تفاوت میان نسخه‌های «جنگ جهانی اول»

جز
ویرایش متنی
جز جنگ جهانی اول» را محافظت کرد: ویرایش‌های اخلال‌گرانهٔ ادامه‌دار ([ویرایش=تنها کاربران تأییدشده] (زمان سرآمدن ‏۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۵ (UTC)) [انتقال=تنها کاربران تأییدشده] (زمان سرآمدن ‏۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۲۵ (UTC))))
جز (ویرایش متنی)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری
'''جنگ جهانی اول''' (که با نام‌های '''جنگ بزرگ''' و '''جنگ برای پایان همهٔ جنگ‌ها''' نیز شناخته می‌شود) [[جنگ جهانی|جنگی جهانی]] بود که از ۲۸ ژوئیه [[۱۹۱۴ (میلادی)|۱۹۱۴]] تا ۱۱ [[نوامبر]] [[۱۹۱۸ (میلادی)|۱۹۱۸]] رخ داد و در پی آن، بدون زمینهٔ جدی کشمکش، سربازان بسیاری برای جنگ تجهیز شدند و مناطق زیادی از جهان درگیر جنگ گشتند. تلفات جنگ جهانی اول تا آن زمان در تاریخ بی‌سابقه بود. در این جنگ برای نخستین بار از [[سلاح شیمیایی|سلاح‌های شیمیایی]] استفاده شد و به گونه‌ای انبوه مناطق غیرنظامی بمباران هوایی شدند و نیز برای نخستین بار در این سده کشتار غیرنظامیان در ابعادی گسترده رخ داد. این جنگ به خاطر شیوهٔ [[سنگر|جنگ خاکریزی]] به ویژه در جبههٔ غرب آن نیز شناخته شده‌است.
 
جنگ جهانی اول در پی ترور [[آرشیدوک فرانتس فردیناند]] ولیعهد [[امپراتوری اتریش - مجارستان]] در ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴ توسط ملی‌گرای هجده ساله [[صرب]]، [[گاوریلو پرنسیپ]]، در [[سارایوو]] بوسنی به وقوع پیوست. در نتیجه این اقدام تروریستی، اتریش-مجارستان به [[صربستان]] اولتیماتوم داد. [[امپراتوری روسیه]] که متحد صربستان بود دست به بسیج نیروهای خود زد که این خود موجب نگرانی متحد اتریش-مجارستان، یعنی [[امپراتوری آلمان]] متحد اتریش-مجارستان، شد. آلمان برای جلوگیری از یک [[جنگ دو جبهه‌ای]] به متحد روسیه، یعنی فرانسه حمله کرد. برای سرعت بخشیدن به روند حمله به خاک فرانسه، ارتش آلمان [[طرح اشلیفن]] را اجرا کرد که به موجب آن نیروهای آلمانی از خاک [[بلژیک]] برای حمله به فرانسه بهره می‌بردند. تجاوز آلمان به خاک بلژیک باعث شد که متحد این کشور، یعنی [[امپراتوری بریتانیا]] نیز به آلمان اعلان جنگ دهد.
 
جنگ جهانی اول از برجسته‌ترین رخدادهای تاریخ بشر است و به گونه مستقیم و غیرمستقیم نقش بزرگی در تعیین تاریخ سده بیستم داشته‌است. این جنگ پایان چندی از نظام‌های پادشاهی اروپا را رقم زد و مایه نابودی چهار دودمان پادشاهی [[دودمان هابسبورگ|هابسبورگ]]، [[دودمان هوهن‌تسولرن|هوهن تسولرن]]، [[عثمانی]] و [[دودمان رومانوف|رومانوف]] به ترتیب در امپراتوری‌های [[امپراتوری اتریش - مجارستان|اتریش-مجارستان]]، [[آلمان]]، [[امپراطوری عثمانی|عثمانی]] و [[روسیه تزاری]] شد.
۴۹

ویرایش