پترا: تفاوت میان نسخه‌ها

۵۵۴ بایت حذف‌شده ،  ۱ سال پیش
کمی گسترش
(کمی گسترش)
| منطقه = [[آسیا]] ـ [[اردن|کشور اردن]]
| تاریخ ثبت = ۱۹۸۵ <small>(جلسه ۹ام)</small>
| میراث در خطر؟ =
}}
[[پرونده:Petra Jordan BW 36.JPG|280px|بندانگشتی]]
[[پرونده:Petra Al-Kaznah by Night.jpg|280px|بندانگشتی|نمایی از ساختمان خزانه در شب.]]
 
'''پِترا''' (Πέτρα) نام یونانی پایتخت [[نبطی‌ها|نَبَطی‌ها]] بود که در جنوب [[اردن]] امروزی واقع شده‌است. خود نبطی‌ها که مردمی عرب‌تبار بودند، این شهر را رقمو (𐢚𐢛𐢓𐢈 Raqēmō) می‌نامیدند. نام پترا که در زبان یونانی به معنی سنگ و صخره است در عربی به شکل «البتراء» نوشته می‌شود.
'''پترا''' {{به عربی|البتراء}} شهری تاریخی در ۲۶۲ کیلومتری جنوب شهر [[امان]] است که درگذشته پایتخت حکومت باستانی [[نبطی‌ها|نَبَطی‌ها]] بوده است. این شهر در [[سده ۴ (پیش از میلاد)|سده ۴ پیش از میلاد]] و در زمان [[نبطی‌ها]] مرکز پادشاهی بود.<ref>[http://www.bbc.com/persian/arts/2016/06/160610_an_jordan_petra_new_findings بنای بزرگی در شهر باستانی پترا کشف شد]، ''بی‌بی‌سی فارسی''</ref>
 
'''پترا'''این {{بهمحل عربی|البتراء}}از شهریسال تاریخی۷۰۰۰ درپیش ۲۶۲از کیلومتریمیلاد جنوبساکنانی شهرداشته [[امان]]اما است که درگذشته پایتخت حکومت باستانی [[نبطی‌ها|نَبَطی‌ها]] بودهاز است. این شهر درحدود [[سده ۴ (پیش از میلاد)|سده ۴ پیش از میلاد]] در آن جایگیر شده و دربعد زمانآن [[نبطی‌ها]]را مرکز پادشاهی بودخود قرار دادند.<ref>[http://www.bbc.com/persian/arts/2016/06/160610_an_jordan_petra_new_findings بنای بزرگی در شهر باستانی پترا کشف شد]، ''بی‌بی‌سی فارسی''</ref>
نبطیان از عرب‌های شمال جزیره به شمار می‌آمده‌اند و شاید نزدیکترین دولت‌های کهن به عرب حجاز نیز بوده‌اند. بیش تر نامهای رایج میان آنان به نامهای استفاده شده به هنگام ظهور اسلام شباهت داشته‌است، مانند: حارثه، ملیکه، جذیمه، کلیب، وائل، مغیره، قصیّ، عدی، عائذ، عمر، عمیره، یعمر، کعب، معن، سعد، مسعود، وهب اللات، تیم الله و علی.<ref name=ToolAutoGenRef1>دکتر: لبیب، عبدالستار، ''(قصةالحضارات)'' مطابع دارالمشرق، بیروت: چاپ پانزدهم، ۱۹۹۹ میلادی. (به عربی)</ref>
همچنین از سوی دیگر ترکیب لغت‌های آنان شباهت به ترکیب نحو عربی مشهور میان ما دارد.<ref>عرب کهن در آستانه بعثت ص ۶۹-نویسنده احمد صالح العلی-مترجم هادی انصاری</ref>
 
این شهر در دره‌ای بین تپه‌ها واقع شده‌است و به خاطر مقبره‌هایش که در صخره‌ها تراشیده شده‌اند معروف است. تقریباً تمام بناهایی که روزگاری در آن پابرجا بودند اکنون ویرانه هستند. اوج شکوفایی این شهر به دلیل گسترش بازرگانی در [[جاده عود]] رخ داد، راهی که از یمن در ۱۶۰۰ کیلومتری جنوب پترا به ایران، سوریه و یونان و روم می‌رسید. پترا همچنین مرکزی برای سایر مسیرهای تجاری بود.
پترا در غرب راه اصلی بین این شهر و بندر [[عقبه]] واقع شده‌است.<ref name=ToolAutoGenRef1/>
این شهر تاریخی در سال ۲۰۰۷ به عنوان یکی از [[عجایب هفتگانه جدید]] شناخته شد.<ref name=ToolAutoGenRef2>نائل، بن عدوان، احمد، '' (الأَسَرار اَلمَدینَةالوَردِیَة) عمّان، اردن '' چاپ ششم: دارالعربی للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۷۸ میلادی (به عربی)</ref>
 
پترا در ۲۶۲ کیلومتری جنوب شهر [[امان]] و در کنار جبل‌المذبح واقع شده‌است. کوه‌هایی که پترا را دربر گرفته‌اند کوه‌های کناره شرقی دره [[عربه]] هستند که از [[دریای مرده]] تا [[خلیج عقبه]] ادامه دارند.
== نام ==
پترا شهری است کامل که همهٔ آن در [[کوه]] و در تخته سنگهایی به رنگ گُل سرخ یا رنگ صورتی تراشیده شده‌است. از اینجاست که نام این شهر زیبا '''پترا''' نهاده شده‌است. کلمه'' پترا'' به زبان یونانی به معنی ''سنگ'' است. همچنین این شهر تاریخی و زیبا را به‌خاطر گل سرخ‌گون بودنش به‌نام '' المدینةالوردیة '' نیز نامیده شده‌است، در سال ۱۹۷۸ میلادی کتابی در این مورد نوشته شده‌است که از تاریخ بنای این شهر باستانی سخن می‌گوید، مؤلف نام کتاب را ''الأسرار المَدینَةالوَردِیَة'' نامگذاری نموده‌است. نام قدیم این شهر '''سلع''' بود، یعنی ''صخره''، [[رومیان]] نامش را به زبان خودشان ترجمه نموده‌اند. پترا در قرن اول قبل از میلاد و در عهد شاه غسانی [[حارث سوم]] درخشید.<ref name=ToolAutoGenRef2/>
 
== ابعادپیشینه ==
نبطیان از عرب‌های شمال شبه‌جزیره عربستان به‌شمار می‌آمده‌اند و شاید نزدیکترین دولت‌های کهن به عرب حجاز نیز بوده‌اند.
مساحت این شهر باستانی ۲۶۴ کیلومتر مربع است.<ref name=ToolAutoGenRef2/>
حدود '' کشور نَبَطی‌ها '' از ساحل شهر [[عسقلان]] در غرب فلسطین و در امتداد صحرای شام در سمت مشرق ادامه می‌یافت.
 
== حدود کشور نَبَطی‌ها ==
حدود '' کشور نَبَطی‌ها '' از ساحل شهر [[عسقلان]] در غرب فلسطین و در امتداد صحرای شام در سمت مشرق ادامه می‌یافت.
شهر '''پترا''' حلقهٔ اتصال بین تمدن سرزمین بین‌النهرین و سرزمین [[شام]] و [[شبه‌جزیره عربستان]] و [[مصر]] بوده‌است. این شهر که پایتخت نَبَطی‌ها بود توانسته‌بود کنترل و زمام راه‌های تجارتی مناطق اطراف خود به دست گیرد، کاروانهای تجارتی از جنوب شبه‌جزیره عربستان و [[غزه]] و [[عسقلان]] و [[صور]] و [[دمشق]] از راه پترا پایتخت کشور نَبَطی‌ها می‌گذشته‌اند و این شهر از رونق خاصی برخوردار بوده‌اند.
 
درآمد مالیاتی بازرگانان، حاکمان پترا را ثروتمند کرد، همان‌طور که در ساختمان‌ها و بناهای یادبود گورها دیده می‌شود. تقریباً در ابتدای عصر، حدود ۲۵۰۰۰ نفر در پترا زندگی می‌کردند. این شهر در دره‌ای نهفته‌است که فقط از طریق تنگه‌های باریک می‌توان به آن دسترسی داشت و به همین دلیل از آن به خوبی دفاع می‌شود. نبطی‌ها مدت طولانی پادشاهی خاص خود را داشتند. در سال ۱۰۶ امپراتوری آنها توسط امپراتوری روم فتح شد. مسیرهای تجاری تغییر کرد به طوری که پترا به آرامی موقعیت تجاری خود را از دست داد و در قرن ۷ رها شد.
== پایان حکومت نَبَطی‌ها ==
[[پرونده:The Monastery, Petra, Jordan8.jpg|thumb|left|300px|نگاره‌ای از بنای مشهور به الدیر در پترا، [[اردن]].]]
در سال ۶۳۶ میلادی مسلمانان توانستند شهر پترا را از نفوذ رومی‌ها برهانندبیرون آورند. ساکنان پترا پس از آن به کشاورزی اشتغال ورزیدند. اما زلزله‌ای که درسال‌هایدر سال‌های ۷۴۶ و ۷۴۸ به این شهر وارد آمد، ساکنان پترا را وادار کرد تا به مناطق اطراف کوچ کنند. امروزه آثار این شهر باستانی پرشکوه در میان کوه به عنوان یادگاری از دوران [[نبطی‌ها|نَبَطی‌ها]] به جا مانده که از مراکز مهم گردشگری کشور اردن به شمار می‌آید.<ref name=ToolAutoGenRef2/>
پایان '' حکومت نَبَطی‌ها '' و خرابی پایتخت شهر پترا به دست رومیان در سال ۱۰۵ میلادی بوده‌است، لشکریان رومی در سال ۱۰۵ میلادی سرزمین نَبَطی‌ها را محاصره می‌کنند و آب را به روی ساکنان شهر می‌بندند و سرانجام بعد از مدتی آن شهر را اشغال می‌کنند و به حکومت نَبَطی‌ها خاتمه می‌دهند.<ref name=ToolAutoGenRef2/>
 
یوهان لودویگ بورکهارت سوئیسی که در لباس یک تاجر هندی مبدل شده بود، در سال ۱۸۱۲ پترا را دوباره برای جهان غرب کشف کرد. در این بین شهر به یک ویرانه تبدیل شده بود. پترا در سال ۱۹۸۵ توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی معرفی شد. در سال ۲۰۰۷، این شهر به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید جهان انتخاب شد.
== بیرون آمدن از دست رومیان ==
 
در سال ۶۳۶ میلادی مسلمانان توانستند شهر پترا را از نفوذ رومی‌ها برهانند. ساکنان پترا پس از آن به کشاورزی اشتغال ورزیدند. اما زلزله‌ای که درسال‌های ۷۴۶ و ۷۴۸ به این شهر وارد آمد، ساکنان پترا را وادار کرد تا به مناطق اطراف کوچ کنند. امروزه آثار این شهر باستانی پرشکوه در میان کوه به عنوان یادگاری از دوران [[نبطی‌ها|نَبَطی‌ها]] به جا مانده که از مراکز مهم گردشگری کشور اردن به شمار می‌آید.<ref name=ToolAutoGenRef2/>
امروزه آثار این شهر باستانی در میان کوه به عنوان یادگاری از دوران [[نبطی‌ها|نَبَطی‌ها]] به جا مانده که از مراکز مهم گردشگری کشور اردن به‌شمار می‌آید.
 
{{-}}
 
== نگارخانه ==
{{wide image|099-PetraTheTresoryKoenigsgraeber.jpg|800px|<center>{{وسط‌چین}}[[سراسرنما]]ی جنوبی - شمالی از پترا</center>{{پایان}}}}
 
{{wide image|Koenigsgraeber099-PetraTheTresory.jpg|800px|<center>{{وسط‌چین}}[[سراسرنما]]ی جنوبی - شمالی از پترا</center>{{پایان}}}}
{{wide image|099-PetraTheTresory.jpg|800px|<center>[[سراسرنما]]ی جنوبی - شمالی از پترا</center>}}
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
۱۵۹٬۸۷۲

ویرایش