تفاوت میان نسخه‌های «شهرستان ممسنی»

بدون خلاصه ویرایش
(اصلاح)
برچسب‌ها: ویرایش‌گر دیداری دارای ادبیات عامیانه حذف حجم زیادی از مطالب منبع‌دار
 
=== مراکز آموزش عالی ===
این شهرستان دارای دانشگاه آزاد اسلامی، [[پیام نور]]،نور، [[پیراپزشکی]]،پیراپزشکی، آموزشکدهآموزشکدۀ فنی، حوزهحوزۀ علمیهعلمیۀ امام صادق (ع)، حوزهحوزۀ علمیهعلمیۀ نرجسیه، دانشگاه دولتی ممسنی و دانشگاه غیردولتی آریوبرزن می‌باشد.
 
=== پوشش ===
[[پرونده:Lori-mamasani-boyerahmadi.jpg|thumb|پوشش لری زنان ممسنی]]
 
== جاذبه‌های گردشگری ==
[[پرونده:Mil Ejdeha.jpg|بندانگشتی|نمایی از [[آتشکده میل اژدها]] در شهرستان ممسنی]]
شهرستان ممسنی دارای مناطقجاذبه‌های گردشگریطبیعی، تاریخی و تاریخیمذهبی فراوانی از جمله: منطقهمحوطهٔ زیباباستانی ولیدوما، خوشسنگ‌نگارۀ آبسراب وبهرام، سنگ‌نگارۀ هوایکورنگان، تنگ بوان نزدیک به منطقه دشمن زیاری، نقش تاریخی سراب بهرام،بَوان، تنگ صیادون دشمن زیاری،صیادون، هفت برم دشمن زیاری،برم، امامزاده شیرمرد، آبشار تنگسا، چشمهچشمۀ دیمه میل، دخمه دائو دختر، برج میل اژدها، رودخانهرودخانۀ سراب سیاه و…و دیگر مکان‌های گردشگری است.
 
=== جاذبه‌های تاریخی ===
[[کتیبه]]‌ها و ته ستون‌های فراوانی در ممسنی وجود دارد. به تازگی در این شهرستان بازمانده چهارمین شهر هخامنشی به نام '''[[لیدوما]]''' یافت شده‌است. در ضمن نقش [[سراب بهرام]] این شهرستان که از شاهکارهای شاپور اول است نیز در سازمان میراث فرهنگی ثبت گردیده‌است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.parsyad.ir/gallery.aspx?id=60 |title=فارس - Gallery - Parsyad Panorama Photography<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |accessdate=۱۴ مارس ۲۰۱۰ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100810231530/http://www.parsyad.ir/gallery.aspx?id=60 |archivedate=۱۰ اوت ۲۰۱۰ |dead-url=yes }}</ref>
[[لیدوما|محوطۀ باستانی لیدوما]] واقع در منطقۀ فهلیان برای اولین بار در سال ۱۳۳۸ مورد کاوش‌های باستان‌شناسی قرار گرفت و بنای ساختمانی [[شاهنشاهی هخامنشی|هخامنشی]] را در این قسمت کشف کردند. این بنا از نظر ابعاد ساختمانی چهارمین بنای بزرگ هخامنشی پس از بناهای [[شوش (شهر باستانی)|شوش]]، [[پاسارگاد]] و [[تخت جمشید|پارسه]] است. در لیدوما بقایای یک کاخ کوچک هخامنشی یافت شده كه کاخ سُروان (سورون) نام گرفته است.
 
[[سنگ‌نگاره کورانگون]] یا کورَنگان به نام «حجاری ایلامی (گورانگون)» در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است؛ نقش‌برجسته‌ای مربوط به [[ایلام (تمدن)|دوره عیلامیان]] است که در ۱۰ کیلومتری شمال غربی فهلیان جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
نقش باستانی [[کورانگون|کورونگون]] (نام قدیم روستایی به نام سه تلان در منطقه منگودرز در [[شهرستان رستم]] می‌باشد)، قدیمی‌ترین [[نقش برجسته]] باستانی ایران مربوط به دوران [[تمدن ایلام|ایلامی‌ها]] می‌باشد.
 
[[نقش‌برجسته سراب بهرام|سنگ‌نگارۀ سراب بهرام]]، نقش برجسته‌ای از [[شاهنشاهی ساسانی|دوران ساسانی]] است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[[پرونده:1024- Bovan.jpg|بندانگشتی| تفرجگاه بوان در [[ممسنی]]]]
در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال باختری نورآباد منطقه‌ای به نام تنگ‌لله (Tang-e Laleh) وجود دارد که به علت ناشناخته ماندن کمتر به آن توجه شده‌است. این منطقه با آب و هوای نسبتاً سرد در زمستان و تابستانی معتدل از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است.در بخش تنگ لله اماکن تاریخی مهمی وجود دارد که نشان از قدمت دیرینه ی این تنگ می باشد از جمله:مکان تاریخیه *دربار *چهل چشمه وهمچنین اماکن زیارتی شامل: *امام زاده سید محمد *امام زاده شاه زاده صالح و بالاخص بهترین مکان گردشگری ابشار تنگ *چُر و ابشار بهمکان واقع در روستای جویجان *
 
=== جاذبه‌های طبیعی ===
* تفرجگاه بوان: تنگ بوان در جوار دشمن زیاری می‌باشد. این تفرجگاه سالانه هزاران میهمان را جذب می‌کند. بوان دارای چندین چشمه و آبشار می‌باشد،است، که در [[فصل تابستان]] باعث مطبوع شدن هوای این منطقه می‌گردد. بزرگترین آبشار بوان '''آبشار پولکی''' نام دارد.
[[پرونده:1024- Bovan.jpg|بندانگشتی| تفرجگاه بوان در [[ممسنی]]]]
به علت دارا بودن حوزه آبخیزی وسیع، جنگلی بودن منطقه و نیز پر باران بودن این منطقه، موجب فراوانی آب شیرین و گوارای تنگ بوان شده‌است، به‌طوری‌که در طول سال (به ویژه در فصل بهار) از روی بسیاری از دیواره‌های صخره‌ای، آبشارهای زیبا سرازیر می‌شوند. باغ‌های گردو و انار در این منطقه، عمری طولانی دارند.[[پرونده:Iran.Fars-Harayeraz.jpg|بندانگشتی|[[روستای هرایرز]] در [[ممسنی]]]]
* تفرجگاه بوان: تنگ بوان در جوار دشمن زیاری می‌باشد. این تفرجگاه سالانه هزاران میهمان را جذب می‌کند. بوان دارای چندین چشمه و آبشار می‌باشد، که در [[فصل تابستان]] باعث مطبوع شدن هوای این منطقه می‌گردد. بزرگترین آبشار بوان '''آبشار پولکی''' نام دارد.
به علت دارا بودن حوزه آبخیزی وسیع، جنگلی بودن منطقه و نیز پر باران بودن این منطقه، موجب فراوانی آب شیرین و گوارای تنگ بوان شده‌است، به‌طوری‌که در طول سال (به ویژه در فصل بهار) از روی بسیاری از دیواره‌های صخره‌ای، آبشارهای زیبا سرازیر می‌شوند.
 
باغ‌های گردو، در این منطقه، عمری طولانی دارند. منطقه ممسنی از مناطق سردسیری و گرمسیری تشکیل می‌شود که مناطق سردسیری آن شامل دشمن زیاری و مناطق گرمسیری آن شامل روستاهای بکش، جاوید و رستم بوده. میانگین درجه حرارت آن در تابستان در حدود ۳۰ درجه سانتی‌گراد بالای صفر است. با این وجود تنگ بوان با دمای حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد از توانمندی گردشگاهی قابل توجهی در جذب گردشگران برخوردار است. از دیگر مزایای این تنگ، راه ارتباطی آسفالته آن است.
[[پرونده:Iran.Fars-Harayeraz.jpg|بندانگشتی|[[روستای هرایرز]] در [[ممسنی]]]]
* [[روستای هرایرز]]: این روستا که دارای قدمتی تاریخی است، در سال ۱۳۶۴ دراثر زلزله‌ای ۵ ریشتری قابلیت سکونت را از دست داد و ساکنان آن به شهرکی که توسط [[بنیاد مسکن]]<nowiki/> انقلاب اسلامی در جوار روستای خومه‌زار ساخته شده بود، منتقل شدند و اکنون به استثنای عده‌ای از دامداران، تقریباً خالی از سکنه‌است. این روستا در سال‌های پر باران یکی از زیباترین تفرجگاه‌های منطقه، خصوصاً در فصل بهار می‌باشد. در این منطقه دو رودخانه پرآب فصلی و چندین چشمه همیشگی جریان دارد که محیط سرسبز و دل‌انگیزی را در مسیر خود به وجود آورده‌اند.
 
در سالیان نه چندان دور حتی تا یک دهه پس از وقوع زلزله مذکور، تمامی باغات روستا پابرجابودپابرجا بود. باغ‌هایی که یک [[کمربند سبز]] بر روی کوه ایجاد نمودهکرده بود و چشم هر بیننده‌ای را نوازش می‌کرد. اما پس از نقل مکان صاحبان آن‌ها به شهرک هرایرز، به تدریج این باغات نیز از بین رفتند، و جای خود را به زمین‌های کشاورزی دادند. (البته در سال‌های اخیر کمتر بدین منظور از آن‌ها استفاده می‌شود).
 
[[روستایاین هرایرز]]روستا در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده‌است و موقعیتی کوهپایه‌ای دارد. در خاور و باختر آن دو دروازه وجود داشته، که به همراه بافت بسیار قدیمی روستا، در اثر وقوع زلزله‌های متعدد و عدم محافظت، تنها خرابه‌ای از آن باقی مانده‌است. این روستا دارای یک قبرستان بسیار قدیمی نیز می‌باشد. در کنار این قبور، امامزاده علی نیز واقع شده‌است.
[[پرونده:Iran.Fars-Harayeraz 2.jpg|بندانگشتی|[[روستای هرایرز]] در [[نورآباد ممسنی]]]]
چشمهٔ سراب باغ که از جمله چشمه‌های همیشگی این منطقه است، حتی در فصل تابستان نیز به لحاظ محیط خنک و سرسبز آن و برکه‌ای که در سرچشمه آن ساخته شده‌است، تفرجگاه بسیار مناسبی برای گذران اوقات گرم سال است. مشابه همین چشمه و محیط آن منطقه‌ای در فاصله هزار متری این منطقه به نام هرایرز بالایی قرار دارد، که قسمتی از آب روستا نیز از آن تأمین می‌شود.
 
یکی دیگر از ویژگی‌های منطقه [[هرایرز]]،هرایرز، تنوع گونه‌های گیاهی است. این منطقه همانند بسیاری از مناطق دیگر [[زاگرس]]، دارای کوه‌های پوشیده از درخت بلوط است. درختان [[بلوط]] این منطقه برخلاف مناطق سردسیر [[رشته کوه زاگرس]] -که عموماً دارای جثه ریزی هستند- به مراتب از تنه و ساقه بزرگتری برخوردار هستند.
 
=== صنایع دستی ===