تفاوت میان نسخه‌های «جندالله»

۳۸۳ بایت حذف‌شده ،  ۷ ماه پیش
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
(با فرض حسن نیت ویرایش 99atashbar (بحث) خنثی‌سازی شد. (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
(ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
|caption=لوگوی جندالله
|active=۲۰۰۳–۲۰۱۱
|ideology=[[اسلام گراییاسلام‌گرایی]] [[سنی]]
|leaders=[[عبدالمالک ریگی]] {{کشته‌شده در نبرد}}{{سخ}}[[محمد ظاهر بلوچ]]
|clans=
}}
 
'''جندالله''' {{به فارسی|سپاه خدا}}، یک گروه [[شبه‌نظامی|شبه نظامی]] مستقر در [[استان سیستان و بلوچستان]] بود که هدف خود را احقاق حقوق [[بلوچ ها|بلوچ‌ها]] و [[اهل سنت ایران]]، از طریق مبارزه مسلحانه با نظام [[جمهوری اسلامی]] می‌دانست.<ref name="size">{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2010/06/201062074140996374.html|title=Jundallah: Iran's Sunni rebels|work=Al Jazeera English|accessdate=15 December 2014}}</ref><ref name="Bush Administration">{{cite web|url=http://www.newyorker.com/reporting/2008/07/07/080707fa_fact_hersh?printable=true|title=Preparing the Battlefield|date=7 July 2008|work=The New Yorker|accessdate=15 December 2014}}</ref><ref name="rferl">{{cite web|url=http://www.rferl.org/content/Iran_Offers_ShortTerm_Solutions_To_LongTerm_Problems_Of_Baluch_Minority/1858243.html|title=Iran Offers Short-Term Solutions To Long-Term Problems Of Baluch Minority|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|accessdate=15 December 2014}}</ref><ref name="BBC1">{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8537567.stm |publisher=BBC News |title=Iran 'militant' claims US support |date=2010-02-26}}</ref><ref name="BBC2">{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8314431.stm |publisher=BBC News |title=Profile: Iran's Jundullah militants |date=2010-06-20}}</ref><ref name="rooz">{{cite web|url=http://www.metransparent.net/spip.php?article278|title=Trouble brewing in Iranian Balochistan|publisher=|accessdate=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113184826/http://www.metransparent.net/spip.php?article278|archive-date=2014-11-13|dead-url=yes|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hd.net/transcript.html?air_master_id=A4686 |title=AXS TV |publisher= |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080106163222/http://www.hd.net/transcript.html?air_master_id=A4686 |archivedate=2008-01-06 |df=}}</ref><ref name="DRR2" />
 
جندالله که در سال ۱۳۸۲ بنیان‌گذاری شد،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تاریخ تازه‌ها - از جُندالله تا جیش‌العدل: گذشته و اکنونِ تندروهایِ سُنی‌مذهبِ بلوچ|نشانی=http://fa.rfi.fr/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87خاورمیانه/20190220-%D8%A7%D8%B2از-%D8%AC%D9%8F%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87جُندالله-%D8%AA%D8%A7تا-%D8%AC%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AF%D9%84جیش‌العدل-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87گذشته-%D9%88و-%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86%D9%90اکنونِ-%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C%D9%90تندروهایِ-%D8%B3%D9%8F%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%D9%90سُنی‌مذهبِ-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86بلوچ|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2019-02-20|بازبینی=2019-06-05|کد زبان=fa}}</ref> هدف خود را تلاش برای تأمین [[حقوق مذهبی]] و قومی [[بلوچ|قوم بلوچ]] و [[اهل‌سنت]] [[استان بلوچستان]] [[ایران]] اعلام کرد اما تأکید داشت که «یک گروه جدایی‌طلب» نیست.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/10/091018_ba-sistan-suicide-bombing.shtml چند فرمانده سپاه در اثر بمبگذاری کشته شدند], ''[[بی‌بی‌سی فارسی]]''</ref> [[ایران]] و [[ایالات متحده آمریکا]] آن را سازمانی [[تروریسم|تروریستی]] شناختند که دست به [[قاچاق]] سوخت و [[مواد مخدر]] می‌زد.<ref>[http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/KH07Df04.html Jundullah a wedge between Iran, Pakistan] Raja Karthikeya, Asia Times, Aug 7, 2009</ref><ref>[http://www.mardomsalari.com/Template1/Article.aspx?AID=۱۵۲۰ کشف بزرگترین منبع مالی عبدالمالک ریگی!]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }} مردمسالاری</ref> ایران جندالله را گروهی تروریستی و در ارتباط با [[القاعده]] می‌دانست که ده‌ها نظامی و شهروند عادی ایران را به قتل رسانده بود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-irgc-jishaladl/3390524.html|عنوان=سپاه پاسداران از دستگیری دو عضو جیش العدل خبر داد|ناشر=صدای آمریکا|تاریخ=۴ تیر ۱۳۹۵}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= «۱۲ نفر از اعضای گروه جندالله اعدام می شوندمی‌شوند»|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f3_balochestan_execution/1774624.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2020-01-09|کد زبان=fa}}</ref>
 
معروفترین رهبر این گروه، [[عبدالمالک ریگی]]، از [[طایفه ریگی]] بود که توسط جمهوری اسلامی دستگیر و اعدام شد. بعد از دستگیری وی، این گروه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که [[محمدظاهر بلوچ]] را به عنوان رهبر جدید خود منصوب کرده‌است.<ref>[http://article.wn.com/view/2010/02/28/Iranian_insurgent_group_chooses_new_leader_v/ Iranian insurgent group chooses new leader] ''وبگاه شبکه اخبار جهانی''</ref> مدتی بعد این گروه توسط اعضای آن منحل و گروه‌هایی جدید، با نام‌های [[جیش العدل]] به رهبری [[محمد ظاهر بلوچ]] و با نام مستعار [[صلاح الدین فاروقی]] و [[جیش النصر]] با رهبری [[عبدالرئوف ریگی]] تشکیل شدند.
 
== اهداف ==
[[عبدالمالک ریگی]]، رهبر گروه «جندالله» در مصاحبه با رادیو بلوچ، [[هدف اصلی]] خود را دفاع از حقوق ملی و مذهبی [[قوم بلوچ]] و اهل سنت در [[استان سیستان و بلوچستان]] اعلام کرده و ادعای [[جمهوری اسلامی ایران]] مبنی بر اینکه گروه جندالله قصد جدایی طلبی دارد را به شدت رد کرده‌کرده بود.<ref>[http://www.radiobalochi.org/Jondallah/Abdol_Malek_interview.html مصاحبهٔ عبدالمالک ریگی با رادیو بلوچ] ''رادیو فردا''</ref>
<!-- او همچنین با شبکه [[صدای آمریکا]] مصاحبه داشت. این مصاحبه از سوی [[مقامات جمهوری اسلامی ایران]] به دلیل حمایت علنی از تروریسم و نقض [[قرارداد الجزایر]] به شدت مورد انتقاد قرار گرفت.<ref>[http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8601200607 سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران از اقدام رادیو صدای آمریکا برای گفتگو با عبدالمالک ریگی اظهار تاسف کرد] ''خبرگزاری فارس''</ref> -->
 
== عکس‌العمل جمهوری اسلامی ایران ==
دولت جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با این گروه،باگروه، با کمک وزارت اطلاعات اقدام به شناسایی، دستگیری و اعدام عوامل این گروه می نمودمی‌نمود.
 
مجتبی میرعبدالهی مدیرکل [[روابط عمومی]] [[وزارت کشور]]، روز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۸۶ در مصاحبه با خبرنگاران اعلام کرد «با همکاری وزارت اطلاعات گروهک تروریستی عبدالمالک ریگی کنترل و سرشاخه‌های اصلی این گروه نابود شده‌اند».<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8601290410 «مشاور وزیر کشور در پاسخ به فارس: سرشاخه‌های اصلی گروهک تروریستی عبدالمالک ریگی نابود شده‌اند» خبرگزاری فارس]</ref>
 
=== عفو عمومی اعضا گروه ===
پس از دست‌گیری عبدالمالک ریگی توسط نیروهای اطلاعاتی ایران، دولت ایران پیشنهاد [[عفو عمومی]] را به شرط خلع سلاح اعضای گروه و دست‌کشیدن از مبارزه مسلحانه به اعضای آن داد. بعد از آن تا اردیبهشت ۱۳۸۹ حدود ۱۱۰ نفر از اعضای گروه این پیشنهاد را پذیرفته‌پذیرفته و تسلیم شدند.<ref>[http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=10466095 Iran Offers Amnesty to Sunni Insurgents] ''[[ای بی سی|ای‌بی‌سی نیوز]]''</ref>
 
== موضوع حمایت خارجی ==
مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران همواره مدعی بوده‌اند که گروه جندالله ایران توسط سرویس‌های اطلاعاتی [[سیا]]، [[اس‌آی‌اس]]، [[موساد]]، [[اینتر سرویسز اینتلیجنس|آی‌اس‌آی]] و فرماندهی [[ناتو]]<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8313625.stm Iran accuses Pakistan over attack]</ref> حمایت می‌شود.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8812050662 Fars News Agency : حمایت آمریکا از ریگی چهره واقعی غرب را برای جهانیان روشن کرد<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref><ref>[http://news.police.ir/NCMS/FullStory/?Id=187507 پلیس دات آی آر : مهمانپرست: گروهک ریگی از سوی آمریکا حمایت می‌شد<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[http://www.newsiran.com/cat3/shownews-707881.aspx?key=ريگي-از-سوي-آمريکا-حمايت-مي-شد ریگی از سوی آمریکا حمایت می‌شد<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://www.fararu.com/vdcc04q0.2bqse8laa2.html |title=پایگاه خبری تحلیلی فرارو - اسناد حمایت اسراییل و آمریکا از ریگی منتشر می‌شود<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |accessdate=۲۶ فوریه ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130807195614/http://fararu.com/vdcc04q0.2bqse8laa2.html |archivedate=۷ اوت ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://www.inn.ir/newsdetail.aspx?ID=36215 |title=INN<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |accessdate=۲۶ فوریه ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100224230720/http://www.inn.ir/newsdetail.aspx?id=36215 |archivedate=۲۴ فوریه ۲۰۱۰ |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100868292936 سازمان سیا ریگی را حمایت می‌کرد<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref> آمریکا و بریتانیا این اتهام را رد کرده‌اند.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/02/100223_u01-rigi-reactions.shtml واکنش‌ها به دستگیری عبدالمالک ریگی]</ref>
 
خبرگزاری [[آسوشیتد پرس]] در گزارشی اعلام کرد که تاکنون اطلاعات تأیید شده‌ای مبنی بر نقش آمریکا در حمایت از جندالله و کمک به آموزش نیروهای آن بدست نیامده‌است. اما گزارش‌های برخی کارشناسان امور منطقه و مقامات امنیتی حکایت از آن دارد که جندالله از کمک‌های آمریکاییان و پاکستانی‌ها سود برده و همچنین به جنگجویان ضد شیعه مرتبط با عربستان هم نزدیک شده‌است. از جمله مصاحبه ژنرال اسلم بیگ، رئیس سابق ستاد [[نیروی زمینی پاکستان]] که در ابتدای دهه ۱۹۹۰ ارتش را ترک کرده با این خبرگزاری که اظهار کرده روستای مرزی مند محل ارتباط آمریکایی‌ها و جندالله بوده و کمک‌های آمریکایی‌ها از طریق دو بندر پاکستانی کوت کلمت و جیوانی وارد منطقه می‌شده‌است.<ref>[http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=8960004 Iran's Sunni Militants Carve Secretive Path] ''خبرگزاری ای بی سی''</ref>
 
جمهوری اسلامی مدعی است که عبدالمالک ریگی در زندان، اعتراف کرده که آمریکا به او و گروه جندالله قول همکاری و حمایت داده‌است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=87712 |title=فیلم: اعترافات عبدالمالک ریگی<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |accessdate=۱ مارس ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100302195928/http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=87712 |archivedate=۲ مارس ۲۰۱۰ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://rahva.ir/component/content/article/62-lastnews/7686-home.html |title=اولین متن کامل اعترافات عبدالمالک ریگی<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |accessdate=۱ مارس ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100301165642/http://rahva.ir/component/content/article/62-lastnews/7686-home.html |archivedate=۱ مارس ۲۰۱۰ |dead-url=yes }}</ref>
 
در نوامبر ۲۰۱۴، روزنامه نیویورک تایمز، بر اساس اسنادی که از یک مأمور سابق [[اف‌بی‌آی]] به دست آورده بود، فاش کرد که سازمان سیا، در طول مدت فعالیت گروه جندالله، با وی در ارتباط بوده‌است و از عملیات‌های تروریستی آن، پیش از وقوع نیز مطلع بوده‌است ولی در این خصوص این واکنشی نشان نمی‌داد. این ارتباط پنهانی اطلاعاتی بین جندالله و سیا، حتی پس از تروریستی اعلام کردن آن توسط آمریکا، ادامه داشت.<ref>[http://www.radiofarda.com/content/f3-newyorktimes-report-on-jundallah/26684056.html آمریکا در کادر رهبری جندالله خبرچین داشت] ''رادیو فردا''</ref>
* بامداد روز سه‌شنبه ۴ اسفند ۱۳۸۸، [[وزارت اطلاعات]] ایران اعلام کرد که [[عبدالمالک ریگی]]، رهبر این گروه و نیز نفر دوم گروه جندالله در طی یک عملیات دستگیرشده‌اند.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/02/100223_l03_rigi_arrest.shtml بی‌بی‌سی فارسی]</ref>
به گفته [[مصطفی محمد نجار]]، [[وزیر کشور]]، ریگی در خارج ایران دستگیر و به ایران آورده شده‌است.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8812040195 خبرگزاری فارس]</ref>
چندی بعد عنوان شد که وی در پرواز دُبِی - قرقیزستان توسط [[پدافند هوایی]] و در جمهوری اسلامی ایران دستگیرشده‌است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.bornanews.ir/vdcjavev.uqeimzsffu.html |title=خبرگزاری برنا |accessdate=۲۴ فوریه ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100225094209/http://www.bornanews.ir/vdcjavev.uqeimzsffu.html |archivedate=۲۵ فوریه ۲۰۱۰ |dead-url=yes }}</ref> جمهوری اسلامی ایران عبدالمالک ریگی که به «محاربه و فساد فی الارض» متهم شده بود را بامداد یکشنبه ۳۰ خرداد ۱۳۸۹ اعدام کرد.
* طبق اعلام بعضی از خبرگزاری هاخبرگزاری‌ها مقامات امنیتی پاکستان اعلام کرده بودند که در تاریخ ۲۴ دسامبر ۲۰۱۰ موفق به دستگیری [[عبدالرئوف ریگی]] برادر عبدالمالک و از سران جندالله شده بودند اما چندی بعد خبر دستگیری وی تکذیب گردید.<ref>[http://www.thenews.com.pk/NewsDetail.aspx?ID=7914 Pak arrests Jundallah’s new chief Rigi]</ref>
 
== جای گرفتن در فهرست گروه‌های تروریستی آمریکا ==
| ۱۳۸۴/۹/۲۳
| مناطق کویری سیستان
| کشته شدن محافظ و راننده خودرو احمدی‌نژاد<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/478138/%D8%A7%D8%B2از-%D8%AF%D8%B3%D8%AAدست-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8Cفروشی-%D8%AA%D8%A7تا-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8Cعملیات‌های-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%B1%DB%8Cانتحاری|وبگاه=www.tabnak.ir|بازبینی=2019-06-05|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۴ اسفند ۱۳۹۳|عنوان=از دست فروشی تا عملیات‌های انتحاری}}</ref>
|-
 
== مستند الجزیره ==
در روز یکشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۸ شبکه خبری [[الجزیره (شبکه خبری)|الجزیره]] قطر با پخش مستندی با عنوان «آتش افروزان» صحبت‌هایی را از [[هشام عزیزی]] رهبر سابق گروه [[انصار الفرقان]] پیش از کشته شدنش منتشر کرد که نشان می دهدمی‌دهد دولت [[بحرین]] از گروه جندالله برای انجام مأموریت‌های جاسوسی و انجام عملیات امنیتی در خاک ایران حمایت کرده‌است.<ref name="ایرنا">{{یادکرد وب | نشانی=https://www.irna.ir/news/83395909/الجزیره-از-جوخه-ترور-بحرین-در-ایران-پرده-برداشت | عنوان=الجزیره از جوخه ترور بحرین در ایران پرده برداشت | ناشر=[[ایرنا]] | تاریخ=۲۴ تیر ۱۳۹۸}}</ref><ref name="تسنیم">{{یادکرد وب | نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/04/24/2054599/مستند-افشاگرانه-الجزیره-درباره-طرح-های-خرابکارانه-رژیم-بحرین-و-برافروختن-جنگ-مذهبی | عنوان=مستند افشاگرانه الجزیره دربارهٔ طرح‌های خرابکارانه رژیم بحرین و برافروختن جنگ مذهبی | ناشر=[[خبرگزاری تسنیم]] | تاریخ=۲۴ تیر ۱۳۹۸}}</ref> در این مستند تصاویر محرمانه‌ای از هشام بلوچی منتشر شد که نشان می‌داد دولت بحرین از او خواسته تا با [[عبدالمالک ریگی]] رهبر گروه جندالله ارتباط برقرار کند و از فرودگاه نظامی چابهار و مراکز سپاه تصویربرداری کند.<ref name="تسنیم" />
 
== جستارهای وابسته ==