تفاوت میان نسخه‌های «بیگلربیگی»

۱۱۹ بایت اضافه‌شده ،  ۴ ماه پیش
بدون خلاصه ویرایش
(افزودن پیوند)
'''بیگلربیگی''' (ترکی عثمانی: بكلربكی، انگلیسی: ''Beylerbey''‎) به معنای امیرِ امیران،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Beylerbeyi {{!}} Ottoman office|نشانی=https://www.britannica.com/topic/beylerbeyi|وبگاه=Encyclopedia Britannica|بازبینی=2020-08-15|کد زبان=en}}</ref> یکی از منصب‌های لشکری در [[ایران بزرگ|ایران]] از قرن هفتم تا دوازدهم هجری، به‌معنی حاکم و فرمانده نظامی ایالات بزرگ و سرحدها و گاه [[فرمانده کل قوا]]. بیگلربیگی (= بیگِ بیگ‌ها) واژه‌ای [[زبان‌های ترکی|ترکی]] است که گاه با «امیرالامرا» (امیرِ امیران یا میرِ میران) و گاه با سردار، امیر اُلُوس (= قبیله) به گونه‌ای مترادف به کار رفته‌است.
برخی یکی از معانیِ بیگ را امیر دانسته‌اند و برخی دیگر برآن‌اند که واژهٔ «[[بیگ]]» به کسی اطلاق می‌شده که قرار بوده در آینده امیر شود. بر پایهٔ شواهدِ موجود، سابقهٔ کاربرد این واژه به دورهٔ سلطنت [[علاءالدین کیقباد]] (۶۱۶–۶۳۴ ه‍.ق)، از [[سلجوقیان روم]]، بازمی‌گردد.
واژه بیگ تغییر یافته واژه بغ است که در اوستایی بصورت baga/bağa بکار رفته است<ref>https://www.etimolojiturkce.com/kelime/bey</ref>.
 
==تاریخ==
این عنوان از [[امپراتوری سلجوقی|امپراتوری سلجوقیان]] سرچشمه گرفته است، و در ابتدا در سلطنت [[سلجوقیان روم]] به عنوان گزینه ای برای عنوان عربی ملك الامرا (رئیس فرماندهان) و با عنوان فرمانده ارشد ارتش مورد استفاده قرار گرفت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Ménage, V. L. (1960). "Beglerbegī". In Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B. Leiden: E. J. Brill. pp. 1159–1160. OCLC 495469456.}}</ref> در بین [[ایلخانان|ایلخانان مغول]]، از این عنوان برای تعیین رئیس امیر اُلُوس (امیر دولت) استفاده شده است. همچنین با عنوان تُرکی اولوس بیگ و عربی امیرالامرا نیز در سلطنت [[اردوی زرین]] استفاده می شد. ممالیک مصر احتمالاً از آن به عنوان لقب جايگزين براي اتابک اکبر، فرمانده كل ارتش استفاده مي كردند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Ménage, V. L. (1960). "Beglerbegī". In Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B. Leiden: E. J. Brill. pp. 1159–1160. OCLC 495469456.}}</ref>