تفاوت میان نسخه‌های «دودمان‌های ایران»

ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
(به نسخهٔ 30354942 از Vivina3290 (بحث) برگردانده شد (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
(ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
[[پرونده:Timeline of Iran map.gif|450px|بندانگشتی|نقشه قلمرو دودمان‌های حاکم بر ایران و گستره حکومتی دودمان‌های مختلف از دودمان هخامنشیان تا حکومت جمهوری اسلامی. در این نقشه دودمان‌هایی که بر غالب ایران مسلط بوده‌اند، ذکر شده‌اند و حکومت‌های ملوک طوایفی و محلی ذکر نشده‌اند. همچنین هنگامی که سرزمین کنونی ایران بخشی از یک امپراطوری خارجی بوده در این نقشه ثبت نشده استنشده‌است به عنوان مثال وقتی ایران زیر حکومت سلوکیان، خلفای راشدین، امویان، عباسیان و مغول بوده استبوده‌است.]]
این فهرستی است از دودمان‌ها و [[شاه|شاهان]] خاندان‌های اصلی فرمانروا در [[ایران]] که شامل تمام [[پادشاهی]]‌ها و [[شاهنشاهی]]‌های فرمانروا در گستره جغرافیایی ایران و فرمانروایان آنها می‌شود.
 
| ۳۶ سال همزمان با لوگل انه موندو شاه ادب و [[اورننشه]] شاه [[لاگاش]]
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان دوم اوان،<ref name="Legrain 1998" /> ح۲۵۵۰-ح۲۲۷۰پ. م'''''
|-
| ۷
| ۴۰ روز
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان سوم اوان،<ref name="Legrain 1998" /> حدود ۲۱۰۰پیش از میلاد'''''
|-
| ۴۳
| همزمان با اورنمو شاه اور. شوش در سال‌های ۲۰۷۸ و ۲۰۱۶پ. م به دست سپاهیان اور گشوده شد. پس از وی شاهان سیماشکی رهبری ایلام را در دست گرفتند.
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان سیماشکی،<ref>تصور می‌شود که سیماشکی در نزدیکی اصفهان کنونی قرار داشته استداشته‌است.</ref><ref>Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998.</ref> حدود ۲۰۷۰ تا حدود ۱۹۷۵ پیش از میلاد'''''
|-
| ۴۴
| ? - ?
| ح۲۰۴۰پ. م<ref name="ReferenceA">Potts, 1999</ref>
| ح۲۰۳۷پ. م<ref name="ReferenceA" />
| ?
|
| ? - ?
| ?
| ح۲۰۳۳پ. م<ref name="Potts, 1999" />
| ?
|
| ح۱۹۸۰پ. م
| ?
| پسر په پی<ref name="Hinz, 1972" />
| همزمان با شوایلیشو شاه ایسین و بیله لمه شاه اشنونه
|-
|-
| ۸۴
| کوک نشورچهارم<ref name="Potts, 1999" />
|
|
|-
| ۸۵
| کوتیک متلت<ref name="Cameron, 1936" />
|
|
|
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان کیدینو،<ref name="Cameron 1998" /> حدود ۱۵۰۰ تا حدود ۱۳۷۰پ. م'''''
|-
| ۸۶
| همزمان با کدشمن انلیل یکم شاه کاسی بابل
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان ایگه هلکی،<ref name="Cameron 1998" /> حدود ۱۴۰۰ تا حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد'''''
|-
| ۹۱
| ?
| ?
| پسر اونتش نپیریشه<ref name="ReferenceB" />
|
|-
| ?
| ?
| پسر کیدین هوتران دوم<ref name="ReferenceB" />
|
|-
| ح۱۲۱۷پ. م
| پسر پلرایشن دوم
| همزمان با انلیل ندین شومی و ادد شومه ایدینه شاهان کاسی بابل<ref name="Vallat, Elam … , 1998" />
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان شوتروکی،<ref name="Cameron 1998" /> حدود ۱۲۰۰ تا حدود ۹۷۰ پیش از میلاد'''''
|-
| ۱۰۱
|-
| ۱۱۰
| مربیتی اپله اصر<ref>همچنین شاه بابل نیز بوده استبوده‌است</ref>
|
|
 
== [[پادشاهی جنوبی]] (از ح۲۷۰۰ تا ح۵۵۰ پیش از میلاد) ==
 
=== [[دیلمون]] (از ح۲۷۰۰ تا ح۷۰۰ پیش از میلاد) ===
 
=== پادشاهی [[گونیلاهآ]] (از ح۲۳۵۰ تا ح۲۳۰۰ پیش از میلاد) ===
# [[هیداریدا]] (حدود ۲۳۲۵ پیش از میلاد)
 
=== [[پادشاهی پارسوماش]] (از ح۷۱۰ تا ح۶۳۵ پیش از میلاد) ===
 
{| class="wikitable"
!شاه
|[[هخامنش]]
| ۲۵
|ح۷۱۰ پ. م ح۶۸۵ پ. م
|-
|[[کبوجیه یکم]]
|[[چیشپش یکم]]
| ۱۵
|ح۶۸۵ پ. م ح۶۶۰ پ. م
|-
|[[کوروش یکم]]
|[[کبوجیه یکم]]
| ۲۵
|ح۶۶۰ پ. م ح۶۳۵ پ. م
|-
|}
 
=== [[پادشاهی انشان]] (از ح۶۳۵ تا ح۵۵۰ پیش از میلاد) ===
 
{| class="wikitable"
!شاه
|حدود ۵۸۵ تا ۵۵۹ پیش از میلاد
|-
|[[کوروش بزرگ]] کوروش سوم
|[[کبوجیه دوم]]
|۹ سال
|}
 
== پادشاهی هایپادشاهی‌های غربی (از ۲۵۵۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد) ==
 
== پادشاهی های غربی (از ۲۵۵۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد) ==
 
=== پادشاهی [[پرشی]] (از ۲۵۵۰ تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد) ===
== پادشاهی هایپادشاهی‌های شمال غربی (از ۲۵۵۰ تا ۵۲۱ پیش از میلاد) ==
 
== پادشاهی های شمال غربی (از ۲۵۵۰ تا ۵۲۱ پیش از میلاد) ==
 
=== پادشاهی [[گوتی]] (از ۲۵۵۰ تا ۲۱۰۰ پیش از میلاد) ===
 
 
=== پادشاهی [[لولوبی (قوم)]] (از ۲۴۰۰ تا ۶۵۰ پیش از میلاد) ===
# [[اممشکوش]] (از حدود ۲۴۰۰ تا حدود ۲۴۰۰ پیش از میلاد)
# [[ایریب]] (حدود ۲۰۳۷ پیش از میلاد)
# [[دآریآنام]] (حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد)
# [[ایک کی]]
# [[تار...دونی]] (فرند ایک کی)
# [[نور آداد]] (از ۸۸۱ تا ۸۸۰ پیش از میلاد)
# [[زابینی]] (حدود ۸۸۱ پیش از میلاد)
# [[هوبآییآ]] (حدود ۸۳۰ پیش از میلاد)
# [[دآبآ]] (حدود ۷۱۵ پیش از میلاد)
# [[لارکوتلا]] (حدود ۶۷۵ پیش از میلاد)
# [[ساردوری یکم]] (۸۳۴ تا ۸۲۸ پیش از میلاد)
# [[ایشپوئینی]] (۸۲۵ تا ۸۱۰ پیش از میلاد)
# [[منوآ]] ( ۸۱۰ تا ۷۸۵ پیش از میلاد)
# [[آرگیشتی یکم]] (۷۸۵ تا ۷۵۳ پیش از میلاد)
# [[ساردوری دوم]] (۷۵۳ تا ۷۳۵ پیش از میلاد)
 
=== [[پادشاهی ماد]] (از ح۷۰۰ تا ح۵۵۰ پیش از میلاد) ===
 
{| class="wikitable"
!شاه
|}
 
== [[شاهنشاهی هخامنشی|هخامنشیان]] (۵۵۹ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) ==
با شروع پادشاهی کوروش بزرگ، امپراتوری ایران،اولینایران، اولین و بزرگترین امپراتوری جهان آغاز می شودمی‌شود
 
{| class="wikitable"
! پایان شاهی
! خویشاوندی
! یاداشت‌ها
! یاداشت ها
|-
|colspan="10" align=center style="background-color:Lightgreen" |'''''خاندان هخامنشی، ۵۵۹ ۰ تا. ۳۳۰ پیش از میلاد''''
|-
| ۱۳۹
 
=== [[فرترکه]] (از ح۳۰۰ تا ح۲۰۰ پیش از میلاد) ===
# [[بَگداد یکم]]
# [[ وَهبَرز (وَهوبَرز)]]
# [[اردشیر یکم]]
# [[وادفَرَداد یکم]]
# [[وادفَرَداد دوم]]
=== [[الیمائی]] (ح۱۴۷ پیش از میلاد تا ح۲۵ میلادی) ===
توضیح: ح علامت اختصاری حدود است.
# [[کامناسکیرس یکم - مگاس سوتر]] (۱۴۷- ۱۴۵۱۴۷–۱۴۵ پ. م)
# [[کامناسکیرس دوم - نیکوفروس]] (۱۴۵- ۱۳۹۱۴۵–۱۳۹ پ. م)
# [[اکوناپسس]] (۱۳۹- ۱۳۸۱۳۹–۱۳۸ پ. م)
# [[تیگرایوس]] (۱۳۸- ۱۳۲۱۳۸–۱۳۲ پ. م)
# [[داریوش]] (۱۲۹ پ. م)
# [[کامناسکیرس سوم و ملکه انزاز]] (۸۲- ۷۶۸۲–۷۶ پ. م)
# [[کامناسکیرس چهارم]] (۷۳- ۴۶۷۳–۴۶ پ. م)
# [[کامناسکیرس پنجم]] (۴۶- ۲۸۴۶–۲۸ پ. م)
# [[کامناسکیرس ششم]] (۲۱ پ. م - ۱ م)
# [[کامناسکیرس هفتم]] (۱ م - ۱۵ م)
# [[کامناسکیرس هشتم]] (۱۵ م - ۲۵ م)
=== [[پادشاهی میشان]] (ح۱۲۷ پیش از میلاد تا ح۲۲۲ میلادی) ===
توضیح: ح علامت اختصاری حدود است.
# [[هیسپاوسین]] (۱۲۷- ۱۲۴۱۲۷–۱۲۴ پ. م)
# [[آپوداکوس]] (۱۱۰- ۱۰۴۱۱۰–۱۰۴ پ. م)
# [[تیراووس یکم]] (۹۵- ۸۹۹۵–۸۹ پ. م)
# [[هیپوکراتس اوتوکراتور نیکهفروس]] (۸۱- ۸۰۸۱–۸۰ پ. م)
# [[تیراووس دوم]] (۷۹- ۴۹۷۹–۴۹ پ. م)
# [[آرتاباز]] (۴۹- ۴۸۴۹–۴۸ پ. م)
# [[اتامبلوس یکم]] (۴۷- ۲۴۴۷–۲۴ پ. م)
# [[تئونسیوس یکم]] (۱۹- ۱۸۱۹–۱۸ پ. م)
# [[اتامبلوس دوم]] (۱۸ پ. م- ۹ م)
# [[ابینرگاوس یکم]] (۱۰- ۲۳۱۰–۲۳ م)
# [[اورابازس یکم]] (۱۹- ۱۹۱۹–۱۹ م)
# [[اتامبلوس سوم]] (۳۷- ۴۵۳۷–۴۵ م)
# [[تئونسیوس دوم]] (۴۶- ۴۷۴۶–۴۷ م)
# [[تئونسیوس سوم]] (۵۲- ۵۳۵۲–۵۳ م)
# [[اتامبلوس چهارم]] (۵۴- ۶۵۵۴–۶۵ م)
# [[اتامبلوس پنجم]] (۶۵- ۷۴۶۵–۷۴ م)
# [[اورابازس دوم]] (۷۳- ۸۰۷۳–۸۰ م)
# [[پاکور]] (۸۰- ۱۰۲۸۰–۱۰۲ م)
# [[اتامبلوس ششم]] (۱۰۲- ۱۰۶۱۰۲–۱۰۶ م)
# [[تئونسیوس چهارم]] (۱۱۰- ۱۱۳۱۱۰–۱۱۳ م)
# [[اتامبلوس هفتم]] (۱۱۴- ۱۱۷۱۱۴–۱۱۷ م)
# [[مهرداد]] (۱۳۱- ۱۵۱۱۳۱–۱۵۱ م)
# [[اورابازس دوم]] (۱۵۱- ۱۶۵۱۵۱–۱۶۵ م)
# [[ابینرگاوس دوم]] (۱۶۵- ۱۸۰۱۶۵–۱۸۰ م)
# [[اتامبلوس هشتم]] (۱۸۰- ۱۹۵۱۸۰–۱۹۵ م)
# [[مگا]] (۱۹۵- ۲۱۰۱۹۵–۲۱۰ م)
# [[ابینرگاوس سوم]] (۲۱۰- ۲۲۲۲۱۰–۲۲۲ م)
 
== [[شاهنشاهی ساسانی|ساسانیان]] (۲۲۴ تا ۶۵١۶۵۱ میلادی) ==
{| class= "wikitable"
|-
|}
 
== خلفای راشدین(۶۳۲ تا ۶۶١۶۶۱ میلادی) ==
{| class="wikitable table"
|-
|[[ابوبکر]]
|۵۷۳–۶۳۴
|۵۷۳ - ۶۳۴
|۶۳۲–۶۳۴
|۶۳۲ - ۶۳۴
|-
|[[عمر بن خطاب]]
|۵۸۶–۶۴۴
|۵۸۶ - ۶۴۴
|۶۳۴–۶۴۴
|۶۳۴ - ۶۴۴
|-
| ۳||[[عثمان بن عفان]]||۵۷۶ - ۶۵۶۵۷۶–۶۵۶|| ۶۴۴ – ۶۵۶
|-
| ۴||[[علی بن ابی‌طالب]]|| ۶۰۰ – ۶۶۱|| ۶۵۶ – ۶۶۱
|}
فرمانروایی آنان بر ایران پس از فتح ایران توسط مسلمانان واز سال ۶۵١۶۵۱ شروع شد و با روی کار آمدن امویان به پایان رسید.
 
== [[خلفای اموی]] (۶۶۲ تا ۷۵۰ میلادی) ==
 
== [[صفاریان]] (۸۶۱ تا ۱۰۰۲ میلادی) ==
* [[یعقوب لیث]]
* [[عمرو لیث]]
* [[طاهر بن محمد صفاری|طاهر بن محمد بن عمرولیث]]
* [[لیث بن علی بن لیث]]
* [[خلف بن احمد]]
 
== [[علویان طبرستان|علویان طبرستان]] (۸۶۴ تا ۹۲۸ میلادی) ==
* [[حسن بن زید]]
* القائم
 
== [[سامانیان]] (۸۱۹ تا ۱۰۰۴ میلادی) ==
* [[اسماعیل بن احمد]]، نامدار به امیر ماضی (۲۹۵ – ۲۷۹ ه‍. ق)
* [[احمد بن اسماعیل سامانی|احمد بن اسماعیل]]، نامی به امیر شهید (۳۰۱ – ۲۵۹ ه‍. ق)
* [[نصر بن احمد سامانی|نصر بن احمد]]، نامی به امیر سعید (۳۳۱ – ۳۰۱ ه‍. ق)
* [[نوح بن نصر]]، نامی به امیر حمید (۳۴۳ – ۳۳۱ ه‍. ق)
* [[عبدالملک بن نوح]]، نامی به امیر رشید (۳۵۰ – ۳۴۳ ه‍. ق)
* [[منصور یکم سامانی|منصوربن نوح]]، نامی به امیر سدید (۳۶۵ – ۳۵۰ ه‍. ق)
* [[نوح بن منصور]]، نامی به امیر رضی (۳۸۷ – ۳۶۵ ه‍. ق)
* [[منصور بن نوح]] (۳۸۹ – ۳۸۷ ه‍. ق)
** [[عبدالملک دوم سامانی|عبدالملک بن نوح]] (۳۸۹--۳۸۹ ه‍.ق)
*
* [[عبدالملکاسماعیل دوممنتصر سامانی|عبدالملکمنتصر بن نوحسامانی]] (۳۸۹--۳۸۹۳۹۵ ه‍. ق)
*[[اسماعیل منتصر سامانی|منتصر سامانی]] (۳۸۹--۳۹۵ ه‍. ق)
*
 
== [[زیاریان]] (۹۳۱ تا ۱۰۹۰ میلادی) ==
 
== [[غزنویان]] (۹۶۳ تا ۱۱۸۷ میلادی) ==
* [[ناصرالدین سبکتکین]] :از367تااز۳۶۷تا 387۳۸۷ هه‍. ق.
* [[اسماعیل پسر سبکتکین]]:در 387 ۳۸۷ چند ماه
* [[سلطان محمود غزنوی]] (محمود بن سبکتکین) : از 387۳۸۷ تا 421ه۴۲۱ه‍.
* [[محمد پسر محمود]]: از 421۴۲۱ تا 422ه۴۲۲ه‍.
* [[سلطان مسعود غزنوی]] (مسعود بن محمود) : از 422۴۲۲ تا 432۴۳۲ هه‍.
* [[مودود غزنوی|مودود پسر مسعود]]
* [[مسعود دوم پسر مودود]]
* [[بهرامشاه پسر مسعود]]
* [[خسروشاه پسر بهرامشاه]]
* [[خسرو ملک پسر خسروشاه]] (آخرین اخرينامیر امير غزنويغزنوی در لاهور بود كهکه به دست غوريان برغوریان افتادبرافتاد)
 
== [[سلجوقیان]] (۱۰۲۹ تا ۱۱۹۴ میلادی) ==
 
=== [[آل اینجو]] (۱۳۳۵ تا ۱۳۵۶ میلادی) ===
 
=== [[کیاییان]] (۱۳۸۹ تا ۱۵۹۵ میلادی) ===
* سید امیر کیای مَلاطی، بنیانگذار حکومت خاندان کیاییان در گیلان. حکومت از (۷۶۳–۷۷۶) ق.
|}
 
== [[صفویه]] (۱۷۲۹ تا ۱۷۳۵ میلادی) ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- style="background:#c8ccd1"
|}
 
== [[افشاریان]] (١٧٣۵۱۷۳۵ تا ١٧۵٠۱۷۵۰ میلادی) ==
[[پرونده:AfsharidEmpireIran.png|بندانگشتی|200px|نقشه شاهنشاهی افشاریه]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|}
 
== [[زندیان]] (١٧۵٠۱۷۵۰ تا ١٧٩۴۱۷۹۴ میلادی) ==
[[پرونده:ZanddynastyTrial.png|بندانگشتی|200px|نقشه شاهنشاهی زندیان]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|}
 
== [[قاجار]] (١٧٩۴۱۷۹۴ تا ١٩٢۶۱۹۲۶ میلادی) ==
[[پرونده:Map Iran 1900-en.png|بندانگشتی|200px|نقشه شاهنشاهی قاجار]]
 
|[[فتحعلی شاه]]
|[[پرونده:An Early Painting of Fath Ali Shah.jpg|80px]]
||۱۸۳۴–۱۷۷۲
||۱۸۳۴-۱۷۷۲
|۱۷۹۷–۱۸۳۴
|برادرزاده
|}
 
== [[دودمان پهلوی|پهلوی]] (١٩٢۶۱۹۲۶ تا ١٩٧٩۱۹۷۹ میلادی) ==
[[پرونده:Iran (orthographic projection).svg|بندانگشتی|200px|نقشه شاهنشاهی پهلوی دورهٔ [[دودمان پهلوی|پهلوی]] ۱۳۰۵ تا ۱۳۵۶ خورشیدی]]