تفاوت میان نسخه‌های «تیم ملی فوتبال ایران»

نجات ۱۵ منبع و علامت‌زدن ۰ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0.8
(←‏مربیان: رفع خطای یادکرد)
(نجات ۱۵ منبع و علامت‌زدن ۰ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0.8)
=== ۵۷–۱۳۵۰: قهرمانی‌های بین‌المللی ===
[[پرونده:Iran National Team in 1972.jpg|بندانگشتی|190x190پیکسل|تیم ملی ایران در دیدار فینال [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۲]]، بانکوک، تایلند|جایگزین=]]
دهه ۱۳۵۰ دوران موفقی در تاریخ تیم ملی و نقطه عطفی در جهانی شدن فوتبال ایران بود. ایران از زمستان ۱۳۵۰ در بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۲|المپیک ۱۹۷۲ مونیخ]] شرکت کرد و موفق شد با پشت سر گذاشتن رقبا برای دومین بار جواز حضور در المپیک را به دست آورد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1972q.html#Asia |title=Games of the XX. Olympiad – Football Qualifying Tournament |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303171208/http://www.rsssf.com/tableso/ol1972q.html#Asia |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در اردیبهشت ۱۳۵۱ ایران با مربی‌گری [[محمد رنجبر]] در [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۲]] شرکت کرد.<ref name=":14"/> تیم ملی که به عنوان مدافع عنوان قهرمانی بدون حضور در مرحله مقدماتی پای به این بازی‌ها گذاشته بود موفق شد تا تمامی بازی‌هایش را با برد پشت سر بگذارد و دومین قهرمانی پیاپی جام ملت‌ها را کسب کند. [[حسین کلانی]] نیز با پنج گل زده موفق شد عنوان آقای گلی رقابت‌ها را از آن خود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20170830221748/http://www.the-afc.com/60th-anniversary/moments-and-milestones-the-1972-afc-asian-cup |title=Moments and Milestones: The 1972 AFC Asian Cup {{!}} AFC|date=2017-08-30|access-date=July 17, 2018}}</ref> ایران در بازی آخر خود در مرحله گروهی به مصاف تیم میزبان، [[تیم ملی فوتبال تایلند|تایلند]] رفت. این بازی با استقبال تماشاگران تایلندی روبرو شد و حدود ۲۵٬۰۰۰ نفر از این بازی دیدن کردند. با توجه به پیروزی ایران برابر عراق، دیگر تیم آن گروه و تساوی عراق و تایلند، تیم ملی از گروه خود صعود کرده بود و این بازی در حقیقت تشریفاتی محسوب می‌شد، به همین دلیل تیم ملی ایران از تعدادی از بازیکنان ذخیره خود استفاده کرد. بازی با تشویق بی‌امان هواداران تایلندی و خشونت فراوان بازیکنان تایلند تا دقیقه ۸۰ با نتیجه ۰–۲ به سود میزبان در جریان بود. در دقایق پایانی [[علی جباری]] هافبک تیم ملی که جلو کشیده بود روی سه پاس [[حسین کلانی]] موفق شد در عرض هشت دقیقه سه بار پیاپی دروازه تیم تایلند را باز کند تا نتیجه ۲–۳ به سود ایران خاتمه یابد و یکی از پیروزی‌های به یاد ماندنی تاریخ تیم ملی ثبت شود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۳ اسفند ۱۳۹۵|وبگاه=فرهنگستان فوتیال|نشانی=http://f-f.ir/شاهکار-مشترک-یک-پرسپولیسی-و-یک-تاجی/|عنوان=شاهکار مشترک یک پرسپولیسی و یک تاجی|تاریخ بازدید=۳۱ مه ۲۰۱۸|بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180610195931/http://f-f.ir/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%DB%8C%DA%A9-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D9%BE%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C/|archivedate=۱۰ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در تیر ۱۳۵۱ [[کامبیز آتابای]] به عنوان رئیس فدراسیون فوتبال انتخاب شد و تا ۱۳۵۷ در سمت خود باقی ماند. دوران ریاست وی بر فدراسیون فوتبال بسیار موفقیت‌آمیز بود.<ref name=":15">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1323370/شناسنامه-کامل-روسای-تاریخ-فدراسیون-فوتبال|عنوان=شناسنامه کامل روسای تاریخ فدراسیون فوتبال|بازبینی=۳۱ مه ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203019/https://www.varzesh3.com/news/1323370/%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84}}</ref> وی پایه‌گذار [[جام تخت جمشید]] شد تا بعد از سال‌ها و چندین تلاش ناموفق ایران صاحب یک لیگ سراسری منظم شود. در همان تیر ماه تیم ملی برای شرکت در بازی‌های جام استقلال برزیل که به مناسبت ۱۵۰امین سالگرد [[استقلال برزیل]] برگزار می‌شد به شهر [[رسیفی]] آن کشور سفر کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesb/braz-indep72.html |title=Brazil Independence Cup 1972 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517070906/http://www.rsssf.com/tablesb/braz-indep72.html |archivedate=17 مه 2008 |deadurl=no}}</ref> این سفر نخستین حضور تیم ملی در [[آمریکای جنوبی]] بود و رویارویی ایران با اکوادور نخستین بازی ایران با یک تیم از منطقه [[کونمبول]] بود. در شهریور ماه ایران برای دومین بار در بازی‌های المپیک حاضر شد و با وجود دو شکست سنگین در مقابل [[تیم ملی فوتبال مجارستان|مجارستان]]<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=81 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180516174406/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=81 |archivedate=16 مه 2018 |deadurl=no}}</ref> و [[تیم ملی فوتبال دانمارک|دانمارک]]<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=82 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180517005246/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=82 |archivedate=17 مه 2018 |deadurl=no}}</ref> موفق شد [[تیم ملی فوتبال برزیل|برزیل]] را با تک گل [[مجید حلوایی]] با نتیجه ۰–۱ شکست دهد<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=83 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180516175230/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=83 |archivedate=16 مه 2018 |deadurl=no}}</ref> تا نخستین پیروزی ایران در بازی‌های المپیک به دست آید. در این زمان [[محمود بیاتی]] جای رنجبر به عنوان سرمربی تیم ملی را گرفته بود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref>
 
در اردیبهشت ۱۳۵۲ اتفاق مهمی در فوتبال ملی ایران افتاد و تیم ملی برای نخستین بار در کارزار مقدماتی جام جهانی شرکت کرد. تیم ملی در گروه B منطقه دو آسیا با تیم‌های سوریه، کره شمالی و کویت همگروه بود. بازی‌ها به صورت رفت و برگشت همگی در تهران و در ورزشگاه‌های [[ورزشگاه شهید شیرودی|امجدیه]] و [[ورزشگاه آزادی تهران|آریامهر]] تهران برگزار شدند. ایران موفق شد به سادگی به عنوان صدرنشین از گروهش صعود کند و به دیدار صدرنشین گروه A یعنی [[تیم ملی فوتبال استرالیا|استرالیا]] برود.{{efn|در مسابقات مقدماتی جام جهانی ۱۹۷۴ تیم ملی استرالیا در بازی‌های مقدماتی از قاره آسیا شرکت کرد.}} مسئولان و مربیان تیم استرالیا پیش از برگزاری بازی رفت در خاک آن کشور جنگ روانی شدیدی علیه تیم ملی ایران راه انداختند و این کار باعث شد تا مسئولین تیم ملی برای آمادگی بیشتر تیم یک بازی دوستانه با [[تیم ملی فوتبال نیوزیلند|نیوزیلند]] در خاک آن کشور تدارک ببینند. این بازی نتیجه خوبی نداشت چرا که باعث مصدومیت تعدادی از بازیکنان اصلی ایران شد و تیم ملی نتوانست با تمام قوا به دیدار استرالیا برود و بازی رفت را با نتیجه ۰–۳ واگذار کرد. در بازی برگشت که با حضور پرشمار هواداران تیم ملی در ورزشگاه آریامهر برگزار شد [[پرویز قلیچ‌خانی]] موفق شد در سی دقیقه نخست بازی دو گل از سه گل خورده را جبران کند اما ایران در مدت باقی‌مانده از بازی نتوانست به گل سوم برسد تا با وجود برتری ۰–۲ و حمایت پرشور هواداران تیم ملی، ایران از حضور در جام جهانی بازماند.<ref name=":10">{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=پورحسینی|نام=سیدعلی|کوشش=|تاریخ=۱۷ آوریل ۲۰۱۴|عنوان=دوران اوج و جهانی شدن فوتبال ایران|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20180612140828/http://shahrvand.com/archives/49232|نشانی=http://shahrvand.com/archives/49232|ناشر=[[شهروند (مجله)|شهروند]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۶ مه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|تاریخ بایگانی=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180516174513/http://shahrvand.com/archives/49232 |date=16 مه 2018}}</ref> به دنبال این اتفاق مربی پیشین [[باشگاه فوتبال منچستر یونایتد|منچستر یونایتد]]، [[فرانک اوفارل]] [[ایرلندی‌ها|ایرلندی]] جای محمد رنجبر را به عنوان سرمربی تیم ملی گرفت.<ref name="ToolAutoGenRef3"/>
تیم ملی بعد از جام ملت‌های ۱۹۸۰ به مدت هفده ماه فعالیتی نداشت و به‌طور کامل تعطیل شد تا بهمن ۱۳۶۰ که در مسابقات دوستانه جام قائد اعظم پاکستان شرکت کرد.<ref name=":1"/> در این فاصله [[مصطفی داوودی]] رئیس وقت سازمان تربیت بدنی با طرحی به نام ۲۷ ساله‌ها و در ادامه آن ۳۷ ساله‌ها، حضور بازیکنان بالای ۲۷ سال و مربیان بالای ۳۷ سال را در تیم ملی ممنوع اعلام کرد.<ref name=":0"/> هدف از این طرح جوانگرایی تیم ملی اعلام شد، اما بعدها برخی هدف آن را حذف کردن ورزشکارانی دانستند که در رقابت‌های پیش از انقلاب و به ویژه جام تخت جمشید [[ستاره (فرد مشهور)|چهره]] شده بودند.<ref name=":16">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[رادیو فردا]]|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f7-mostafa-davoudi-iran-sport-organisation-head/27161010.html|عنوان=مجری پاکسازی سازمان ورزش در سال‌های پس از انقلاب درگذشت|بازبینی=۲۷ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528052617/https://www.radiofarda.com/a/f7-mostafa-davoudi-iran-sport-organisation-head/27161010.html|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> این طرح ضربه سنگینی به فوتبال ایران زد و باعث شد تا تیم ملی برای سال‌ها نتواند مقامی در سطح آسیا کسب کند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=فرهنگستان فوتبال|نشانی=http://f-f.ir/طرح-27-ساله‌ها-تاج-تخت-فوتبال-آسی/|عنوان=چگونه طرح 27 ساله‌ها تاج و تخت فوتبال آسیا را از ما گرفت؟|بازبینی=۲۷ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528053024/http://f-f.ir/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-27-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D8%B3%DB%8C/|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در این زمان تیم ملی در بازی‌های مقدماتی جام جهانی ۱۹۸۲ شرکت نکرد و ایران [[جام جهانی فوتبال ۱۹۸۲|جام جهانی ۱۹۸۲]] را تحریم کرد.<ref name=":0"/> این در حالی بود که برای نخستین بار تعداد تیم‌های حاضر در جام جهانی از شانزده تیم به ۲۴ تیم افزایش یافته بود<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.fifa.com/fifa-tournaments/statistics-and-records/worldcup/index.html |title=Statistics and Records – FIFA World Cup™ |publisher=FIFA |last=FIFA.com |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602034106/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/statistics-and-records/worldcup/index.html |archivedate=2 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> و سهمیه آسیا-اقیانوسیه نیز از یک تیم به دو تیم رسیده بود و به این ترتیب تیم ملی شانس یک حضور نسبتاً آسان در جام جهانی را از دست داد و کویت و نیوزیلند (هر دو برای نخستین مرتبه) به عنوان نمایندگان آسیا-اقیانوسیه در بازی‌های جام جهانی شرکت کردند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/82qual.html |title=World Cup 1982 qualifications |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303204844/http://www.rsssf.com/tables/82qual.html |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> سپس در آبان ۱۳۶۱ تیم ملی در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۸۲]] دهلی‌نو با سرمربی‌گری [[جلال چراغ‌پور]] ۳۲ ساله شرکت کرد. تیم ایران که به دلیل طرح ۲۷ ساله‌ها بهترین بازیکنانش را در اختیار نداشت با تعدادی بازیکن جوان و کم تجربه نتوانست نتایج خوبی کسب کند و از گروهش به عنوان تیم دوم صعود کرد و در مرحله یک چهارم پایانی مغلوب تیم کویت شد تا از گردونه رقابت‌ها خیلی زود کنار رود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asgames82.html |title=Asian Games 1982 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109213241/http://www.rsssf.com/tablesa/asgames82.html |archive-date=9 نوامبر 2013 |dead-url=no |access-date=July 17, 2018}}</ref> تیمی که ایران به این بازی‌های فرستاده بود با وجود طرح ۲۷ ساله‌ها تعدادی بازیکن بالای ۲۷ سال همچون [[محمود حقیقیان]]، [[مهدی دینورزاده]] و [[محمد مایلی‌کهن]] داشت که به دلیل آنچه که «مکتبی بودن» نامیده شد از طرح ۲۷ ساله‌ها معاف شده بودند.<ref name=":16"/> درگیری تعدادی از بازیکنان تیم ملی با داور هندی مسابقه یک چهارم نهایی ایران و کویت از حواشی بزرگ تیم ملی در آن بازی‌ها بود. مایلی‌کهن در اعتراض به اعلام خطایی که منجر به گل کویت شد به داور سیلی زد و به همراه تعداد دیگری از بازیکنان تیم ملی توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا محروم شد. وی در این باره گفت «''داور با انقلاب اسلامی دشمنی داشته''» و او به عنوان مدافع انقلاب این عمل را انجام داده‌است.<ref>{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=مصداقی|نام=ایرج|کوشش=|تاریخ=۱۴ اوت ۲۰۱۸|عنوان=نگاهی به فوتبال ایران در ۳۵ سال گذشته ـ 3|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20180612140200/http://shahrvand.com/archives/52621|نشانی=http://shahrvand.com/archives/52621|ناشر=[[شهروند (مجله)|شهروند]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|تاریخ بایگانی=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612140200/http://shahrvand.com/archives/52621 |date=12 ژوئن 2018}}</ref>
 
بعد از بازی‌های آسیایی ۱۹۸۲ تیم ملی باز هم تعطیل شد و تا تیر ۱۳۶۳ هیچ بازی دیگری برگزار نکرد. بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۴|المپیک ۱۹۸۴ لس آنجلس]] در تابستان ۱۳۶۲ آغاز شدند اما ایران به دلیل آنچه که «دخالت [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در [[خاورمیانه|منطقه]]، حمایت آمریکا از [[رژیم اشغالگر قدس|رژیم اشغال‌گر قدس]] و جنایت‌های آمریکا در [[آمریکای لاتین]] به ویژه [[السالوادور]]» نامیده بود، بازی‌های المپیک را تحریم کرد<ref dir=ltr>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/1983/08/02/world/around-the-world-iran-announces-boycott-of-the-1984-olympics.html |title=AROUND THE WORLD; Iran Announces Boycott Of the 1984 Olympics |website=The New York Times |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612175046/https://www.nytimes.com/1983/08/02/world/around-the-world-iran-announces-boycott-of-the-1984-olympics.html |archive-date=12 ژوئن 2018 |dead-url=yes |access-date=July 17, 2018}}</ref> تا ایران این بار حتی در دور مقدماتی نیز شرکت نکند. یک سال بعد و در تابستان ۱۳۶۳ تیم ملی با سرمربی‌گری محمود یاوری بعد از ۲۴ سال در مرحله مقدماتی [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴]] شرکت کرد و موفق شد با غلبه بر رقبایش پای به مرحله نهایی رقابت‌ها بگذارد. بعد از صعود ایران به مرحله نهایی یاوری از مربی‌گری تیم ملی کنار کشید و [[نصرالله سجادی]] رئیس جدید فدراسیون فوتبال [[ناصر ابراهیمی]] را جایگزین وی کرد و ایران بدون برگزاری بازی دوستانه مستقیماً پای به مرحله نهایی رقابت‌ها گذاشت و در حالی که در گروه آسانی قرار گرفته بود توانست به راحتی به مرحله نیمه‌نهایی صعود کند. در بازی نیمه‌نهایی در حالی که تا دقیقه ۹۰ با یک گل از عربستان پیش بود با گل به خودی [[شاهین بیانی]] بازی به تساوی کشیده شد و در وقت‌های اضافه نیز هیچ‌یک از دو تیم موفق به گلزنی نشدند تا ایران در [[ضربات پنالتی]] مغلوب شود و از حضور در فینال بازماند. ایران در بازی رده‌بندی نیز در ضربات پنالتی مغلوب کویت شد تا تیم ملی جام را در مقام چهارمی به پایان برساند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1194854/تاریخچه-جام-ملت-های-آسیا-1984|عنوان=تاریخچه جام ملت‌های آسیا 1984|بازبینی=۲۷ مه ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203020/https://www.varzesh3.com/news/1194854/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-1984}}</ref> ایران در بهار ۱۳۶۴ باید در مرحله مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶|جام جهانی ۱۹۸۶]] شرکت می‌کرد. اما فیفا دو کشور ایران و عراق را به دلیل درگیر بودن در جنگ امن تشخیص نداد و هر دو کشور را ملزم به میزبانی در کشور دیگری کرد. مسئولین فدراسیون فوتبال ایران و در رأس آن‌ها نصرالله سجادی رئیس وقت فدراسیون فوتبال این شرط را نپذیرفتند و ایران در رقابت‌های مقدماتی جام جهانی شرکت نکرد. در طرف مقابل عراق با پذیرفتن شرط فیفا بازی‌هایش را در قطر انجام داد و موفق شد به جام جهانی نیز صعود کند. بدین ترتیب ایران یک بار دیگر شانس حضور در جام جهانی را از دست داد.<ref name=":2"/> تیم ملی در مهر ۱۳۶۵ در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶]] [[سئول]] شرکت کرد. در این زمان پرویز دهداری برای دومین بار به عنوان سرمربی تیم ملی انتخاب شده بود و تیم ایران با مربی‌گری وی موفق شد با پیروزی بر ژاپن، نپال و بنگلادش و تنها شکست در مقابل کویت به عنوان تیم دوم از گروه خود صعود کند و در مرحله یک چهارم پایانی در مقابل کره جنوبی میزبان قرار بگیرد. این بازی بعد از ۱۲۰ دقیقه وقت‌های اصلی و اضافی با نتیجه ۱–۱ مساوی به پایان رسید تا کار تیم ملی یک بار دیگر برای صعود به مرحله بعد یک تورنمنت بین‌المللی به ضربات پنالتی بکشد و ایران باز هم در این مرحله مغلوب شد تا از صعود به نیمه نهایی بازماند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asgames86.html |title=Asian Games 1986 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005103051/http://www.rsssf.com/tablesa/asgames86.html |archivedate=5 اکتبر 2013 |deadurl=no}}</ref> یکی از مهم‌ترین حواشی تاریخ تیم ملی در هنگام برگزاری این بازی‌ها رخ داد، جایی که پانزده بازیکن ایران ([[محمد پنجعلی]]، [[شاهرخ بیانی]]، [[شاهین بیانی]]، [[حمید درخشان]]، [[ناصر محمدخانی]]، [[مرتضی فنونی‌زاده]]، [[عبدالعلی چنگیز]]، [[ضیا عربشاهی]]، [[اصغر حاجیلو]]، [[سید مهدی ابطحی (فوتبالیست)|سید مهدی ابطحی]]، [[مرتضی یکه]]، [[فرشاد پیوس]]، [[غلامرضا فتح‌آبادی]]، [[سیروس قایقران]] و احمد سجادی) به دلیل اختلاف با سرمربی و مسئولین تیم ملی با نوشتن نامه‌ای از حضور در تیم ملی استعفا دادند. در هنگام بازگشت تیم ملی به ایران فدراسیون فوتبال با حمایت از سرمربی تیم ملی و همکارانش از جمله [[رضا وطنخواه|رضا وطن‌خواه]]، دستیار دهداری، تعدادی از این پانزده نفر را محروم کرد اما در سال‌های بعد یازده تن از این بازیکنان مجدداً به تیم ملی دعوت شدند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۲ نوامبر ۲۰۱۶|عنوان=روایتی متفاوت از داستان عجیب اعتصاب ملی‌پوشان فوتبال ایران|نشانی=https://www.isna.ir/news/95090201427/روایتی-متفاوت-از-داستان-عجیب-اعتصاب-ملی-پوشان-فوتبال-ایران|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۳۱ مه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162306/https://www.isna.ir/news/95090201427/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در زمستان همان سال تیم ملی در رقابت‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۸|المپیک ۱۹۸۸ سئول]] شرکت کرد. ایران که در مرحله اول با کویت و یمن شمالی همگروه شده بود با انصراف یمن شمالی دو بازی رفت و برگشت با کویت انجام داد{{efn|این دو بازی در قطر به عنوان زمین بی‌طرف برگزار شدند.}} و در حالی که بازی رفت ۲–۱ برده بود با شکست ۰–۱ در بازی برگشت با توجه به [[قانون گل زده در خانه حریف]] در همان گام نخست حذف شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1988q.html#Asia |title=Games of the XXIV. Olympiad – Football Qualifying Tournament |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303174703/http://www.rsssf.com/tableso/ol1988q.html#Asia |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref>
 
[[جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۸]] مسابقات بعدی بود که تیم ملی در آن‌ها شرکت کرد. ایران که تعدادی از بهترین بازیکنانش را به دلیل محرومیت حاصل از استعفای دسته‌جمعی با خود به همراه نداشت، با ترکیبی جوان پای به رقابت‌ها گذاشت و با این وجود نتایج نسبتاً خوبی در مرحله مقدماتی و گروهی کسب کرد تا به عنوان تیم دوم گروه خود به مرحله نیمه‌نهایی برسد. ایران در بازی آخر مرحله گروهی تن به یک باخت مصلحتی برابر کره‌جنوبی داد تا در مرحله نیمه‌نهایی به سد عربستان نخورد اما محاسبات مربیان تیم ملی اشتباه از آب درآمد و تیم ملی به هر حال در نیمه‌نهایی در مقابل عربستان سعودی تیم اول گروه دو قرار گرفت<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۶ ژانویه ۲۰۱۱|عنوان=جوانان سربلند دهداری به جام نرسیدند/ قهرمانی عربستان با کمک یک انگلیسی!|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1225735/جوانان-سربلند-دهداری-به-جام-نرسیدند-قهرمانی-عربستان-با-کمک-یک|ناشر=[[خبرگزاری مهر]]|زبان=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=۳۱ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612163308/https://www.mehrnews.com/news/1225735/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%DB%8C%DA%A9|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> که بازی این مرحله با شکست ایران همراه بود. تیم ملی توسط [[مرتضی کرمانی‌مقدم]] یک بار دروازه عربستان را باز کرد و این گل به گفته تعدادی از کارشناسان داوری صحیح بود اما داور انگلیسی بازی آن را مردود اعلام کرد.<ref name=":3">{{یادکرد وب|نام خانوادگی=رستم‌پور|نویسنده=|نام=مهدی|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/sport/2013/12/131201_l56_rostampour_dehdari_parviz|عنوان=رمزگشایی از معمای دهه ۶۰ ورزش ایران؛ پرویز دهداری|بازبینی=۳۱ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614044652/http://www.bbc.com/persian/sport/2013/12/131201_l56_rostampour_dehdari_parviz|archivedate=۱۴ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در بازی رده‌بندی ایران به دیدار چین رفت و باز هم تیم ملی در ضربات پنالتی مغلوب شد تا یک بار دیگر ایران به عنوان چهارمی جام ملت‌های آسیا بسنده کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/88asch.html |title=Asian Nations Cup 1988 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120912132621/http://www.rsssf.com/tables/88asch.html |archivedate=12 سپتامبر 2012 |deadurl=no}}</ref> یک ماه بعد از این بازی‌ها تیم ملی در یک دیدار دوستانه در تهران به مصاف ژاپن رفت و بازی با نتیجه ۲–۲ خاتمه یافت. دهداری سرمربی تیم ملی در این بازی که نخستین بازی تیم ملی در ورزشگاه آزادی در سه سال اخیر بود از سوی تماشاگران هو شد و وی اندکی بعد از سمتش استعفا داد تا در آستانه بازی‌های مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰|جام جهانی ۱۹۹۰]] ایتالیا، رضا وطن‌خواه به عنوان سرمربی موقت تیم ملی برگزیده شود.<ref name=":3"/> تیم ملی در اسفند ۱۳۶۷ بعد از دو دوره غیبت پای به کارزار مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا گذاشت و در حالی که در گروه E آسیا با تیم‌های تایلند، بنگلادش و چین همگروه شده بود بدون برگزاری بازی تدارکاتی و با مربی‌ای که تا چندی پیش دستیار سرمربی تیم ملی بود به مصاف رقبا رفت و با وجود نتایج نسبتاً خوب و پیروزی در بازی‌های رفت و برگشت برابر تایلند و بنگلادش، بازی رفت در [[شن‌یانگ]] را با نتیجه ۰–۲ به چین واگذار کرد و با وجود پیروزی ۲–۳ در بازی برگشت در تهران با چین هم امتیاز شد و تنها به دلیل تفاضل گل کمتر در رده دوم قرار گرفت و از راه‌یابی به مرحله بعد بازماند تا غیبت ایران در جام جهانی به دوازده سال برسد. در فاصله دور رفت و برگشت بازی‌ها [[مهدی مناجاتی]] به عنوان سرمربی تیم ملی برگزیده شد اما در پی عدم موفقیت در صعود به جام جهانی اندکی بعد وی نیز جای خود را به [[علی پروین]] داد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> رئیس فدراسیون فوتبال، محمد پهلوان، نیز از کار خود برکنار شد و ناصر نوآموز برای دومین بار به عنوان رئیس فدراسیون برگزیده شد.<ref name="ToolAutoGenRef2">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1195379/تاریخچه-جام-ملت-های-آسیا-(1992)|عنوان=تاریخچه جام ملت‌های آسیا (1992)|بازبینی=۱ ژوئن ۲۰۱۸}}</ref> جام صلح و دوستی که در آبان ۱۳۶۸ و در کویت برگزار شد، نخستین تجربه سرمربی‌گری علی پروین برای تیم ملی ایران بود. مهم‌ترین بازی ایران در آن مسابقات در مرحله گروهی و برابر عراق برگزار شد. دو کشور که سال‌ها درگیر جنگ بودند و طی این جنگ از رویارویی با یکدیگر نیز سر باز زده بودند در این مسابقات دوستانه برای نخستین بار بعد از سیزده سال با یکدیگر بازی کردند و به نتیجه‌ای بهتر از ۰–۰ دست نیافتند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=هوادار|نشانی=http://havaadar.com/news/عکس-و-خاطره؛-ایران-و-عراق-در-جام-صلح-و-دوستی-کویت|عنوان=عکس و خاطره؛ ایران و عراق در جام صلح و دوستی کویت|بازبینی=۳۱ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180930033316/http://havaadar.com/news/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87%D8%9B-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%AA|archivedate=۳۰ سپتامبر ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
=== ۷۵–۱۳۶۹: دوران گذار ===
تیم ملی در شهریور ۱۳۶۹ پای به [[بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰]] در [[پکن]] گذاشت و در مرحله گروهی با کره‌شمالی و مالزی همگروه شد. ایران توانست به آسانی با دو برد از گروهش صعود کند و در مرحله یک چهارم پایانی ژاپن را نیز مغلوب کرد تا در مرحله نیمه‌نهایی حریف تیم کره‌جنوبی شود. دیدار با کره که چند ماه پیش به عنوان نماینده آسیا در جام جهانی ۱۹۹۰ شرکت کرده بود تبدیل به دیداری حساس و نفس‌گیر شد که ایران در پایان تنها در [[وقت اضافه|وقت‌های اضافه]] بر روی فرار و ضربه فنی [[سیروس قایقران]] موفق شد با نتیجه ۰–۱ کره‌جنوبی را مغلوب کند و پای به دیدار نهایی بگذارد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2106 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612141713/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2106 |archivedate=12 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> در دیدار فینال ایران باز هم در مقابل کره شمالی صف‌آرایی کرد و در حالی که تیم کره‌شمالی از دقیقه ۶۵ به دنبال اخراج یک بازیکنش ده نفره شد بود، ایران نتوانست دروازه رقیب را باز کند تا بعد از ۱۲۰ دقیقه بازی در وقت‌های اصلی و اضافه دو تیم به نتیجه‌ای بهتر از ۰–۰ دست نیابند و کار به [[ضربات پنالتی]] بکشد. برای ایران سیروس قایقران، [[محمدحسن انصاری‌فرد|محمد انصاری‌فرد]]، [[سید علی افتخاری|علی افتخاری]] و [[مجید نامجو مطلق|مجید نامجومطلق]] ضربات‌شان را گل کردند تا ایران بعد از شانزده سال مجدداً قهرمان بازی‌های آسیایی شود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2107 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180406041604/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2107 |archivedate=6 آوریل 2018 |deadurl=no}}</ref> [[احمدرضا عابدزاده]] با مهار دو پنالتی از سه پنالتی بازیکنان تیم کره‌شمالی در پیروزی و قهرمانی تیم ملی نقش تعیین‌کننده‌ای داشت. این قهرمانی نخستین قهرمانی ایران بعد از انقلاب ۱۳۵۷ نیز بود. یک سال بعد از این بازی‌ها در مهر ۱۳۷۰ تیم ایران به عنوان [[بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰|قهرمان آسیا]] به مصاف [[تیم ملی فوتبال الجزایر|الجزایر]] [[جام ملت‌های آفریقا ۱۹۹۰|قهرمان آفریقا]] رفت تا قهرمان [[جام ملت‌های آفریقا–آسیا|جام ملت‌های آفریقا-آسیا]] مشخص شود و با وجود برتری ۱–۲ در تهران در بازی رفت در بازی برگشت در [[الجزیره]] ۰–۱ باخت تا با توجه به قانون گل زده در خانه حریف این عنوان را به حریف آفریقایی تقدیم کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asgames90.html |title=Asian Games 1990 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150801102556/http://www.rsssf.com/tablesa/asgames90.html |archivedate=1 اوت 2015 |deadurl=no}}</ref> در بهار ۱۳۷۱ تیم ملی یک صعود آسان را به [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۲]] تجربه کرد. تیم ملی بر اساس همان ترکیب قهرمان بازی‌های آسیایی برای جام ملت‌ها بسته شد، اما در جریان بازی‌های مشخص شد که تیم ایران بسیار ضعیف و ناآماده بود و با یک برد و تساوی به ترتیب برابر کره‌شمالی و امارات متحده عربی، تکلیف ایران برای صعود به بازی آخر مقابل ژاپن میزبان کشیده شد. ایران در آن بازی با روحیه‌ای متزلزل ظاهر شد و در دقیقه ۵۵ بازی با اخراج [[جمشید شاه‌محمدی (بازیکن فوتبال)|جمشید شاه‌محمدی]] ده نفره نیز شد و در نهایت در دقیقه ۸۷ با اشتباه احمدرضا عابدزاده مقاومت ایران در هم شکست و ژاپن بازی را ۰–۱ برد و به همراه امارات از گروه صعود کرد و ایران در همان مرحله گروهی حذف شد تا یکی از تلخ‌ترین نتایج فوتبال ملی ایران رقم بخورد. داور بازی بعد از گل ژاپن فرشاد پیوس، [[مجتبی محرمی]] و [[نادر محمدخانی]] را نیز اخراج کرد تا یک افتضاح اخلاقی نیز برای فوتبال ایران ثبت شود.<ref name="ToolAutoGenRef2"/> این عملکرد تا به امروز بدترین عملکرد ایران در ادوار جام ملت‌های آسیا نیز می‌باشد. در خرداد سال بعد ایران بعد از نوزده سال بار دیگر در [[جام اکو]] شرکت کرد. [[جام اکو ۱۹۹۳|این دوره از بازی‌ها]] که به میزبانی ایران نیز برگزار شد با قهرمانی تیم ملی پایان یافت. ایران در این بازی‌ها برای نخستین بار با تیم‌های ملی کشورهای تازه استقلال یافته [[تیم ملی فوتبال ترکمنستان|ترکمنستان]] و [[تیم ملی فوتبال تاجیکستان|تاجیکستان]] بازی کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablese/eco93.html |title=ECO Tournament 1993 – Tehran, Iran |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011023759/http://rsssf.com/tablese/eco93.html |archivedate=11 اکتبر 2007 |deadurl=no}}</ref> یک هفته بعد از دیدار نهایی جام اکو ایران وارد کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴|جام جهانی ۱۹۹۴]] آمریکا شد. ایران در مرحله نخست با تیم‌های میانمار، [[تیم ملی فوتبال چین تایپه|تایوان]]، سوریه و عمان همگروه شده بود. بازی‌ها به صورت رفت و برگشتی متمرکز در ایران و سوریه برگزار شدند و ایران توانست با سه پیروزی و سه تساوی و با نه امتیاز{{efn|در آن زمان هر برد دو امتیاز داشت.}} به عنوان تیم صدرنشین گروه صعود کند. این در حالی بود که سوریه نیز همین نتایج را کسب کرده بود و ایران تنها به دلیل تفاضل گل بهتر توانست صدرنشین گروه شود. ایران در این بازی‌ها تعدادی از بازیکنانش را که در جام ملت‌ها محروم شده بودند به همراه نداشت و عابدزاده دروازه‌بان تیم ملی نیز در جریان بازی رفت با تایوان مصدوم شد.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1423752/4-تیر-روز-پایان-عابدزاده-در-تیم-ملی|عنوان=4 تیر روز پایان عابدزاده در تیم ملی|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203020/https://www.varzesh3.com/news/1423752/4-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C}}</ref> [[علی دایی]] در آن بازی‌ها برای نخستین مرتبه برای تیم ملی گلزنی کرد، وی بعدها بارها برای تیم ملی گل زد و حتی عنوان آقای گل جهان را هم از آن خود کرد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|نام=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=جام جم آنلاین|نشانی=http://jamejamonline.ir/sport/2893797063867737790/امروز،-سالگرد-نخستین-گل-ملی-آقای-گل-جهان|عنوان=امروز، سالگرد نخستین گل ملی آقای گل جهان|بازبینی=۱ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171015022726/http://jamejamonline.ir/sport/2893797063867737790/%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%84-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D9%84-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86|archivedate=۱۵ اکتبر ۲۰۱۷|dead-url=yes}}</ref><ref dir=ltr>{{cite web |title=Players with 100+ Caps and 30+ International Goals |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |date=July 16, 2018 |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/century.html#goals |access-date=July 22, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628192800/http://www.rsssf.com/miscellaneous/century.html#goals |archivedate=28 ژوئن 2011 |deadurl=no}}</ref> بعد از این بازی‌ها و در مرداد همان سال [[محمد صفی‌زاده]] جای ناصر نوآموز را که استعفا داده بود به عنوان رئیس جدید فدراسیون فوتبال قرار گرفت.<ref>{{یادکرد روزنامه|عنوان=محمد صفی‌زاده / زود آمد، زود رفت|روزنامه=[[اعتماد (روزنامه)|اعتماد]]|شماره=۱۳۸۹|ناشر=[[مگ‌ایران]]|تاریخ=۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۶|صفحه=۱۶|زبان=|شاپا=|پیوند=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1402342|تاریخ دسترسی=}}</ref> سپس در بازی‌های مرحله دوم و نهایی که در مهر ۱۳۷۳ و به میزبانی [[دوحه]] برگزار شد تیم ملی در شرایطی به مصاف رقبا رفت که شایعه شده بود حتی در صورت صعود تیم ملی، ایران بازی‌ها را تحریم خواهد کرد و تیمی به آمریکا نخواهد فرستاد. اما ایران در این بازی‌ها بسیار ضعیف ظاهر شد و خط دفاع و دروازه‌بان ایران به شکل ویژه و غیرمنتظره‌ای ضعیف بودند به گونه‌ای که حتی شایع شده بود ایران از عمد بازی‌هایش را می‌بازد تا به جام جهانی نرود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[خبرانلاین]]|نشانی=https://www.khabaronline.ir/detail/270562/sport/iran-soccer|عنوان=مرتضی فنونی‌زاده و پشت پرده حذف ایران از مسابقات مقدماتی جام‌جهانی 1994|بازبینی=۱ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143433/https://www.khabaronline.ir/detail/270562/sport/iran-soccer|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> دو شکست سنگین ۰–۳ برابر کره‌جنوبی و ۳–۴ برابر عربستان از سنگین‌ترین شکست‌های تیم ملی در دهه ۱۳۷۰ بودند. ایران بعد از شکست ۱–۴ برابر پرو در جام جهانی ۱۹۷۸ تا به آن زمان در هیچ بازی و حریفی چهار گل نخورده بود. پس از این بازی‌ها علی پروین از پست سرمربی‌گری تیم ملی برکنار شد و حتی ورودش به ورزشگاه‌ها نیز ممنوع اعلام شد.<ref>{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=مصداقی|نام=ایرج|کوشش=|تاریخ=۲۸ اوت ۲۰۱۴|عنوان=نگاهی به فوتبال ایران در ۳۵ سال گذشته/ بخش چهارم|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20180612140142/http://shahrvand.com/archives/53093|نشانی=http://shahrvand.com/archives/53093|ناشر=[[شهروند (مجله)|شهروند]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|تاریخ بایگانی=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612140142/http://shahrvand.com/archives/53093 |date=12 ژوئن 2018}}</ref> بعد از این بازی‌ها تیم ملی به مدت یک سال سرمربی نداشت تا آنکه در مهر ۱۳۷۳ و برای حضور در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۹۴]] هیروشیما، [[استانکو پوکله‌پوویچ]] به عنوان سرمربی جدید تیم ملی منصوب شد. بدین ترتیب ایران بعد از نوزده سال یک بار دیگر دارای یک مربی خارجی شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> تیم ملی که بدون برگزاری اردوی تدارکاتی و بازی دوستانه پای به بازی‌های آسیایی گذاشته بود نتایج بسیار ضعیفی کسب کرد و در سه بازی اول خود هیچ بردی به دست نیاورد و تنها یک گل زد. بدین ترتیب پیروزی ۰–۴ ایران در بازی آخر برابر یمن بسیار دیر و بی‌فایده بود و ایران در همان مرحله گروهی حذف شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asgames94.html |title=Asian Games 1994 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081223131419/http://www.rsssf.com/tablesa/asgames94.html |archivedate=23 دسامبر 2008 |deadurl=no}}</ref> بعد از این حذف سرمربی تیم ملی از کار خود برکنار شد.<ref name=":14"/> [[امیر عابدینی]] که از فروردین همان سال به عنوان رئیس جدید فدراسیون فوتبال برگزیده شده بود نیز از سمت خود استعفا کرد<ref name=":15"/> و تیم ملی ایران به مدت یک سال و نیم، تا اردیبهشت ۱۳۷۵ بدون سرمربی و بازی دوستانه، عملاً برای چهارمین مرتبه بعد از انقلاب ۱۳۵۷ تعطیل شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matches.php |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180530153932/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matches.php |archivedate=30 مه 2018 |deadurl=no}}</ref><ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref>
 
=== ۹۰–۱۳۷۵: بازگشت به صحنه بین‌المللی ===
[[پرونده:Mashhad museumDSC00800.jpg|راست|بندانگشتی|253x253پیکسل|[[خداداد عزیزی]] در سال ۱۹۹۶ عنوان [[بازیکن فوتبال سال آسیا]] را به خود اختصاص داد تا برای نخستین بار یک فوتبالیست ایرانی این عنوان را از آن خود کند و برنده توپ طلای آسیا شود]]
محمد مایلی‌کهن در ۷ اردیبهشت ۱۳۷۵ به عنوان سرمربی جدید تیم ملی انتخاب شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> وی در حالی به این سمت برگزیده شد که تا پیش از آن تجربه سرمربی‌گری در فوتبال را نداشت و تنها کمک‌مربی فوتبال بود. در همان زمان نام‌های معتبرتری همچون [[فیروز کریمی]]، [[ناصر حجازی]] و اتو فیستر برای این پست نیز مطرح شده بودند اما در نهایت مایلی‌کهن انتخاب شد و انتخاب او، انتخاب موفقی نشان داد. وی با تغییر در ترکیب ایران و دعوت از بازیکنان جوان باعث شد تا ایران بازی‌های مقدماتی جام ملت‌های ۱۹۹۶ را که در خرداد ۱۳۷۵ برگزار شد با موفقیت پشت سر بگذارد و به جام ملت‌ها صعود کند. ایران در بازی‌های تدارکاتی نیز نسبتاً موفق نشان داد و توانست قطر و کویت را شکست دهد. سپس تیم ملی در آذر همان سال در جام ملت‌ها شرکت کرد و هر چند در ابتدا با شکست در مقابل عراق بازی‌ها را آغاز کرد اما در ادامه توانست با دو پیروزی درخشان ۰–۳ و ۲–۶ برابر به ترتیب عربستان سعودی و کره‌جنوبی به نیمه‌نهایی بازی‌ها راه یابد. در این مرحله یک بار دیگر ایران با عربستان سعودی روبرو شد و باز هم داور بازی گل بازیکن ایرانی را مردود اعلام کرد تا کار به ضربات پنالتی بکشد و ایران باز هم مغلوب عربستان شد تا این تیم برای سومین بار ایران را در نیمه‌نهایی جام ملت‌ها شکست دهد. ایران در بازی رده‌بندی کویت را در ضربات پنالتی شکست داد تا برای سومین مرتبه عنوان سومی جام ملت‌ها را از آن خود کند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1195531/تاریخچه-جام-ملت-های-آسیا-(1996)|عنوان=تاریخچه جام ملت‌های آسیا (1996)|بازبینی=۲ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203022/https://www.varzesh3.com/news/1195531/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%281996%29}}</ref> بازی‌های درخشان تیم ملی و گلزنی‌های خوب مهاجمان تیم ملی، [[خداداد عزیزی]] و علی دایی باعث شدند تا این دو عنوان‌های اول و دوم بهترین بازیکن سال آسیا را از آن خود کنند تا برای نخستین بار یک ایرانی برنده توپ طلا شود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/as-poy.html#96 |title=Asian Player of the Year |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121228114045/http://www.rsssf.com/miscellaneous/as-poy.html#96 |archivedate=28 دسامبر 2012 |deadurl=no}}</ref> در خرداد ۱۳۷۶ ایران در برای پنجمین بار در کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸|جام جهانی ۱۹۹۸]] فرانسه شرکت کرد و در یکی از بازی‌های مرحله نخست توانست تیم [[تیم ملی فوتبال مالدیو|مالدیو]] را با نتیجه ۰–۱۷ شکست دهد تا پرگل‌ترین پیروزی تیم ملی تا آن تاریخ ثبت شود. سپس در مرحله دوم ایران با تیم‌های عربستان، کویت، قطر، چین و کویت همگروه شد و با وجود شروع خوب و دو پیروزی پرگل برابر چین در ادامه بسیار ضعیف عمل کرد و در سه بازی آخر مرحله برگشت حتی نتوانست گلی به ثمر برساند تا در آستانه حذف قرار بگیرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/98q.html |title=World Cup 1998 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180601125924/http://rsssf.com/tables/98q.html |archivedate=1 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> به دنبال این نتایج ضعیف محمد مایلی‌کهن از کار خود برکنار شد و [[والدیر ویرا|والدیر ویه‌را]] که سرمربی تیم امید ایران بود جانشین وی شد تا ایران را در برابر ژاپن، تیم دوم دیگر گروه آسیا رهبری کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> شکست ایران در آن بازی تیم ملی را به مصاف استرالیا فرستاد تا در [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ (پلی‌آف آسیا – اقیانوسیه)|بازی پلی‌آف آسیا – اقیانوسیه]]، تیم ملی آخرین شانس خود را برای حضور در جام جهانی امتحان کند. ایران در بازی رفت در حضور بیش از صد هزار تماشاگر در ورزشگاه آزادی به نتیجه‌ای بهتر از ۱–۱ دست نیافت تا همه چیز به بازی برگشت در [[ملبورن]] استرالیا موکول شود. در بازی برگشت تیم استرالیا در نیمه اول بعد از حملات فراوان و با وجود دفاع خوب مدافعان ایران به ویژه [[مهدی پاشازاده]] و احمدرضا عابدزاده دروازه‌بان تیم ملی، در نهایت در دقیقه ۳۲ دروازه ایران را باز کرد و در آغاز نیمه دوم ایران یک گل دیگر نیز خورد و در حالی که همه چیز برای ایران تمام‌شده به نظر می‌آمد، با دو گل کریم باقری و خداداد عزیزی که در دقایق ۷۱ و ۷۵ به ثمر رسیدند تیم ملی با توجه به قانون گل زده در خانه حریف توانست با تساوی ۳–۳ در مجموع دو بازی بعد از بیست سال به جام جهانی صعود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/98q.html |title=World Cup 1998 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180601125924/http://rsssf.com/tables/98q.html |archivedate=1 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> این بازی یکی از بازی‌های به یاد ماندنی تیم ایران است و مردم ایران بعد از صعود تیم ملی برای جشن و پایکوبی به خیابان‌ها آمدند.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=ژافره|نویسنده=|نام=پوریا|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/sport/2011/01/110111_l07_sport_qatar2010_iran-iraq|عنوان=ایران و نبردهای کلاسیک در آسیا|بازبینی=۲ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180613171016/http://www.bbc.com/persian/sport/2011/01/110111_l07_sport_qatar2010_iran-iraq|archivedate=۱۳ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/hamnews/1376/760909/shahr69.htm|عنوان=استرالیا بر ایران پیروزی از پس دقایقی جشن در مردم شادمانی و شور شد آغاز جهانی جام به صعودایران|بازبینی=۱۷ ژوئیه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091202073359/http://www.hamshahrionline.ir/hamnews/1376/760909/shahr69.htm|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۰۹|dead-url=yes}}</ref>
[[پرونده:Mehdi Mahdavikia.JPG|بندانگشتی|252x252پیکسل|[[مهدی مهدوی‌کیا]]، زننده گل دوم ایران به [[تیم ملی فوتبال ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸|جام جهانی ۱۹۹۸]]]]
بعد از صعود به جام جهانی فوتبال ایران دچار یک تحول کلی شد: [[محسن صفایی فراهانی]] به عنوان رئیس جدید فدراسیون فوتبال منصوب شد<ref name=":15"/> و وی [[تومیسلاو ایویچ]] را به عنوان سرمربی جدید تیم ملی برگزید تا ایران آماده حضور در جام جهانی شود.<ref name=":17">{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=خط ممیزی به نام صفایی فراهانی- قسمت پایانی|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/22433|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۳ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142521/https://iranwire.com/fa/features/22433|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> تیم ملی در این راه بعد از سال‌ها با تیم‌های اروپایی همچون مجارستان و [[تیم ملی فوتبال کرواسی|کرواسی]] بازی کرد و در نوروز ۱۳۷۷ در فرانسه اردو برگزار کرد اما در اردوی نهایی تیم ملی که چند روز پیش از آغاز جام جهانی برگزار شد ایران برابر تیم باشگاهی [[باشگاه فوتبال آ.اس. رم|آ.اس. رم]] ایتالیا شکستی سنگین با نتیجهٔ ۱–۷ خورد و ایویچ تنها چند روز پیش از جام جهانی از کار خود برکنار شد و [[جلال طالبی]] جای وی را گرفت. صفایی فراهانی بعدها گفت که بازیکنان تیم ملی از عمد با نتیجه سنگین به رم باختند تا زمینه برکناری ایویچ فراهم شود و وی برخلاف میل باطنی‌اش مجبور به برکناری ایویچ شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=گویا نیوز|نشانی=http://news.gooya.com/sports/archives/041040.php|عنوان=اعتراف تلخ صفایی فراهانی بعد از ۸ سال: باخت ۷–۱ ایران به آ.اس. رم عمدی بود! خبر ورزشی|بازبینی=۹ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612141005/http://news.gooya.com/sports/archives/041040.php|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۵ فوریه ۲۰۱۵|عنوان=برگی از تاریخ؛ تئوری توطئه|نشانی=https://www.tarafdari.com/خبر/274007/برگی-از-تاریخ؛-تئوری-توطئه|ناشر=[[طرفداری (وبگاه)|طرفداری]]|زبان=fa|تاریخ بازدید=۲ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151031182353/http://www.tarafdari.com/%D8%AE%D8%A8%D8%B1/274007/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%9B-%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B7%D8%A6%D9%87|archivedate=۳۱ اکتبر ۲۰۱۵|dead-url=yes}}</ref> با این شرایط تیم ملی پای به آوردگاه جام جهانی گذاشت و در این بازی‌ها به همراه [[تیم ملی فوتبال آلمان|آلمان]]، [[تیم ملی فوتبال یوگسلاوی|یوگسلاوی]] و [[تیم ملی فوتبال ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در گروه F قرار گرفت. ایران در بازی اول در مقابل یوگسلاوی با نتیجه ۰–۱ بازنده شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1014/match=8735/index.html |title=1998 FIFA World Cup France – Matches – Yugoslavia-IR Iran |publisher=FIFA |last=FIFA.com |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163608/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1014/match=8735/index.html |archive-date=12 ژوئن 2018 |dead-url=no}}</ref> تیم ملی در این بازی نمایش نسبتاً خوبی ارائه کرد و یوگسلاوی تنها از روی ضربه آزاد [[سینیشا میهایلوویچ]] که درون دروازه [[نیما نکیسا]]، دروازه‌بان دوم ایران، جای داد، توانست برتری را از آن خود کند. در روز ۳۱ خرداد ۱۳۷۷ و در [[ورزشگاه ژرلان]] شهر [[لیون]] تیم ملی توانست نخستین پیروزی خود در مسابقات جام جهانی را به دست آورد. ایران با نتیجه ۱–۲ [[تیم ملی فوتبال ایالات متحده آمریکا|تیم ملی آمریکا]] را مغلوب کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1014/match=8754/index.html |title=1998 FIFA World Cup France – Matches – USA-IR Iran |publisher=FIFA |last=FIFA.com |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163959/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1014/match=8754/index.html |archive-date=12 ژوئن 2018 |dead-url=no}}</ref> برای تیم ملی [[حمید استیلی]] و [[مهدی مهدوی‌کیا]] گل زدند. استیلی بعد از به ثمر رساندن گلش از شدت خوشحالی گریه کرد<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=باور کنید گل زدن به آمریکا، گریه هم داشت|نشانی=http://www.aftab.ir/articles/sport/football/c6c1149065852_hamid_estili_p1.php|ناشر=[[آفتاب (وبگاه)|آفتاب]]|تاریخ بازدید=۱۲ آوریل ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=}}</ref> و این گل بعدها توسط برخی «''گل قرن''» نامیده شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/articles/goal_of_the_century.htm |title=GOAL OF THE CENTURY |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080503002156/http://www.teammelli.com/articles/goal_of_the_century.htm |archivedate=۳ مه ۲۰۰۸ |deadurl=yes}}</ref> این بازی به دلیل [[روابط ایران و ایالات متحده آمریکا|روابط ویژه ایران و آمریکا]] از نظر سیاسی بسیار حساس شد و حتی از سوی [[کنفدراسیون فوتبال آسیا]] «''سیاسی‌ترین بازی جام جهانی''» نام گرفت.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۱ ژوئن ۲۰۱۷|عنوان=AFC: دیدار ایران - آمریکا مادر همهٔ بازی‌های فوتبال بود|نشانی=https://www.isna.ir/news/96033117808/AFC-دیدار-ایران-آمریکا-مادر-همه-ی-بازی-های-فوتبال-بود|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۲ آوریل ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180616103957/https://www.isna.ir/news/96033117808/AFC-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87-%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF|archivedate=۱۶ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> این بازی توسط خبرگزاری‌های ایرانی با القاب دیگری همچون «''بازی قرن''» و «''مادر تمام بازی‌ها''» نیز معرفی شده‌است.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۲ ژوئن ۲۰۱۴|عنوان=بازی قرن؛ سیاسی‌ترین رویداد فوتبالی جام جهانی|نشانی=https://www.tarafdari.com/خبر/119402/بازی-قرن؛-سیاسی-ترین-رویداد-فوتبالی-جام-جهانی|ناشر=[[طرفداری (وبگاه)|طرفداری]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۲ آوریل ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160726052048/http://www.tarafdari.com/%D8%AE%D8%A8%D8%B1/119402/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%9B-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C|archivedate=۲۶ ژوئیه ۲۰۱۶|dead-url=yes}}</ref> [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]] تعداد زیادی از بلیت‌های این بازی را خرید و هوادارانش را با بنرها و عکس‌های سیاسی و غیر فوتبالی وارد ورزشگاه کرد که این امر هم بر حساسیت بیش از پیش این بازی افزود.<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=|عنوان=نگاهی به فوتبال ایران در ۳۵ سال گذشته (۵)|نشانی=http://pezhvakeiran.com/maghaleh-58103.html|ناشر=پژواک ایران|زبان=|تاریخ بازدید=۱۲ آوریل ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180618061734/http://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-58103.html|archivedate=۱۸ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سومین و آخرین بازی ایران در برابر آلمان و در شهر [[مون‌پلیه]] برگزار شد و با نتیجه ۰–۲ به سود آلمان خاتمه یافت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1014/match=8767/index.html |title=1998 FIFA World Cup France – Matches – Germany-IR Iran |publisher=FIFA |last=FIFA.com |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180519062437/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1014/match=8767/index.html |archive-date=19 مه 2018 |dead-url=no}}</ref> بدین ترتیب ایران با دو شکست و یک پیروزی به دومین حضورش در جام جهانی خاتمه داد.
 
[[برانکو ایوانکوویچ]] دستیار بلاژویچ مربی بعدی تیم ملی بود که هدایت ایران را در [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۲]] که در شهریور ۱۳۸۱ در سوریه برگزار شد به عهده داشت. ایران در آن بازی‌ها به مقام سومی دست یافت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff02.html |title=West Asian Championship (Syria) 2002 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181008104815/http://www.rsssf.com/tablesw/waff02.html |archivedate=8 اکتبر 2018 |deadurl=no}}</ref> در همان ماه صفایی فراهانی از ریاست فدراسیون فوتبال ایران استعفا داد تا [[محمد دادکان]] جانشین وی شود.<ref name=":17"/> صفایی فراهانی خدمات ارزنده‌ای به فوتبال ایران کرد، از جمله برپایی [[لیگ برتر خلیج فارس|لیگ حرفه‌ای فوتبال ایران]] و ساختن کمپ تیم ملی. وی این کمپ را که امروزه مرکز ملی فوتبال نامیده می‌شود با درآمد حاصل از صعود ایران به جام جهانی ۱۹۹۸ ساخت، کاری که با اعتراض بازیکنان وقت تیم ملی از جمله علی دایی، خداداد عزیزی و [[افشین پیروانی]] همراه بود چرا که معتقد بودند این درآمد باید میان بازیکنان تیم ملی تقسیم می‌شد.<ref name=":6">{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=خط ممیزی به نام صفایی فراهانی- قسمت دوم|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/22432|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۳ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142945/https://iranwire.com/fa/features/22432|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سپس و در شهریور ۱۳۸۲ تیم ملی ایران بازی‌های مقدماتی [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۴|جام ملت‌های ۲۰۰۴]] را آغاز کرد. در این زمان [[همایون شاهرخی]] جانشین ایوانکوویچ شده بود<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> و پیش از آن تیم ملی را در تعدادی بازی دوستانه از جمله جام‌های چهار جانبه در هنگ‌کنگ و ال‌جی در تهران نیز هدایت کرده بود. اما وی بعد از تنها دو بازی برابر اردن مجدداً جای خود را به ایوانکوویچ داد و ایران موفق شد برای دهمین دوره پیاپی در جام ملت‌های آسیای حاضر شود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |title=Asian Nations Cup 2004 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613125728/http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |archivedate=13 ژوئن 2014 |deadurl=no}}</ref> در مهر همان سال ایران در [[چلنج کاپ آسیا–اقیانوسیه|جام چالش اِی. اف. سی-اُ. اف. سی]] که ادامه دهنده جام ملت‌های آفریقا-آسیا بود شرکت کرد و توانست در ورزشگاه آزادی تیم نیوزیلند، قهرمان اقیانوسیه را مغلوب کند تا عنوان قهرمانی این مسابقات را از آن خود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asoce.html |title=AFC-OFC Challenge |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100529193831/http://www.rsssf.com/tablesa/asoce.html |archivedate=29 مه 2010 |deadurl=no}}</ref> تیم ایران از بهمن ۱۳۸۲ وارد کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶|جام جهانی ۲۰۰۶]] شد تا ایران برای ششمین مرتبه برای ورود به جام جهانی شانسش را امتحان کند. [[پرونده:Iran equaliser.JPG|بندانگشتی|190x190پیکسل|لحظه به ثمر رسیدن گل ایران در مقابل [[تیم ملی فوتبال آنگولا|آنگولا]] توسط [[سهراب بختیاری‌زاده]] در [[جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶|جام جهانی ۲۰۰۶]]|راست]]
در خرداد ۱۳۸۳ ایران قهرمان [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۴]] شد<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff04.html |title=West Asian Championship (Iran) 2004 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170711053720/http://www.rsssf.com/tablesw/waff04.html |archivedate=11 ژوئیه 2017 |deadurl=no}}</ref> و ماه بعد تیم ملی وارد جام ملت‌ها شد و با وجود آنکه حتی تا آستانه حذف در مرحله گروهی نیز پیش رفته بود در نهایت توانست پا به مراحل حذفی بگذارد و در بازی یک چهارم نهایی در دیداری مهیج و نفس‌گیر کره‌جنوبی را ۳–۴ مغلوب کرد اما باز هم در بازی نیمه‌نهایی مغلوب شد تا با پیروزی برابر بحرین در بازی رده‌بندی برای چهارمین بار به مقام سومی جام ملت‌ها برسد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |title=Asian Nations Cup 2004 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613125728/http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |archivedate=13 ژوئن 2014 |deadurl=no}}</ref> سپس در ادامه ایران توانست برای دومین بار در تاریخش یک صعود نسبتاً آسان به جام جهانی را تجربه کند و در خرداد ۱۳۸۴، یک سال پیش از شروع بازی‌ها، با پیروزی ۰–۱ برابر بحرین در ورزشگاه آزادی تیم ملی به عنوان چهارمین تیم حاضر در جام جهانی برگزیده شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2006q.html#asi |title=World Cup 2006 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303170258/http://www.rsssf.com/tables/2006q.html#asi |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در حاشیه این بازی تعداد محدودی از [[زنان در ایران|زنان ایرانی]] بعد از تلاش‌های فراوان و تنها در نیمه دوم موفق شدند در ورزشگاه حاضر شوند و شاهد صعود تیم ملی به جام جهانی باشند تا برای نخستین بار بعد از سال ۱۳۵۷ زنان بازی تیم ملی را از نزدیک ببینند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۰ خرداد ۱۳۸۴|عنوان=یادداشت‌های خبرنگار ایسنا از نخستین حضور 70 تماشاگر زن در ورزشگاه یکصد هزار نفری آزادی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8403-08554/يادداشت-هاي-خبرنگار-ايسنا-از-نخستين-حضور-70-تماشاگر-زن-در-ورزشگاه|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720165750/https://www.isna.ir/news/8403-08554/%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%8A%D8%B3%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-70-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> [[جعفر پناهی]] کارگردان [[سینمای ایران]] که به همراه دخترش برای تماشای بازی به ورزشگاه رفته بود با ممانعت مأموران با حضور فرزندش در ورزشگاه روبرو شد و وی با الهام از این وقایع فیلم [[آفساید (فیلم)|آفساید]] را که در مورد تلاش زنان ایرانی برای حضور در ورزشگاه و تماشای بازی تیم ملی است ساخت.<ref>{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=قجر|نام=آیدا|کوشش=|تاریخ=۵ مهر ۱۳۹۱|عنوان=زنان ورزش‌دوست و تابلوی ورود ممنوع|نشانی=https://www.radiozamaneh.com/49100|ناشر=[[رادیو زمانه]]|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720135927/https://www.radiozamaneh.com/49100|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در روز ۵ فروردین ۱۳۸۴ و در بازی رفت ایران و ژاپن در چارچوب بازی‌های مقدماتی جام‌جهانی در ورزشگاه آزادی، [[حادثه ورزشگاه آزادی|حادثه‌ای]] رخ داد که طی آن هفت نفر از تماشاگران کشته و ۳۹ نفر زخمی شدند. گفته شد که دلیل اصلی این حادثه [[بالگرد|هلیکوپتری]] بود که برای بازگرداندن [[محمدباقر قالیباف]] — فرمانده وقت [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران|نیروی انتظامی]] — در جلوی یکی از درهای ورزشگاه پارک شده بود هرچند مقامات نیروی انتظامی این هلیکوپتر را متعلق به سازمان صدا و سیما دانستند که برای تصویربرداری به ورزشگاه آمده بود. حضور این هلیکوپتر باعث شد یکی از درهای ورزشگاه بسته شود و جمعیت برای خروج به سوی در دیگری منتقل شوند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۲ آوریل ۲۰۰۵|عنوان=حادثه ورزشگاه آزادی در رویترز رمضان زاده و مسوولیت پذیری پلیس|نشانی=https://www.isna.ir/news/8401-05262/حادثه-ورزشگاه-آزادي-در-رويترز-رمضان-زاده-و-مسووليت-پذيري-پليس|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506033027/https://www.isna.ir/news/8401-05262/%D8%AD%D8%A7%D8%AF%D8%AB%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%8A%D8%AA%D8%B1%D8%B2-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D9%88%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AA-%D9%BE%D8%B0%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D9%BE%D9%84%D9%8A%D8%B3|archivedate=۶ مه ۲۰۱۹|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۷ فروردین ۱۳۹۵|عنوان=بازخوانی اتفاقات تلخ نوروز84 در بازی ایران و ژاپن؛ چرا تماشاگران زیر دست و پا له شدند؟|نشانی=http://90tv.ir/news/161011/ویژه-بازخوانی-اتفاقات-تلخ-نوروز84-در-بازی-ایران-و-ژاپن-چرا-تماشاگران-زیر-دست-و-پا-له-شدند؟|ناشر=[[برنامه ۹۰|وبسایت رسمی برنامه ۹۰]]|تاریخ بازدید=۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170605141319/http://90tv.ir/news/161011/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D8%AE-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B284-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%A7-%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F|archivedate=۵ ژوئن ۲۰۱۷|dead-url=yes}}</ref> طبقه دوم ورزشگاه نیز مجانی اعلام شده بود و [[سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران|تلویزیون ایران]] در ایام [[نوروز]] مرتباً برای این بازی تبلیغ می‌کرد و ورزشگاه آزادی جمعیتی بسیار بیشتر از ظرفیتش را در خود جای داده بود تا یکی از تلخ‌ترین روزهای فوتبال ایران رقم بخورد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[کلمه (وبگاه)|سایت خبری تحلیلی کلمه]]|نشانی=https://www.kaleme.com/1396/02/10/klm-259761/|عنوان=نقش قالیباف در مرگ هفت تماشاچی فوتبال در ورزشگاه آزادی؛ آنجا هم عذرخواهی نکرد|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140251/https://www.kaleme.com/1396/02/10/klm-259761/|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> بعدها نه نیروی انتظامی و نه مسئولین ورزشگاه آزادی هیچ‌یک مسئولیت این حادثه را بر عهده نگرفتند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۲ اکتبر ۲۰۱۵|عنوان= «مرگ» در آزادی…|نشانی=https://www.isna.ir/news/94072012767/مرگ-در-آزادی|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162645/https://www.isna.ir/news/94072012767/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> ایران در جام جهانی به همراه [[تیم ملی فوتبال پرتغال|پرتغال]]، [[تیم ملی فوتبال آنگولا|آنگولا]] و [[تیم ملی فوتبال مکزیک|مکزیک]] در گروه D این رقابت‌ها قرار گرفت. به دلیل گروه نسبتاً آسان ایران انتظارها از تیم ملی بالا بود اما ایران برخلاف انتظارها خوب عمل نکرد و هیچ‌یک از بازی‌هایش را نبرد. خط حمله تیم ملی بسیار ضعیف کار کرد و در این بازی‌ها نتوانست گلی به ثمر برساند، هر دو گل ایران را هم مدافعان تیم ملی، [[یحیی گل‌محمدی]] و [[سهراب بختیاری‌زاده]] که بر روی ضربات کرنر جلو کشیده بودند به ثمر رساندند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://video.varzesh3.com/video/21444/گلهای-ایران-در-جام-جهانی-۲۰۰۶|عنوان=گلهای ایران در جام جهانی ۲۰۰۶|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203028/https://video.varzesh3.com/video/21444/%DA%AF%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-2006}}</ref> در هنگام برگزاری این بازی‌ها اختلاف میان بازیکنان تیم ملی و در رأس آن‌ها علی دایی از یک سو و مهدی مهدوی‌کیا، علی کریمی و [[جواد نکونام]] از سوی دیگر بسیار شدید شد. این اختلافات که بسیار قدیمی بودند و از بازی‌های جام ملت‌های ۲۰۰۰ آغاز شده بودند و در جام ملت‌های ۲۰۰۴ ادامه یافتند و حتی با پادرمیانی رؤسای فدراسیون فوتبال صفایی فراهانی و دادکان و سرمربی پیشین تیم ملی، حشمت مهاجرانی نیز پایان نیافتند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=لگد یک جادوگر|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/26236|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۳ مارس ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140035/https://iranwire.com/fa/features/26236|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>[[پرونده:Iran National Football Team.JPG|بندانگشتی|190x190px|تیم ملی مرداد ۱۳۸۵، دیدار با [[تیم ملی فوتبال سوریه|سوریه]]]]
عدم موفقیت در جام جهانی برای تیم ملی عواقب فراوانی داشت، در گام نخست، پس از پایان بازی آخر تیم ملی، [[محمد علی‌آبادی]]، رئیس سازمان تربیت بدنی محمد دادکان را از کار برکنار و [[کیومرث هاشمی]] را جانشینش کرد. این امر با مخالفت فیفا رو به رو شد چرا که این کار را دخالت دولت در اداره فدراسیون فوتبال تشخیص داد و فدراسیون فوتبال ایران را در آذر همان سال از عضویت در فیفا معلق و کمیته‌ای انتقالی برای تشکیل فدراسیون جدید تعیین شد؛ محسن صفایی فراهانی، رئیس پیشین فدراسیون به ریاست آن کمیته منصوب گردید. بعد از هجده ماه پرتنش در نهایت [[علی کفاشیان]]، [[دونده]] سابق، به عنوان رئیس جدید فدراسیون فوتبال برگزیده شد.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f2_Safayee_FIFA_Iranian_football_federation/370400.html|عنوان=زنگ خطر تحریم فوتبال همچنان به گوش می‌رسد|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143232/https://www.radiofarda.com/a/f2_Safayee_FIFA_Iranian_football_federation/370400.html|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۴ مارس ۲۰۱۲|عنوان=علی کفاشیان چگونه رئیس فدراسیون فوتبال شد/ تعلیق و 18 ماه پرتنش|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1550399/علی-کفاشیان-چگونه-رئیس-فدراسیون-فوتبال-شد-تعلیق-و-18-ماه-پرتنش|ناشر=[[خبرگزاری مهر]]|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612184842/https://www.mehrnews.com/news/1550399/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%88-18-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%86%D8%B4|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> برانکو ایوانکوویچ نیز پس از بازی آخر تیم ملی در جام جهانی، حاضر نشد همراه تیم به ایران بازگردد. این امر انتقاداتی را علیه او برانگیخت. ایوانکوویچ دلیل نیامدنش به ایران را اتمام مدت قراردادش با فدراسیون فوتبال اعلام کرد که این موضوع توسط [[دادگاه حکمیت ورزش]] تأیید شد. [[هوشنگ نصیرزاده]]، کارشناس مسائل حقوقی فوتبال، بازنگشتن برانکو را به مسائل مالیاتی و «زرنگی» او نسبت داد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=جیرودی|نویسنده=|نام=حامد|کد زبان=|تاریخ=|نشانی=http://goaldaily.ir/template1/News.aspx?NID=36817|عنوان=برانکو و مالیاتی که پرداخت نشد|بازبینی=۱۷ ژوئیه ۲۰۱۸|وبگاه=روزنامه گل|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612211124/http://goaldaily.ir/template1/News.aspx?NID=36817|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> اما خود وی در مصاحبه‌ای گفت به دلیل آنکه قراردادش خاتمه یافته بود به ایران بازنگشت و در آلمان ماند تا بقیه بازی‌های جام جهانی را ببیند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=برانکو: ما فلسفه فوتبال ایران را تغییر دادیم|نشانی=http://iran-varzeshi.com/News/76729.html|ناشر=ایران ورزشی آنلاین|زبان=|تاریخ بازدید=۹ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142229/http://iran-varzeshi.com/News/76729.html|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>{{efn|ایوانکوویچ شش سال بعد نیز هنگامی که مربی باشگاه الاتفاق عربستان بود، برای بازی‌های لیگ قهرمانان آسیا در برابر استقلال به ایران نیامد و در سال ۲۰۱۵ تنها هنگامی به ایران بازگشت که مالیاتش توسط باشگاه پرسپولیس پرداخت شده بود.}} امیر قلعه‌نویی مربی بعدی تیم ملی بود که از مرداد ۱۳۸۵ این سمت را بر عهده گرفت و تیم ملی در بازی‌های مقدماتی [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۷|جام ملت‌های ۲۰۰۷]] شرکت کرد{{efn|جام ملت‌های آسیا باید در سال ۲۰۰۸ برگزار می‌شد اما به دلیل همزمانی با بازی‌های المپیک و جام ملت‌های آسیا کنفدراسیون فوتبال آسیا تصمیم گرفت بازی‌ها را یک سال زودتر برگزار کند.}} و توانست یک صعود آسان و بی‌دردسر را تجربه کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |title=Asian Nations Cup 2007 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303181313/http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در خرداد ماه سال بعد [[تیم ملی فوتبال ب ایران|تیم ب ایران]] با مربی‌گری [[پرویز مظلومی]] در [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۷]] شرکت کرد و توانست عنوان قهرمانی را از آن خود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff06.html |title=West Asian Championship (Jordan) 2007 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170711053937/http://www.rsssf.com/tablesw/waff06.html |archivedate=11 ژوئیه 2017 |deadurl=no}}</ref> چند روز بعد از فینال این بازی‌ها تیم ملی در جام ملت‌های آسیا شرکت کرد و با وجود انجام بازی‌های تدارکاتی مناسب از جمله در برابر تیم‌های [[تیم ملی فوتبال بلاروس|بلاروس]]، مکزیک و [[تیم ملی فوتبال جامائیکا|جامائیکا]] نتوانست در جام ملت‌ها نتیجه مناسبی کسب کند و در مرحله یک چهارم پایانی و در ضربات پنالتی مغلوب تیم کره‌جنوبی شد. تمام گل‌های ایران در آن بازی‌ها را هافبک‌ها و مدافعان تیم ملی به ثمر رساندند و خط حمله تیم ملی عملکرد قابل انتقادی داشت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |title=Asian Nations Cup 2007 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303181313/http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در زمستان همان سال قلعه‌نویی از سمت مربی‌گری تیم ملی برکنار شد و [[منصور ابراهیم‌زاده]] به شکل موقت جانشین وی شد تا ایران وارد کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰|جام جهانی ۲۰۱۰]] شود. در فروردین سال ۱۳۸۷ و در حالی که مدت‌ها سخن از مربیانی همچون [[خاویر کلمنته]] مربی سابق تیم ملی اسپانیا بود<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۸ فوریه ۲۰۱۶|عنوان=حضور خاویر کلمنته در ایران منتفی شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/94112918896/حضور-خاویر-کلمنته-در-ایران-منتفی-شد|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162549/https://www.isna.ir/news/94112918896/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در نهایت به شکل غیرمنتظره‌ای علی دایی به عنوان مربی تیم ملی انتخاب شده بود. وی پیشتر در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفته بود «''کسی سرمربی تیم ملی می‌شود که لابی بیشتری داشته باشد»'' و بعدتر در پاسخ به سؤالی در مورد لابی خودش گفت «''من با خدا لابی کردم.»''<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=وقتی انتخاب سرمربی از دست مجلس خارج می‌شود|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/3310|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140528/https://iranwire.com/fa/features/3310|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
=== ۹۷–۱۳۹۰: دوران کی‌روش ===
[[پرونده:Bosnia and Herzegovina vs Iran, 2014 FIFA World Cup march 2014-06-25 05.jpg|راست|بندانگشتی|223x223px|تیم ملی فوتبال ایران در [[جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴|جام جهانی ۲۰۱۴]] برزیل]]
[[کارلوس کی‌روش]] در فروردین ۱۳۹۰ به عنوان سرمربی جدید تیم ملی انتخاب شد تا ایران را برای مرحله نخست کارزار [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ (آسیا)|مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۴]] آماده کند.<ref name=":14"/> تیم ملی در این بازی‌های نتایج پرنوسانی داشت. شکست در برابر لبنان و همچنین [[تیم ملی فوتبال ازبکستان|ازبکستان]] در تهران و تساوی با قطر از نتایج ضعیف تیم ملی بودند که ایران را تا آستانه حذف پیش بردند اما تیم ملی هر سه بازی آخرش را برد و توانست یک بار دیگر پای به رقابت‌های جام جهانی نهد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2014q.html#asi |title=World Cup 2014 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160626094221/http://www.rsssf.com/tables/2014q.html#asi |archivedate=26 ژوئن 2016 |deadurl=no}}</ref> ایران در این بازی‌ها تیم کره‌جنوبی را در سئول مغلوب کرد تا بتواند بعد از ۳۱ سال کره‌جنوبی را در یک بازی رسمی در خاک خودش مغلوب کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |title=Iran – International Matches |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100504143514/http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |archivedate=4 مه 2010 |deadurl=no}}</ref> در آذر ۱۳۹۱ ایران برای آخرین بار در [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۱۲|مسابقات فوتبال غرب آسیا]] شرکت کرد ولی با کسب نتایج ضعیف در همان مرحله گروهی حذف شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff2012.html |title=West Asian Championship (Kuwait) 2012 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170809193505/http://www.rsssf.com/tablesw/waff2012.html |archivedate=9 اوت 2017 |deadurl=no}}</ref> ایران به همراهی افغانستان، [[فدراسیون فوتبال آسیای مرکزی]] را تشکیل داد و تیم ملی دیگر در رقابت‌های [[فدراسیون فوتبال غرب آسیا]] شرکت نکرد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/06/140610_k05_afghan_footbal_new_zone.shtml|عنوان=افغانستان و ایران حوزه جدیدی در فوتبال آسیا ایجاد کردند|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180616195455/http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/06/140610_k05_afghan_footbal_new_zone.shtml|archivedate=۱۶ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سپس در بهمن ماه همان سال تیم ملی در [[مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵]] شرکت کرد و توانست به راحتی، با پنج پیروزی و یک تساوی به مرحله نهایی بازی‌ها صعود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2015asch.html |title=Asian Nations Cup 2015 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319184726/http://rsssf.com/tables/2015asch.html |archive-date=19 مارس 2018 |dead-url=no}}</ref> از اسفند ماه تیم ملی با برگزاری بازی‌های دوستانه آماده حضور در جام جهانی شد. ایران در جام جهانی ۲۰۱۴ در گروه F با تیم‌های [[تیم ملی فوتبال نیجریه|نیجریه]]، [[تیم ملی فوتبال آرژانتین|آرژانتین]] و [[تیم ملی فوتبال بوسنی و هرزگوین|بوسنی و هرزگوین]] همگروه شده بود. تیم ملی در نخستین بازی به مصاف نیجریه رفت و به نتیجه مساوی ۰–۰ رضایت داد. این نخستین باری بود که ایران جام جهانی را با نتیجه‌ای غیر از شکست آغاز می‌کرد. در بازی دوم تیم ملی نمایش درخشانی از خود نشان داد و برابر آرژانتین تا دقایق پایانی بازی ۰–۰ مساوی بود و تنها در وقت‌های اضافه و بر روی ضربه [[لیونل مسی]] دروازه تیم ملی باز شد تا ایران ۰–۱ مغلوب شود. در بازی آخر ایران در مقابل تیم بوسنی قرار گرفت و در حالی که تا پیش از این بازی رکورد بسیار خوبی در مقابل بوسنی داشت و با یک پیروزی می‌توانست به مرحله بعد صعود کند، تیم ملی ۱–۳ شکست خورد تا در گروهش با یک امتیاز آخر شود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://video.varzesh3.com/video/54783/نگاهی-به-عملکرد-ایران-در-جام-جهانی-۲۰۱۴|عنوان=نگاهی به عملکرد ایران در جام جهانی ۲۰۱۴|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203043/https://video.varzesh3.com/video/54783/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-2014}}</ref> تنها گل ایران در این بازی‌ها را [[رضا قوچان‌نژاد]] به ثمر رساند. تیم ملی شش ماه بعد از جام جهانی در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ شرکت کرد و توانست باز هم با یک صعود راحت، با سه برد و بدون گل خورده پای به مرحله یک چهارم پایانی گذارد و در این مرحله برابر تیم عراق صف‌آرایی کند. ایران در آن بازی با تصمیم سخت‌گیرانه داور از اواخر نیمه اول ده نفره شد اما در پایان ۱۲۰ دقیقه تلاش بازیکنانش به نتیجه‌ای بهتر از ۳–۳ دست نیافت تا کار تیم ملی باز در جام ملت‌ها باز هم به ضربات پنالتی بکشد و این بار هم ایران در ضربات ناموفق بود تا برای سومین دوره پیاپی در مرحله یک چهارم نهایی جام ملت‌ها حذف شود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://video.varzesh3.com/video/70503/ایران-۳-۳-عراق-(پنالتی-۶-۷)|عنوان=ایران ۳–۳ عراق (پنالتی ۶–۷)|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203050/https://video.varzesh3.com/video/70503/%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-3-3-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AA%DB%8C-6-7}}</ref><ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2015asch.html |title=Asian Nations Cup 2015 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319184726/http://rsssf.com/tables/2015asch.html |archive-date=19 مارس 2018 |dead-url=no}}</ref> بعد از بازی‌های جام ملت‌ها تیم ملی از بهار ۱۳۹۴ در [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ (آسیا)|مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸]] روسیه که مرحله مقدماتی جام ملت‌ها نیز بود، شرکت کرد و توانست یک صعود آسان و بدون شکست را تجربه کند تا تیم ملی برای نخستین بار در تاریخش در دو دوره متوالی جام جهانی حاضر شود. ایران در [[مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ (آسیا) – مرحله سوم|مرحله سوم مقدماتی]] در ده بازی خود تنها دو گل، آن هم در آخرین بازی‌اش در برابر سوریه دریافت کرد و با شش پیروزی و چهار تساوی و بدون شکست، با عملکردی درخشان بازی‌هایش را به پایان رساند تا عنوان دومین تیم بعد از برزیل جواز حضور در رقابت‌های جام جهانی را کسب کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2018q.html#asi |title=World Cup 2018 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116132532/http://www.rsssf.com/tables/2018q.html#asi |archivedate=16 نوامبر 2017 |deadurl=no}}</ref>
[[پرونده:People watching IRNPOR match at 2018 WC in Tehran's Azadi Stadium 06.jpg|بندانگشتی|190x190پیکسل|زنان در کنار مردان در حال تماشای بازی تیم ملی ایران در برابر اسپانیا در ورزشگاه آزادی تهران]]
ایران در جام جهانی در گروه B که به «گروه مرگ» موسوم شده بود با تیم‌های پرتغال، اسپانیا و مراکش همگروه شد.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۹ مه ۲۰۱۸|عنوان=گروه B جام جهانی روسیه؛ ایران در گروه مرگ|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/sport-44279200|ناشر=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203032/https://www.bbc.com/persian/sport-44279200}}</ref> تیم ملی در راه جام جهانی آماده‌سازی چندان خوبی نداشت، اردوهای تیم ملی به دلیل حضور باشگاه‌های ایرانی در مراحل حذفی لیگ قهرمانان آسیا با تأخیر و تعداد کمی از بازیکنان برگزار شدند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷|عنوان=حضور چهار بازیکن و رئیس فدراسیون در تمرین/ تمرین اختصاصی دژاگه|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4296866/|ناشر=[[خبرگزاری مهر]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=}}</ref> تعدادی از بازی‌های تدارکاتی تیم ملی نیز به دلایل مختلف لغو شدند و کیروش سرمربی تیم ملی در این باره گفت «هیچ‌کس حاضر نیست با ما بازی کند».<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۲ خرداد ۱۳۹۷|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1528136/هیچ-تیمی-با-ما-بازی-نمی-کند-جهانی-شد-عکس|عنوان= «هیچ تیمی با ما بازی نمی‌کند» جهانی شد (عکس)|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|بازبینی=|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203034/https://www.varzesh3.com/news/1528136/%D9%87%DB%8C%DA%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3}}</ref> مجموع این اتفاقات باعث شدند تا کارشناسان برای تیم ملی شانس چندانی متصور نشوند<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=ایسنا|تاریخ=۱۸ بهمن ۱۳۹۶|عنوان=بررسی و پیش‌بینی نتایج گروه ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه|نشانی=https://www.isna.ir/news/96111810435/بررسی-و-پیش-بینی-نتایج-گروه-ایران-در-جام-جهانی-۲۰۱۸-روسیه|زبان=|تاریخ بازبینی=۲۱ ژوئیه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180722070135/https://www.isna.ir/news/96111810435/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B2%DB%B0%DB%B1%DB%B8-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> اما ایران بر خلاف انتظارها در جام جهانی بسیار موفق عمل کرد و در نخستین بازی‌اش موفق شد با گل به خودی بازیکن حریف تیم مراکش را شکست دهد تا برای نخستین بار بتواند جام جهانی را برد شروع کند. تیم ملی سپس در بازی دومش تنها با یک گل مغلوب تیم اسپانیا شد و در بازی آخرش در حالی به مصاف پرتغال رفت که با کسب یک پیروزی می‌توانست به عنوان صدرنشین به مرحله بعد صعود کند اما تیم ملی در پایان به نتیجه مساوی ۱–۱ دست یافت تا از صعود به مرحله بعد بازماند. [[علیرضا بیرانوند]] در این بازی ضربه پنالتی [[کریستیانو رونالدو]]، کاپیتان پرتغال را مهار کرد تا کمک شایانی به ثبت این تساوی کرده باشد.<ref dir=ltr>{{cite web |title=World Cup 2018 – Match Details |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |date=July 17, 2018 |url=http://rsssf.com/tables/2018full.html |access-date=July 22, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180721221741/http://rsssf.com/tables/2018full.html |archivedate=21 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> بدین ترتیب تیم ملی با دو گل زده و خورده از جام جهانی کنار رفت تا برای نخستین بار در تاریخش با تفاضل گل غیر منفی جام جهانی را خاتمه دهد. در هنگامه برگزاری بازی‌های جام جهانی قرار شد بازی‌های تیم ملی از ورزشگاه آزادی برای تماشاگران پخش شود و به زنان نیز اجازه داده شد تا وارد ورزشگاه شوند. سپس در حالی که برای بازی دوم ایران، ایران و اسپانیا بلیت فروشی نیز انجام شده بود و تماشاچیان بیرون ورزشگاه در انتظار ورود به ورزشگاه بودند خبر رسید که پخش بازی در ورزشگاه لغو شد<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=ایسنا|تاریخ=۳۰ خرداد ۱۳۹۷|عنوان=پخش بازی ایران - اسپانیا در ورزشگاه آزادی لغو شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/97033014844/پخش-بازی-ایران-اسپانیا-در-ورزشگاه-آزادی-لغو-شد|زبان=|تاریخ بازبینی=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720195157/https://www.isna.ir/news/97033014844/%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%84%D8%BA%D9%88-%D8%B4%D8%AF|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> اما در نهایت به دلیل آنچه خبرگزاری‌ها پافشاری استاندار تهران نامیدند این بازی از ورزشگاه پخش شد<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۳۰ خرداد ۱۳۹۷|عنوان=مسابقه ایران- اسپانیا در ورزشگاه آزادی پخش می‌شود|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4326446/مسابقه-ایران-اسپانیا-در-ورزشگاه-آزادی-پخش-می-شود|ناشر=[[خبرگزاری مهر]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720195129/https://www.mehrnews.com/news/4326446/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> تا برای نخستین بار و بعد از حدود چهار دهه، زنان ایرانی بتوانند وارد ورزشگاه آزادی شوند و بازی تیم ملی را، هر چند از روی صفحه نمایشگر ببینند.
 
تیم ملی از دی ۱۳۹۷ در رقابت‌های [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۹]] شرکت کرد. ایران در شرایطی در این بازی‌های حاضر شد که فدراسیون فوتبال و وزارت ورزش حمایت چندانی از تیم ملی نکردند و کاروان ایران بدون بدرقه رسمی عازم قطر شد. این امر انتقادات ملی‌پوشان و سرمربی تیم ملی را نیز در پی داشت. در پی این انتقادات مسئولین وزارت ورزش اعلام کردند کسی از آنان برای مراسم رسمی بدرقه تیم ملی دعوت نکرده بود.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6745422/ماجراهای-عجیب-بدرقه-تیم-ملی-به-جام-ملت-های-آسیا-فیلم|وبگاه=www.yjc.ir|بازبینی=2019-06-07|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|عنوان=ماجراهای عجیب بدرقه تیم ملی به جام ملت‌های آسیا + فیلم|archive-date=7 ژوئن 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190607073240/https://www.yjc.ir/fa/news/6745422/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85}}</ref> تیم ملی با وجود این حواشی ایجاد شده نتایج نسبتاً خوبی در جام ملت‌های آسیا گرفت و بدون گل خورده تا بازی نیمه‌نهایی صعود کرد تا ایران بعد ازسه دوره غیبت یک بار دیگر در جمع چهار تیم نهایی آسیا حاضر شد. اما در بازی نیمه‌نهایی ایران با نمایشی ضعیف و قابل انتقاد با سه گل مغلوب تیم ژاپن شد باز هم از راهیابی به دیدار نهایی بازماند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=ایران با شکست مقابل ژاپن از فینال جام ملت‌های آسیا بازماند|نشانی=http://www.bbc.com/persian/sport-47022866|تاریخ=2019-01-28|تاریخ بازبینی=2019-06-07|زبان=en-GB|archive-date=7 ژوئن 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190607073329/http://www.bbc.com/persian/sport-47022866}}</ref> خط دفاع ایران در بازی بسیار ضعیف ظاهر شد و به ویژه در صحنه گل اول ژاپن با رها کردن جریان بازی و اعتراض دسته جمعی به داور انتقادات فراوانی را برانگیخت. به دنبال این شکست و همچنین حواشی ایجاد شده فراوان برای تیم ملی کی‌روش از سمت خود کنار رفت تا دوران طولانی مربی‌گری وی در ایران سرانجام به پایان رسد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=درخواست نایب رئیس مجلس برای تنبیه بازیکنان خاطی تیم ملی مقابل ژاپن|نشانی=https://fa.euronews.com/2019/01/30/ali-motahari-iranian-mp-in-majlis-criticizes-team-melli-behavior-during-asian-cup-japan|وبگاه=euronews|تاریخ=2019-01-30|بازبینی=2019-06-07|کد زبان=fa|archive-date=7 ژوئن 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190607073212/https://fa.euronews.com/2019/01/30/ali-motahari-iranian-mp-in-majlis-criticizes-team-melli-behavior-during-asian-cup-japan}}</ref>
 
=== هم‌اکنون–۱۳۹۷: نیمکت متزلزل تیم ملی ===
بعد از دوران طولان پایان رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در دی ماه و تا اواخر بهار سال بعد ایران بدون سرمربی بود و نام‌های فراوانی برای مربی‌گری تیم ملی مطرح شد تا آن‌که سرانجام [[مارک ویلموتس]] [[بلژیکی‌ها|بلژیکی]] سمت سرمربی‌گری تیم ملی را بر عهده بگیرد. ویلموتس دوران کوتاهی با تیم ملی داشت و بعد از شروعی خوب و از جمله یک پیروزی پر گل ۱۴–۰ بر [[تیم ملی فوتبال کامبوج|تیم ملی کامبوج]] در دو بازی پشت سر هم برابر بحرین و عراق در [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ (آسیا)|مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲]] شکست خورد تا صعود ایران به جام جهانی به مخاطره بیفتد. ویلموتس که در زمان مربی‌گری چندان در ایران حاضر نبود و از نحوه پرداخت دستمزدش نیز رضایت نداشت تا هنگامی که حقوق عقب افتاده‌اش را نگرفت حاضر نشد ایران را در بازی با عراق همراهی کند. پس از این بازی ویلموتس قراردادش را فسخ و ایران را ترک کرد. قرارداد ویلموتس و نحوه فسخ قرارداد باعث حواشی و بحث‌های فراوانی در فوتبال ایران شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بازخوانی انتخاب جنجالی در فوتبال/ طلوع با زیدان؛ غروب با ویلموتس!|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4881607/بازخوانی-انتخاب-جنجالی-در-فوتبال-طلوع-با-زیدان-غروب-با-ویلموتس|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2020-03-26|بازبینی=2020-04-22|کد زبان=fa|archive-date=19 ژوئن 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200619210515/https://www.mehrnews.com/news/4881607/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%B3}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فدراسیون فوتبال در ماجرای قرارداد ویلموتس تمامِ واقعیت را نگفت؟ / دوراهی توافق یا شکایت به فیفا- اخبار ورزشی - اخبار تسنیم - Tasnim|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/09/26/2162014/چرا-فدراسیون-فوتبال-در-ماجرای-قرارداد-ویلموتس-تمامِ-واقعیت-را-نگفت-دوراهی-توافق-یا-شکایت-به-فیفا|وبگاه=خبرگزاری تسنیم - Tasnim|بازبینی=2020-04-22|کد زبان=fa|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203033/https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/09/26/2162014/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%B3-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%90-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%81%D8%A7}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=افشای کامل رقم قرارداد ویلموتس؛ ۳ ساله به مبلغ ۸ میلیون یورو!|نشانی=https://www.isna.ir/news/98122014974/افشای-کامل-رقم-قرارداد-ویلموتس-۳-ساله-به-مبلغ-۸-میلیون-یورو|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2020-03-09|بازبینی=2020-04-22|کد زبان=fa|archive-date=21 ژوئن 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621035428/https://www.isna.ir/news/98122014974/%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B1%D9%82%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%88%D8%AA%D8%B3-%DB%B3-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA-%DB%B8-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%88}}</ref> بعد از این ماجرا رئیس فدراسیون فوتبال نیز از سمت خود استعفا داد تا شرایط تیم ملی بیش از پیش پیچیده شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مهدی تاج استعفا کرد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4810503/مهدی-تاج-استعفا-کرد|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2019-12-29|بازبینی=2020-04-22|کد زبان=fa|archive-date=31 دسامبر 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231005453/https://www.mehrnews.com/news/4810503/%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%81%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF}}</ref> بعد از مدتی سرگردانی [[دراگان اسکوچیچ|دراگان اسگوچیچ]] به عنوان سرمربی جدید تیم ملی انتخاب شد تا ایران را در ادامه بازی‌های کارزار راه‌یابی به جام جهانی همراهی کند. با [[دنیاگیری کروناویروس|دنیاگیری ویروس کرونا]] مسابقات مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲ به تعویق افتاد و اسکوچیچ نیز ایران را ترک کرد.
 
== ورزشگاه و مرکز ملی فوتبال ==
[[ورزشگاه شهید شیرودی|ورزشگاه امجدیه]] که امروزه ورزشگاه شهید شیرودی نامیده می‌شود نخستین ورزشگاهی بود که بازی‌های خانگی تیم ملی در آن انجام شد. تعدادی از مهم‌ترین بازی‌های تیم ملی از جمله بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۴|المپیک ۱۹۶۴ توکیو]] و بازی‌های [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸]] در این ورزشگاه برگزار شدند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[خبرآنلاین]]|نشانی=https://www.khabaronline.ir/detail/25045/sport/iran-soccer|عنوان=امجدیه دیگر هیجان فوتبال را نمی‌بیند|بازبینی=۱۵ مارس ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316032121/https://www.khabaronline.ir/detail/25045/sport/iran-soccer|archivedate=۱۶ مارس ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> دیدار فینال‌گونه{{efn|مرحله نهایی جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ در یک گروه پنج تیمی برگزار شد و شرایط جدول به گونه‌ای پیشرفت که ایران در صورت تساوی و اسرائیل در صورت برد قهرمان می‌شدند.}} جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ که در بهار ۱۳۴۷ در امجدیه و بین دو تیم ایران و [[تیم ملی فوتبال اسرائیل|اسرائیل]] برگزار شد و نخستین قهرمانی تیم ملی ایران را به همراه داشت در همین ورزشگاه برگزار شد. این بازی از بازی‌های به‌یادماندنی تیم ملی ایران شناخته و از عوامل محبوبیت بیش از پیش فوتبال در جامعه ایران نیز نامیده می‌شود.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=نوستالژی/بازخوانی فینال به یادماندنی ایران و رژیم صهیونیستی/امجدیه علیه موشه|نشانی=http://90tv.ir/news/43393/نوستالژیبازخوانی-فینال-به-یادماندنی-ایران-و-رژیم-صهیونیستیامجدیه-علیه-موشه|ناشر=[[برنامه ۹۰|وبسایت رسمی برنامه ۹۰]]|تاریخ بازدید=۱۵ مارس ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180927020550/http://90tv.ir/news/43393/%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DA%98%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%D9%87|archivedate=۲۷ سپتامبر ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
با گسترش علاقه‌مندی نسبت به فوتبال در جامعه ایران، ورزشگاه امجدیه که گنجایش کمی داشت دیگر توانای میزبانی از خیل عظیم هواداران فوتبال را نداشت. به این دلیل و همچنین برای میزبانی از [[بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴]]، [[ورزشگاه آزادی تهران|ورزشگاه یکصد هزار نفری آزادی]] در غرب تهران و به عنوان بخشی از [[مجموعه ورزشی آزادی تهران|مجموعه ورزشی آزادی]] که در ابتدا آریامهر نامیده شد ساخته و پس از افتتاح رسمی‌اش در تابستان ۱۳۵۳ میزبانی بازی‌های تیم ملی ایران به این ورزشگاه منتقل شد. قسمت عمده سکوهای این ورزشگاه در ابتدا صندلی گذاری نشده بود و گنجایش ورزشگاه آزادی هیچگاه دقیقاً معلوم نشد اما ورزشگاه صد هزار نفری آزادی نامیده می‌شد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۳ مرداد ۱۳۹۵|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-ورزش-27/1061335-خداحافظ-افسانه-هزار-نفری|پیوند=|عنوان=خداحافظ افسانه ۱۰۰ هزار نفری!|ناشر=[[دنیای اقتصاد]]|تاریخ بازدید=۲۷ تیر ۱۳۹۷|وبگاه=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706191041/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-27/1061335-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C|archivedate=۶ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> هم‌اکنون و پس از صندلی گذاری هر دو طبقه ورزشگاه آزادی گنجایش دقیق آن ۷۸٬۱۱۶ نفر است.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲ مرداد ۱۳۹۵|عنوان=گودرزی: ورزشگاه آزادی به بازی با قطر می‌رسد/ با حذف کاروان روسیه از المپیک مخالفم|نشانی=https://www.isna.ir/news/95050100532/گودرزی-ورزشگاه-آزادی-به-بازی-با-قطر-می-رسد-با-حذف-کاروان-روسیه|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۷ تیر ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180718030915/https://www.isna.ir/news/95050100532/%DA%AF%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87|archivedate=۱۸ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> تعدادی از مهم‌ترین بازی‌های تیم ملی ایران از جمله دیدار فینال بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴،<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|نام=|کد زبان=|تاریخ=۲۲ مرداد ۱۳۹۴|وبگاه=جام تخت جمشید|نشانی=http://www.takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=423:1974-asian-games&catid=78:joomla-25&Itemid=954|عنوان=بازیهای آسیایی تهران ۱۳۵۳ - 1974 Asian Games|بازبینی=۱۵ مارس ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180628131906/http://takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=423:1974-asian-games&catid=78:joomla-25&Itemid=954|archivedate=۲۸ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۶]]<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=1994 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316151725/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=1994 |archivedate=16 مارس 2018 |deadurl=no}}</ref> و [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ (پلی‌آف آسیا – اقیانوسیه)|دیدار رفت پلی‌اف آسیا اقیانوسیه]] مرحله مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸|جام جهانی ۱۹۹۸]]<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2179 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316151727/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2179 |archivedate=16 مارس 2018 |deadurl=no}}</ref> در این ورزشگاه برگزار شده‌اند. [[پرونده:Iran Football Team fans.jpg|بندانگشتی|هواداران تیم ملی در حال تشویق این تیم در بازی دوستانه ایران و [[تیم ملی فوتبال آلمان|آلمان]] در ورزشگاه آزادی، سال ۱۳۸۳ خورشیدی|190x190پیکسل]]ورزشگاه آزادی در هنگام برگزاری بازی‌های حساس تیم ملی ایران از ساعت‌ها قبل از آغاز بازی مملو از تماشاگر می‌شود و حتی در بسیاری از اوقات بسیار بیشتر از ظرفیت ورزشگاه تماشاگران وارد ورزشگاه می‌شوند و بر روی پله‌ها می‌نشینند یا ایستاده در راهروهای ورزشگاه به تماشای بازی می‌پردازند.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۸ فروردین ۱۳۹۶|وبگاه=[[خبر ورزشی]]|نشانی=https://www.khabarvarzeshi.com/fa/news/112195/وضعیت-خطرناک-تماشاگران-در-ورزشگاه-آزادی|عنوان=وضعیت خطرناک تماشاگران در ورزشگاه آزادی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|بازبینی=|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203114/https://www.khabarvarzeshi.com/news/112195/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%B7%D8%B1%D9%86%D8%A7%DA%A9-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C}}</ref> این حضور پرتعداد تماشاگران در مواقعی نیز به ضرر تیم ملی ایران بوده‌است، به عنوان مثال در بازی برگشت ایران و چین در مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸ در فروردین ۱۳۹۶ تماشاگران اقدام به پرتاب مواد محترقه به زمین بازی کردند و فیفا به دلیل همین کار و همچنین ازدحام بیش از حد تماشاگران، فوتبال ایران را جریمه نقدی کرد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۷ اردیبهشت ۱۳۹۶|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1411736/جریمه-نقدی-فیفا-برای-فدراسیون-فوتبال-ایران|عنوان=جریمه نقدی فیفا برای فدراسیون فوتبال ایران|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|بازبینی=}}</ref> ورزشگاه آزادی در هنگام برگزاری بازی‌های حساس تیم ملی جو متفاوتی به خود می‌گیرد. [[شی گیون]] دروازه‌بان تیم ملی ایرلند که برای دیدار پلی-آف آسیا اروپا مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۲ به تهران آمده بود بعدها در این مورد گفت: «''جو آن بازی شاید مخوف‌ترین جوی بود که در تمام عمرم تجربه کردم.''»<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۴ آبان ۱۳۹۶|عنوان=شی گیون: جو ورزشگاه آزادی مخوف‌ترین تجربه عمرم بود|نشانی=https://www.isna.ir/news/96081408456/شی-گیون-جو-ورزشگاه-آزادی-مخوف-ترین-تجربه-عمرم-بود|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۱ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180721162433/https://www.isna.ir/news/96081408456/%D8%B4%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AC%D9%88-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%88%D9%81-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D9%88%D8%AF|archivedate=۲۱ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
تیم ملی ایران چند بازی را نیز در شهر [[تبریز]] و در ورزشگاه‌های [[ورزشگاه تختی تبریز|تختی]] و [[ورزشگاه یادگار امام تبریز|یادگار امام]] برگزار کرده‌است، که از جمله می‌توان به رقابت‌های دور نخست [[ایران در مسابقات انتخابی جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲|مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۲]]<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2002q.html |title=World Cup 2002 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090116173331/http://www.rsssf.com/tables/2002q.html |archivedate=16 ژانویه 2009 |deadurl=no}}</ref> و تورنمنت چهار جانبه ال‌جی در سال ۲۰۰۲ اشاره کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.fifa.com/live-scores/teams/country=irn/men/matches/index.html#year2002 |title=Live Scores – Iran – Matches |publisher=FIFA |last=FIFA.com |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180331040357/http://www.fifa.com/live-scores/teams/country=irn/men/matches/index.html#year2002 |archivedate=31 مارس 2018 |deadurl=no}}</ref> پرگل‌ترین بازی تیم ملی ایران که در برابر [[تیم ملی فوتبال گوآم|گوام]] و با نتیجه ۰–۱۹ به پایان رسید، در ورزشگاه تختی تبریز انجام شده‌است.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/opponent.php?opp=45 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120930074016/http://www.teammelli.com/matchdata/details/opponent.php?opp=45 |archivedate=30 سپتامبر 2012 |deadurl=no}}</ref><ref dir=ltr>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20071116182906/https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3847/matches/match=20675/report.html |title=FIFA.com |date=2007-11-16 |access-date=July 17, 2018}}</ref>
== نشان‌ها ==
=== رنگ و لباس ===
تیم ملی ایران به‌طور سنتی [[پوشاک|لباس]]، [[شورت|شرت]] و [[جوراب]] [[سفید]] می‌پوشد و رنگ دوم این تیم [[سرخ|قرمز]] است اما در گذشته و در رقابت‌های مختلف با پیراهن [[سبز]] رنگ نیز به میدان رفته‌است. لباس اصلی ایران همواره سفید ساده بوده اما از بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۴|المپیک ۱۹۶۴]] در سال ۱۳۴۳ واژه لاتین ایران بر روی پیراهن این تیم نقش بست<ref name=":4">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1270847/پیراهن-های-تاریخی-فوتبال-ایران|عنوان=پیراهن‌های تاریخی فوتبال ایران|بازبینی=۳ آوریل ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203314/https://www.varzesh3.com/news/1270847/%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86}}</ref> و این سنت تا سال ۱۳۷۵ با تغییراتی در رنگ و اندازه نام ایران ادامه یافت. از سال ۱۳۷۵ و مسابقات مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۶ واژه ایران با سه رنگ اصلی پرچم ایران نوشته شد و تیم ملی تا [[بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸]] با همین طرح به میدان رفت اما پس از آن واژه ایران از پیراهن تیم ملی حذف شد. تیم ملی ایران در تعدادی از مسابقاتش همانند بازی‌های مقدماتی جام جهانی ۱۹۹۰ با پیراهن سبز رنگ به عنوان پیراهن اصلی به میدان رفت.<ref name=":4"/><ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۷ ژوئیه ۲۰۱۴|عنوان=خاطره تصویری/ این تیم پرامید همه را ناامید کرد|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/331064/خاطره-تصویری-این-تیم-پرامید-همه-را-ناامید-کرد|ناشر=[[مشرق نیوز]]|زبان=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=۳ آوریل ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190306111431/https://www.mashreghnews.ir/news/331064/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF|archivedate=۶ مارس ۲۰۱۹|dead-url=yes}}</ref>
 
رنگ دوم پیراهن تیم ایران به‌طور سنتی قرمز است اما در بعضی مسابقات از جمله جام ملت‌های ۲۰۰۴ ایران با پیراهن سبز رنگ به میدان رفته‌است.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی کاپ|نشانی=http://cup.ir/sport/archive/487/view/188672|عنوان=دراماتیک‌ترین نبرد ایران و چین/ تیم ملی 9 نفره ایران در برابر 12 چینی!|بازبینی=۳ آوریل ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180403234937/http://cup.ir/sport/archive/487/view/188672|archivedate=۳ آوریل ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> آبی تنها رنگ دیگری‌ست که به غیر از این سه رنگ بر تن تیم ملی نشسته‌است؛ در مسابقات جام کوروش در سال ۱۳۵۰ تیمی که به نمایندگی از ایران به میدان رفت{{efn|تیم ملی ایران در آن مسابقات شرکت نکرد و تیم منتخب تهران با مربی‌گری [[پرویز دهداری]] با نام تیم ایران در مسابقات شرکت کرد.}} پیراهن آبی رنگ بر تن داشت.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|نام=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=جام جم آنلاین|نشانی=http://jamejamonline.ir/sport/1418785562327841636/تیم-ملی-ایران-با-پیراهن-آبی-عکس|عنوان=تیم ملی ایران با پیراهن آبی/عکس|بازبینی=۳ آوریل ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180329182128/http://jamejamonline.ir/sport/1418785562327841636/%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3|archivedate=۲۹ مارس ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
در مسابقات [[جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴|جام جهانی ۲۰۱۴]] برزیل، تیم ایران برای حمایت از پروژه احیای [[یوزپلنگ آسیایی|یوز آسیایی]] با افزودن طرحی از یوزپلنگ بر لباسش به میدان رفت.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۳ مارس ۲۰۱۷|عنوان=اقدامات انجام شده در کشور برای حفاظت از یوزپلنگ آسیایی|ناشر=[[ایسنا]]|نشانی=https://www.isna.ir/news/96010300521/اقدامات-انجام-شده-در-کشور-برای-حفاظت-از-یوزپلنگ-آسیایی|زبان=|تاریخ بازبینی=۳ آوریل ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180615055534/https://www.isna.ir/news/96010300521/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%81%D8%A7%D8%B8%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%D9%88%D8%B2%D9%BE%D9%84%D9%86%DA%AF-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C|archivedate=۱۵ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> این طرح نوین در [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵]] نیز تکرار شد اما پس از آن استفاده از این طرح برای مدتی متوقف شد<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۹ فروردین ۱۳۹۷|عنوان=نظر مکتوب آدیداس برای ثبت تصویر یوز را اعلام کنید|نشانی=https://www.isna.ir/news/97012911424/نظر-مکتوب-آدیداس-برای-ثبت-تصویر-یوز-را-اعلام-کنید|ناشر=ایسنا|زبان=|تاریخ بازدید=۲۳ ژوئیه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723152511/https://www.isna.ir/news/97012911424/%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%DA%A9%D8%AA%D9%88%D8%A8-%D8%A2%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%DB%8C%D9%88%D8%B2-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF|archivedate=۲۳ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> تا آن‌که در جام جهانی ۲۰۱۸ با شکل و اندازه‌ای دیگر تکرار شد.<ref dir=ltr>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/teams/team/43817/photos/ |title=2018 FIFA World Cup Russia™ - Teams – IR Iran |date=June 25, 2018 |publisher=FIFA |access-date=July 23, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723122818/https://www.fifa.com/worldcup/teams/team/43817/photos/ |archivedate=23 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۴ تیر ۱۳۹۷|وبگاه=[[تسنیم]]|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/media/1397/04/04/1760520/دیدار-تیم-های-ملی-فوتبال-ایران-و-پرتغال|عنوان=دیدار تیم‌های ملی فوتبال ایران و پرتغال|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720165740/https://www.tasnimnews.com/fa/media/1397/04/04/1760520/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D8%BA%D8%A7%D9%84|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
تا به حال تمامی پیراهن‌های ایران در جام‌های جهانی را شرکت‌های آلمانی تولید کرده‌اند: [[آدیداس]] در جام جهانی ۱۹۷۸، [[پوما اس‌ای|پوما]] در جام‌های جهانی ۱۹۹۸ و ۲۰۰۶ و [[آل‌اشپورت|اول‌اشپورت]] در جام جهانی ۲۰۱۴.<ref name=":4"/> ایران برای جام جهانی ۲۰۱۸ نیز با لباس‌های تولیدی شرکت آدیداس به میدان رفت.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1473773/در-انتظار-رونمایی-رسمی-از-پیراهن-ایران-در-جام-جهانی|عنوان=در انتظار رونمایی رسمی از پیراهن ایران در جام جهانی|بازبینی=۶ آوریل ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203311/https://www.varzesh3.com/news/1473773/%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C}}</ref>
{{وسط‌چین}}
{| class="wikitable"
{{اصلی|فهرست مربیان تیم ملی فوتبال ایران}}
{| class="wikitable"
|+ مربیان حال حاضر تیم ملی ایران<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.khabaronline.ir/amp/1262999/|عنوان=کادر ویلموتس برای حضور در تیم ملی ایران مشخص شد|کد زبان=fa|تاریخ=۲ خرداد ۱۳۹۸|وبگاه=خبر آنلاین|تاریخ بازدید=۴ مارس ۲۰۲۱|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203306/https://www.khabaronline.ir/amp/1262999/}}</ref>
|-
| سرمربی
| align="right" |'''[[احسان حاج‌صفی]]'''
|۲۰۰۸–
|۱۱۲<ref>[{{یادکرد وب |نشانی=http://ffiri.ir/files/fa/news/1399/8/25/32853_726.pdf |عنوان=Ehsan Hajsafi International Appearances in Iran Football Federation Official Website] |بازبینی=15 نوامبر 2020 |archive-date=4 مارس 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203304/http://ffiri.ir/files/fa/news/1399/8/25/32853_726.pdf }}</ref>
|-