تفاوت میان نسخه‌های «برهان علیت»

(نجات ۰ منبع و علامت‌زدن ۱ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0.8)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش پیشرفته تلفن همراه
{{همچنین|نظریه جهان لایتناهی}}
برخی مدعی شده‌اند:{{گفتاورد| نمی‌توان برهان علت اول را به‌راستی برهان نامید. به‌نظر معقول می‌رسد که امتداد سلسلهٔ علت‌ها و معلول‌ها را درآینده تا بی‌نهایت بدانیم درست به همان وجه که بزرگ‌ترین عدد وجود ندارد؛ زیرا همواره می‌توانیم به‌هر عددی که بزرگ‌ترین فرض شده‌است، عددی بیفزاییم. اگر وجود سلسله‌ای بی‌پایان رو به آینده به هیچ عنوان محال نیست، چرا سلسلهٔ معلول‌ها و علت‌ها درگذشته تا بی‌نهایت امتداد پیدا نکند؟<ref>{{یادکرد|فصل= |کتاب=الفبای فلسفه|نویسنده= نایجل واربرتون|ترجمه=مسعود علیا|ناشر=ققنوس|شهر=تهران|کوشش= |ویرایش= |صفحه= ۳۵|سال=۱۳۸۶ |شابک=978-964-311-503-6}}</ref>}}
 
اما باور بالا نادرست است، زیرا ما از اعداد انتظار اثر در جهان خارج از ذهن نداریم، اما در بحث مورد نظر ما، بدلیل وجود اثر فعلی، این نقد مردود است.
 
از سوی منتقدان مطرح شده که احتمال دارد تسلسل علّی واقعاً ممکن باشد.<ref>http://www.scientificphilosophy.com/Downloads/IUT.pdf{{پیوند مرده|date=فوریه 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>Morten Severinsen, [http://www.springerlink.com/content/hm2t476u01543017 Principles Behind Definitions of Diseases – a Criticism of the Principle of Disease Mechanism and the Development of a Pragmatic Alternative]{{پیوند مرده|date=فوریه ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot }}, ''Theoretical Medicine and Bioethics'', Excerpt: "... This implies that there is an infinite and complex causal structure behind each disease, and that the disease mechanism would have to encompass the whole structure...."</ref><ref>Bimal K. Matilal, [http://www.springerlink.com/content/t76554n07k150152 A note on Śamkara's theodicy]{{پیوند مرده|date=نوامبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}, ''Journal of Indian Philosophy'', Excerpt: "... There does not seem to be any real logical objection to infinite causal chains, accidental or not. The Indian version of the acceptable and provable infinite causal chain of seeds and sprouts seems to be harking back to a similar argument...."</ref> تلاش‌هایی برای بازنویسی این برهان یا ارائهٔ یک برهان مشابه به‌گونه‌ای که این کاستی در آن نباشد، شده‌است.<ref>David E. White, [http://www.springerlink.com/content/m4t816n217704nxv An argument for God's existence]{{پیوند مرده|date=فوریه ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot }}, ''International Journal for Philosophy of Religion''</ref><ref name="personal.stthomas.edu">{{یادکرد وب |url=http://personal.stthomas.edu/mwrota/InfiniteRegress4%20Final.doc |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=5 ژوئن 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328172453/http://personal.stthomas.edu/mwrota/InfiniteRegress4%20Final.doc |archivedate=28 مارس 2016 |dead-url=yes }}</ref>
 
زنجیره‌ای علّی شامل بی‌شمار هستِ وابسته را در نظر بگیرید. اگر کسی بپرسد «اصولاً چرا هستِ وابسته داریم» سودی نخواهد داشت اگر پاسخ داده شود «هست‌های وابسته داریم چون هست‌های وابسته دیگر سببشان شده‌اند.» زیرا پیش‌فرض این پاسخ وجود هست‌های وابسته است؛ اما این دقیقاً چیزی‌ست که ما به دنبال پاسخش بودیم. هر پاسخ رضایت‌بخش به این پرسش مجبور خواهد بود به یک هست دیگرگون -یک هست لازم و بی‌علت- دست یازد.<ref name="personal.stthomas.edu" /> در پاسخ ممکن است گفته شود که هریک از هست‌ها علت دارند، اما زنجیرهٔ نامتناهی هست‌ها به‌عنوان یک کل ممکن است علت نداشته باشد؛ یعنی به‌عنوان یک کل، یک هستِ بی‌علت باشد. در این صورت تا جایی که در زنجیره پیش رفته‌ایم، علت‌دار است. زنجیرهٔ کشف‌نشدهٔ باقی‌مانده به‌عنوان یک کل، بی‌علت خواهد بود. پاسخ دیگر این است که علت زنجیرهٔ نامتناهی به‌عنوان یک کل ممکن است خودش باشد.
 
اما پاسخ بالا مردود است به این دلیل که لازمه تسلط بر هر مجموعه ای احاطه بر آن است و تعریف « کل» برای یک مجموعه نامحدود در واقع، محدود کردن آن به «کل» است و این نقض غرض است. از سوی دیگر وقتی میتوان با استدلال به وجود علت العلل یا همان علتی که نیاز به معلول ندارد رسید، فرض یک احتمال نامعقول است.
 
=== ادعای امکان‌پذیری دور علّی ===