تفاوت میان نسخه‌های «ایرج (خواننده)»

جز
جایگزینی با اشتباه‌یاب: حاج⟸
(ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
جز (جایگزینی با اشتباه‌یاب: حاج⟸)
 
== زندگی‌نامه ==
حسین خواجه‌امیری در [[۱۱ دی]] ۱۳۱۱ در شهر [[خالدآباد]] [[نطنز]] از توابع استان [[اصفهان]] در خانواده‌ای هنرمند به دنیا آمد. پدربزرگش حاج ملا میرزا از خوانندگان بنام زمان [[ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نعمت‌اله که از صدایی خوش و رسا برخوردار بود و [[ردیف (موسیقی)|ردیف]] می‌دانست، مدت‌ها او را تحت تعلیم خویش قرار داد. حسین در همان زمان در مراسم [[تعزیه‌خوانی]] شرکت می‌کرد و نزد تعزیه‌خوانانی که ردیف و [[دستگاه (موسیقی)|دستگاه]] می‌دانستند به یادگیری [[آواز]] پرداخت.
 
وی پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و در یک مهمانی با حمید وفادار، برادر [[مجید وفادار]] آهنگساز بزرگ آشنا شد. وفادار که در آن مهمانی آواز تأثیرگذار ایرج را شنیده بود او را به استاد ابوالحسن صبا معرفی کرد. ایرج در سال [[۱۳۲۶ (خورشیدی)|۱۳۲۶]] به مکتب [[ابوالحسن صبا]] راه یافت و دو سال پیاپی در حضور او دانسته‌های خویش را تکمیل کرد و به وسیلهٔ وی به ابراهیم خان منصوری که مسئولیت سرپرستی [[رادیو ایران]] را بر عهده داشت معرفی شد و چون مورد تأیید صبا بود از او آزمونی گرفته نشد. از این تاریخ به بعد همکاری ایرج با ارکستر [[ابراهیم منصوری|ابراهیم خان منصوری]] شروع شد و برنامه‌های متعددی را اجرا کرد. وی پس از مدتی در سال ۱۳۲۹ در [[دانشکده افسری]] ارتش پذیرفته شد و در آنجا نیز شب‌های جمعه از ساعت ۷:۳۰ تا ۸ در برنامهٔ ارتش شرکت و با ارکستر [[محمد بهارلو]] به اجرای برنامه می‌پرداخت. در سال ۱۳۳۰ [[اکبر گلپایگانی]] و [[جمشید مشایخی]] که هر دو از نام‌آوران و بزرگان هنر ایران در زمینه موسیقی و سینما هستند نیز در دانشکدهٔ افسری پذیرفته شدند و از همان موقع دوستی ایرج و [[اکبر گلپایگانی|گلپا]] شکل گرفت و این دوستی ادامه یافت. ایرج که نام اصلی او حسین است در آن زمان به خاطر محدودیت‌های ارتش نمی‌توانست از اسم اصلی خود در اجرای برنامه‌های هنری موسیقی استفاده کند به همین دلیل نام مستعار ایرج، که نام برادرش بود را برای خود برگزید و در این سال‌ها یعنی از ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۶ با ارکسترهای مختلف از جمله ارکسترهای استادان ابراهیم خان منصوری، [[عبدالله جهان‌پناه]]، محمد بهارلو، [[نصرالله زرین‌پنجه]]، مهدی خالدی، جواد لشگری، بزرگ لشگری و… به اجرای برنامه پرداخت. موفقیت‌های ایرج ادامه داشت تا اینکه بالأخره در سال [[۱۳۳۶ (خورشیدی)|۱۳۳۶]] به دعوت [[داوود پیرنیا]] بنیان‌گذار [[برنامه گل‌ها|برنامهٔ گل‌ها]] به این برنامهٔ مشهور راه یافت و در نخستین همکاری خود با این برنامه [[برگ سبز]] ۴۳ را در مایهٔ [[شور-ابوعطا]] و با همکاری [[علی تجویدی]] و [[فرهنگ شریف]] و [[امیر ناصر افتتاح]] خواند. از همان زمان همکاری وی با برنامهٔ گل‌ها ادامه یافت.
 
== کتاب ایرج نابغه آواز ایران ==
رونمایی و جشن امضای کتاب ''[[ایرج نابغه آواز ایران]]'' در جمعه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۷، با حضور ایرج خواجه‌امیری در سرای اهل قلم سالن فرهیختگان نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد. امیراسماعیل آذر به عنوان مجری و امیراعلا عدیلی ناشر و یکی از نویسندگان کتاب در این نشست تخصصی به عنوان سخنران حضور داشتند. عدیلی در این جلسه از حاج ملا میرزا و حاج نعمت‌الله خواجه‌امیری پدربزرگ و پدر ایرج به عنوان ردیف‌دانان مکتب اصفهان یاد کرد و گفت این افراد دانش موسیقایی خود را به ایرج انتقال داده‌اند. دکتر آذر نیز اعتقاد خود را مبنی بر استادی مسلم ایرج خواجه‌امیری در مکتب اصفهان بدین صورت ادامه داد که خوانندگان موسیقی سنتی مثل استاد شجریان آرزو داشتند روزی مثل ایرج شوند.<ref>http://www.shabestan.ir/detail/News/703201</ref><ref>https://www.yjc.ir/fa/news/6522635/خواجه-امیری-از-کتاب-خود-رونمایی-کرد</ref> در پایان این مراسم، از ایرج خواجه‌امیری درخواست شد برای حاضران در نشست قطعه‌ای را اجرا کند و ایرج آوازی را که به گفتهٔ خود از پدرش آموخته بود، خواند و از کتابش رونمایی کرد.<ref>https://www.isna.ir/news/97021508161/آوازخوانی-ایرج-در-نمایشگاه-کتاب</ref>
 
این کتاب سه فصل دارد. در فصل نخست به بررسی زندگی و کار، همکاری ایرج با استادان موسیقی، توانمندی‌ها، خاطره‌های او و همچنین مقاله‌هایی از فعالان و بزرگان [[موسیقی ایران]] دربارهٔ ایرج پرداخته شده‌است. فصل دوم این کتاب شامل گفتگوهایی با ایرج، دوستان و نزدیکان ایشان است و در فصل سوم تحلیل آوازها و اجراهای برنامه‌های رادیویی ایرج و فهرست‌نگاری از تصنیف‌ها، آوازها و همکاران او آمده‌است. در این کتاب در باب مکتب موسیقی اصفهان، خلاقیت در آثار آوازی و رازهای افسانگی ایرج مقالاتی ارائه شده‌است.<ref>https://www.isna.ir/news/96081307414/ایرج-نابغه-آواز-ایران-منتشر-شد</ref> در کنار هر یک تصنیف‌ها و آوازهای ایرج در این کتاب، یک کد QR قرار دارد که خواننده کتاب با اسکن آن توسط [[گوشی همراه]] می‌تواند همزمان با دسترسی به لینک‌های آثار در اینترنت آن‌ها را همزمان با خواندن تحلیلشان بشنود. نویسندگان اثر که هر دو از علاقه‌مندان به صدای ایرج بوده‌اند معتقدند: «ایرج آوازخوانی است که چنان کارنامهٔ درخشانی از خود به‌جا گذاشته که تا سالیان دراز قابل تکرار نخواهد بود. صاحب صدایی که هرگز در [[تاریخ موسیقی ایران]] مانندی نخواهد یافت.»<ref>http://esfahanemrooz.ir/23157-کتاب-آنلاین-ایرج-چاپ-شد.html</ref><ref>http://esfahanemrooz.ir/23144-دربست-پیاده.html</ref> بخش تحلیل‌های آوازی این کتاب به طورکلی جنبهٔ آموزشی دارد و خواننده می‌تواند با خواندن آن‌ها ضمن گوش کردن به آوازها از طریق اسکن QR کدها با گوشی همراه به مضمون اصلی این آثار هنری پی ببرد. این قسمت بخش مهمی از کتاب را از نظر نوآوری تشکیل می‌دهد و مخاطبین می‌توانند سطح دانش خود را از نقطه نظر شناخت ردیف‌های مهم آواز اصیل ایرانی ارتقاء ببخشند. در واقع این کتاب آموزشگاه آواز سیار است.<ref>http://esfahan.nasle-farda.ir/newspaper/pagepdf/6366</ref> یکی از نویسندگان کتاب ''[[ایرج نابغه آواز ایران]]'' با بیان اینکه این کتاب زیرنظر استاد ایرج نگاشته شده‌است، اضافه کرد: «جزء به جزء مراحل نگاشتن کتاب با تأیید استاد ایرج بوده‌است و حتی او یک دستخط نیز برای کتاب برایمان ارسال کرد که در صفحه نخست کتاب به چاپ رسیده‌است.»<ref>http://isfahan.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=67797</ref>