استخوان پس‌سری: تفاوت میان نسخه‌ها

ابرابزار
(اشتباه تایپی)
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
(ابرابزار)
| FMA = ۵۲۷۳۵
}}
'''استخوان پس‌سری''' یا استخوان اکسیپیتال (به انگلیسی: Occipital bone) استخوان لوزی‌شکل است که در قسمت پسین (خلفی) زیرین کاسه سر قرار گرفته و قاعده [[جمجمه]] را تشکیل می‌دهد. این استخوان سومین استخوان سر به‌شمار می‌آید و در قسمت پشت و بخشی از کف جمجمه قرار دارد و تمام قسمت پس‌سری را ساخته و از سه قسمت اصلی تشکیل شده‌است.
 
این استخوان در سر سوراخ بیضی‌شکل را احاطه می‌کند که از طریق آن حفره جمجمه‌ای خلفی با [[مجرای مهره‌ای]] ارتباط دارد. این استخوان دارای یک صدف است که ۴ تا حفره دارد، دو حفره پایینی با نیمکره‌های مخچه مجاور بوده و دو حفره بالایی با نیم‌کره‌های [[مخچه]] مجاور بوده و دو حفره بالایی با نیم‌کره‌های مغز مجاور هستند. در طرفین سوراخ بیضی توده‌های طرفی وجود دارد که دارای کانال زیرزبانی است که [[عصب زیرزبانی]] از آن عبور می‌کند. [[پرونده:جمجمه انسان.PNG|بندانگشتی|420px|دید کناری از استخوان‌های جمجمهٔ انسان.]]
[[پرونده:جمجمه انسان.PNG|بندانگشتی|420px|دید کناری از استخوان‌های جمجمهٔ انسان.]]
 
یک تیغه استخوانی چهارضلعی به نام زائده قاعده‌ای یا پایه‌ای که در پشت آن سوراخ بزرگی به نام سوراخ پس‌سری که طناب نخاعی از آن عبور می‌کند، قرار گرفته‌است.
 
== بخش‌ها ==
استخوان پس‌سری از سه بخش و یک سوراخ بزرگی به نام Foramen magnomبزرگ تشکیل شده‌است. بخش‌های پس‌سری شمال:
 
۱. بخش صدفی: که خود شامل چهار بخش است:
 
د: خط پس‌گردنی پایینی
۲ -# بخش قاعده‌ای (بازال) که با استخوان پروانه‌ای مفصل می‌شود
۳ -# دو توده طرفی: در سطح تحتی این توده‌ها دو برجستگی به نام کوندیل‌هایلقمه‌های اکسیپیتالپس‌سری occipital(کوندیل‌های condyleاکسیپیتال) وجود دارد که با مهرهٔ اول گردنی مفصل می‌شوند. استخوان پس‌سری دارای یک برجستگی نسبت حجیم بیضی‌شکل است که در سطح برون‌سری تودهٔ طرفی قرار دارد و محور اصلی آن متمایل به طرف جلو و داخل است و به مهرهٔ اطلس متصل می‌شود و به آن کندیللقمه استخوان پس‌سری می‌گویند. بالای کوندیل‌هایلقمه‌های اکسیپیتالپس‌سری کانال‌های زیر زبانی قرار دارند، از این کانال‌ها عصب مغزی زیر زبانیزیرزبانی یا عصب زوج دوازدهم مغزی، مغز را ترک می‌کند.
 
== سوراخ بزرگ ==
۲ - بخش قاعده‌ای (بازال) که با استخوان پروانه‌ای مفصل می‌شود
استخوان پس‌سری دارای یک سوراخ بیضی شکل بسیار بزرگ است به نام [[سوراخ بزرگ پس‌سری]] (فورامن مگنوم) که از طریق
آن حفره جمجمه) کرانیال خلفی (با مجرای مهره ای در ارتباط است. در واقع این سوراخ ارتباط دهندهٔ بصل النخاع و نخاع به یک دیگراست. در عقب و باالی این سوراخ، یک صفحه استخوانی وسیع و مقعر دیده می‌شود به نام صدف. در جلو سوراخ فوق، یک صفحه استخوانی ضخیم و چهارگوش قرار دارد به نام بخش بازیالر یا قاعده ای. در طرفین سوراخ فوق، قسمت‌های طرفی قرار می‌گیرند.
 
== سطح درون‌سری ==
۳ - دو توده طرفی: در سطح تحتی این توده‌ها دو برجستگی به نام کوندیل‌های اکسیپیتال occipital condyle وجود دارد که با مهرهٔ اول گردنی مفصل می‌شوند. استخوان پس‌سری دارای یک برجستگی نسبت حجیم بیضی‌شکل است که در سطح برون‌سری تودهٔ طرفی قرار دارد و محور اصلی آن متمایل به طرف جلو و داخل است و به مهرهٔ اطلس متصل می‌شود و به آن کندیل استخوان پس‌سری می‌گویند. بالای کوندیل‌های اکسیپیتال کانال‌های زیر زبانی قرار دارند، از این کانال‌ها عصب مغزی زیر زبانی یا عصب زوج دوازدهم مغزی، مغز را ترک می‌کند.
بخش صدفی:
 
در سطح درون‌سری (داخلی) عناصر زیر دیده می‌شوند:
#برجستگی پس‌سری داخلی: سطح داخلی صدف پس‌سری توسط یک برجستگی مرکزی نامنظم به نام برجستگی پس سری داخلی به چهار حفره اکسی پیتال تقسیم می‌شوند؛ دو حفره اکسی پیتال تحتانی چهار گوشند و با نیم کره‌های مخچه مجاورند و دو حفره اکسی پیتال فوقانی سه گوشند و با لئب‌های اکسی پیتال نیم کره‌های مغزی مجاورت دارند.
# قسمتی از ناودان سینوس سهمی (ساجیتال) فوقانی:
از برجستگی پس‌سری داخلی به سمت زاویه فوقانی یک ناودان عریض با لبه‌های برجسته امتداد دارد به نام ناودان سینوس سهمی فوقانی که قسمت خلفی [[داس مغزی]] به لبه‌های آن می‌چسبد.
# ستیغ پس‌سری درونی:
از برجستگی پس سری داخلی یک ستیغ برجسته دیگر به سمت سوراخ بزرگ فرود می‌آید به نام ستیغ پس‌سری داخلی که قبل از رسیدن به سوراه بزرگ دو شاخه می‌شود. روی این ستیغ، [[داس مخچه]] می‌چسبد.
# ناودان سینوسی عرضی:
از طرفین برجستگی پس‌سری درونی، دو ناودان وسیع به صورت عرضی به سمت زوایای طرفی امتداد می‌یابد به نام سینوس ساجیتال عرضی. به لبه‌های این دو ناودان عرضی، [[چادر مخچه]] می‌چسبد.
 
== سطح برون‌سری ==
سطح برون‌سری (خارجی) دارای نشانه‌های زیر است:
# برجستگی پس سری خارجی:
منطبق بر برجستگی اکسیپتال داخلی است. برجستگی آن چندان واضح نیست چون جمجمه رو به بیرون تحدب دارد. برجسته‌ترین نقطه آن inion نامیده می‌شود.
# ستیغ پس‌سری بیرونی:
از برجستگی اکسیپیتال خارجی شروع شده و تا لبه خلفی سوراخ بزرگ کشیده می‌شود که محل اتصال رباط پس گردنی می‌باشد.
#خطوط پس‌گردنی: در دو سوی ستیغ نام برده شده و کمی بالاتر از برجستگی پس‌سری بیرونی، سه خط در هر طرف دیده می‌شود. به خطی که از بقیه بالاتر است «بالاترین خط پس‌گردنی» گویند و به دوتای باقیمانده که در طرفین ستیغ قرار دارند به ترتیب خطوط پس‌گردنی بالایی و پایینی می‌گویند که این خطوط محل اتصال رباط مهم Nuchae (که یک رباط مهم گردنی است) می‌باشند.
 
== کناره‌ها ==
این بخش از استخوان دارای دو کناره فوقانی و تحتانی است که کناره فوقانی این بخش از استخوان با استخوان Parietal اتصال یافته و درز Lambdoidal را می‌سازد. کناره‌های تحتانی صدف با کناره های خلفی بخش ماستوئیدی استخوان‌های تمپورال اتصال یافته و درز پس سری گیجگاهی Occipito( (temporalیا پس سری پستانی (mastoid Occipito (را ایجاد می‌کند.
 
بخش قاعده‌ای:
تقریباً به صورت یک تیغه استخوانی چهارگوش ضخیم است که از کنار قدامی فورامن مگنوم تا استخوان اسفنویید امتداد دارد و شامل دو سطح) فوقانی و تختانی (و چهار کنار) قدامی، خلفی، طرفی راست و چپ (می‌باشد. این بخش دارای یک وجه اشتراک با استخوان اسفنویید می‌باشد.
 
سطح فوقانی:
 
به صورت یک ناودان وسیع کم عمق است به نام کالیووس isu ob. قسمت تحتانی پل مغزی eu r و تمامی بصل النخاع روی کالیووس قرار می‌گیرند. در طول کناره‌های طرفی این سطح، ناودان سینوس پتروزال تحتانی قرار دارد.
 
سطح تحتانی:
تقریباً یک سانتی مترجلوتر از لبه فورامن مگنوم، یک برآمدگی کوچک است به نام تکمه حلقی tubercle rnofrehn که رافه حلق روی آن می‌چسبد.
 
:کناره خلفی: لبه قدامی فورامن مگنوم را تشکیل می‌دهد
:کناره قدامی: با استخوان اسفنویید جوش می‌خورد.
:کناره‌های طرفی: با قسمت خاره استخوان تمپورال مفصل می‌شود.
قسمت‌های طرفی) کاندیالر (:parts) condylar) bonnfob قسمت‌های طرفی اکسی پیتال، در طرفین فورامن مگنوم قرار گرفته‌اند و شامل سطح فوقانی و سطح تحتانی می‌باشد.
 
نمای برون سری یا تحتانی:
# مهم‌ترین چیزی که در این نما و در مورد سطوح طرفی وجود دارد بخش‌های Condylar است که آنها را تحت عنوان Surface Condylar یا Process Condylar می‌شناسند که با اولین مهرهٔ گردن) اطلس (مفصل می‌سازد. مجرای عصب زیرزبانی)canal Hypoglossal)در بالالی کندیل های اکسیپیتال قرار دارد که از داخل جمجمه شروع شده به طرف خارج و جلو امتداد می‌یابد از این سوراخ، عصب ۱۲ از جمجمه خارج می‌شود.
#Condylar Fossa: در طرفین وعقب Condyl occipital حفراتی تحت عنوان Fossa Condylar وجود دارند که این حفرات ممکن است دارای سوراخ باشند و اگر سوراخی وجود داشته باشد در این صورت Condylar Canal/Foramen نامیده می‌شوند که محل عبور وریدی با منشأ سینوس Sigmoid است
#Process Jugular: این برجستگی‌های مربعی شکل در عقب و خارج ازCondylها دیده می‌شوند.
#Jugular Notch: حد قدامی process Jugular است که این قسمت صاف نیست و دارای بریدگی است. بخش پتروز استخوان Temporal هم دارای Jugular Notch است که به همراه Jugular Notch از استخوان پس سری،Foramen Jugular را تشکیل می‌دهد .
# Jugular Tubercle
در سطح داخل بخش‌های Condylar قرار گرفته‌است بنابراین موقعیت آن با سه مورد قبلی متفاوت می‌باشد. Foramen Jugular و Clivus مستقل نمی‌باشند.
 
نمای فوقانی یا درونی:
 
در این وضعیت Tubercle Jugularها بهتر دیده می‌شود که به صورت برآمدگی‌های بیضی شکل هستند که در باالی سوراخ هایپوگلوس قرار داشته و آن را از باال می‌پوشاند. در زیر Jugular Tubercle کانال Hypoglossal دیده می‌شود که این کانال در هر دو نما قابل رویت است و محل عبور زوج ۱۲ مغزی است. در عقب Tubercle Jugular یک ناودان کم عمقی وجود دارد که زوجهای ۹ مغزی)glossopharengeal ،)۱۱ مغزی)vagus)و ۱۱ مغزی)Accessory)از آن عبور می‌کنند.
 
استخوان پس‌سری محل عبور زوج‌های ۹، ۱۱، ۱۱ و ۱۲ مغزی است.
 
== نگارخانه ==
* occipital" A Dictionary of Zoology. Ed. Michael Allaby. Oxford University Press 2009
* a b Romer, Alfred Sherwood; Parsons, Thomas S. (1977). The Vertebrate Body. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. pp. 221–244. {{ISBN|0-03-910284-X|en}}.
* "occipital" A Dictionary of Zoology. Ed. Michael Allaby. Oxford University Press 2009
 
{{استخوان پس‌سری}}
۱۶۰٬۳۷۶

ویرایش