تفاوت میان نسخه‌های «عبدالملک بن مروان»

گسترش
جز
(گسترش)
 
== اهمیت در شکل‌گیری اسلام ==
در پژوهش‌های تاریخی، نقش عبدالملک در شکل‌گیری نسخه رسمی قرآن نیز مورد توجه برخی پژوهشگران قرار گرفته‌است. نخستین بار، با بررسی‌های [[آلفونس مینگانا]]، متخصص زبان عربی و سریانی درباره در مقابلۀ‌ نهایی متن قرآن، به این نتیجه رسید که نسخه رسمی قرآن تا پایان قرن هفتم میلادی وجود نداشته است؛ یعنی «مصحف عثمان» باید در دورۀ عبدالملک به صورت نهایی گردآوری و تدوین شده باشد. از دهه هفتاد میلادی به بعد، این خط پژوهشی، توسط پژوهشگرانی همچون [[پاتریشا کرون]] و [[مایکل کوک]] و برخی دیگر گسترش پیدا کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=محمدعلی امیرمعزی; مجید منتظرمهدی. "یک متن و تاریخی رازآمیز". هفت آسمان, 11, 42, 1388, 35-56. صفحه 40.}}</ref>
 
بر اساسِ نظر [[محمدعلی امیرمعزی]]، عبدالملک به دلایل سیاسی برای مشروعیت بخشیدن به امپراطوری خود، قرآنی «رسمی» را، که به دست ما رسیده، تنظیم کرد، و تلاش کرده که نسخه های دیگر را از بین ببرد.<ref name=":0" /> از نظر معزی، خلیفه می‌دانست که «در جامعه‌ای که حرکت‌های اعتراضیِ دینی‌ـ‌سیاسی بسیار زیاد است، اين تسلط تنها از طریق تسلط بر کتاب مقدس و البته تدوین آن امکان‌پذیر است. کتابی مدون، منحصر به فرد و مستقل از کتب مقدس پیشین ‌ـ منظور مسیحی و یهودی ‌ـ که بر اساس احکام دولتی تدوین یافته باشد، بهترین تضمین برای امنیت اعتقادی و البته سیاسی است.»<ref name=":1">{{یادکرد کتاب|عنوان=محمدعلی امیرمعزی; مجید منتظرمهدی. "یک متن و تاریخی رازآمیز". هفت آسمان, 11, 42, 1388, 35-56. صفحه 53.}}</ref> نسخه‌ای که به گفته امیرمعزی مورد بحث و انتقاد شیعیان بود و با نسخه‌های دیگر از نظر ظاهر و محتوا متفاوت بود، اما نهایتا پس از چهار قرن و در دوران خلافت عباسی با شکل‌گیری «ارتودکسی سنی» که یکی از دگم‌های آن الهی و جاودانی دانستن قرآن حکومتی (étatique) شد، این نسخه بر همه مسلمانان از جمله شیعیان تحمیل شدو یا به روش [[تقیه]] پذیرفته‌شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Amir-Moezzi, Le Coran, nouvelles approches, sous la direction de Mehdi Azaiez, avec la collaboration de Sabrina Mervin
Paris, CNRS Éditions, 2013, p.78}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=M.A Amir Moezzi, le chi'isme et le Coran, in le coran des historiens, I, CERF, 2019 Paris, p.934}}</ref>
 
همچین، بر اساس برخی از پژوهش‌ها، نخستین بزرگ‌داشت‌های واقعی از محمد به‌عنوان پیامبر دینی مستقل از مسیحیت و یهودیت نیز مربوط به دورۀ عبدالملک می‌شود.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> به گفته کریستیان روبَن، کتیبه‌شناس و متخصص تاریخ اعراب قبل از اسلام، نام محمد در اولین اسناد اسلامی -کتیبه ها و بناهای یادبود، پاپیروس و سکه غایب است- و اولین شواهدِ نام او به سال 66 هجری قمری، تقریباً 55 سال پس از مرگ وی، در ضربِ سکه‌ای با عبارت «بسم الله محمّد رسول الله» برمی‌گردد. از نظر [[گیوم دی]] نیز، شخصیت محمد در دوران سفیانیان غایب است و از این دوران به بعد است که ظاهرا محمد چهره‌ای مرکزی می‌گیرد. آنچه که از نظر دی تلاش برای نشان دادن گسست از ادیان دیگر است. همچنین اینکه از نظر عبدالمکعبدالملک ادیان یهودی و مسیحی کتابی دارند، بنابراین اسلام نیز باید مانند یک دین رسمی، کتابی مشخص داشته و تکمیل کننده یهودیت و مسیحیت باشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Guillaume Dye, XIX. Le corpus coranique, in le coran des historiens, CERF, Paris, p. 905}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Dye, G. (2010). La théologie de la substitution du point de vue de l’islam. In T. Gergely & E. Ben-Rafael (Eds.), Judaïsme, christianisme, islam. Entre théologie de la falsification et théologie de la substitution (pp. 85-103). p. 93}}</ref>
 
عبدالملک بن مروان، نخستین خلیفه‌ای بود که عنوان «خلیفه الله» را به خود اختصاص داد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Guillaume Dye, XIX. Le corpus coranique, in le coran des historiens, CERF, Paris, p. 904}}</ref> واژه «مسلمان» نیز نخستین بار در دوران وی استفاده شد؛ تا قبل از عبدالمک پیروان محمد خود را «مومنون» یا «مهاجرون» می‌نامیدند.<ref name=":0" /> دومین منبع متنی مسلمانان، یعنی حدیث هم در دوران عبدالمالکعبدالملک تدوین یافت.<ref name=":1" /> یکی دیگر از تصمیمات مهم در دوران خلافت عبدالملک بن مروان، این بود که با ارجاع به یک حدیث، اعلام شد که سه شهر مکه، مدینه و بیت‌المقدس، مقدس هستند و مسلمانان برای زیارت می‌توانند به این شهرها بروند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Le dictionnaire du Coran , sous la direction de Mohammed Ali Amir-Moezzi, Bouquins/Robert Laffont, 2007. p.617}}</ref>
 
[[پرونده:Palestine-2013-Jerusalem-Temple Mount-Dome of the Rock-Detail 01.jpg|270px|بندانگشتی|چپ|نمایی از [[قبة الصخره]]]]