تفاوت میان نسخه‌های «تاجیکستان»

بهبود
(به نسخهٔ 29363702 از Europe V (بحث) واگردانی شد (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
(بهبود)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
'''تاجیکِستان''' با نام رسمی '''جمهوری تاجیکستان''' ({{تاجیکی|Ҷумҳурии Тоҷикистон}}, ''Çumhurii Toçikiston'') کشوری کوهستانی و [[کشور محصور در خشکی|دربرگرفته شده در خشکی]] است که با دست کم هشت میلیون تن امار در سال ۲۰۱۳ میلادی و کرانه ای نزدیک به {{Convert|143100|km2|sqmi|abbr=on}} در [[آسیای مرکزی|آسیای میانه]] جای دارد. این کشور با [[افغانستان]] از جنوب، [[ازبکستان]] از غرب، [[قرقیزستان]] از شمال، و [[جمهوری خلق چین]] از شرق، هم مرز است.
 
سرزمینی که امروزه تاجیکستان نامیده می‌شود، پیش‌تر زادگاه فرهنگ‌های باستانی بسیاری بوده‌است که نشانه های برخی از آن‌ها در [[سرزم|میدان باستانی سرزم]] یافت شده‌است.<ref>{{cite web|title=Proto-urban Site of Sarazm|url=http://whc.unesco.org/en/list/1141|website=UNESCO.org|publisher=UNESCO|accessdate=9 August 2014}}</ref> در [[دوران نوسنگی]] و در [[عصر برنز]]، و در سده‌های پس از آن، فرهنگ‌ها و دین های گوناگونی در این سرزمین بوده اند که از میان آن‌ها می‌توان [[تمدن آمودریا]]، [[فرهنگ آندرونوو]]، [[آیین بودایی]]، [[مسیحیان نسطوری]]، [[مزدیسنا]]، [[آیین مانوی]] و بعدها [[اسلام]] را نام برد. پادشاهان و فرمانروایی هایی همچون [[شاهنشاهی هخامنشی]]، [[شاهنشاهی کوشانی]] [[شاهنشاهی ساسانی]]، [[هپتالیان]]، [[سامانیان]]، [[امپراتوری مغول]]، [[تیموریان]]، [[امپراتوری روسیه]]، و [[اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی]] نیز بر این سرزمین فرمانروایی داشتند. سرانجام پس از [[فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی]] در سال ۱۹۹۱ میلادی، تاجیکستان مستقل(آزاد) شد ولی در همین زمان درگیر [[جنگ داخلی تاجیکستان|جنگی داخلی]] گردید که از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۷ به‌درازا کشید.
 
شیوه کشورداری تاجیکستان [[نظام ریاستی|ریاستی]] است که چهار استان دارد. بیشتر هشت میلیون تن امار تاجیکستان٬ تاجیک‌ها هستند که به زبان [[پارسی تاجیکی|پارسی]] سخن می‌گویند. بسیاری از تاجیکستانی‌ها به [[زبان روسی]] نیز در جایگاه زبان دوم توانمند هستند. [[استان مختار کوهستان بدخشان]] با اینکه امار مردم پراکنده دارد، دارای مردمانی با گوناگونی گویش‌های گوناگون است، گویش‌هایی همچون [[گویش روشنی|روشنی]]، [[زبان شغنانی|شُغنانی]]، [[زبان اشکاشمی|اشکاشمی]] و [[زبان وخی|وَخی]].