تفاوت میان نسخه‌های «نظریه ام‌القری»

بدون خلاصه ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری ویرایش پیشرفته تلفن همراه
'''نظریهٔ اُمّ‌القُریٰ''' (به معنی مادر قریه‌ها) نظریه‌ای برای تبیین خط مشی [[سیاست خارجی]] و تحلیل مرزهای قدرت ِ نظام [[جمهوری اسلامی ایران]] و موقعیت [[ایران]] در [[جهان اسلام]] است که در دهه ۱۳۶۰ از سوی [[محمدجواد لاریجانی]] مطرح شد. بر اساس این نظریه جهان اسلام یک [[امت]] واحد است و ملاک ِ وحدت ِ امت رهبری آن است. اگر کشوری بتواند با تشکیل حکومت اسلامی سطح رهبری خود را از مرزهای سرزمینی‌اش فراتر برد، در موقعیت ام‌القرای جهان اسلام قرار می‌گیرد.
 
از نظر مبتکران این نظریه، ایران پس از [[انقلاب اسلامی|انقلاب ۵۷]] در چنین جایگاهی قرار گرفته و [[روح‌الله خمینی]] با تأسیس حکومت مبتنی بر [[ولایت فقیه]] در دو شأن رهبر ایران و رهبر امت اسلام قرار گرفت. به این ترتیب حکومت ایران بایستی علاوه بر منافع ملی به منافع جهان اسلام نیز بپردازد و دیگر کشورها نیز موظفند از ایران به عنوان ام‌القرای جهان اسلام حمایت و دفاع کنند. در صورتی که میان منافع ام‌القرا و منافع امت تعارضی پیش آید منافع امت همواره مقدم است مگر در حالتی که مسئله بر سر حفظ نظام اسلامی در ام‌القری باشد. بر اساس این نظریه حفظ ام القری بر هر چیز دیگر اولویت دارد و در صورت لزوم می‌توان احکام اولیه اسلامی را هم برای حفظ آن به تعویق انداخت.<ref>داوود فیرحی، ۱۳۸۲، ۶۰-۲۶۱</ref>
 
نظریه ام‌القری در کنار نظریه [[ملی‌گرایی اسلامی]] و نظریه [[صدور انقلاب]] یکی از نظریات اصلی در تبیین جایگاه جمهوی اسلامی ایران در جهان اسلام است. ام‌القری در مقایسه با دو نظریه دیگر بیشتر بر مفهوم «[[حکومت اسلامی]]» و «مصلحت نظام» تأکید دارد در حالی‌که در ملی گرایی اسلامی؛ ملت اسلامی ایران با توجه مرزهای جغرافیایی کشور در چارچوب مفهوم دولت-ملت مدرن تحلیل می‌شود و در نظریه صدور انقلاب هم آرمان «استمرار انقلاب اسلامی» بیش از هر چیز اهمیت پیدا می‌کند.<ref>داوود فیرحی، ۱۳۸۲، ۲۶۲</ref>