نظریه ادبی: تفاوت میان نسخه‌ها

با فرض حسن نیت ویرایش 5.216.37.104 (بحث) خنثی‌سازی شد. (T)
(معرفی منابع)
برچسب‌ها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
(با فرض حسن نیت ویرایش 5.216.37.104 (بحث) خنثی‌سازی شد. (T))
برچسب: خنثی‌سازی
}}
'''نظریه ادبی''' {{انگلیسی|Literary theory}} به معنای بررسی نظام‌مند ذات [[ادبیات]] به عنوان یک پدیده فرهنگی و نیز به معنای '''شیوه‌های تحلیل ادبیات''' است. رشته دانشگاهی مرتبط با این مفهوم، تلفیقی است از زیبایی‌شناسی و زبان‌شناسی. نظریه زبان ادبی را گاه «بوطیقا» می‌گویند.
 
در تعریفی تازه تر، نظریه های ادبی را "منظرهای ادبی" دانسته اند یعنی همه ی دریچه ها و دیدگاههای ممکن و موجودی که می توان از پس آنها به آثار و منظره های ادبی خیره شد و به آنها واکنش نشان داد. [ر.ک؛ سپه وند، عزت الله (۱۳۹۸) نظریه های ادبی]
 
نظریه ادبی در معنای مدرن آن اشاره به رویکردهای ادبی نوینی دارد که از اواسط دهه ۱۹۶۰ آغاز شده و پیشفرض‌های سنت ادبی کهن را مورد انتقاد قرار می‌دهد. بر طبق نظریات جدید، خوانش متن بخشی از تولید متن است؛ به عبارت دیگر، اثر ادبی نمی‌تواند در مرحله ''خلق اولیه'' باقی بماند، بلکه ''خلق ثانویه'' آن در مرحله خوانش روی می‌دهد،<ref>{{یادکرد وب |url=http://jayezeyeadabi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=26 |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۵ ژوئیه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141013113411/http://jayezeyeadabi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=26 |archivedate=۱۳ اکتبر ۲۰۱۴ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://anthropology.ir/node/5375 |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۵ ژوئیه ۲۰۱۳ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130703081147/http://anthropology.ir/node/5375 |archivedate=۳ ژوئیه ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}</ref><ref>http://www.iep.utm.edu/literary</ref>
 
در تازه ترین کتاب “نظریه های ادبی” با رویکردی تطبیقی به ادبیات فارسی، دکتر عزت الله سپه وند، در یازده فصل به پرداختی تطبیقی به نظریه های اخلاقی- انسان گرا، فرمالیستی، خواننده محور، مارکسیستی، ساختارگرا، پساساختارگرا، پسامدرن، فمنیستی و پسااستعماری به همراه واکاوی و کاربرد برخی از این نظریه ها در متون کهن ادب فارسی – با تحلیل آثاری از عین القضات، ناصرخسرو، مولوی، حافظ، شبستری، فروغ فرخزاد و… روی آورده است.از مهمترین ویژگی های این کتاب، ارائه  مهمترین مبانی فلسفی نظریه های ادبی از تفکرات افلاطون و ارسطو گرفته تا امثال کانت و هگل و از هایدگر و گادامر تا پل ریکور و ژاک دریدا به صورتی منسجم، و قابل فهم و تفهیم است.
 
<br />
== جستارهای وابسته ==
* [[سخن‌شناسی]]
 
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}۴. سپه وند، عزت الله (۱۳۹۸) نظریه های ادبی. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور
{{روایت}}
 
http://digibook.pnu.ac.ir
[[رده:نظریه ادبی]]