تفاوت میان نسخه‌های «اهل سنت در ایران»

ابرابزار، تمیزکاری، گسترش جزئی مقاله.
جز (خنثی‌سازی ویرایش 28308871 از Hassanalinezhad (بحث) دوست گرامی لطفاً مطالب‌رو با منبع اضافه کنید.)
برچسب: خنثی‌سازی
(ابرابزار، تمیزکاری، گسترش جزئی مقاله.)
[[پرونده:Salat Eid al-Fitr, Birjand (13960405000969636340885768803285 57049).jpg|263px|بندانگشتی|چپ|نماز [[عید فطر]]، در [[بیرجند]]]]
[[پرونده:Ramadan Quran Reading, Bandar Torkaman (13950320163317305).jpg|263px|بندانگشتی|چپ|مراسم جزءخوانی قرآن در [[رمضان]]، [[بندر ترکمن]]]]
'''اهل‌سنت در ایران'''، از نظر جمعیت دومین گروه مذهبی پس از [[شیعه|تشیع]] می‌باشد. برخی منابع جمعیتِ اهل‌سنت را حدود ۸ تا ۱۰ درصد از [[جمعیت‌شناسی ایران|جمعیت ایران]] عنوان می‌کنند؛<ref name="SharqN01">[https://www.magiran.com/article/3621443/ اهل سنت ایران / احسان هوشمند]، [[شرق (روزنامه)|روزنامه شرق]]، یک‌شنبه ۱۲‌شهریور ۱۳۹۶، شمارهٔ ۲۹۵۳، صفحه ۱.</ref> [[عبدالحمید اسماعیل‌زهی|مولوی عبدالحمید]] این آمار را ۲۰ درصد عنوان می‌کند.<ref name="Anat01">[https://www.aa.com.tr/fa/ایران/مولوی-عبدالحمید-ترکیه-ایران-و-عربستان-سعودی-می-توانند-مشکلات-خاورمیانه-را-حل-کنند/954506 عبدالحمید: ترکیه، ایران وعربستان می‌توانند مشکلات خاورمیانه را حل کنند]، [[خبرگزاری آناتولی]].</ref> در برخی آمارها تعداد جمعیت اهل سنتِ ایران ۱۱ میلیون نفر عنوان شده‌است.
'''اهل سنت در ایران''' دومین گروه مذهبی پس از [[شیعه|تشیع]] را تشکیل می‌دهند. این گروه هم‌اکنون ۸٫۳ درصد جمعیت کل ایران را تشکیل می‌دهد. در برخی آمارها تعداد جمعیت اهل سنت ایران را ۱۱میلیون نفر می‌دانند. [[اهل سنت|سنی‌ها]] در [[ایران]] از سال ۹۷۵ میلادی با دودمان [[غزنویان]] و بعد از آن‌ها با دودمان [[دودمان سلجوق|سلجوقیان]] و [[خوارزمشاهیان]] تا [[حمله مغول به ایران|تهاجم مغول به ایران]]، به ایران حکومت می‌کرده‌اند.
 
== پیشینه و تاریخچه ==
پس از [[حمله اعراب به ایران|فتح ایران توسط مسلمانان]] در ۶۴۰ میلادی، ایرانیان به تدریجبه‌تدریج به دین اسلام [[اسلام‌آوردن ایرانیان|گرویدند]]، لذا [[اسلام]] دین رسمی و بخشی از دولت ایران شد. دین اسلام به شکل سلطه[[اهل سنت|سنی‌ها]] در ۹ قرن اول اسلامی تاریخ مذهبی ایران را تشکیل می‌داد. به عبارتی تا قبل از حکومت [[دودمان صفویان|صفویهایران]] سنی‌هااز برسال ایران۹۷۵ مسلطمیلادی بودندبا ودودمان [[شیعه|شیعیانغزنویان]] هم در اکثر نقاط کشور پراکنده بودند. هژمونی سنی‌ها در ایرانو مانعبعد از حضورآن‌ها شیعیانبا نبود.دودمان [[شاهدودمان اسماعیل یکمسلجوق|شاه اسماعیلسلجوقیان]] (۱۴۸۷–۱۵۲۴ م)و [[تغییرخوارزمشاهیان]] مذهبتا ایرانیان[[حمله از سنیمغول به شیعهایران|مذهبتهاجم رسمی]] ایران را شیعه اعلام کرد؛ و لذا در دوران حکومت صفویه اکثر ایرانیانمغول به [[شیعه|تشیعایران]]، رویبه آوردند.ایران صفویانحکومت در عین داشتن قدرت سیاسی نتوانستند همه ایرانیان را به‌طور کامل پیرو تشیع کنندمی‌کرده‌اند.<ref name="Motahhari">[http://www.al-islam.org/al-tawhid/iran/mutual.htm Islam and Iran: A Historical Study of Mutual Services]</ref>
 
اسلام به شکلِ سلطهٔ سنی‌ها در ۹ قرن اول اسلامی تاریخ مذهبی ایران را تشکیل می‌داد. به‌عبارتی تا قبل از حکومت [[دودمان صفویان|صفویه]] سنی‌ها بر ایران مسلط بودند و [[شیعه|شیعیان]] هم در اکثر نقاط کشور پراکنده بودند. هژمونی سنی‌ها در ایران مانع از حضور شیعیان نبود. [[شاه اسماعیل یکم|شاه اسماعیل]] (۱۴۸۷–۱۵۲۴ م) [[تغییر مذهب ایرانیان از سنی به شیعه|مذهب رسمی]] ایران را شیعه اعلام کرد؛ و لذا در دوران حکومت صفویه اکثر ایرانیان به [[شیعه|تشیع]] روی آوردند. صفویان در عین داشتن قدرت سیاسی نتوانستند همه ایرانیان را به‌طور کامل پیرو تشیع کنند.<ref name="Motahhari">[http://www.al-islam.org/al-tawhid/iran/mutual.htm Islam and Iran: A Historical Study of Mutual Services]</ref>
=== پس از انقلاب اسلامی ===
 
=== پس از انقلاب اسلامی۱۳۵۷ ===
بعد از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب ۱۳۵۷]] رهبران اهل‌سنت در مناطق سنی‌نشین هم‌چون استان‌های [[استان کردستان|کردستان]]، [[استان کرمانشاه|کرمانشاه]]، [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]] و [[استان خراسان|خراسان]] تشکیلات و حزب جدیدی بنام «شمس» که مخفف «شورای مرکزی سنی‌ها» می‌باشد، را تشکیل دادند. اما ۶ ماه بعد این حزب به علت حمایت شدن از سوی [[عربستان سعودی]] و [[پاکستان]] به تعطیلی کشیده شد و رهبران آن‌ها دستگیر و حساب‌های بانکی آن‌ها هم بسته شد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=Group|نام=Negarestan|وبگاه=www.x-shobhe.com|نشانی=http://www.x-shobhe.com/shobhe/7463.html|عنوان=پاسخ به شبهه - س 366 - جمعیت اهل سنت ایران چه قدر است؟ زیرا آمارهای منتشر شده بسیار متفاوت از هم هستند.|بازبینی=2018-01-29}}</ref>
 
==== سرکوب، دستگیری و اعدام ====
براساس گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۲ تیر ۱۳۹۶ دستگیری و بازداشت روحانیون اهل سنت در [[غرب ایران]] از سوی دولت ادامه دارد. در این تاریخ عبدالکریم آذرین، محمد خضر نژاد و علی ایوبی روحانیون اهل سنت در این منطقه بازداشت شده‌اند. با اینکه مدت زمان حبس ۶ ماهه [[رضا عبدی]] تمام شده مسئولین زندان [[تبریز]] او را آزاد نمی‌کنند نامبرده سال ۱۳۹۴ با فشار اداره اطلاعات ارومیه از امامت مسجد قدس در منطقه [[اسلام‌آباد (ارومیه)|اسلام‌آباد]] [[ارومیه]] برکنار شد. گفته شده علت دستگیری او مقاومت وی در مقابل بستن مدرسه دینی اهل سنت [[صلاح‌الدین ایوبی]] بوده‌است.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری هرانا|تاریخ=۱۳۹۶-۰۴-۰۲T21:28:02+04:30|عنوان=خودداری از آزادی ملا رضا عبدی علی‌رغم اتمام حبس؛ افزایش فشار بر روحانیون اهل سنت - خبرگزاری هرانا|نشانی=https://www.hra-news.org/2017/hranews/a-11147/|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-01-29}}</ref>
 
طبق گزارش‌های دریافتی در روز ۹ تیر ۱۳۹۶ محمدعلی آفرین [[امام جمعه]] شهرستان ویس در [[استان خوزستان|خوزستان]] در خطبه‌های خود به اعتقادات اهل سنت توهین کرد و چون قبلاً سابقه توهین به اعتقادات این مذهب اسلامی را داشته مورد تهاجم یکی از پیروان اهل سنت این شهر قرار گرفت.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=خبرگزاری هرانا|تاریخ=۱۳۹۶-۰۴-۱۰T22:59:24+04:30|عنوان=توهین به باورهای دینی به خشونت در خوزستان منتهی شد - خبرگزاری هرانا|نشانی=https://www.hra-news.org/2017/hranews/a-11249/|زبان=fa-IR|تاریخ بازبینی=2018-01-29}}</ref>
 
حکم ۷ زندانی سنی مذهب در دیوان عالی کشور تاییدتأیید شد و در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ به وکیل مدافع آنان ابلاغ شد. اسامی این هفت تن عبارت است از: انور خضری، کامران شیخه، فرهاد سلیمی، قاسم آبسته، خسرو بشارت، ایوب کریمی و داود عبداللهی.
یکی از این متهمان به نام خسرو بشارت نوشته که این عده بعد از تحمل ۱۰ سال شکنجه جسمی و روحی، قربانی سناریوی اداره اطلاعات ارومیه و مهاباد شده‌اند. اتهام آن‌ها «محاربه از طریق وابستگی به جریانات سلفی» اعلام شده استشده‌است.<ref>[https://www.radiofarda.com/a/30422242.html دیوان عالی ایران حکم اعدام هفت سنی‌مذهب را تأیید کرد]، [[رادیو فردا|رادیوفردا]].</ref>
 
== جغرافیا و جمعیت ==
 
==== مناطق سنی‌نشین ایران ====
برخی منابع به نقل‌از [[اطلاعات (روزنامه)|روزنامه اطلاعات]]، جمعیت اهل‌سنت را ۲۵ درصد از کل جمعیت کشور در سال ۱۳۵۷ عنوان کرده‌اند؛ که این درصد حدود ۹ میلیون نفر از ۳۶ میلیون نفر [[جمعیت‌شناسی ایران|جمعیت کل]] آن سال می‌باشد.<ref name="BalouchC01">[https://balochcampaign.us/جمعیت-واقعی-شیعه-و-اهل-سنت-در-ایران/ جمعیت واقعی شیعه و اهل سنت در ایران]، کمپین فعالین بلوچ.</ref>
 
براساس [[اطلاعات‌نامه جهان|وقایع‌نگار جهانی]] [[آژانس اطلاعات مرکزی |سازمان سیا]]، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد ایرانیان [[شیعه]] هستند. حدود ۵ تا ۹ درصد دیگر پیرو شاخه‌های [[سنی]] و [[تصوف|صوفی]] و ۰٫۶٪ عضو اقلیت‌های مذهبی غیراسلامی، از جمله [[بهائیت]]، [[صابئه]]، [[اهل حق|یارسان]]، [[مزدیسنا|زرتشتی]]، [[یهودی|یهودیت]] و [[مسیحیت]] هستند.
 
اهل سنت ایران در مناطق مرزی و اطراف کشور پراکنده هستند و در مجموع در ۱۵ استان کشور به‌سر می‌برند.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=fa|وبگاه=shams.com|نشانی=http://www.shams.org/index.php?ac=Peyamekan&peyam=170/|عنوان=إهل سنت ایران» جغرافیای مناطق سنی نشین ایران|بازبینی=2018-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009211714/http://www.shams.org/index.php?ac=Peyamekan&peyam=170/|archivedate=۹ اکتبر ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> استان‌های: کردستان، بلوچستان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی،کرمانجنوبی، کرمان (فهرج،ریگانفهرج، ریگان و رمشک)، کرمانشاه، آذربایجان غربی، هرمزگان، گلستان (ترکمن صحرا)، اردبیل (عنبران)، گیلان (تالش)، فارس (شیراز)، بوشهر، خوزستان و اهل سنت مقیم پایتخت (تهران).
* اهل سنت آذربایجان (عمدتاً جنوب آذربایجان غربی)
* اهل سنت کردستان (استان‌های: کردستان و کرمانشاه)