تفاوت میان نسخه‌های «جعفر خامنه‌ای»

بدون خلاصه ویرایش
{{پایان شعر}}
 
جعفر خامنه ایخامنه‌ای که می‌توان او را اولین شاعر نوپرداز [[تاریخ ادبیات ایران]] دانست، سال‌ها پیش از نیما یوشیج این اشعار را به سبک نو سروده و به قول روزنامه تجدد سد سدید محافظه کاری را در عالم ادبیات و شعر شکسته است.
 
جعفر خامنه ایخامنه‌ای پسر علی‌اکبر علی اکبر خامنه ایخامنه‌ای از بازرگانان خوش نامخوشنام تبریز بود. وی در سال ۱۳۰۴ هه‍.ق برابر با سال [[۱۲۶۶]] شمسیه‍.خ در شهر [[تبریز]] به دنیا آمد و در آنجا تحصیل کرد. اشعار پرشور او در «[[حبل‌المتین]]» و «[[چهرهچهره‌نما» نما]]»و «[[عصر جدید]]» و«[[شمس]]» و بعدها در مجله«مجلهٔ دانشکده» منتشر می شدمی‌شد.
 
جعفر خامنه ایخامنه‌ای علاوه بر اینکه ادیب و شاعر بود، مشروطه خواه و مرد سیاست هم بوده به طوری که [[احمد کسروی]] در کتاب زندگانی من او را یکی از دوستان [[محمد خیابانی| محمد خیابانی]] معرفی می‌کند و اضافه می‌کند که جعفر خامنه ایخامنه‌ای بود که او را با [[ محمد خیابانی]] آشنا کرده است: «یکی از دوستانی که پیدا کردم آقای [[میرزا محمد علیمحمدعلی صفوت]] و دیگری [[میرزا ابوالقاسم فیوضات]]، و دیگری میرزا جعفر آقا خامنهخامنه‌ای ای می بودمی‌بود. در همان روز شادروان خیابانی که پس از بهم خوردن دارالشورا از تهران به قفقاز رفته بود به تبریز درآمد. به میانجیگری آقایان صفوت و خامنه ایخامنه‌ای با او نیز آشنایی یافتم. اینان نیز گاهی به نشستهای ما آمدندی، بسیار شبها نیز در خانه [[ علی اکبرعلی‌اکبر آقا]] (پدر میرزا جعفر آقا) فراهم آمدیمی، این یکی از بازرگانان بسیار نیکوکار تبریز می بودمی‌بود در تاریخ مشروطه یاد او کرده شده، میرزا جعفر آقا جوانی بابادانش دانش می بودمی‌بود که شعر نیز می سرودمی‌سرود.
 
احمد کسروی در [[تاریخ مشروطه]] هم از جعفر خامنه ایخامنه‌ای به عنوان مترجم یاد کرده می نویسدمی‌نویسد: «به سال [[۱۲۸۵]] شمسی که [[مظفرالدین شاه]] مشروطه را داد دبستان را رواج بسیار یافته، کمتر شهری بود که یک یا دو دبستان یا بیشتر در آن نباشد دلبستگی مردم به اینها به جایی رسید که کار به قضاوت اندیشی رسید، و بسیاری از ایشان چنین پنداشتند که تنها چاره دردهای کشور همان دبستان است، و چون جوانانی از آن بیرون آیند همه درماندگی‌ها از میان خواهد برخاست. هر زمان که جشنی می گرفتندمی‌گرفتند آگهی از آن در روزنامه‌ها می نوشتند،می‌نوشتند، و شادمانیهای بی اندازه می نمودندمی‌نمودند و نویدها به خود می دادندمی‌دادند به جایی رسید که [[احمد بیک آقا یوف]] نویسنده روزنامه «حیات» قفقاز، که خود مردی دانشمند می‌بود و به کارهای ایران دلبستگی نشان می‌داد به زبان آمد و خامه این اندیشه ایرانیان را باز نمود. (آن گفتار «حیات» را آقای جعفر خامنه ایخامنه‌ای از ترکی ترجمه کرده و در یکی از شماره‌های حبل المتین کلکته به چاپ رسیده است.»
 
میرزا جعفر خامنه ایخامنه‌ای با روزنامه‌های مردمی و ضد استبدادی همکاری نزدیکی داشت و با سرودن اشعار افشاگرانه و با چاپ و نشر آنها در جراید آن روز مستبدین را به شدت می کوبیدمی‌کوبید « برای نمونه یکی از اشعاری را که در نکوهش [[میر هاشم دودچی]] و یارانش سروده و در همان روزها در روزنامه، «ناله ملت » به چاپ رسیده و در بین توده مردم به زبان‌ها افتاده بیتهایی را در ذیل می آوریممی‌آوریم»:
 
{{شعر}}
{{ب|من ای خدا به تو نالم ز زاهدان ریائیریایی|که عالمی بفریبند با قبا و ردایی}}
{{ب|به خلق حرمت می می کنندمی‌کنند ذکر ولی خود|زخونز بیخون گناهانبی‌گناهان مست هر صباصباح و مسایی}}
{{ب|به گاه موعظه آزار مور را نپسندند|به قتل و غارت شهری کنند حکمروایی}}
{{ب|دهند مردم بیچاره را به پنجهپنجهٔ جلاد|نه شرمشان زپیمبرز پیمبر نه بیمشان ز خدایی}}
{{ب|بیا که خون شده جاری به جای آب به تبریز|به حکم شاه و فتوای چند کذایی}}
{{ب|به بندگان خدا بسته کشتهگشته راراه معیشت|ولایتی شده مفلوک و مبتلا به گدایی}}
{{ب|خدا که امر عبادش حواله کرده به شوری|حرام بشمرد این ابلهان ریش جناییریش‌حنایی}}
{{ب|بلی ز گاو مجسم مجو فضیلت انسان|که آدمی نه به ریش است و نی قبا و کلایی}}
{{پایان شعر}}
 
مصرع اول بیت آخر « بلی ز گاو مجسم مجو فضیلت انسان» جمله ای است که [[ عبدالله مازندرانی]] یکی از [[مراجع تقلید]] شیعیان آن روز به [[میرزا حسن مجتهد تبریزی]] نوشته. میرزا حسن هنگامی که از تبریز با خشم بیرون آمده تلگرافی یا نامه‌ای به نجف فرستاده و در آن پس از بدگویی از مشروطه خواهان چنین گفته: (باید مشروطه مشروعه باشد). در پاسخ او گفته « ای گاو مجسم مشروطه مشروعه نمی‌شود». این داستان آن زمان به زبان‌ها افتاد و جعفر خامنه ایخامنه‌ای نیز در اشعارش به این صورت داخل کرد
 
« بلی زگاو مجسم مجو فضیلت انسان۱»
{{پانویس}}
* ۱. احمد کسروی، تاریخ مشروطه، چاپ دوازدهم، ص ۲۸۷ و ۷۳۳
* [https://web.archive.org/web/20090729180434/http://www.mahdi-azari.netfirms.com/jafar%20khamaneye1.htm جعفر خامنه ایخامنه‌ای]
* از صبا تا نیما