سانتریفوژ: تفاوت میان نسخه‌ها

به نسخهٔ 27931691 از Shahnamk (بحث) برگردانده شد: فحن (توینکل)
جز (ویرایش 217.218.36.228 (بحث) به آخرین تغییری که هلیا کرمی انجام داده بود واگردانده شد)
برچسب‌ها: واگردانی برگردانده‌شده
(به نسخهٔ 27931691 از Shahnamk (بحث) برگردانده شد: فحن (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
{{بهبود منبع|تاریخ=اکتبر ۲۰۱۸}}
[[پرونده:Laboratory liquid centrifuge.jpg|بندانگشتی|چپ|یک دستگاه سانتریفوژ مایع آزمایشگاهی]]
'''سانتریفوژسانتریفیوژ''' {{به لاتین|Centrifugus}} (Centre به معنی مرکز و fugus- به معنی فرار از) یا '''گریزانه'''<ref>{{یادکرد فرهنگستان | مصوب=گریزانه |بیگانه=centrifuge |حوزه=شیمی |دفتر=نخست |بخش= لاتین|سرواژه = centrifuge1}}</ref> دستگاهی است که در آن با استفاده از نیروی [[گریز از مرکز]] مواد را از یکدیگر جدا می‌کنند. در این دستگاه محفظه‌ای که مواد جداشدنی در آن قرار دارد معمولاً به کمک یک [[موتور]] به سرعت حول یک محور می‌چرخد.
 
سانتریفوژ دستگاهی است که از آن برای چرخاندن مواد با سرعت بالا استفاده می‌شود. دانشمندان معمولاً دستگاه سانتریفوژ را برای جدا کردن ذرات جامد از یک مایع یا تقسیم مخلوط مایعات به اجزای مختلف آن به کار می‌گیرند. مخلوط را درون لوله‌ای قرار می‌دهند که طوری قرار داده شده‌است که با چرخش دستگاه، به سمت خارج از مرکز حرکت می‌کند و به حالت افقی قرار می‌گیرند. در این حالت، نیروی گریز از مرکز می‌خواهد که مخلوط را برخلاف مرکز سانتریفوژ براندو از این نقطه دور کند و ذرات یا مایع سنگین تر بیش تر به سمت بیرون (یا ته مخلوط) رانده می‌شوند. وقتی سانتریفوژ از حرکت بازمی‌ایستد، مواد به همین حالت غیر مخلوط می‌مانند. خون و سایر نمونه‌های بیولوژیکی را معمولاً به وسیله دستگاه سانتریفوژ جدا می‌کنند. سریع‌ترین سانتریفوژ با نام «فرامرکز گریز» با سرعت ۲۰۰۰۰۰ دور در دقیقه می‌چرخد. از دستگاه‌های گریز از مرکز بزرگ برای انجام آزمایش بر روی خلبانان نظامی و فضانوردان استفاده می‌شود تا میزان مقاومت آنان در شتاب‌های بالا معلوم شود.
== اساس کار سانتریفوژها ==
[[پرونده:20G centrifuge.jpg|چپ|470px|بندانگشتی|سانتریفوژی به قدرت 20g در مرکز فضایی [[ناسا]]]]
هر گاه جسمی با سرعت معینی حول یک مرکز با محور دوران کند نیرویی در جسم متحرک و در جهت عمود بر مسیر دوران و به سمت خارج از مرکز ایجاد می‌گردد؛ که به [[نیروی فراگریز]] یا [[نیروی گریز از مرکز]] موسوم است که مقدار آن از رابطه F=MRW2 که در آن R شعاع دوران M جرم جسم و V سرعت خطی و (w) سرعت زاویه‌ای است بدست می‌آید. محور دوران ممکن است به سه حال قائم، افقی یا مایل باشد. سانتریفوژهاییسانتریفیوژهایی که در صنعت اورانیوم کار برد دارند قدرتی برابر ۳۰۰ دور در ثانیه را دارند!{{مدرک}}
 
در صنعت برای جداسازی چربی از شیر و جداسازی سلول های خونی از پلاسما توسط این دستگاه انجام می شود.
 
== انواع ==