تفاوت میان نسخه‌های «جغتای»

۲۵ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
←‏جغتای: دستور زبان اصلاح شد
(←‏جغتای: اشتباهات اصلاح شد)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با نرم‌افزار تلفن همراه ویرایش توسط نرم‌افزار اندروید
(←‏جغتای: دستور زبان اصلاح شد)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با نرم‌افزار تلفن همراه ویرایش توسط نرم‌افزار اندروید
| reign = ۱۲۲۶ – ۱۲۴۲<ref name="books.google">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1pkeWqq7pdgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|title=A History of the Moghuls of Central Asia: The Tarikh-i-Rashidi|author=[[Mirza Muhammad Haidar Dughlat]], N. Elias, Sir [[Edward Denison Ross]]|date=31 Dec 2008|publisher=Cosimo, Inc. |location=|isbn=9781605201504 |accessdate=2013-01-20}}</ref>
| coronation =
| predecessor = [[چنگیزخانچنگیز خان]]
| successor = [[قره هلاکو]]
| spouse =
| house = [[بورجیگین]]
| house-type = دودمان
| father = [[چنگیزخانچنگیز خان]]
| mother = [[بورته]]
| birth_date = ۱۱۸۳میلادی
'''جغتای''' یا '''چغتای''' یا '''چقتای'''<ref>{{پک|لغت نامه دهخدا|۸ خرداد ۱۳۹۱|ک=جغتای، چغتای، چقتای|ص=}}</ref> پسر دوم [[چنگیز خان]] بود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=http://www.parsi.wiki/fa/wiki/topicdetail/8de708cf515e4577955f2c574a2d9add|عنوان=جغتای {{!}} پارسی ویکی|بازبینی=2017-07-04}}</ref>
 
مادر جغتای [[بورته]] دختر نویان از قوم مغولی [[قنقرات]] بود. جغتای بر اولوس‌های غربی امپراتوری چنگیزخانچنگیز خان حکمرانی داشت. او یکی از جنگ آورترین فرزندان و سپاهیان چنگیزخان بود و در فتح سرزمین‌های [[چین]] و ماچین و شهرهای نواحی [[خراسان بزرگ|خراسان]] از قبیل [[اترار]]، [[بناکت]]، [[خوارزم]]، [[گرگانج]] به همراه پدر و برادرانش حضوری فعال داشت.<ref>{{پک|بایمت اف|۱۳۷۹|ف=بیداد چغتای خان در خراسان بزرگ |ص=۵۲}}</ref>
 
چنگیزخانچنگیز خان پس از بازگشت از جنگ [[خوارزمشاه]] حکومت [[ماوراءالنهر]] و [[خوارزم]] و شهرهای [[ایغور]] و [[کاشغر]] و [[بلخ]] و [[بدخشان]] و [[غزنین]] تا حدود [[ایالت سند|سند]] را به جغتای سپرد. پس از مرگ چنگیزخانچنگیز خان با آنکه جغتای از برادرش [[اوگتای‌خاناوگتای خان]] بزرگ‌تر بود او را حرمت بسیار می‌گذاشت و ذره‌ای از احترام به او فرونمی‌گذاشت. می‌گویند روزی با اوگتای در سبقت اسپ خود بر اسپ او شرط بست و اسپ او برد. شب با خود اندیشید که نمی‌بایست با قاآن و خان بزرگ شرط بندد. فردای آن روز با همرای تمام خدم و حشم خویش به دربار اوگتای قاآن حاضر شد و خود را مقصر دانست و هرچه اوگتای او را گفت که تقصیری روی نداده‌است نپذیرفت و گفت که باید مجازات گردد. عاقبت نه اسپ ممتاز پیشکش کرد و گفت این به شکرانهٔ آن است که قاآن از تقصیر من گذشته‌است. جغتای به همراه اوگتای در نوشتن یاسا نامه بزرگ به چنگیز کمک کرد. وی در [[یاسا]] یا قوانین چنگیزی بسیار مطلع و سختگیر بود، به گونه ای که چنگیز به وی لقب «محافظ یاسا» داده بود. مرگ جغتای به سال ۶۴۰ اتفاق افتاد.
 
== جستارهای وابسته ==
کاربر ناشناس