تفاوت میان نسخه‌های «سودان جنوبی»

۱۲٬۰۲۸ بایت اضافه‌شده ،  ۳ ماه پیش
ابرابزار، اصلاح ارقام
(خنثی‌سازی ویرایش 29782290 از 5.122.75.213 (بحث))
برچسب: خنثی‌سازی
(ابرابزار، اصلاح ارقام)
برچسب: متن دارای ویکی‌متن نامتناظر
{{Coord|05|N|032|E|region:SD|display=title}}
 
{{جعبه اطلاعات کشور|
{{Infobox country
نام اصلی = Autonomous Government of Southern Sudan |
نام| conventional_long_name فارسی رسمی = جمهوری سودان جنوبی |
نام| common_name عادی = سودان جنوبی |
تصویر| image_flag پرچم = Flag of South Sudan.svg |
تصویر| image_coat نشان ملی = Coat of armsArms of South Sudan.svg|150PX |
| symbol_type = Coat of arms
شعار ملی =عدالت، آزادی، رفاه|
| motto = "عدالت، آزادی، رفاه"
سرود ملی = [http://www.worldstatesmen.org/splasudananthem.mp3 [[سرود ملی سودان جنوبی]]] [[File:South Sudan Oyee! (instrumental).ogg]]
| national_anthem = "[[سرود ملی سودان جنوبی]]"<div style="padding-top:0.5em;" class="center">[[File:South Sudan Oyee! (instrumental).ogg]]</div>
|نقشه = Location_South_Sudan_AU_Africa.svg|thumb|200px |
| image_map = Location South Sudan AU Africa.svg
پایتخت = [[جوبا]] |latd=2|latm=20|latNS=N|longd=1|longm=40|longEW=E|
| map_caption = {{Map caption|location_color=آبی تیره|region=آفریقا|region_color=dark grey|subregion=[[اتحادیه آفریقا]]|subregion_color=آبی روشن}}
بزرگ‌ترین شهر = [[جوبا]] |
| image_map2 =
زبان رسمی = [[زبان عربی|انگلیسی]]<ref name="engwork">{{cite web |url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/home/mainColumnParagraphs/0/content_files/file/FINAL%20TCRSS.doc |title=The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, 2011 |accessdate=12 July 2011 |publisher=Government of South Sudan |archiveurl=https://swap.stanford.edu/20110721121619/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/home/mainColumnParagraphs/0/content_files/file/FINAL%20TCRSS.doc |archivedate=۲۱ ژوئیه ۲۰۱۱ |dead-url=yes}} Part One, 6(2). «English shall be the official working language in the Republic of South Sudan".</ref><ref name="glance">{{cite web|url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/about/ataglance.html|title=At a Glance|date=12 July 2011|work=Official portal|publisher=Government of Southern Sudan|accessdate=2011-07-24|archiveurl=https://swap.stanford.edu/20110628170437/http%3A//www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/about/ataglance.html|archivedate=۲۸ ژوئن ۲۰۱۱|dead-url=yes}}</ref>|
| capital = [[جوبا]]
نوع حکومت = [[جمهوری]] |
| coordinates = {{Coord|04|51|N|31|36|E|type:city}}
نوع حاکمان=
| largest_city = پایتخت
{{•}} [[رئیس‌جمهور]] |
| official_languages = [[زبان انگلیسی]]<ref name="engwork">{{cite web |url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/home/mainColumnParagraphs/0/content_files/file/FINAL%20TCRSS.doc |title=The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, 2011 |accessdate=12 July 2011 |publisher=Government of South Sudan |url-status=dead |archiveurl=https://swap.stanford.edu/20110721121619/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/home/mainColumnParagraphs/0/content_files/file/FINAL%20TCRSS.doc |archivedate=21 July 2011}} Part One, 6(2). "English shall be the official working language in the Republic of South Sudan".</ref> • [[زبان سواحلی]]<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.africanews.com/2017/07/06/s-sudan-to-adopt-swahili-as-official-language-seeks-tanzania-s-help/|title=S. Sudan to adopt Swahili as official language, seeks Tanzania's help – Africanews|last=AfricaNews|date=5 July 2017|access-date=7 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171008025942/http://www.africanews.com/2017/07/06/s-sudan-to-adopt-swahili-as-official-language-seeks-tanzania-s-help/|archive-date=8 October 2017|url-status=live}}</ref>
نام حاکمان=[[سالوا کیر مایاردیت]] |
| national_languages = {{Hlist|[[Otuho language|Otuho]] ||[[Acholi language|Acholi]] |[[Dinka language|Dinka]] |[[Shilluk language|Shilluk]] |[[Jur language|Jur (Luo)]] |[[Murle language|Murle]] |[[Ma'di language|Ma'di]] |[[Nuer language|Nuer]] |[[Zande language|Zande]]}} <div style="line-height:1.25em;font-size:80%;">and around 60 other languages</div><ref group="note">The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, Part One, 6(1): "All indigenous languages of South Sudan are national languages and shall be respected, developed and promoted".<ref>{{cite web|url=http://www.sudantribune.com/IMG/pdf/The_Draft_Transitional_Constitution_of_the_ROSS2-2.pdf|title=The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, 2011|accessdate=18 November 2016|publisher=Government of South Sudan|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629170732/http://www.sudantribune.com/IMG/pdf/The_Draft_Transitional_Constitution_of_the_ROSS2-2.pdf|archive-date=29 June 2011|url-status=live}}</ref></ref>
موارد منجر به تشکیل = استقلال از کشور سودان |
| languages_type = [[زبان گفتاری]]s<ref name=Ethnologue>[[اتنولوگ]]: [https://www.ethnologue.com/country/SS/languages ''Ethnologue Languages of the World – South Sudan''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180909150520/https://www.ethnologue.com/country/SS/languages |date=9 September 2018}}, Retrieved 9 September 2018.</ref>
تاریخ تشکیل = ۹ ژانویه ۲۰۱۱ |
| languages = {{Hlist|[[عربی جوبا]]<ref name=UNICEF>[[یونیسف]]: [https://www.unicef.org/esaro/UNICEF(2016)LanguageandLearning-SouthSudan-CaseStudy.pdf ''The impact of language policy and practice on children’s learning: Evidence from Eastern and Southern Africa 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913183348/https://www.unicef.org/esaro/UNICEF(2016)LanguageandLearning-SouthSudan-CaseStudy.pdf |date=13 September 2017}} (PDF; 672&nbsp;kB), Pages&nbsp;1–3, Retrieved 9 September 2018</ref><ref>{{Cite journal |title=Juba Arabic (Árabi Júba): a "less indigenous" language of South Sudan |url=https://iris.unito.it/retrieve/handle/2318/1702685/508881/06%20ManfrediTosco.pdf |last=Manfredi |first=Stefano |journal=Sociolinguistic Studies |year=2018 |volume=12 |issue=1 |pages=209–230|doi=10.1558/sols.35596 |hdl=2318/1702685}}</ref><ref>Manfredi Stefano; Tosco Mauro (2016), [https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01357537/document ''A new state, an old language policy, and a pidgin-creolo: Juba Arabic in South Sudan, Forthcoming: Sociolinguistic Studies 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181101013034/https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01357537/document |date=1 November 2018}} (PDF; 1141&nbsp;kB), Pages&nbsp;1–18, Retrieved 9 September 2018</ref><ref>Manfredi Stefano; Tosco Mauro (2013), [https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01102624/document ''Language uses vs. language policy: South Sudan and Juba Arabic in the post-independence era''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180909150639/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01102624/document |date=9 September 2018}} (PDF; 301&nbsp;kB), Pages&nbsp;798–802, III Congresso Coordinamento Universitario per la Cooperazione allo Sviluppo, Sep 2013, Turin, Italy. JUNCO, Journal of Universities and International Development Cooperation, 2014, Imagining Cultures of Cooperation – Proceedings of the III CUCS Congress, Turin 19–21 September 2013, Retrieved 9 September 2018</ref> |[[زبان انگلیسی]] | [[Shilluk language|Shilluk]]|[[Bari language|Bari]] |[[Dinka language|Dinka]] |[[Jur language|Jur (Luo)]] |[[Murle language|Murle]] |[[Nuer language|Nuer]] |[[Zande language|Zande]]|[[Languages of South Sudan|various others]]}}
مساحت = ۶۱۹٬۷۴۵ |
| demonym = [[Demographics of South Sudan|South Sudanese]]
رتبه مساحت = ۴۵ام |
| government_type = [[فدرالیسم]] [[نظام ریاستی]] [[جمهوری]]<ref>{{cite news|title=S. Sudanese government agrees to federal system with rebels – Sudan Tribune: Plural news and views on Sudan|url=http://www.sudantribune.com/spip.php?article52556|work=Sudan Tribune|date=27 September 2014|location=Addis Ababa|language=en|access-date=19 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011181616/http://www.sudantribune.com/spip.php?article52556|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}</ref>
درصد آبها = - |
| leader_title1 = [[List of presidents of South Sudan|رئیس‌جمهور]]
سال برآورد جمعیت = سرشماری ۲۰۰۸ |
| leader_name1 = [[سالوا کیر مایاردیت]]
جمعیت = ۱۱،۱۸۰،۰۰۰ |
| leader_title2 = [[Vice President of South Sudan|معاون اول رئیس‌جمهور]]
رتبه جمعیت = ۸۴ ام |
| leader_name2 = [[Riek Machar]]<ref name="theeastafrican.co.ke">{{cite web|url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Riek-Machar-appointed-vice-president/4552908-5464888-5j0q7rz/index.html|title=Salva Kiir appoints Machar as First Vice President|website=The East African}}</ref>
تراکم جمعیت = ۱۸ |
| leader_title3 = {{Nowrap|[[Vice President of South Sudan|معاون دوم رئیس‌جمهور]]}}
رتبه تراکم جمعیت = -ام |
| leader_name3 = [[James Wani Igga]]<ref name="theeastafrican.co.ke"/>
سال تولید ناخالص داخلی = |
| leader_title4 = {{Nowrap|[[Vice President of South Sudan|معاون سوم رئیس‌جمهور]]}}
تولید ناخالص داخلی = |
| leader_name4 = [[Taban Deng Gai]]<ref name="theeastafrican.co.ke"/>
رتبه تولید ناخالص داخلی = |
| leader_title5 = {{Nowrap|[[Vice President of South Sudan|معاون چهارم رئیس‌جمهور]]}}
سرانه تولید ناخالص داخلی = |
| leader_name5 = [[Rebecca Nyandeng De Mabior]]<ref name="theeastafrican.co.ke"/>
رتبه سرانه تولید ناخالص داخلی = |
| leader_title6 = {{Nowrap|[[Vice President of South Sudan|معاون پنجم رئیس‌جمهور]]}}
سال شاخص توسعه انسانی = |
| leader_name6 = [[Hussein Abdelbagi]]<ref name="theeastafrican.co.ke"/>
شاخص توسعه انسانی = |
| legislature = [[National Legislature (South Sudan)|Transitional National Legislature]]
رتبه شاخص توسعه انسانی = |
| upper_house = [[Council of States (South Sudan)|Council of States]]
وضع شاخص توسعه انسانی = |
| lower_house = [[National Legislative Assembly (South Sudan)|Transitional National Legislative Assembly]]
واحد پول = [[پوند سودان جنوبی]] |
| sovereignty_type = تأسیس
کد واحد پول = SSP |
| established_event1 = پایان [[Anglo-Egyptian Sudan]]
منطقه زمانی = WAT |
| established_date1 = ۱ ژانویه ۱۹۵۶
منطقه زمانی تابستانی = DST |
| established_event2 = [[Comprehensive Peace Agreement]]
utc = +۳ |
| established_date2 = ۶ ژانویه ۲۰۰۵
dst = +- |
| established_event3 = [[Government of Southern Sudan (2005–2011)|Autonomy]]
کد بین‌المللی خودرو = |
| established_date3 = ۹ ژوئیه ۲۰۰۵
دامنه اینترنتی = [[.sd]] |
| established_event4 = [[History of South Sudan#Independence|استقلال]] از [[سودان]]
پیش‌شماره تلفنی = ۲۴۹ |
| established_date4 = ۹ ژوئیه ۲۰۱۱
|زیرنویس نقشه=سودان جنوبی (آبی){{سخ}}[[اتحادیه آفریقا]] (آبی کم رنگ)}}
| established_event5 = [[سازمان ملل متحد]] [[قطعنامه ۱۹۹۹ شورای امنیت]]
| established_date5 = ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۱
| area_km2 = ۶۱۹۷۴۵
| area_rank = 41st <!--should be same as listed on [[فهرست کشورها و مناطق بر پایه پهناوری]]-->
| area_sq_mi = ۲۳۹۲۸۵
| percent_water =
| population_estimate = ۱۲٬۷۷۸٬۲۵۰
| population_census = {{Nowrap|۸٬۲۶۰٬۴۹۰ {{smaller|(''disputed'')}}<ref name="n24">{{cite news |url=http://www.news24.com/World/News/Discontent-over-Sudan-census-20090521 |title=Discontent over Sudan census |date=21 May 2009 |work=News24.com |accessdate=14 July 2011 |agency=AFP |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713214109/http://www.news24.com/World/News/Discontent-over-Sudan-census-20090521 |archive-date=13 July 2011 |url-status=live}}</ref>}}
| population_estimate_year = ۲۰۱۹
| population_estimate_rank = ۷۵ام
| population_census_year = ۲۰۰۸
| population_census_rank =
| population_density_km2 = ۱۳٫۳۳
| population_density_sq_mi = ۳۴٫۵۲
| population_density_rank = ۲۱۴ام
| GDP_PPP = $18.435 billion<ref name=IMF/>
| GDP_PPP_year = ۲۰۱۸
| GDP_PPP_per_capita = $۱٬۴۲۰<ref name=IMF/><!--Do not use CIA factbook as source!-->
| GDP_PPP_per_capita_rank = ۲۲۲ام
| GDP_nominal = $3.194 billion<ref name=IMF>{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=14&sy=2018&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=733&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=South Sudan|publisher=[[صندوق بین‌المللی پول]]|work=World Economic Outlook Database|access-date=10 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190319145424/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=14&sy=2018&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=733&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|archive-date=19 March 2019|url-status=live}}</ref><!--Do not use CIA factbook as source!-->
| GDP_nominal_year = ۲۰۱۸
| GDP_nominal_per_capita = $۲۴۶<ref name=IMF/>
| Gini = ۴۵٫۵ <!--number only-->
| Gini_year = ۲۰۰۹
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini Index |publisher=World Bank |accessdate=2 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140511044958/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI |archive-date=11 May 2014 |url-status=live}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = ۰٫۴۱۳ <!--number only-->
| HDI_year = ۲۰۱۸
| HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref =<ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=[[برنامه عمران ملل متحد]]|date=10 December 2019|accessdate=10 December 2019|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322121226/http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/ROU.pdf|archive-date=22 March 2017|url-status=live}}</ref>
| HDI_rank = ۱۸۶ام
| currency = [[پوند سودان جنوبی]]
| currency_code = SSP
| time_zone = [[زمان شرق آفریقا]]
| utc_offset = +۳
| drives_on = right<ref>{{cite web |title=Traffic and Road Conditions in Sudan, South |url=https://www.countryreports.org/travel/southsudan/traffic.htm |publisher=Countryreports.org |accessdate=21 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190121233247/https://www.countryreports.org/travel/southsudan/traffic.htm |archive-date=21 January 2019 |url-status=live}}</ref>
| calling_code = [[Telephone numbers in South Sudan|+211]]<ref>{{cite press release |title=New country, new number: Country code 211 officially assigned to South Sudan |publisher=International Telecommunication Union |date=14 July 2011 |url=http://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2011/25.aspx |accessdate=20 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005151037/http://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2011/25.aspx |archive-date=5 October 2011 |url-status=live}}</ref>
| iso3166code = SS
| cctld = [[.ss]]<ref name="iana">{{cite web |url=http://www.iana.org/domains/root/db/ss.html |title=.ss Domain Delegation Data |work=[[متصدی انتساب اعداد در اینترنت]] |publisher=[[آیکان]] |accessdate=1 September 2011 |archive-url=https://www.webcitation.org/666aOCeg2?url=http://www.iana.org/domains/root/db/ss.html |archive-date=12 March 2012 |url-status=live}}</ref><sup>a</sup>
| footnote_a = Registered, but not yet operational.
| religion = {{فهرست ناگلوله‌ای|item_style=white-space:nowrap;
|۶۰٫۵٪ [[مسیحیت]]
|—۳۹٫۷٪ [[کلیسای کاتولیک]]
|—۲۰٫۷٪ [[پروتستانتیسم]]
|—0.1% Other [[List of Christian denominations|Christian]]
|32.9% [[African Traditional Religion|Traditional faiths]]
|۶٫۲٪ [[اسلام]]
|0.4% [[Religion in South Sudan|Others]] / [[بی‌دینی]]
}}
| religion_year = ۲۰۱۲
| religion_ref =<ref>{{Cite web|url=http://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf|title=The Pew Forum - Religious Composition by Country}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/south-sudan#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All+Countries&restrictions_year=2016|title=Religions in South Sudan &#124; PEW-GRF|website=www.globalreligiousfutures.org}}</ref>
| today =
}}
 
'''سودان جنوبی''' با نام رسمی '''جمهوری سودان جنوبی''' کشوری در آفریقاست که در روز شنبه ۹ ژوئیه ۲۰۱۱ [[گاه‌شماری میلادی|میلادی]] برابر با ۱۸ تیر ۱۳۹۰ [[گاه‌شماری هجری خورشیدی|هجری شمسی]] از [[سودان]] استقلال یافت.
 
== تشکیل رسمی کشور سودان جنوبی ==
[[Image:Political Regions of Sudan, July 2006.svg|thumb|left|نقشهٔ کشور سودان سابق، پیش از تجزیهٔ سودان جنوبی (ناحیهٔ آبی رنگ جنوبی)
{{legendزیرنویس نقشه|#00adef|استان ساترن فرانت (ناحیه جنوبی)}}
{{legendزیرنویس نقشه|#f7931d|[[سودان|استان نورثرن فرانت (ناحیه شمالی)]]}}
{{legendزیرنویس نقشه|#8cc63f|[[دارفور|استان دارفور]]}}
{{legendزیرنویس نقشه|purple|[[استان ایست فرانت (ناحیه شرقی)]]}}
{{legendزیرنویس نقشه|#fcf402|[[استان نیل آبی]]}}
{{legendزیرنویس نقشه|#fb6282|[[استان کوه‌های نوبا]]}}]]
[[استقلال]] کشور سودان جنوبی در ساعت ۲۱:۰۰ روز شنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۰ (۸ ژوئیه ۲۰۱۱) به‌طور رسمی اعلام شد.
 
 
== مذهب ==
بیشتر مردم سودان جنوبی [[مسیحی]] یا پیرو ادیان کهن قبیله‌ای هستند.<ref name="bbc.co.uk">[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2013/12/131222_u08_south_sudan_conflict.shtml ایالت نفت‌خیز سودان جنوبی 'در دست شورشی‌ها']</ref> درمناطق شمال این کشور مسلمانان زندگی میکنندمی‌کنند که حدود ۲۰ درصد از جمعیت را تشکیل میدهندمی‌دهند.
 
== اقتصاد ==
 
== جمعیت ==
این کشور ۱۱،۱۸۰،۰۰۰۱۱٬۱۸۰٬۰۰۰ نفر جمعیّت دارد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=South Sudan Population (2020) - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/world-population/south-sudan-population/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2020-05-14|کد زبان=en}}</ref> که ۸۵ درصد اهالی آن زیر [[خط فقر]] زندگی می‌کنند.<ref name=autogenerated1/>
ویرجینیا گامبا. گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد کودکان و نبردهای مسلحانه در بازدیدش از سودان جنوبی در آوریل ۲۰۱۷ گفت نیمی از ساکنان سودان جنوبی زیر ۱۸ سال هستند.<ref>[https://news.un.org/en/story/2018/09/1018671 ‘Children’s crisis’ in South Sudan must be addressed, says top UN official calling for real accountability]</ref>
٪۲۴٫۶۲۴٫۶٪ از جمعیت ساکن مناطق شهری هستند.
میانگین سنی مردم این کشور ۱۹ سال است. امید به زندگی برای مردان ۵۷٫۲ و برای زنان ۶۰٫۳ سال است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=South Sudan Population (2020) - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/world-population/south-sudan-population/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2020-05-14|کد زبان=en}}</ref>
{| class="wikitable"
!جمعیت(۲۰۲۰)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=South Sudan Population (2020) - Worldometer|نشانی=https://www.worldometers.info/world-population/south-sudan-population/|وبگاه=www.worldometers.info|بازبینی=2020-05-14|کد زبان=en}}</ref>
|-
|جوبا (پایتخت)
|۴۵۰٬۰۰۰
|۴۵۰،۰۰۰
|-
|وینجوک
|۳۰۰٬۰۰۰
|۳۰۰،۰۰۰
|-
|مالاکال
|۱۶۰٬۰۰۰
|۱۶۰،۰۰۰
|-
|وآاو
|۱۲۷٬۰۰۰
|۱۲۷،۰۰۰
|-
|پاجوک
|۴۹٬۰۰۰
|۴۹،۰۰۰
|}
 
 
== جستارهای وابسته ==
* [[نزاع دارفور]]
 
== پیوند به بیرون ==