زبان خلجی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
منابع جدید
(نجات ۱ منبع و علامت‌زدن ۰ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0.1)
جز (منابع جدید)
|notice=IPA
}}
'''زبان خلجی''' یا خلچی یکی از [[زبان‌های ترکی]] است که توسط [[مردم خلج]] به کار می رفته است و تنها عضو خانواده آرغو از خانواده [[زبان‌های ترکی]] است ولی به شدت فارسیزه شده است.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/khalaj-ii-language]</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20DILI/mehmet_olmez_halaclar_ve_halacca.pdf |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=2 ژانویه 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180818115100/http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20DILI/mehmet_olmez_halaclar_ve_halacca.pdf |archivedate=18 اوت 2018 |dead-url=yes }}</ref> در حقیقت زبان خلجی ادامه گویش [[ترکی باستان]] [[آرغو]] است.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/316083/Khalaj-language britannica]، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.</ref> خلج‌ها از آسیای میانه به سوی غرب آمدند و یکی از نخستین قبایل ترک بودند که از [[آمودریا]] گذشتند و روانه مناطق غربی شدند. بیشتر در [[غزنین]] افغانستان و [[استان مرکزی]] ایران سکنی گزیدند.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.khyber.org/articles/2005/TheKhalajWestoftheOxus.shtml |title=The Khalaj West of the Oxus, V. Minorsky, Excerpts from "The Turkish Dialect of the Khalaj", Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London, Vol 10, No 2, pp ۴۱۷-۴۳۷ |accessdate=۴ نوامبر ۲۰۰۸ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110613145756/http://www.khyber.org/articles/2005/TheKhalajWestoftheOxus.shtml |archivedate=۱۳ ژوئن ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}</ref>
 
نشانه‌هایی تاریخی نشان می‌دهد که خلج‌ها احتمال دارد در اصل مردمی آریایی‌نژاد و گروهی از [[سکاها]] بوده‌اند که در آسیای میانه ترک‌زبان شده‌اند.<ref> Bosworth, C.E. ; Doerfer, G. «K̲H̲alad̲j̲.» Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK LEIDEN. 04 November 2008 <http://www.brillonline.nl/subscriber/entry?entry=islam_COM-0485></ref> [[مردم خلج]] از نظر فرهنگی ایرانی محسوب می‌شوند. امروزه زبان خلجی در معرض انقراض قرار دارد و جای خود را بین نسل جدید خلجی‌ها به فارسی داده‌است. نسل جدید تنها در حد درک مطلب با این زبان آشنائی دارند و دیگر در میان خود از این زبان استفاده نمی‌کنند.<ref> * Kıral, Filiz. 2007. Cultural changes in the Turkic world. Istanbuler Texte und Studien, Bd. 7. Würzburg: Ergon-Verl. p.۱۶۵</ref> بر اساس آمار سایت اتنولوگ در سال ۲۰۰۰ میلادی تعداد گویش وران زبان خلجی در ایران ۴۲٫۱۰۰ نفر بوده است. <ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IR Ethnologue report for Iran]</ref>
 
۱۳. حرف (نی) ترکی قدیم که در [[ترکی اوغوز]] و بسیاری لهجه‌های دیگر به (ی) تبدیل شده، در ترکی خلج مانند ترکی قدیم آرگو به (ن) تبدیل شده‌است. مانند: کون / قون = گوسفند که در ترکی قدیم، کونی / قونی و در ترکی امروزی کویون و در لهجه [[آذربایجانی]] قویون گفته می‌شود.<ref>*خلج‌ها یادگار ترک‌های باستان، علی‌اصغر جمراسی (فراهانی)</ref>
 
عبدالله واشقانی فراهانی در کتاب مبانی دستور زبان خلچی (خلچ تیلی بیلکی سی قوراقی) توضیحات مبسوطی درباره ویژگیهای این زبان داده است<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مبانی دستور زبان خلچی}}</ref>.
 
== شعری به زبان ترکی خلج ==
۳۸۰

ویرایش