تفاوت میان نسخه‌های «ایران»

۷ بایت اضافه‌شده ،  ۱ ماه پیش
(خنثی‌سازی ویرایش 31312659 از Amir1357mfn (بحث))
برچسب: خنثی‌سازی
{{اصلی|سینمای ایران|تاریخ انیمیشن ایران}}
[[پرونده:Vase animation.svg|راست|بندانگشتی|نقوش روی جام سفالی یافت‌شده از هزارهٔ سوم پ. م در [[شهر سوخته]] که به عنوان کهن‌ترین پویانمایی جهان، شناخته شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کهن‌ترین انیمیشن جهان کجاست؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/95122817773/کهن-ترین-انیمیشن-جهان-کجاست|وبگاه=ایسنا|بازبینی=2020-05-23|پیوند بایگانی=http://archive.is/yhVKx|تاریخ بایگانی=2020-05-23}}</ref>]]
 
[[پرونده:Abbas Kiarostami-Murcia (cropped).jpg|بندانگشتی|[[عباس کیارستمی]] از دیدگاه بسیاری از منتقدان و فیلم‌سازان جهان، مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین کارگردان ایرانی بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عباس کیارستمی؛ آبروی سینمای ایران|نشانی=https://www.bbc.com/persian/arts/2016/07/160704_abbas_kiarostami_obit|وبگاه=BBC News|بازبینی=2020-05-21|پیوند بایگانی=http://archive.is/8EFuO|تاریخ بایگانی=2020-05-21}}</ref>]]
پرهوادارترین گونهٔ سرگرمی در ایران، [[سینما]] است که رسانهٔ مهمی برای تفسیرهای اجتماعی و سیاسی بوده‌است. نخستین سینمای همگانی ایران، توسط [[میرزا ابراهیم‌خان عکاس‌باشی]] که نخستین فیلم‌ساز ایرانی است، در سال ۱۲۸۳ گشایش یافت اما نخستین سالن رسمی سینمایی در این کشور، در سال ۱۳۰۵ به نام ''سینما ایران'' در تهران ساخته شد. نخستین فیلم بلند سینمایی این کشور، ''[[آبی و رابی]]'' بود که در سال ۱۳۰۹ توسط [[اوانس اوهانیانس|اوانس اوگانیانس]] ساخته شد. نخستین [[فیلم صدادار]] ایرانی نیز فیلم ''[[دختر لر]]'' بود که در سال ۱۳۱۲ توسط [[اردشیر ایرانی]] ساخته شد. در دههٔ ۱۳۲۰ شرکت‌های سینمایی ایرانی پدیدار شدند و سینما میان مردم، عمومی‌تر شد. در دههٔ ۱۳۳۰، پیشرفت سینما ادامه یافت و [[شهلا ریاحی]] با ساخت [[مرجان (فیلم)|''مرجان'']] به نخستین کارگردان زن ایرانی تبدیل شد؛ در این دهه، [[پویانمایی]] وارد ایران شد و نخستین تلاش‌های ساخت پویانمایی ایرانی، در ادارهٔ کل فرهنگ و هنرهای زیبای تهران صورت گرفت. نخستین فیلم کوتاه پویانمایی در ایران، توسط [[اسفندیار احمدیه]] با عنوان ''ملانصرالدین'' در ۱۳۳۶ ساخته شد. در دههٔ ۱۳۴۰، سینمای فارسی‌زبان، یکی از دوران اوج خود را تجربه کرد؛ فیلم‌هایی چون ''[[گنج قارون]]''، [[گاو (فیلم)|''گاو'']] و [[قیصر (فیلم)|''قیصر'']] در این دوران نمایش یافتند. بنیان‌گذاری نهادی که پخش‌کنندهٔ فیلم‌های کودکان هم باشد، با عنوان [[کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان]] در همین دهه، فرصتی مناسب برای شکل‌گیری سینمای فرهنگی در ایران شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷، حکومت جدید، ابتدا فیلم‌سازی را محدود کرد؛ سپس در صورت تبلیغ ارزش‌های اسلامی، به کارگردانان، کمک مالی رساند. با این حال، مردم، علاقهٔ کمی نشان دادند و این دوران از فیلم‌سازی با محوریت مستقیم ایدئولوژی، دوامی نیاورد. کمی بعد، فیلم‌هایی که به جنگ ایران و عراق می‌پرداختند و فیلم‌هایی که بیان‌گر مدارای بیشتر با ارزش‌های اسلامی بودند، جایگاه خود را به‌دست آوردند. استقرار مذهبی، عموماً تقلید از فیلم‌های غربی را ناپسند ساخت و سازوار کردن داستان‌های باستانی، قومی و مذهبی غربی و شرقی را تشویق کرد؛ مشروط بر آنکه دلواپسی‌های معاصر ایران را بازتاب دهند و محدودیت‌های اسلامی وضع‌شده را محترم شمارند.<ref name=":23"/><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.alef.ir/news/3960621162.html|بازبینی=2020-05-21|عنوان=نگاهی به تاریخچه سینمای ایران از ابتدا تا افتخارات|پیوند بایگانی=http://archive.is/DXVKR|تاریخ بایگانی=2020-05-21|نویسنده=گروه فرهنگی الف}}</ref><ref name=":29">{{یادکرد وب|عنوان=دربارهٔ انیمیشن در ایران {{!}} پیشرفت کمی و کیفی آثار پویانمایی در سینما و تلویزیون|نشانی=https://www.irna.ir/news/83578578/درباره-انیمیشن-در-ایران-پیشرفت-کمی-و-کیفی-آثار-پویانمایی-در|وبگاه=ایرنا|تاریخ=2019-12-05|بازبینی=2020-05-21|پیوند بایگانی=http://archive.is/r6C9A|تاریخ بایگانی=2020-05-21}}</ref>
 
[[پرونده:Abbas Kiarostami-Murcia (cropped).jpg|بندانگشتی|200px|[[عباس کیارستمی]] از دیدگاه بسیاری از منتقدان و فیلم‌سازان جهان، مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین کارگردان ایرانی بوداست.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عباس کیارستمی؛ آبروی سینمای ایران|نشانی=https://www.bbc.com/persian/arts/2016/07/160704_abbas_kiarostami_obit|وبگاه=BBC News|بازبینی=2020-05-21|پیوند بایگانی=http://archive.is/8EFuO|تاریخ بایگانی=2020-05-21}}</ref>]]
در حدود دههٔ ۱۳۷۰، شوق نخستین انقلابی، با خواسته‌های میانه‌روی سیاسی و روابط بهتر با غرب، جایگزین شد. [[سینمای ایران|صنعت فیلم‌سازی ایران]] با جشنواره‌های فیلم ایرانی (همچون [[جشنواره فیلم فجر]]) که هر ساله به شکل جهانی برگزار می‌شوند، به یکی از بهترین‌های نوع خود، در جهان تبدیل شد. کارگردانانی چون [[بهرام بیضایی]]، [[عباس کیارستمی]]، [[محسن مخملباف]] و [[داریوش مهرجویی]] فیلم‌هایی را تولید کرده‌اند که جوایز قابل توجهی را در جشنواره‌های بین‌المللی به سمت خود کشاندند. همچنین نسل جدیدی از کارگردانان زن ایرانی پدید آمده‌است که شامل کارگردانانی چون [[رخشان بنی‌اعتماد]] و [[تهمینه میلانی]] می‌شود.<ref name=":23"/> در فهرست سال ۲۰۱۷ برترین فیلم‌سازان سدهٔ ۲۱ میلادی از [[متاکریتیک]]، [[جعفر پناهی]] (با فیلم‌هایی چون ''[[دایره (فیلم ۱۳۷۸)|دایره]]'' و [[تاکسی (فیلم ۱۳۹۳)|''تاکسی'']]) در ردهٔ ۵، [[اصغر فرهادی]] (با فیلم‌هایی چون ''[[جدایی نادر از سیمین]]'' و ''[[فروشنده (فیلم ۱۳۹۴)|فروشنده]]'') در ردهٔ ۸، عباس کیارستمی (با فیلم‌هایی چون ''[[طعم گیلاس]]'' و ''[[کپی برابر اصل]]'') در ردهٔ ۲۰ و [[بهمن قبادی]] (با فیلم‌هایی چون ''[[زمانی برای مستی اسب‌ها]]'' و ''[[لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند]]'') در در ردهٔ ۲۵ جای داشتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نام ۴ کارگردان ایرانی در فهرست بهترین فیلمسازان قرن ۲۱|نشانی=https://iranintl.com/فرهنگ-و-زندگی/نام-۴-کارگردان-ایرانی-در-فهرست-بهترین-فیلمسازان-قرن۲۱|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2017-07-28|بازبینی=2020-05-21|پیوند بایگانی=http://archive.is/Fzc3M|تاریخ بایگانی=2020-05-21}}</ref> ایران کنونی، در پویانمایی در حال پیشرفت است و علاوه بر پویانمایی‌های کوتاه، انواع مجموعه (همانند [[پهلوانان (انیمیشن)|''پهلوانان'']] و ''[[شکرستان]]'') و فیلم بلند پویانمایی (همانند ''[[تهران ۱۵۰۰]]'' و ''[[فیلشاه]]'') را می‌سازد.<ref name=":29"/>