر روی آن نمایش داده می‌شود.<ref>{{Cite web|url=https://gizmodo.com/f-35-helmet-display-system-to-scare-the-bejeezus-out-of-260482|title=F-35 Helmet Display System To Scare the Bejeezus Out of Enemies|first=Jesus|last=Diaz|website=Gizmodo}}</ref>
* <span style="font-size: large;">زاویه حمله بالا</span>
هر سه مدل جنگنده اف-۳۵ توان رسیدن به زاویه حمله ۵۰ درجه‌ای در سرعت ۱٫۶ ماخ را دارا هستند.<ref>{{Cite web|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/in-focus-lockheed-claims-f-35-kinematics-better-than-or-equal-to-typhoon-or-super-382078/|title=IN FOCUS: Lockheed claims F-35 kinematics ‘better than or equal to’ Typhoon or Super Hornet|first=Dave|last=Majumdar|date=۷ فوریهٔ 2013|website=Flightglobal.com}}</ref> این درحالی است که جنگنده‌های نسل قبل همچون اِف-۱۶ و اِف-۱۸ تنها توان رسیدن به [[زاویه حمله]] ۳۰ درجه‌ای را دارا هستند. زاویه حمله بالا توان مانورپذیری و عدم [[واماندگی]] را به شدت افزایش می‌دهد. طراحی و سامانه کنترل پروازی مدرن اف-۳۵ از دلایل اصلی دست‌یابی به زاویه حمله بالا در این جنگنده هستند.
* <span style="font-size: large;">سامانه فرامین صوتی</span>
اف-۳۵ اولین جنگنده آمریکایی است به صورت عملیاتی از سامانه فرامین صوتی (DVI) استفاده خواهد کرد این سامانه قبلاً به‌طور آزمایشی بر روی جنگنده‌های هارییر و اف-۱۶ ویستا مورد استفاده قرار گرفته بود.<ref name="dvi">{{Cite web|url=https://www.af.mil/News/story.asp/|archiveurl=https://archive.today/20120722204028/http://www.af.mil/news/story.asp?id=123071861|deadurl=yes|title=News|website=www.af.mil|accessdate=۱۵ اوت ۲۰۱۹|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۲}}</ref> این سامانه به خلبان اجازه می‌دهد با گفتار بعضی از فرامین را اجرا کند. .
* <span style="font-size: large;">نمایشگر یکپارچه کابین خلبان</span>
اف-۳۵ اولین جنگنده در جهان است که از یک نمایشگر یکپارچه در داخل [[کابین خلبان]] استفاده می‌کند. این [[نمایشگر لمسی]] با [[رابط کاربری]] [[سامانه عامل]] اف-۳۵ هماهنگ بوده و خلبان توان سفارشی‌سازی اطلاعات بر روی نمایشگر را دارد.
* <span style="font-size: large;">برنامه کامپیوتری پیشرفته</span>
یکی از نقاط قوت اصلی این جنگنده به‌شمار می‌آید. این برنامه بیش از '''۸ میلیون خط کد''' دارد که ۴ برابر بیشتر از نزدیک‌ترین رقیب اف-۳۵ یعنی جنگنده اِف-۲۲ است. [[هوش مصنوعی]] و [[اتوماسیون]] بالا، ترکیب اطلاعات حسگرها و ایجاد یک تصویر واضح از میدان نبرد از وظایف اصلی این برنامه است.
* <span style="font-size: large;">سامانه پشتیبانی اطلاعات خودکار</span>
این سامانه که ALIS نامیده می‌شود در واقع یک سامانه کامپیوتری برای جمع‌آوری اطلاعات از وضعیت جنگنده هنگام عملیات و [[پردازش]] آن‌ها برای کمک به پشتیبانی، [[نگهداری و تعمیرات]] اف-۳۵ پس از عملیات است این سامانه باعث کاهش چشمگیر هزینه هر ساعت پرواز عملیاتی اف-۳۵ شده‌است. هر ساعت پرواز عملیاتی اف-۳۵، ۲۴ هزار دلار هزینه دربردارد که فقط ۱۰ درصد بیشتر از جنگنده ارزان قیمت [[اف -۱۶|اف ۱۶]] است.<ref>http://www.defensenews.com/article/20130418/DEFREG02/304180021/F-35-Head-Flying-Hours-10-Percent-Higher-than-F-16</ref> شایان ذکر است که هزینه هر ساعت پرواز عملیاتی دیگر جنگنده نسل ۵ آمریکایی [[اف-۲۲]]، ۶۸ هزار دلار است.<ref>{{Cite web|url=http://nation.time.com/2013/04/02/costly-flight-hours/|title=Costly Flight Hours|first=Mark|last=Thompson|via=nation.time.com}}</ref>
* <span style="font-size: large;">کانوپی مقاوم</span>
کانوپی ([[کابین]]) اِف-۳۵ از مواد بسیار مقاوم ساخته شده تا در مقابل شرایط بد آب و هوایی و همچنین برخود پرندگان مقاومت کند این کانوپی در آزمایش‌ها در برابر پرتاب لاشهٔ یک پرنده ۲ کیلویی با سرعت ۸۹۰ [[کیلومتر بر ساعت]] به خوبی مقاومت کرده‌است.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=yqsytx5RNmw|title=ChickenChuckingF35canopyFLVreally.flv|via=www.youtube.com}}</ref>
* <span style="font-size: large;">یکپارچگی ساختار بال و بدنه</span>
یکی از ویژگی هنگام ساخت اف-۳۵ یکپارچگی [[بال]] و بدنه آن است بدین معنی که ساختار بال با بدنه یکپارچه است و به داخل بدنه فرومی‌رود (برخلاف دیگر جنگنده‌های کنونی). این ویژگی باعث کاهش [[سطح مقطع راداری]] و همچنین افزایش قدرت حمل تسلیحات بر زیر بال‌ها می‌شود.
* <span style="font-size: large;">آگاهی وضعیتی بالا و ترکیب اطلاعات </span>
اف-۳۵ از بیشترین تعداد [[حسگر]]‌های در میان جنگنده‌هایی که تاکنون ساخته شده بهره می‌برد. اف-۳۵ علاوه بر رادار کاوش الکترونیکی فعال موجود در دماغه با پوش ۱۲۰ درجه<ref name="en.wikipedia.org">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AN/APG-81&oldid=904582788|title=AN/APG-81|date=3 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref> از ۶ حسگر الکترواپتیکی AN/AAQ-37 با پوشش ۳۶۰ درجه محیط اطراف که با توانایی کشف هواپیماها، موشک‌ها و تجهیزات زمینی، ۱۰ مجوعه آنتن سامانه جنگ الکترونیک، یک حسگر هدف‌گذاری الکترواپتیکی AN/AAQ-40 در زیر دماغه و مجموعه گیرنده و فرستنده موجود در سامانه CNI استفاده می‌کند. مجموع اطلاعات جمع‌آوری شده توسط حسگرها و ترکیب اطلاعات آن‌ها توسط نرم‌افزار این جنگنده بالاترین آگاهی وضعیتی را از میدان نبرد در اختیار اف-۳۵ قرار می‌دهد.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AN/AAQ-37&oldid=872965550|title=AN/AAQ-37|date=10 دسامبر 2018|via=Wikipedia}}</ref>
* <span style="font-size: large;">تنوع تسلیحاتی</span>
جنگنده اف-۳۵ توان حمل انواع سلاح‌های هوا به هوا (هدایت راداری و فروسرخ)، هوا به زمین (موشک‌های کروز، هدایت لیزری، هدایت ماهواره‌ای، ضد زره، هدایت موج میلی‌متری، هدایت چند حالته و …)، ضد کشتی و [[سلاح هسته‌ای]] را دارا خواهد بود. این جنگنده همچنین قابلیت استفاده از تسلیحات کشورهای خریدار را نیز برخودار خواهد بود، که در مجموع تنوع تسلیحاتی بالایی برای اف-۳۵ محسوب می‌شود. این جنگنده را در زمره منعطف‌ترین جنگنده‌های ساخته شد تاکنون قرار خواهد داشت.
* <span style="font-size: large;">مدل‌های مختلف</span>
 
== مدل‌ها ==
[[پرونده:F-35B Joint Strike Fighter (thrust vectoring nozzle and lift fan).PNG|بندانگشتی|300px|چپ|نموداری که در آن بخش‌های مورد نیاز برای برخاست کوتاه و نشست عمودی اف-۳۵بی نمایش داده شده‌است]]
[[پرونده:F-35B cutaway with LiftFan.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
* <span style="font-size: large;">موتور [[پرت اند ویتنی اف۱۳۵]]</span>
یا زهرا،الله اکبر
اف-۳۵ از یک [[موتور توربوفن]] به نام [[پرت اند ویتنی اف۱۳۵]] ساخته شرکت [[پرت اند ویتنی]] بهره می‌برد. این موتور توربوفن توسعه یافته موتور قدرتمند اف ۱۱۹ جنگنده اف ۲۲ است<ref name="ReferenceA">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pratt_%26_Whitney_F135&oldid=908294277|title=Pratt & Whitney F135|date=28 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref> و در واقع پیشرفته‌ترین و قدرتمندترین موتور توربوفن ساخته شده برای یک هواپیمای جنگنده است که توان تولید ۱۲۵ کیلونیوتن رانش خشک و ۱۹۱ کیلو نیوتون رانش به همراه پس سوز را دارد.<ref>http://search.janes.com/Search/documentView.do?docId=/content1/janesdata/binder/jae/jae_1063.htm@current&pageSelected=allJanes&keyword=F135&backPath=http://search.janes.com/Search&Prod_Name=JAE&{{پیوند مرده|date=سپتامبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}</ref>
 
موتور اف ۱۳۵ دارای سه نمونه است. F135-PW-100 که مورد استفاده مدل ای اف-۳۵ است. F135-PW-600 که دارای سامانه [[تغییر بردار رانش]] بوده و برای مدلی بی اف-۳۵ استفاده می‌شود و در آخر هم F135-PW-400 که مورد استفاده مدل سی جنگنده اف-۳۵ است.<ref name="ReferenceA"/>
 
توانایی [[سوپر کروز|ابرکروز]] از اهداف طراحی جنگنده اف-۳۵ نبوده ولی این موتور قدرتمند توانایی ابر کروز را برای اف-۳۵ با سرعت ۱٫۲ [[سرعت صوت|ماخ]] برای طی مسافت ۱۵۰ مایل فراهم کرده‌است.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Supercruise&oldid=907889079|title=Supercruise|date=25 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
[[پرونده:F-35 Lightning II variants in flight near Eglin AFB in 2014.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
یکی از مهم‌ترین هدف‌های موتورهای اف ۱۳۵ در افزایش [[قابلیت اطمینان]] و همچنین تعمیر آسان است. همانگونه که گفته شد این موتور نسبت به سایر نمونه‌های هم رده خود، دارای بخش‌های کمتری است که نیازمند بهسازی و افزایش اطمینان بیشتر نسبت به کارایی آن است. تمام بخش‌های موتورهای اف ۱۳۵ تنها با استفاده از ۶ [[ابزار دستی]]، قابل تعویض و ترمیم می‌باشند. علاوه بر این موارد، [[سامانه مدیریت]] سلامت موتور(Health Management System) به گونه‌ای طراحی شده‌است تا تکنسین‌های تعمیر و نگهداری زمینی بتوانند از تاریخ دقیق سرویس‌ها و تعمیرهای دوره‌ای و همچنین بازیابی اشکال‌های موتور آگاه گردند. با این حال کمپانی [[پرت اند ویتنی]] بر این باور است که با استفاده از این گونه داده‌ها می‌توان زمان مورد نیاز و صرف شده جهت عیب‌یابی را تا ۹۴٪ نسبت به سایر نمونه‌های قدیمی کاهش داد.<ref>Rajagopalan, R. , Wood, B. , Schryver, M. (2003). Evolution of Propulsion Controls and Health Monitoring at Pratt and Whitney. AIAA/ICAS International Air and Space Symposium and Exposition: The Next 100 Years. 14–17 July 2003, Dayton, Ohio. AIAA 2003-2645.</ref>
* <span style="font-size: large;">فن بالابرنده (Liftfan)</span>
[[پرونده:F-35B STOVL Engine and Lift Fan.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|سامانه‌های پیشرانه ایکس-۳۵ بی که درآن فن بالابرنده، لوله‌های ارسال و موتور اصلی با قابلیت تغییر بردار رانش به خوبی مشخص است .]]
 
این سامانه [[پیشرانه]] مخصوص مدلی بی اف-۳۵ است و بخشی از سامانه مورد نیاز برای [[برخاست کوتاه و نشست عمودی]] اف-۳۵ بی است. فن بالابرنده پشت [[کابین خلبان]] قرار گرفته هنگام عملیات برخاست کوتاه یا نشست عمودی هوا را از بالا مکیده و با قدرت از خروجی پایین به بیرون می‌فرستد.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rolls-Royce_LiftSystem&oldid=897760749|title=Rolls-Royce LiftSystem|date=19 مهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
 
این فن ساخته کمپانی بریتانیایی [[رولز-رویس لیمیتد]] است. فن بالابرنده نیروی لازم برای چرخش را از میله محرک متصل به موتور اصلی تأمین می‌کند و خود به تنهایی سامانه تولید نیرو ندارد. نیروی خروجی از فن بالابرنده بالغ بر ۸۹ کیلو نیوتن است.<ref name="lift">{{Cite web|url=https://www.theengineer.co.uk/rolls-royces-liftsystem-for-the-joint-strike-fighter/|title=Rolls-Royce's LiftSystem for the Joint Strike Fighter|date=28 مارس 2011}}</ref>
* <span style="font-size: large;">لول‌های ارسال (Roll Posts)</span>
 
این لوله‌ها بخشی از سامانه پیشرانه مورد نیاز [[برخاست کوتاه و نشست عمودی]] اف-۳۵ بی هستند. هر کدام از این دو لوله به بخش کمپرسور موتور اصلی اف-۳۵ متصل بوده و بخشی از [[هوای فشرده]] موتور را به زیر بال‌ها منتقل می‌کنند. نیروی خروجی مجموع دو لوله ۱۷ کیلونیوتن است.<ref name="lift"/>
 
=== رادارگریزی ===
یک از هدف‌های اصلی طرحی اف-۳۵ رسیدن به پنهان‌کاری بالا برای افزایش بقاپذیری این جنگنده بوده‌است. مهندسین در طراحی اف-۳۵ فاکتورهای بسیاری را به کار گرفته‌اند که از جمله آن‌ها می‌شود به موارد زیر اشاره کرد:
طراحی ظاهری اف-۳۵ به گونه شکل گرفته که تا بخش اعظمی از امواج راداری برخوردکننده با آن پراکنده شده و به سمت منبع اصلی امواج بازنگردد. طراحی ورودی‌ها هم از فناوری DSI شده‌است.<ref>{{Cite web|url=http://www.codeonemagazine.com/index.html|title=JSF Diverterless Supersonic Inlet &#124; Code One Magazine|website=www.codeonemagazine.com}}</ref> از طرح‌های دندانه‌ای شکل در جاهای مختلف جنگنده از جمله روی خروجی موتور استفاده شده‌است. یکپارچگی در ساخت اف-۳۵ نیز به کار رفته به‌طوری‌که ساختار بال و بدنه این جنگنده یکپارچه است. اف-۳۵ جایگاه داخلی جنگ‌افزار نیز دارد که می‌تواند بخشی از سلاح‌های خود را در آن حمل کند. تمامی این موارد در طراحی باعث کاهش [[سطح مقطع راداری]] این جنگنده شده‌است.
* <span style="font-size: large;">پوسته</span>
پوسته جاذب رادار اف-۳۵ از فیبر حصیری ساخته شده که این پوسته توانایی جذب امواج را در باندهای ایکس و اس را به خوبی داراست. این پوسته مقاومت بالاتر و نیاز تعمیراتی کمتری نسبت به نسل قبلی را داراست.
* <span style="font-size: large;">تشعشعات [[فروسرخ]]</span>
طراحان اف-۳۵ برای کاهش این علائم که می‌تواند باعث کشف جنگنده توسط دوربین‌های فروسرخ شود نیز تمهیداتی اندیشده‌اند.<ref name="dote.osd.mil"/> اف-۳۵ از یک [[موتور توربوفن]] نسل جدید استفاده می‌کند که حرارت کمتری نسبت به موتورهای قبلی تولید می‌کند. خروجی موتور نیز از سرامیک‌های ضد حرارت ساخته شده و همچنین از فناوری [[گرما بر|هیت‌سینک]] نیز بهره برده شده.<ref>http://manglermuldoon.blogspot.nl/2013/06/f-35-vs-f-15se-south-koreas-f-x-iii.html</ref> طراحی خود جنگنده نیز به گونه‌ای ست که خروجی موتور بین سکان‌های افقی و عمودی قرار دارد و دید به آن بسیار کم است.
* <span style="font-size: large;">سیگنال‌های انتشاری</span>
سیگنال‌های انتشاری از [[رادار]] و سامانه‌های ارتباطی جنگنده‌ها می‌تواند باعث شناسایی آن‌ها شوند. طراحان جنگنده اف-۳۵ با اضافه کردن قابلیت LPI و LPD به رادار و سامانه‌های ارتباطی اف-۳۵، از شناسایی شدن اف-۳۵ به هنگام انتشار سیگنال جلوگیری کرده‌اند.
 
جنگنده اف-۳۵ از روبرو سطح مقطع راداری ۰٫۰۰۱۴۳ مترمربع دارد<ref>{{Cite web|url=https://wiki.scramble.nl/index.php/Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II|title=Lockheed Martin F-35 Lightning II - Scramble|website=wiki.scramble.nl}}</ref> که به اندازه یک توپ گلف است این سطح از رادارگریزی کشف اف-۳۵ بر روی باندهای فرکانسی ایکس و اس که مورد استفاده رادارهای کنترل آتش جنگنده‌ها و سامانه‌های پدافندی دوربرد و میان برد می‌باشند را بسیار مشکل کرده‌است. اف-۳۵ بر روی باندهای فرکانسی دیگر سطح مقطع بیشتری دارد و امکان کشف آن بر روی باندهای فرکانسی دیگر بیشتر است.
ورق 12اکسین
 
<br />
=== رادار ای ان/ای پی جی-۸۱ (AN/APG81) ===
[[پرونده:AN-APG-81 Antenna, 2005 - National Electronics Museum - DSC00393.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|رادار آرایه فازی فعال ای ان/ ای پی جی - ۸۱]]
[[رادار]] [[AN/APG81]] یک رادار آرایه فازی فعال است که توسط کمپانی [[نورتروپ گرومن|نورثروپ گرومان]] برای جنگنده اف-۳۵ توسعه داده شده‌است. رادار جنگندهٔ اف-۳۵ نتیجه رقابت شرکت‌های وابسته به دولت ایالت متحده برای عقد بزرگترین قرارداد خرید رادار ارائه فازی فعال در جهان است. رادار AN/APG-81 یک رادار جانشین برای رادار AN/APG-77 اف-۲۲ رپتور است.<ref name="en.wikipedia.org">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AN/APG-81&oldid=904582788|title=AN/APG-81|date=3 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
 
رادار AN/APG81 جنگنده اف-۳۵ یک رادار طراحی شده با سامانه چند حالته است. این رادار در مجموع ۳۲ حالت دارد که در تمام مدل‌های این جنگنده یکسان است. ۱۲ حالت هوا به هوا، ۱۲ حالت هوا به زمین (شامل دو حالت دریایی: کشف اهداف و جستجو دریا)، ۴ حالت [[جنگ الکترونیک]] (حمله الکترونیک و مقابله الکترونیک)، دو حالت [[مسیریابی]] و دو حالت [[هواشناسی]].<ref name="ebook3000.com">{{Cite web|url=http://www.ebook3000.com/F-35-Lightning-II--An-Air-Warfare-Revolution--AIR-International-Special-_226591.html|title=F-35 Lightning II: An Air Warfare Revolution (AIR International Special) - Free eBooks Download|website=www.ebook3000.com}}</ref>
 
=== سیستم عامل ===
سیستم عامل کامپیوتری جنگنده اف-35 Integrity DO-178B نام دارد که توسط شرکت Green Hills Software در حال ساخت است. Integrity یک سیستم عامل real-time است و<ref name="auto">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II&oldid=910919670|title=Lockheed Martin F-35 Lightning II|date=15 اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref> بلوک ۳ این نرم‌افزار از ۸٫۶ میلیون کد خط تشکیل شده که این نرم‌افزار را به پیچیده‌ترین برنامه کامپیوتری نوشته شده برای یک جنگنده تبدیل می‌کند.<ref>http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_channel.jsp?channel=defense&id=news/awst/2010/06/07/AW_06_07_2010_p26-231580.xml&headline=Flight%20Tests%20Of%20Next%20F-35%20Block%20Underway</ref> به گفته ژنرال Norton Schwartz روند توسعه این نرم‌افزار بزرگترین دلیل تأخیر در عملیاتی شدن اف-۳۵ است.<ref>{{Cite web|url=https://www.military.com/dodbuzz/2010/11/23/schwartz-concerned-about-f-35a-delays|title=Schwartz Concerned About F-35A Delays|date=23 نوامبر 2010|website=Military.com}}</ref>
 
[[برنامه کامپیوتری]] جنگنده اف-۳۵ بیشتر از ۴ برابر برنامه کامپیوتری جنگنده اف ۲۲ رپتور کد خط برنامه‌نویسی دارد. این برنامه وظیفه کنترل پرواز، ترکیب داده‌های حسگرهای اف-۳۵، حمله الکترونیک، کنترل سلاح‌ها و همین‌طور به وجود آوردن یک تصویر کامل از کل صحنه نبرد را برعهده دارد. تا [[ماه مه]] ۲۰۱۵ حدود ۹۹٫۹ درصد از نرم‌افزار اف ۳۵ کدنویسی شده‌است.<ref>https://www.f35.com/about/life-cycle/software</ref>
 
=== اتاقک خلبان ===
[[اتاقک خلبان]] اف-۳۵ شامل یک [[صفحه نمایش]] ِ عریضِ تمام‌لمسی [[سراسرنما]] به اندازه ۲۰*۸ اینچ با تفکیک‌پذیری ۱۰۲۴ * ۲۵۶۰ پیکسل است. سامانه شناسایی گفتار موجود در اتاقک خلبان توسط کمپانی استرالیایی Adacel ساخته شده و طوری برنامه‌ریزی شده که به خلبان امکان کار کردن با هواپیما را به صورت ویژه‌ای می‌دهد. اف-۳۵ اولین هواپیمای عملیاتی آمریکا است که از این سامانه استفاده می‌کند، گرچه این سامانه در هارییر ۲ نیز مورد استفاده قرار گرفته بود و در دیگر جنگنده‌ها به صورت آزمایشی استفاده شده بود که می‌توان [[اف-۱۶|اف ۱۶ ویستا]] را در این [[میان نام]] برد.<ref name="dvi">{{Cite web|url=https://www.af.mil/News/story.asp/|archiveurl=https://archive.today/20120722204028/http://www.af.mil/news/story.asp?id=123071861|deadurl=yes|title=News|website=www.af.mil|accessdate=۱۵ اوت ۲۰۱۹|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۲}}</ref>
 
یک سامانه نمایشگر نیز در کلاه خلبان گذاشته شده‌است. اف-۳۵ اولین جنگنده‌ای است که [[سامانه هاد]] ندارد و تنها از این سامانه بهره می‌جوید. اهرمک کنترل جنگنده نیز در سمت راست اتاقک خلبان قرار دارد.
۱۱۱

ویرایش