تفاوت میان نسخه‌های «عبدالملک بن مروان»

بهبود جزئی
(افزودن منبع)
(بهبود جزئی)
برچسب‌ها: متن دارای ویکی‌متن نامتناظر ویرایش‌گر دیداری
پژوهشگران بسیاری نقش او را در شکل‌گیری قرآن و اسلام رسمی مهم می‌دانند. بسیاری از تاریخ‌نگاران عبدالملک را بنیان‌گذار واقعی اسلام به عنوان یک نهاد دینیِ خلافت عربی می‌دانند.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=Mohammad Ali Amir-Moezzi : « Plusieurs versions du Coran ont précédé la religion islamique impériale »|نشانی=https://philitt.fr/2020/02/11/mohammad-ali-amir-moezzi-plusieurs-versions-du-coran-ont-precede-la-religion-islamique-imperiale/|وبگاه=PHILITT|تاریخ=2020-02-11|بازبینی=2021-02-04|کد زبان=fr-FR|نام=Paul|نام خانوادگی=Ducay}}</ref>
 
عبدالملک، شهر [[واسط]] را در کرانه باختری رود [[دجله]] بنیان نهاد و مردمی از شهر [[شام]] را در آن جای داد و خود چندی در آنجا سکونت گزید. در دوران وی چندین شورش سیاسی-دینی به‌وقوع پیوست. وی برای جلوگیری از شورش‌ها نیازمند به شامیان بود، پس شخصی به نام [[مهلب بن ابی‌صفره]] را به جنگ با [[خوارج]] واداشت؛ سرانجام خوارج سرکوب شده و نفوذ خود را از دست دادند. قیام و سرکوب [[مختار|مختار ثقفی]] در زمان او روی داد. او همچنین [[قبةالصخره]] را در [[بیت‌المقدس]] بنا نهاد. و به فرماندهی برادرزاده [[حجاج بن یوسف ثقفی]] ، [[محمد بن قاسم ثقفی]] ، [[هند]] را گشود. عبدالملک، از نظر حکومت داری شخصی لایق ولی بسیار بی‌رحم و خون‌ریز بود. پس از مرگش [[ولید بن عبدالملک]] جانشین وی شد. [[ابن خلدون]] نوشته‌است: «عبدالملک بن مروان از خلفای بنی امیه و عرب و جهان اسلام است. او در امور مملکت به سیره خلیفهٔ دوم عمر بن خطاب عمل می‌نمود.»
 
== اهمیت در شکل‌گیری اسلام ==
در پژوهش‌های تاریخی،تاریخی در بابِ [[تاریخ‌نگاری قرآن]]، نقش عبدالملک بن مروان در شکل‌گیری نسخه رسمی قرآن نیز مورد توجه برخی پژوهشگران قرار گرفته‌است. نخستین بار، با بررسی‌های [[آلفونس مینگانا]]، متخصص زبان عربی و سریانی در مقابلۀ‌ نهایی متن قرآن، به این نتیجه رسید که نسخه رسمی قرآن تا پایان قرن هفتم میلادی وجود نداشته است؛ یعنی «مصحف عثمان» باید در دورۀ عبدالملک به صورت نهایی گردآوری و تدوین شده باشد. از دهه هفتاد میلادی به بعد، این خط پژوهشی، توسط پژوهشگرانی همچون [[پاتریشا کرون]] و [[مایکل کوک]] و برخی دیگر گسترش پیدا کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=محمدعلی امیرمعزی; مجید منتظرمهدی. "یک متن و تاریخی رازآمیز". هفت آسمان, 11, 42, 1388, 35-56. صفحه 40.}}</ref> امروزه، این مسئله مورد تأیید بسیاری از پژوهشگران است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Le Coran des historiens ", tombe I, sous la direction de Guillaume Dye et Mohammad Ali Amir-Moezzi, Cerf, Paris, 2019, p. 28}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Islam: enfin une analyse historico-critique du Coran en langue française|نشانی=https://www.causeur.fr/coran-interpretations-islam-prophete-171844|وبگاه=Causeur|تاریخ=2020-02-02|بازبینی=2021-02-12|کد زبان=fr-FR|نام خانوادگی=Causeur.fr|نام۲=Franck de|نام خانوادگی۲=Leyne}}</ref>
 
بر اساسِ نظر [[محمدعلی امیرمعزی]]، عبدالملک به دلایل سیاسی برای مشروعیت بخشیدن به امپراطوری خود، با بازخوانی پیامِ محمد، قرآنی «رسمی» را، که به دست ما رسیده، تنظیم کرد، و تلاش کرده که نسخه هاینسخه‌های دیگر را از بین ببرد.<ref name=":0" /> از نظر معزی، خلیفه می‌دانست که «در جامعه‌ای که حرکت‌های اعتراضیِ دینی‌ـ‌سیاسی بسیار زیاد است، اين تسلط تنها از طریق تسلط بر کتاب مقدس و البته تدوین آن امکان‌پذیر است. کتابی مدون، منحصر به فرد و مستقل از کتب مقدس پیشین ‌ـ منظور مسیحی و یهودی ‌ـ که بر اساس احکام دولتی تدوین یافته باشد، بهترین تضمین برای امنیت اعتقادی و البته سیاسی است.»<ref name=":1">{{یادکرد کتاب|عنوان=محمدعلی امیرمعزی; مجید منتظرمهدی. "یک متن و تاریخی رازآمیز". هفت آسمان, 11, 42, 1388, 35-56. صفحه 53.}}</ref> نسخه‌ای که به گفته امیرمعزی مورد بحث و انتقاد شیعیان بود و با نسخه‌های دیگر از نظر ظاهر و محتوا متفاوت بود، اما نهایتا پس از چهار قرن و در دوران خلافت عباسی با شکل‌گیری «ارتودکسی سنی» که یکی از دگم‌های آن الهی و جاودانی دانستن قرآن حکومتی (étatique) شد، این نسخه بر همه مسلمانان از جمله شیعیان تحمیلتحمیل، و یا در [[آل بویه|دوران آل‌ بویه]] به روش [[تقیه]] پذیرفته‌شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Amir-Moezzi, Le Coran, nouvelles approches, sous la direction de Mehdi Azaiez, avec la collaboration de Sabrina Mervin
Paris, CNRS Éditions, 2013, p.78}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=M.A Amir Moezzi, le chi'isme et le Coran, in le coran des historiens, I, CERF, 2019 Paris, p.934}}</ref>
 
همچین، بر اساس برخی از پژوهش‌ها، نخستین بزرگ‌داشت‌های واقعی از محمد به‌عنوان پیامبر دینی مستقل از مسیحیت و یهودیت نیز مربوط به دورۀ عبدالملک می‌شود.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> به گفته کریستیان روبَن، کتیبه‌شناس و متخصص تاریخ اعراب قبل از اسلام، نام محمد در اولین اسناد اسلامی -کتیبه ها و بناهای یادبود، پاپیروس و سکه غایب است- و اولین شواهدِ نام او به سال 66 هجری قمری، تقریباً 55 سال پس از مرگ وی، در ضربِ سکه‌ای با عبارت «بسم الله محمّد رسول الله» برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Christian Julien Robin, L’Arabie préislamique .in le coran des historiens, I, CERF, 2019 Paris, p.59}}</ref> از نظر [[گیوم دی]] نیز، شخصیت محمد در دوران سفیانیان غایب است و از این دوران به بعد است که ظاهرا محمد چهره‌ای مرکزی می‌گیرد. آنچه که از نظر دی تلاش برای نشان دادن گسست از ادیان دیگر است. همچنین اینکه از نظر عبدالملک ادیان یهودی و مسیحی کتابی دارند، بنابراین اسلام نیز باید مانند یک دین رسمی، کتابی مشخص داشته و تکمیل کننده یهودیت و مسیحیت باشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Guillaume Dye, XIX. Le corpus coranique, in le coran des historiens, CERF, Paris, p. 905}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Dye, G. (2010). La théologie de la substitution du point de vue de l’islam. In T. Gergely & E. Ben-Rafael (Eds.), Judaïsme, christianisme, islam. Entre théologie de la falsification et théologie de la substitution (pp. 85-103). p. 93}}</ref>
 
عبدالملک بن مروان، نخستین خلیفه‌ای بود که عنوان «خلیفه الله» را به خود اختصاص داد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Guillaume Dye, XIX. Le corpus coranique, in le coran des historiens, CERF, Paris, p. 904}}</ref> واژه «مسلمان» نیز نخستین بار در دوران وی استفاده شد؛ تا قبل از عبدالمک پیروان محمد خود را «مومنون» یا «مهاجرون» می‌نامیدند.<ref name=":0" /> دومین منبع متنی مسلمانان، یعنی [[حدیث]] هم دربه دورانهمان عبدالملکشیوۀ قرآن و تحت کنترل عبدالملک، تدوین یافت.<ref name=":1" /><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=M.A Amir Moezzi, le chi'isme et le Coran, in le coran des historiens, I, CERF, 2019 Paris, p.955}}</ref> یکی دیگر از تصمیمات مهم در دوران خلافت عبدالملک بن مروان، این بود که با ارجاع به یک حدیث، اعلام شد که سه مسجد، یعنی کعبه در مکه، مسجد مدینه و بیت‌المقدس در اورشلیم، مکان‌های مقدسی هستند و مسلمانان برای زیارت می‌توانند به این شهرها بروند. [[قبةالصخره]] در بیت‌المقدس نیز، به فرمان وی بنا نهاده‌شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Le dictionnaire du Coran , sous la direction de Mohammed Ali Amir-Moezzi, Bouquins/Robert Laffont, 2007. p.617}}</ref>
 
[[پرونده:Palestine-2013-Jerusalem-Temple Mount-Dome of the Rock-Detail 01.jpg|270px|بندانگشتی|چپ|نمایی از [[قبة الصخره]]]]