تفاوت میان نسخه‌های «بمب‌گذاری آمیا»

جز
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری ویرایش پیشرفته تلفن همراه
برچسب‌ها: متن دارای ویکی‌متن نامتناظر ویرایش‌گر دیداری
|perps=Suspected Hezbollah and Iranian involvement Ansar Allah, a Hezbollah front, claimed responsibility.
}}
'''انفجار مرکز همیاری یهودیان''' واقعه‌ای [[تروریستی]] در ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۴ (۲۷ تیر ۱۳۷۳)<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.dw.com/fa-ir/آرژانتین-به-قربانیان-انفجار-آمیا-غرامت-میپردازد/a-18422304|عنوان = آرژانتین به قربانیان انفجار "آمیا" غرامت می‌پردازد| ناشر = دویچه وله|تاریخ = |تاریخ بازدید = ۳ آوریل ۲۰۱۹}}</ref> بود که در جریان آن ۸۵ نفر از شهروندان [[یهودی]] تبار [[آرژانتینی]] جان خود را از دست دادند و بیش از سیصد نفر زخمی شدند.<ref name="ReferenceB">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.radiofarda.com/a/netflix-series-alberto-nisman/29045397.html |عنوان = قاضی مقتول پرونده آمیا، دستمایه سریال جدید آمریکایی| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید =}}</ref><ref name="ir.voanews.com">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =https://ir.voanews.com/a/iran-amia-/3952539.html |عنوان = ۲۳ سال از انفجار آمیا آرژانتین گذاشت؛ ایران همچنان فعالیت غیرقانونی دارد| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۳ آوریل ۲۰۱۹}}</ref><ref name="fa.euronews.com">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://fa.euronews.com/2016/12/30/argentina-ex-president-suspected-of-cover-up-for-iran-after-amia-bombing|عنوان = بررسی مجدد پرونده انفجار آمیا: رئیس‌جمهور سابق آرژانتین متهم به لاپوشانی نقش ایران|ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید =}}</ref> انفجاری که بزرگترین سوءقصد در تاریخ معاصر [[آمریکای لاتین]] تلقی می‌شود.<ref name=":1">{{یادکرد وب|عنوان=ماجرای آمیا و پرونده‌ای که بسته نمی‌شود|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f4_argentina_amia_blast_israel_iran_jewish/30063318.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2020-01-26|کد زبان=fa}}</ref>
 
این بمبگذاری علاوه بر تأثیرگذاری بر وجهه جهانی [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] و روابط با [[آرژانتین]]، تبعاتی نیز برای سیاست داخلی آرژانتین داشته‌است. از جمله یکی از قضات بررسی در مورد این پرونده به اتهام اقدام در ارائه شواهد کذب از کار برکنار شده و در سال ۲۰۱۲، قوه قضاییه آرژانتین، [[کارلوس منم]]، رئیس‌جمهوری وقت این کشور را در ارتباط با پیگیری این بمب‌گذاری تحت پیگرد قانونی قرار داد. منم متهم شد که با دریافت [[رشوه]]، کوشیده بود شواهد مربوط به ارتباط [[حزب‌الله لبنان]] و دولت جمهوری اسلامی ایران با این بمب‌گذاری‌ها را پنهان کند.<ref name="bbc.co.uk">[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/01/140103_l03_amia_israel_iran.shtml سفیر سابق اسرائیل: اکثر افراد مرتبط با انفجار در مراکز یهودیان آرژانتین را کشته‌ایم] بی‌بی‌سی فارسی</ref> آرژانتین بعد از انجام تحقیقات مفصل در مورد این انفجار اعلام کرد که نقشه این بمبگذاری در [[تهران]] کشیده شده و به دست حزب‌الله لبنان با فرماندهی [[عماد مغنیه|عماد مغینه]] انجام شده‌است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f35_iran_us_amia_argentina/28627975.html|عنوان=بیانیه وزارت خارجه آمریکا در سالگرد انفجار مرکز یهودیان در آرژانتین}}</ref> حکومت ایران قویا انتساب این انفجار به خود را نفی می‌کند.<ref name="ReferenceA">کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی، شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۷۳</ref>
 
دولت آرژانتین در سال ۲۰۱۹ حزب‌الله لبنان را به عنوان همدست ایران در این پرونده، در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد.<ref name=":1" />
 
== مرکز همیاری یهودیان ==
آرژانتین، میزبان بزرگ‌ترین جامعه یهودیان در [[آمریکای لاتین]] است.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/10/091001_wmt-menem-charged.shtml کارلوس منم متهم به پنهان کردن شواهد بمبگذاری سال ۱۹۹۴], [[بی‌بی‌سی فارسی]]</ref>
 
== ادعایاتهام دخالت جمهوری اسلامی ایران ==
در تاریخ آرژانتین، رسیدگی به هیچ پرونده قضایی به اندازه پرونده انفجار آمیا به طول نینجامیده‌است. گفتنی است تاکنون بیش از یک هزار و دویست نفر برای [[ادای شهادت]] در مورد این پرونده به [[دادگاه]] احضار شده‌اند. دولت [[آرژانتین]] تاکنون ۳ بار [[جمهوری اسلامی]] [[ایران]] را به دست داشتن در انفجار متهم کرده‌است.<ref name="a">{{یادکرد وب
|عنوان = روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش وزارت امور خارجه به حکم قاضی آرژانتینی
}}</ref>
 
دولت آرژانتین مدعی است که نقشه و دستور ضربه زدن به بزرگ‌ترین مرکز اقلیت یهودی در آمریکای لاتین در تهران کشیده شد و مسئولیت اجرای طرح عملیات به [[سازمان جهاد اسلامی (لبنان)|ستاد ویژه عملیات حزب‌الله لبنان]] که به گروه شبه نظامی [[حزب‌الله لبنان]] وابسته‌است، سپرده‌شد.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.rferl.org/listen/ondemand/bd/getasx.aspx?url=mms%3A%2F%2Frealaudio.rferl.org%2Fwma%2Fch21%2F2006%2F10%2F26%2F20061026-153000-FRD-program.wma&starttime=11%3A10&duration=227 |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۱ اکتبر ۲۰۱۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930032418/http://www.rferl.org/listen/ondemand/bd/getasx.aspx?url=mms:%2f%2frealaudio.rferl.org%2fwma%2fch21%2f2006%2f10%2f26%2f20061026-153000-FRD-program.wma&starttime=11:10&duration=227 |archivedate=۳۰ سپتامبر ۲۰۰۷ |dead-url=yes}}</ref> مقامات ایرانی مدعی هستند که تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر دخالت جمهوری اسلامی ایران در این خصوص ارائه نشده و با فاسد خواندن نظام قضایی آرژانتین، موضوع را توطئه‌ای سیاسی تلقی می‌کنند. از جمله مشکلات این پرونده این است که شخص انتحاری مورد ادعا تاکنون شناسایی نشده‌است.<ref name="a"/><ref name="b">{{یادکرد وب
از جمله مشکلات این پرونده این است که شخص انتحاری مورد ادعا تاکنون شناسایی نشده‌است.<ref name="a"/><ref name="b">{{یادکرد وب
|عنوان = روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش ایران به اتهامات مجدد آرژانتین
|تاریخ = ۵ آبان ۱۳۸۶
در جریان امضای توافق میان [[تهران]] و [[بوئنس آیرس]] [[کریستینا فرناندز د کیرشنر]]، رئیس‌جمهوری آرژانتین، گفت که این توافق «سرانجام به آرژانتین این امکان را می‌دهد که از متهمانی که [[پلیس بین‌الملل]] برای آن‌ها دستور بازداشت صادر کرده‌است، بازجویی به عمل آورد».<ref name="dw.de"/> قابل توجه است که خانم کریستینا فرناندز، رئیس‌جمهور وقت آرژانتین در [[سازمان ملل]] در سال ۲۰۱۴ گفت ما تحقیقاتی کرده‌بودیم که ایران و [[حزب‌الله لبنان]] در این حادثه دست نداشته‌اند.<ref>http://alef.ir/vdcbzfb5srhbafp.uiur.html?243375</ref>
 
=== مرگ آلبرتو نیسمان دادستان پرونده ===
[[آلبرتو نیسمان]] که رئیس‌جمهور را متهم به سرپوش گذاشتن به پرونده کرده بود در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۵ (۲۸ دی ۱۳۹۳) درحالی که قرار بود چند ساعت بعد گزارش خود را به مجلس آرژانتین ارائه کند، در آپارتمان خودش در [[بوئنس آیرس]] مرده یافته شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.theguardian.com/world/2015/jan/19/argentinian-prosecutor-buenos-aires-bomb-alberto-nisman-iran |عنوان=Argentinian prosecutor who claimed cover-up over 1994 bombing found | ناشر = theguardian.com|تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref> به جسد [[آلبرتو نیسمان]] چندین گلوله اصابت کرده بود. وزارت امنیت و مقامات آرژانتین نیز خبر را تأیید کردند. آقای نیسمان، خانم [[کریستینا فرناندز]]، رئیس‌جمهوری آرژانتین، را متهم کرده بود که در زمان دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، برای «سرپوش گذاشتن بر پروندهٔ انفجار در مرکز یهودیان»، با ایران تبانی کرده‌است. دستگاه قضایی آرژانتین، قبلاً [[جمهوری اسلامی ایران]] و [[حزب‌الله لبنان]] را به دست داشتن در این انفجار متهم کرده بود. قرار بود آقای نیسمان روز دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۳ در جلسه غیرعلنی پارلمانِ آرژانتین، دربارهٔ اتهاماتی که به رئیس‌جمهوری این کشور وارد می‌کند، توضیحاتی ارائه دهد.<ref>[http://www.radiofarda.com/content/f3-nisman-prosecutor-died/26801856.html جسد دادستان پرونده انفجار در مرکز یهودیان آرژانتین، در خانه‌اش کشف شد] رادیو فردا</ref><ref>[http://www.radiofarda.com/content/f5-argentinian-prosecutor-says-president-tried-to-hide-iran-role-in-amia/26798090.html رادیوفردا]</ref>
 
اسحاق آویران، [[سفیر]] پیشین اسرائیل در آرژانتین (بین سال‌های۱۹۹۳ تا ۲۰۰۰ میلادی)، در سوم ژانویه ۲۰۱۴ در مصاحبه‌ای با خبرگزاری یهودیان آرژانتین (ای‌جی‌ان) گفت که [[اسرائیل]] توانسته اکثر کسانی را که پشت این حملات و بمبگذاری‌های خونین بودند به قتل برساند. وی دولت آرژانتین را متهم کرد که اقدام لازم را «برای رسیدن به عمق و کشف و افشای تمامی ابعاد این حملات» صورت نداده‌است. وی گفت: «اکثریت افراد مسئول این اقدامات، دیگر در این جهان نیستند، و ما خودمان ترتیب کار را دادیم.» وی از افراد خاصی در این مورد نام نبرد و مشخص نکرد که [[ملیت]] آن‌ها چه بوده و به چه صورت کشته شدند. وی افزود «[[عدالت]] در مورد حامیان اصلی این عملیات هنوز به اجرا درنیامده و هنوز هم لازم است آرژانتین دقیقاً پاسخ دهد که در ارتباط با این حملات، چه روی داده‌است. ما می‌دانیم چه کسانی مسئول انفجار در برابر سفارتخانه اسرائیل بودند و همان افراد مرتکب انفجار دوم هم شدند.»<ref name="bbc.co.uk"/>
 
== اظهار نظرهااظهارنظرها ==
طبق گزارشی که در نشریه [[نیشن]] چاپ شد، نویسنده ادعا می‌کند که جیمز چیک، نماینده وقت آمریکا در سازمان ملل به او گفته تا آنجا که من می‌دانم هیچ وقت گواه واقعی که ایران مسوول این قضیه باشد وجود نداشته‌است. هیچ وقت چیز درست حسابی گیر نیاوردند. بزرگترین سرنخ به گفته او یک‌نفر به نام منوچهر معتمر بود که از ایران بریده بود و فرض بر این بود همه چیز را می‌داند؛ ولی معلوم شد معتمر یک مأمور دون پایه ناراضی بوده که بر خلاف ادعایش فاقد اطلاعات تصمیم‌گیری‌های دولتی بود. ما در نهایت به این نتیجه رسیدیم که او اعتباری ندارد.<ref>{{cite web|url=http://www.thenation.com/article/bushs-iranargentina-terror-frame?page=0,2#|title=Bush's Iran/Argentina Terror Frame-Up|publisher=|accessdate=4 February 2015}}</ref>
 
 
== موضع ایران ==
[[هاشمی رفسنجانی]] در خاطرات روزهای وقوع این انفجار می‌نویسید:<ref name="ReferenceA"/> «درخصوص انفجار آرژانتین، عجیب است که امپراتوری رسانه‌ای صهیونیست‌ها و استکبار، یک دروغ بزرگ را پایه این اتهام به ایران کرده‌اند. ادعا می‌کنند در اجلاسی در مشهد که رهبری و من و وزیر امور خارجه و فرمانده سپاه و افراد دیگری داشتیم، این اقدام انفجاری تصویب شده‌است. در حالی که اصلاً چنین جلسه‌ای در مشهد نداشتیم و ما اصلاً هیچ اطلاعی از قرار انفجار نداشتیم.»
[[هاشمی رفسنجانی]] در خاطرات روزهای وقوع این انفجار می‌نویسید:<ref name="ReferenceA"/>
«درخصوص انفجار آرژانتین، عجیب است که امپراتوری رسانه‌ای صهیونیست‌ها و استکبار، یک دروغ بزرگ را پایه این اتهام به ایران کرده‌اند. ادعا می‌کنند در اجلاسی در مشهد که رهبری و من و وزیر امور خارجه و فرمانده سپاه و افراد دیگری داشتیم، این اقدام انفجاری تصویب شده‌است. در حالی که اصلاً چنین جلسه‌ای در مشهد نداشتیم و ما اصلاً هیچ اطلاعی از قرار انفجار نداشتیم.»
 
== بازتاب در سال ۲۰۱۹ ==
آرژانتین در بیست‌وپنجمین سالروز بمب‌گذاری آمیا، صریحاً [[حزب‌الله لبنان]] را گروه تروریستی نامید.<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= آرژانتین، حزب‌الله لبنان را یک گروه تروریستی نامید. |نشانی= https://ir.voanews.com/a/Argentina-Hezbollah-lebanon/5005794.html |بازبینی= |اثر= |تاریخ= ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۹ |ناشر= صدای آمریکا |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= آرژانتین در بیست‌وپنجمین صالروز بمب‌گذاری آمیا، حزب‌الله را گروه تروریستی نامید|نشانی= http://www.trt.net.tr/persian/jhn/2019/07/20/arjnytn-dr-byst-w-pnjmyn-slrwz-bmbgdhry-amy-hzbllh-r-grwh-trwrysty-lm-khrd-1239247 |بازبینی= |اثر= |تاریخ= ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۹ |ناشر= TRT |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref> [[مایک پمپئو]]، [[وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا]] در [[ژوئیه]] [[۲۰۱۹ میلادی]]، طی سفرش به [[آرژانتین]] ضمن تقدیر از اقدام آرژانتین، [[جمهوری اسلامی]] را مقصر اصلی این انفجار دانست:
[[مایک پمپئو]]، [[وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا]] در [[ژوئیه]] [[۲۰۱۹ میلادی]]، طی سفرش به [[آرژانتین]] ضمن تقدیر از اقدام آرژانتین، [[جمهوری اسلامی]] را مقصر اصلی این انفجار دانست:
{{نقل قول|انفجار آمیا توسط حزب‌الله، با پشتیبانی کامل جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= مایک پمپئو از اینکه آرژانتین، حزب‌الله را تروریست خواند، تقدیر کرد و ایران را پشتیبان او در انفجار آمیا دانست. |نشانی= https://ir.voanews.com/a/pompeo-argentina/5007568.html | ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۹بازبینی= |اثر= |تاریخ= |ناشر= صدای آمریکا |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref> }}