تفاوت میان نسخه‌های «اعتدال پائیزی»

مشروح مطالبی بهتر است در مقاله پاییز ذکر شود که بار فرهنگی دارد. زیرا اعتدال پاییزی یک اصطلاح نجومی تقویمی است و گاه در آخر تابستان رخ می دهد.، ابرابزار
(مشروح مطالبی بهتر است در مقاله پاییز ذکر شود که بار فرهنگی دارد. زیرا اعتدال پاییزی یک اصطلاح نجومی تقویمی است و گاه در آخر تابستان رخ می دهد.، ابرابزار)
{{جعبه اطلاعات برج فلکی
| نام = برج میزان
|تصویر = [[پرونده:Virgo IAU.svg|250px]]
برج میزان در امتداد دایرةالبروج (قوس آبی)
|نماد = [[پرونده:Libra.svg|20px]]
|ترتیب= هفتمین برج
|بعد ساعتی= ۱۲:۰۰ ← ۱۳:۴۹
|میل = ۰ ← ۱۱/۴۷-
|برج قبل= [[سنبله]]
|برج بعد= [[برج عقرب|عقرب]]
|صور منطبق= [[دوشیزه (صورت فلکی)|دوشیزه]]
|ماه مطابق= [[مهر (ماه)|مهر]]
|اقامت خورشید= ۳۰٫۳۹۳روز
}}
[[پرونده:Celestial_Equator.png|بندانگشتی|400px|دایره سرخ صفحه استوا و دایره زرد مسیر ظاهری حرکت خورشید را نشان می‌دهد. نقطه برخورد این دو، اعتدال بهاری یا اعتدال پائیزی است.]]
{{اعتدالین-انقلابین}}
 
'''اعتدال پاییزی''' یا سَر میزو یا '''ترازویاعتدال تیرماهی'''<ref>{{یادکرد-دهخدا|عنوان=اعتدال تیرماهی}}</ref> یا '''هموگان ِهموگانِ پاییزی'''، (در [[نیم‌کره شمالی]]) در [[ستاره‌شناسی]] به برابری شب و روزلحظه‌ای گفته می‌شود که اندک اندک حرکت [[خورشید]] از خط وسط یا محور [[صفحه استوا]]ی [[زمین]] می‌گذرد و به سمت [[جنوب]] آسمان می‌رود. میزان یا ترازویاعتدال پائیزی یکی از دو [[اعتدال]]ی است که در هر سال رخ می‌دهد (برابریاعتدال دیگر [[اعتدال بهاری]] است ).
 
تساوی یا ترازویاعتدال پائیزی در نیم‌کره شمالی هم‌زمان با آغاز فصل پائیز است و در خراسان به آن سر میزو می گویند و برابر است با اعتدال بهاری در [[نیم‌کره جنوبی]] که هم‌زمان با آغاز فصل بهار است.
== جشن سر میزان و اعتدال پاییزی ==
یکی از مهمترین جشنهای سنتی خراسان جشن سَرِ میزو یا جشن اول میزان است. میزان به معنای برابری و اعتدال است. روز اول مهر معمولا شب و روز برابر است و برابری پاییزی نام دارد در مقابل برابری بهار که نوروز نام دارد. به عبارتی روشن تر اول مهر را می توان روز نوروز پاییزی نامید.هر سال در روز اول مهر و اول پاییز زمین در حالت اعتدال و تساوی پاییزی قرار می‌گیرد. به این معنی که در این زمان طول روز و شب برابر شده و رفته رفته هرچه به سمت زمستان پیش می‌رویم از ارتفاع خورشید در آسمان کاسته و هوا رو به سردی می‌رود..<ref>[parssea.org/?p=7520 ‎مجلهٔ دریای پارس: چلهٔ تموز و تیرگان]، '' محمد عجم ''</ref>
 
یکی از مهمترین جشنهای سنتی خراسان جشن سَرِ میزو یا جشن اول میزان است.
در قدیم کشاورزان با شروع فصل سرما و پایان چرای علوفه ناچار بودند قوچ و بّز نَر و حتی گاو نر که بیشتر کاربرد پَرواری دارد را سر ببرندبرای اینکه با آغاز زمستان گیاهان و علف کافی برای خوراک نبود و اینها در فصل سرما لاغر می شدند بعلاوه جا برای نگهداری آنها در سرما و یخبندان نبود بناچار چارپایان پرواری ذبح می شدند که به این کار پرواربندی و جشن غلیه کنان می گفتند. و گوشت آن را سرخ غیمه و کاملا خشک می کردند و نمک می زدند و در کیسه گونی در محلی بلند آویزان می کردند تا در طول پاییز و زمستان از گوشت آن برای خوراک خود استفاده کنند. سایر دام ها برای زاد و ولد نگهداری میشدند و در این فصل موقع جفت گیری نیز به پایان می رسید که دام ها در اوایل بهار نوزاد خود را بدنیا می آوردند.
*خیزید و خز آرید که هنگام خزانست
*باد خنک از جانب خوارزم وزانست
*آن برگ رزان بین که بر آن شاخ رزانست
*گویی به مثل پیرهن رنگ‌رزانست.منوچهری_ دامغانی(به نقل از مجله دریای پارس 1394 )
در بعضی کشورهای جهان از جمله ژاپن اعتدال پاییزی روز تعطیل رسمی کشور است.
== معنی میزان ==
[[پرونده:Libra2.jpg|right|140px|thumb |میزان]]
معنی میزان در فرهنگ معین: ترازو، اندازه، مقدار، جمع موازین، هفتمین برج از برج های دوازده گانه که خورشید در حرکت ظاهری خود ماه مهر در آن قرار می گیرد، بنابر نوشته دکتر عجم در کتاب 5 هزار واژه معربات میزان واژه عربی نیست بلکه محرف و یا تغییر یافته میان هست . ترازو یعنی برابری تساوی به چم میانه هر چیز وسط هر چیز .
 
== نگارخانه ==
<gallery>
File:Libra - Horoscope from 'The book of birth of Iskandar" Wellcome L0040140.jpg|Libra adorning one side of the [[Sundial|Meridian solar line]] of [[Santa Maria degli Angeli e dei Martiri|Basilica Santa Maria degli Angeli e dei Martiri]] in [[Rome]], built by [[Francesco Bianchini]] (1702)
File:Workshop of Willem Vrelant (Flemish, died 1481, active 1454 - 1481) - A Man Treading Grapes; Zodiacal Sign of Libra - Google Art Project.jpg|Illustration of Libra in a Flemish manuscript from the early 1460s
File:Book of Wonders folio 13b.jpg|Libra, or al-Mīzān, depicted in the 14th/15th century Arabic astrological text ''[[Book of Wonders]]''
Image:AxialTiltObliquity.png|<!--Illumination of Earth by the Sun at the March equinox.-->
Image:Ecliptic path.jpg|<!--The Earth in its orbit around the Sun causes the Sun to appear on the celestial sphere moving over the ecliptic (red), which is tilted on the Equator (white).-->
* [[انقلاب تابستانی]]
* [[انقلاب زمستانی]]
 
* [[برج میزان]]
*[[ چله تموز]]
== منابع ==
* هموگان ِهموگانِ پاییزی - فرهنگ ریشه شناختی اخترشناسی-اخترفیزیک - دکتر [[محمد حیدری ملایری]]
* طولانی‌ترین روز سال را هندوها به کام خود شیرین کردندمجله دریای پارس 1394 [http:parssea.org/?p=7520]
* [http://www.hamneshinbahar.net/article.php?text_id=138 همنشین بهار: اعتدال بهاری Equinox ]
* هموگان ِ پاییزی - فرهنگ ریشه شناختی اخترشناسی-اخترفیزیک - دکتر [[محمد حیدری ملایری]]
* [http://www.hamneshinbahar.net/article.php?text_id=138 همنشین بهار: اعتدال بهاری Equinox ]
 
{{پانویس}}
{{درگاه|جغرافیا|اخترشناسی}}
 
[[رده:جشن‌ها و اعیاد]]
[[رده:جشن‌ها و اعیاد در ایران]]
[[رده:فرهنگ فارسی]]
[[رده:مناسبت‌های ژوئن]]
[[رده:نمادهای ملی ایران]]
[[رده:هنر]]
[[رده:اخترشناسی رصدی]]
[[رده:دینامیک منظومه شمسی]]