تفاوت میان نسخه‌های «تیم ملی فوتبال ایران»

بدون خلاصه ویرایش
(نجات ۱۵ منبع و علامت‌زدن ۰ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0.8)
=== ۴۲–۱۳۰۰: تلاش‌های نخستین ===
{{مرتبط|نخستین بازی تیم ملی فوتبال ایران}}
[[پرونده:Hossein Sadaghiani.jpg|راست|بندانگشتی|230x230پیکسل|[[حسین صدقیانی]] از چهره‌های کلیدی فوتبال ملی ایران در سال‌های نخستین]]
با ورود فوتبال به ایران در سال‌های آخر قرن سیزدهم خورشیدی و نخستین سال‌های قرن حاضر تلاش‌های پراکنده‌ای برای شکل‌دهی به تیم‌های فوتبال و مسابقات مختلف فوتبال انجام شد. به دنبال شکل‌گیری نخستین تیم‌های فوتبال در سال‌های دهه نخست قرن حاضر تیم‌هایی با عنوان تیم منتخب تهران نیز تشکیل شدند و حتی [[سفر تیم فوتبال تهران به شوروی|در مسابقات بین‌المللی نیز شرکت کردند]]، اما هیچ‌یک از این تیم‌ها تیم ملی به معنای امروزی نبودند چرا که در ایران هنوز [[فدراسیون فوتبال ایران|فدراسیون فوتبال]] تشکیل نشده بود و ایران به عضویت [[فیفا|فدراسیون بین‌المللی فوتبال]]، فیفا، درنیامده بود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|نشانی=http://www.ffiri.ir/publicrelations/تاریخچه-فوتبال-ایران/default.aspx?SelectedViewIndex=4|عنوان=تاریخچه فوتبال ایران|بازبینی=۱۰ ژوئن ۲۰۱۸|وبگاه=فدراسیون فوتبال ایران|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142327/http://www.ffiri.ir/publicrelations/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/default.aspx?SelectedViewIndex=4|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
=== ۴۹–۱۳۴۲: ورود به عرصهٔ بین‌المللی ===
[[پرونده:Team Melli Supporters in 1964.jpg|بندانگشتی|190x190پیکسل|هواداران تیم ملی در بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۴|المپیک ۱۹۶۴ توکیو]] در [[ورزشگاه شهید شیرودی|ورزشگاه امجدیه]] [[تهران]]|جایگزین=]]
در سال ۱۳۴۲ ایران برای نخستین بار در بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی|المپیک تابستانی]] شرکت کرد و موفق شد جواز حضور در [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۴|المپیک ۱۹۶۴ توکیو]] را به دست آورد. بازی‌های مرحله مقدماتی المپیک به صورت حذفی و در سه مرحله برگزار شدند و ایران توانست در مجموع بازی‌های رفت و برگشت به ترتیب بر [[تیم ملی فوتبال پاکستان|پاکستان]]، [[تیم ملی فوتبال عراق|عراق]] و [[تیم ملی فوتبال هند|هند]] غلبه کند. پیروزی ایران در برابر عراق به نوعی جنبه انتقامی نیز داشت چرا که علاوه بر حذف تیم عراق انتقام شکست سال ۱۳۴۱ نیز گرفته شد. بازی‌های مرحله مقدماتی المپیک به صورت رفت و برگشت در خاک دو تیم برگزار شدند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1964q.html#Asia |title=Games of the XVIII. Olympiad – Football Qualifying Tournament |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303205402/http://www.rsssf.com/tableso/ol1964q.html#Asia |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> ایران میزبان سه بازی مرحله مقدماتی بود و این نخستین بار بود که بازی‌های بین‌المللی رسمی در خاک ایران برگزار می‌شدند، [[ورزشگاه شهید شیرودی|ورزشگاه امجدیه]] در هنگام میزبانی هر سه بازی از تماشاگر پر شده بود و ایران سه پیروزی پر گل کسب کرد و پاکستان، عراق و هند را به ترتیب ۱–۴، ۰–۴ و ۰–۳ از پیش‌روی برداشت<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=27 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180516014956/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=27 |archivedate=16 مه 2018 |deadurl=no}}</ref><ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=29 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180516103114/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=29 |archivedate=16 مه 2018 |deadurl=no}}</ref><ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=31 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180516015035/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=31 |archivedate=16 مه 2018 |deadurl=no}}</ref> و بازی آخر ایران در این مرحله در مقابل تیم هند که در [[کلکته]] برگزار شد پخش زنده رادیویی نیز داشت.<ref name=":7"/> اما با وجود این نتایج درخشان ایران در بازی‌های المپیک دو شکست برابر [[تیم ملی فوتبال آلمان شرقی|آلمان شرقی]] و [[تیم ملی فوتبال رومانی|رومانی]] و یک تساوی برابر [[تیم ملی فوتبال مکزیک|مکزیک]] در همان مرحله گروهی حذف شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1964f.html |title=Games of the XVIII. Olympiad – Football Tournament |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080922125028/http://www.rsssf.com/tableso/ol1964f.html |archivedate=22 سپتامبر 2008 |deadurl=no}}</ref> زننده تنها گل ایران در آن بازی‌ها [[کرم نیرلو]] بود، گل وی از روی نقطه پنالتی و در تساوی ۱–۱ برابر مکزیک زده شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=34 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180630105243/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=34 |archivedate=30 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> بازی برابر آلمان شرقی نخستین بازی رسمی ایران با یک تیم [[یوفا|اروپایی]] و بازی با مکزیک نخستین رویارویی رسمی با یک تیم از ناحیه [[کونکاکاف]] بود. بدین ترتیب ایران برای نخستین بار در تاریخش با تیم‌های غیر آسیایی رو در رو شد. چند ماه قبل از آغاز بازی‌های المپیک ایران برای چند بازی تدارکاتی به [[اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی|شوروی]] و [[مجارستان]] سفر کرد. فدراسیون فوتبال علی‌اکبر محب بنیان‌گذار و مالک [[باشگاه فوتبال دارایی تهران|باشگاه دارایی]] را به عنوان سرپرست تیم ملی برای این سفر انتخاب کرد. این امر با مخالفت شش بازیکن ملی‌پوش تیم [[باشگاه فوتبال شاهین تهران|شاهین]] مواجه شد و آنان از همراهی تیم ملی سرباز زدند. فدراسیون فوتبال نیز آنان را به مدت یک سال محروم کرد و ایران بدون این شش بازیکن که بازیکنان اصلی تیم ملی نیز بودند پای به رقابت‌های المپیک گذاشت. بسیاری از کارشناسان این امر را دلیل اصلی نتایج نسبتاً ضعیف تیم ملی در المپیک می‌دانند.<ref name=":8">{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=پورحسینی|نام=سیدعلی|کوشش=|تاریخ=۲۰ فوریه ۲۰۱۴|عنوان=فوتبال ایران|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20180630111006/http://shahrvand.com/archives/47681|نشانی=http://shahrvand.com/archives/47681|ناشر=|زبان=|تاریخ بازدید=۱۵ مه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|تاریخ بایگانی=۳۰ ژوئن ۲۰۱۸}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180516103006/http://shahrvand.com/archives/47681 |date=16 مه 2018}}</ref>[[پرونده:Team Melli in in Asian Games in 1966.jpg|بندانگشتی|190x190پیکسل|بازیکنان تیم ملی ایران در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶]] در [[بانکوک]]، ایستاده از راست: [[همایون بهزادی|بهزادی]]، [[حمید شیرزادگان|شیرزادگان]]، [[اکبر افتخاری|افتخاری]]، از بازیکنان [[تیم ملی والیبال مردان ایران|تیم ملی والیبال]]، [[حمید جاسمیان|جاسمیان]]، [[پرویز میرزاحسن|میرزاحسن]]، [[عزیز اصلی|اصلی]]، [[حسن حبیبی (بازیکن فوتبال)|حبیبی]]، [[پرویز قلیچ‌خانی|قلیچ‌خانی]]، [[محمد رنجبر|رنجبر]] (کاپیتان)، نشسته از راست: [[حسن کرد|کرد]] (کاپیتان تیم ملی والیبال)، [[غلامحسین فرزامی|فرزامی]]، [[فرامرز ظلی|ظلی]]، [[علی جباری|جباری]]، [[جلال طالبی|طالبی]]، [[گودرز حبیبی|حبیبی]] و [[مصطفی عرب|عرب]]|جایگزین=|راست]]در آذر ۱۳۴۵ ایران در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶]] بانکوک شرکت کرد. در این زمان [[گئورگی سوچ]] جای حسین فکری را به عنوان سرمربی گرفته بود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> وی با حفظ بازیکنان حاضر در تیم المپیک ۱۹۶۴ و تعدادی از بازیکنان محروم که در آن زمان بخشیده شده بودند، تیم قدرتمند و هماهنگی را به بازی‌ها فرستاد. با وجود کسب نتایج خوب و صعود تا فینال تیم ملی در گام آخر مغلوب [[تیم ملی فوتبال میانمار|تیم برمه]] شد تا به مدال نقره بازی‌ها قناعت کند. در دیدار نهایی تنها گل حریف روی اشتباه [[عزیز اصلی]] دروازه‌بان تیم ملی ثبت شد و سپس بازی دفاعی و وقت‌کشی بازیکنان حریف باعث شد تا ایران با همان یک گل مغلوب [[تیم ملی فوتبال میانمار|تیم ملی میانمار]] شد تا باز هم از دستیابی به [[مدال طلا]] بازماند.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=افشار|نام=ابراهیم|عنوان=اینجا دیگر جای زیستن نیست|ژورنال=همشهری ورزشی|شماره=۷۱۹۳|ناشر=[[مؤسسه همشهری]]|تاریخ=۱۶ شهریور ۱۳۹۶|زبان=|شاپا=|پیوند=http://varzeshi.hamshahrilinks.org/Contents/اینجا-دیگر-جای-زیستن-نیست?magazineid=3031|تاریخ دسترسی=}}</ref> این دوره از بازی‌ها با حواشی بسیاری برای تیم ملی همراه بود، به عنوان مثال در بازی با [[تیم ملی فوتبال ژاپن|ژاپن]] که با شکست تیم ملی همراه شد [[حسینعلی مبشر]] رئیس وقت فدراسیون فوتبال و تعدادی از ملی‌پوشان از جمله [[عزیز اصلی]] و [[همایون بهزادی]] مورد حمله و ضرب و شتم پلیس و هواداران تایلندی حاضر در ورزشگاه قرار گرفتند.<ref name=":8"/> مجموع این رویدادها باعث شدند که کمیته ملی المپیک ایران تصمیم به خروج از بازی‌ها و ترک تایلند در میانه برگزاری بازی‌ها گرفت و تنها با رایزنی و تماس [[بومیپول آدولیاده]]، شاه تایلند با [[محمدرضا پهلوی]]، شاه ایران، کاروان ایران در تایلند ماند و به بازی‌ها ادامه داد.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۳ مرداد ۱۳۹۵|عنوان=گزارش ویژه/ دربارهٔ مشت و لگدهای‌های ماندگار فوتبال ایران/ داور در تیررس!|نشانی=http://90tv.ir/news/14410/گزارش-ویژه-درباره-مشت-و-لگدهای-های-ماندگار-فوتبال-ایران-داور-در-تیررس|ناشر=[[برنامه نود|وبسایت برنامه نود]]|تاریخ بازدید=۲۱ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170512152405/http://90tv.ir/news/14410/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA-%D9%88-%D9%84%DA%AF%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%B1%D8%B3|archivedate=۱۲ مه ۲۰۱۷|dead-url=yes}}</ref>
در [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸|جام ملت‌های ۱۹۶۸]] تیم ملی بالاخره موفق شد نخستین مقام قهرمانی رسمی تاریخش را به دست آورد. ایران که میزبان بازی‌ها نیز بود با مربی‌گری [[محمود بیاتی]] که سرمربی تیم ملی شده شده بود<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> در ورزشگاه امجدیه تمامی بازی‌هایش را با برد پشت سر گذاشت تا [[حسن حبیبی (بازیکن فوتبال)|حسن حبیبی]] کاپیتان تیم ملی به عنوان نخستین کاپیتان تاریخ ایران موفق شود یک جام قهرمانی رسمی را بالای سر ببرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/68asch.html |title=Asian Nations Cup 1968 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090214222007/http://rsssf.com/tables/68asch.html |archivedate=14 فوریه 2009 |deadurl=no}}</ref> بازی آخر ایران که در مقابل [[تیم ملی فوتبال اسرائیل|تیم ملی اسرائیل]] انجام شد به دلائل سیاسی حساسیت ویژه‌ای یافت و پیروزی ایران باعث محبوبیت فراوان فوتبال در جامعه ایران شد.<ref name=":9">{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳|عنوان=خاطره تصویری/ روزی که ایران انتقام اعراب را از رژیم اسرائیل گرفت|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/311331/خاطره-تصویری-روزی-که-ایران-انتقام-اعراب-را-از-رژیم-اسرائیل-گرفت|ناشر=[[مشرق نیوز]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۶ مارس ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180627062424/https://www.mashreghnews.ir/news/311331/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA|archivedate=۲۷ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> پس از این قهرمانی [[تهران]] غرق در شادی شد و برای نخستین بار فوتبال مردم ایران را به خیابان‌ها کشاند.<ref name=":9"/> فوتبالیست‌های تیم ملی به [[کاخ نیاوران]] و [[مجلس شورای ملی]] دعوت شدند، خوانندگانی همچون [[ویگن]] و [[دلکش]] نخستین ترانه‌های فوتبالی در حمایت از تیم ملی را خواندند و حتی نشریات غیر ورزشی نیز به پوشش و پیگیری اخبار مربوط به تیم ملی پرداختند. به عنوان مثال [[هفته‌نامه]] [[زن روز]] در سرمقاله شماره ۴ خرداد ۱۳۴۷ نوشت: «اینک کلمه انگلیسی فوتبال کلمه ملی ماست.»<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=رستم‌پور|نویسنده=|نام=مهدی|کد زبان=|تاریخ=۴ ژانویه ۲۰۱۵|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/sport/2015/01/150104_l56_rostampour_iran_isreal_football_1|عنوان=بازی با اسرائیل، آغاز دهه زرین فوتبال ایران در آسیا|تاریخ بازدید=۱۵ مه ۲۰۱۸|بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509012212/http://www.bbc.com/persian/sport/2015/01/150104_l56_rostampour_iran_isreal_football_1|archivedate=۹ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> اما این موفقیت‌های تیم ملی در دو سال آخر دهه ۱۳۴۰ ادامه پیدا نکرد، ایران در [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۸|المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی]] حاضر نبود و در بازی‌های مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۷۰|جام جهانی ۱۹۷۰]] نیز شرکت نکرد و در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۷۰]] بانکوک در آذر ۱۳۴۹ نیز در همان مرحله مقدماتی حذف شد. مربی ایران در بازی‌های آسیایی [[ایگور نتو]] بود که به دنبال این عدم موفقیت جای خود را به [[پرویز دهداری]] داد.<ref name=":14">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/40967/تاریخچه-مربیان-تیم-ملی-فوتبال-ایران|عنوان=تاریخچه مربیان تیم ملی فوتبال ایران|تاریخ بازدید=۳۱ مه ۲۰۱۸|بازبینی=}}</ref>
 
در اردیبهشت ۱۳۵۲ اتفاق مهمی در فوتبال ملی ایران افتاد و تیم ملی برای نخستین بار در کارزار مقدماتی جام جهانی شرکت کرد. تیم ملی در گروه B منطقه دو آسیا با تیم‌های سوریه، کره شمالی و کویت همگروه بود. بازی‌ها به صورت رفت و برگشت همگی در تهران و در ورزشگاه‌های [[ورزشگاه شهید شیرودی|امجدیه]] و [[ورزشگاه آزادی تهران|آریامهر]] تهران برگزار شدند. ایران موفق شد به سادگی به عنوان صدرنشین از گروهش صعود کند و به دیدار صدرنشین گروه A یعنی [[تیم ملی فوتبال استرالیا|استرالیا]] برود.{{efn|در مسابقات مقدماتی جام جهانی ۱۹۷۴ تیم ملی استرالیا در بازی‌های مقدماتی از قاره آسیا شرکت کرد.}} مسئولان و مربیان تیم استرالیا پیش از برگزاری بازی رفت در خاک آن کشور جنگ روانی شدیدی علیه تیم ملی ایران راه انداختند و این کار باعث شد تا مسئولین تیم ملی برای آمادگی بیشتر تیم یک بازی دوستانه با [[تیم ملی فوتبال نیوزیلند|نیوزیلند]] در خاک آن کشور تدارک ببینند. این بازی نتیجه خوبی نداشت چرا که باعث مصدومیت تعدادی از بازیکنان اصلی ایران شد و تیم ملی نتوانست با تمام قوا به دیدار استرالیا برود و بازی رفت را با نتیجه ۰–۳ واگذار کرد. در بازی برگشت که با حضور پرشمار هواداران تیم ملی در ورزشگاه آریامهر برگزار شد [[پرویز قلیچ‌خانی]] موفق شد در سی دقیقه نخست بازی دو گل از سه گل خورده را جبران کند اما ایران در مدت باقی‌مانده از بازی نتوانست به گل سوم برسد تا با وجود برتری ۰–۲ و حمایت پرشور هواداران تیم ملی، ایران از حضور در جام جهانی بازماند.<ref name=":10">{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=پورحسینی|نام=سیدعلی|کوشش=|تاریخ=۱۷ آوریل ۲۰۱۴|عنوان=دوران اوج و جهانی شدن فوتبال ایران|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20180612140828/http://shahrvand.com/archives/49232|نشانی=http://shahrvand.com/archives/49232|ناشر=[[شهروند (مجله)|شهروند]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۶ مه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|تاریخ بایگانی=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180516174513/http://shahrvand.com/archives/49232 |date=16 مه 2018}}</ref> به دنبال این اتفاق مربی پیشین [[باشگاه فوتبال منچستر یونایتد|منچستر یونایتد]]، [[فرانک اوفارل]] [[ایرلندی‌ها|ایرلندی]] جای محمد رنجبر را به عنوان سرمربی تیم ملی گرفت.<ref name="ToolAutoGenRef3"/>
 
[[پرونده:Team Melli in 1974.jpg|بندانگشتی|عکس دسته جمعی بازیکنان و مربیان تیم ملی بعد از قهرمانی در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴]] در [[تهران]]، منتشر شده در هفته‌نامه [[کیهان ورزشی (هفته‌نامه)|کیهان ورزشی]]|190x190px|جایگزین=|راست]]در شهریور ۱۳۵۳ ایران که میزبان [[بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴]] بود بالاخره موفق شد مدال طلای [[بازی‌های آسیایی]] را از آن خود کند تا برای نخستین بار فوتبال ایران قهرمان بازی‌های آسیایی شود. تیم ملی در این رقابت‌ها تمامی بازی‌هایش را با برد پشت سر گذاشت<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asgames74.html |title=Asian Games 1974 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922025244/http://www.rsssf.com/tablesa/asgames74.html |archivedate=22 سپتامبر 2013 |deadurl=no}}</ref> تا یکی از درخشان‌ترین حضورهای بین‌المللی فوتبال ایران رقم بخورد. دیدار فینال این بازی‌ها در ۲۵ شهریور ۱۳۵۳ و در حضور ۱۰۰٬۰۰۰ تماشاگر که در آن زمان رکوردی در آسیا محسوب می‌شد<ref>{{یادکرد ژورنال|عنوان=فینال غول‌های فوتبال آسیا فینال قدرت بود|ژورنال=هفته‌نامهٔ کیهان ورزشی|شماره=۱۰۶۱|ناشر=موسسهٔ کیهان|تاریخ=۳۰ شهریور ۱۳۵۳|صفحه=۲۰|زبان=fa|شاپا=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}</ref> در ورزشگاه آزادی برگزار شد. این بازی با خشونت و درگیری‌های فراوانی همراه بود و در نهایت با گل به خودی [[ایتسهاک شوم]]، [[هافبک]] اسرائیل که با دخالت و سماجت [[محمدرضا عادلخانی|محمدرضا عادل‌خانی]] مهاجم تیم ملی در دقیقه ۷۶ به ثمر رسید، ۰–۱ به سود تیم ملی ایران پایان یافت. این بازی آخرین بازی ایران و اسرائیل نیز بود چرا که پس از آن اسرائیل از [[کنفدراسیون فوتبال آسیا]] کنار گذاشته شد و ایران دیگر هیچگاه با اسرائیل روبرو نشد.<ref>{{یادکرد ژورنال|نویسنده=د- اسداللهی|عنوان=چرا آسیا این چنین است؟ چرا اسرائیل محروم می‌شود؟ - قسمت دوم|ژورنال=هفته‌نامهٔ کیهان ورزشی|شماره=۱۰۶۱|ناشر=موسسه کیهان|تاریخ=۳۰ شهریور ۱۳۵۳|صفحه=۳|زبان=fa|شاپا=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}</ref> سپس در مرداد ۱۳۵۴ ایران در بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۶|المپیک ۱۹۷۶ مونترال]] شرکت کرد و موفق شد به عنوان سرگروه گروه یک منطقه آسیا به مسابقات المپیک پای نهد. ایران در این بازی‌ها برای نخستین بار با [[تیم ملی فوتبال عربستان سعودی|تیم ملی عربستان سعودی]] رویاروی شد و موفق شد آن تیم را ۰–۳ مغلوب کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1976q.html#Asia |title=Games of the XXI. Olympiad – Football Qualifying Tournament |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304074629/http://www.rsssf.com/tableso/ol1976q.html#Asia |archivedate=4 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> این نخستین [[دیدارهای فوتبال ایران و عربستان|رویارویی ایران با عربستان سعودی]] بود و این تیم بعدها به رقیبی مهم برای فوتبال ملی ایران بدل و سدی در برابر قهرمانی‌های تیم ملی شد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|نام=|کد زبان=|تاریخ=۱۸ آذر ۱۳۹۱|وبگاه=[[سایت تابناک|تابناک]]|نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/290080/تاریخچه-کامل-بازی‌های-ایران-و-عربستان|عنوان=تاریخچه کامل بازی‌های ایران و عربستان|بازبینی=۳۱ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528172356/http://www.tabnak.ir/fa/news/290080/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> همچنین این بازی‌ها آخرین دوره مربی‌گری فرانک اوفارل برای تیم ملی بود و پس از آن وی جای خود را به [[حشمت مهاجرانی]] داد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> در این سال‌ها فوتبال ایران قدرتمندترین تیم آسیا محسوب می‌شد و تیم ملی تنها برای بازی‌های رسمی و مقدماتی به مصاف رقبای آسیایی می‌رفت و اگر تا سال‌های پایانی دهه ۱۳۴۰ ایران بازی‌های دوستانه‌اش را برابر تیم‌های آسیایی همچون پاکستان، کویت و عراق انجام می‌داد، در سال‌های میانی دهه ۱۳۵۰ تیم‌های اروپایی همچون مجارستان، [[تیم ملی فوتبال چکسلواکی|چکسلواکی]] و رومانی جای رقبای آسیایی را گرفته بودند یا ایران به بازی‌هایی همچون جام استقلال برزیل، جشنواره فوتبال [[باشگاه فوتبال پاری سن ژرمن|پاری سن ژرمن]] و جام ۷۵امین سالگرد تأسیس [[باشگاه فوتبال رئال مادرید|رئال مادرید]] دعوت می‌شد<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesm/madrid75-77.html |title=75th Anniversary of Real Madrid CF 1977 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180513033221/http://www.rsssf.com/tablesm/madrid75-77.html |archivedate=13 مه 2018 |deadurl=no}}</ref><ref name=":2">{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=ایران در مسیر جام جهانی روزی برای صعود|نشانی=http://www.aftabir.com/articles/view/sport/football/c6c1105897432p1.php/ایران-در-مسیر-جام-جهانی-روزی-برای-صعود|ناشر=[[آفتاب (وبگاه)|آفتاب]]|تاریخ بازدید=۳۱ مه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162547/http://www.aftabir.com/articles/view/sport/football/c6c1105897432p1.php/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> و هرجا که حضور نماینده آسیا الزامی بود تیم ملی ایران حاضر می‌شد.<ref name=":10"/>
در خرداد ۱۳۵۵ ایران به عنوان میزبان و مدافع عنوان قهرمانی بدون حضور در بازی‌های مقدماتی در [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۶]] حاضر شد و توانست به سادگی قهرمان این بازی‌ها شود. تیم ملی در چهار بازی که در این جام برگزار کرد چهار پیروزی به دست آورد و سیزده گل به ثمر رساند ولی حتی یک گل هم دریافت نکرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/76asch.html |title=Asian Nations Cup 1976 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530141820/http://rsssf.com/tables/76asch.html |archivedate=30 مه 2013 |deadurl=no}}</ref> بدین ترتیب ایران در سه دوره پیاپی جام ملت‌ها قهرمان شد و تمامی بازی‌هایش را پیروزی پشت سر گذاشت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matches.php |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180530153932/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matches.php |archivedate=30 مه 2018 |deadurl=no}}</ref> با وجود این نتایج نسبتاً خوب تماشاگران در دیدار نهایی تیم ملی را هو کردند و بسیاری از آنان در هنگام مراسم اهدای جام قهرمانی به تیم ملی، ورزشگاه را ترک کرده بودند. بازی نسبتاً دفاعی تیم ملی و حملات بی‌هدف و بی‌نتیجه از دلائل اصلی این برخورد خشماگین تماشاگران بود. تیم ملی حتی بعد از ده نفره شدن کویت، دیگر تیم حاضر در دیدار نهایی، در نیمه دوم هم حملات جدی‌ای انجام نداد و به دفاع از تک گلش پرداخت. بازیکنان ایران نیز در هنگام مراسم اهدای جام با پیراهن تیم کویت در زمین حاضر شدند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=فرهنگستان فوتبال|نشانی=http://f-f.ir/آخرین-قهرمانی-تیم-ملی-آسیا-قصه-خشم-ت/|عنوان=آخرین قهرمانی تیم ملی در آسیا: قصه خشم تماشاگران ۱۹۷۶|تاریخ بازدید=۳۱ مه ۲۰۱۸|بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180403234946/http://f-f.ir/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D8%AE%D8%B4%D9%85-%D8%AA/|archivedate=۳ آوریل ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سپس در تیرماه ایران به [[فوتبال در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۷۶|بازی‌های المپیک]] پای گذارد، و با وجود شکست در مقابل [[تیم ملی فوتبال لهستان|لهستان]] موفق شد [[تیم ملی فوتبال کوبا|کوبا]] را با تک گل [[غلامحسین مظلومی]] با نتیجه ۰–۱ شکست دهد تا به مرحله یک چهارم نهایی صعود کند. در این مرحله ایران به مصاف [[تیم ملی فوتبال شوروی|تیم ملی شوروی]] رفت و بازی را با نتیجه ۱–۲ واگذار کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1976f.html |title=Games of the XXI. Olympiad – Football Tournament |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525051734/http://www.rsssf.com/tableso/ol1976f.html |archivedate=25 مه 2015 |deadurl=no}}</ref> تیم شوروی به شکل غیرقانونی از یک بازیکن که در بازی قبلی اخراج شده بود استفاده کرد اما برگزارکنندگان مسابقات به اعتراض‌های فراوان مسئولین ایرانی به ویژه حسین صدقیانی سرپرست تیم ملی وقعی ننهادند تا ایران از دور رقابت‌ها خارج شود.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نویسنده=|نام=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[باشگاه خبرنگاران جوان]]|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/4048526/به-یاد-فوتبال-ایران-در-المپیک-۱۹۷۶|عنوان=به یاد فوتبال ایران در المپیک ۱۹۷۶|تاریخ بازدید=۱۶ مه ۲۰۱۸|بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120816060142/http://www.yjc.ir/fa/news/4048526/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%BE%DB%8C%DA%A9-%DB%B1%DB%B9%DB%B7%DB%B6|archivedate=۱۶ اوت ۲۰۱۲|dead-url=yes}}</ref> تا به امروز این آخرین حضور ایران در بازی‌های المپیک است. در دی همان سال ایران کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸|جام جهانی ۱۹۷۸]] آرژانتین را آغاز کرد{{efn|بازی‌های مقدماتی دو منطقه آسیا و اقیانوسیه به شکل مشترک برگزار می‌شد و از دو قاره در نهایت یک تیم جواز حضور در جام جهانی را پیدا می‌کرد.}} و در مرحله نخست در گروه سه رقابت‌ها با عربستان سعودی، سوریه و عراق همگروه شد{{efn|تیم عراق پیش از آغاز رقابت‌ها انصراف داد و بازی‌های گروه با شرکت سه تیم باقی‌مانده برگزار شد.}} و موفق شد به عنوان صدرنشین پای به مرحله نهایی بازی‌ها بگذارد. مرحله نهایی با حضور پنج تیم ایران، استرالیا، کره جنوبی، کویت و هنگ کنگ به صورت رفت و برگشت انجام شد و در نهایت ایران با کسب شش پیروزی و دو تساوی موفق شد به عنوان صدرنشین بازی‌ها به عنوان نماینده حوزه آسیا-اقیانوسیه انتخاب شود و برای نخستین بار پای به بازی‌های جام جهانی نهد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/78q.html |title=World Cup 1978 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6HcwigSvB?url=http://www.rsssf.com/tables/78q.html |archivedate=25 ژوئن 2013 |deadurl=no}}</ref> بازی رفت ایران و استرالیا که در مرداد ۱۳۵۶ در [[ملبورن]] برگزار شد و با تک گل [[حسن روشن]] و پیروزی ۰–۱ ایران خاتمه یافت از بهترین نتایج تیم ملی محسوب می‌شود چرا که ایران توانست انتقام شکست سنگین چهار سال قبل را از استرالیا بگیرد. در میان بازیکنان ایران در آن بازی [[حسین کازرانی]] مدافع تیم ملی نقش بسزایی در بسته نگه داشتن دروازه ایران داشت تا ایران بتواند یکی از باارزش‌ترین پیروزی‌های تاریخ خود را به دست آورد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=440&Itemid=965 |title=Iran & Australia G |website=''takhtejamshidcup.com'' |last=User |first=Super |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180517010013/http://takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=440&Itemid=965 |archivedate=17 مه 2018 |deadurl=no}}</ref>
[[پرونده:Iraj Danaeifard 7.jpg|راست|بندانگشتی|257x257پیکسل|[[ایرج دانایی‌فرد]]، زننده نخستین گل تاریخ ایران در [[جام جهانی فوتبال]]]]
 
=== ۶۸–۱۳۵۷: دوران سکون و انزوا ===
[[پرونده:Iran National Football Team 1980.jpg|بندانگشتی|261x261پیکسل|[[علی پروین]] کاپیتان تیم ملی با [[پرچم ایران|پرچم]] [[شیر و خورشید]] نشان در بازی‌های مقدماتی المپیک ۱۹۸۰ در سنگاپور، اسفند ۱۳۵۸]]
انقلاب ۱۳۵۷ ایران ضربه شدیدی به فوتبال ملی و باشگاهی ایران زد. در نخستین گام و در بحبوحه حوادث انقلاب ۱۳۵۷ مسابقات جام تخت جمشید که لیگ سراسری ایران بود در فصل ۱۳۵۷ نیمه‌کاره رها شد و پس از آن نیز دیگر پیگیری نشد. حکومت ایران در دوران [[دودمان پهلوی|پهلوی]] به دنبال گسترش فوتبال در ایران بود. [[رضاشاه|رضا شاه]] به فوتبال علاقه داشت و در جستجوی گسترش آن در ایران بود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=تاریخ ایرانی|نشانی=http://tarikhirani.ir/fa/files/78/bodyView/796/ولیعهد.فوتبالیست.در.خط.حمله.html|عنوان=ولیعهد فوتبالیست در خط حمله|بازبینی=۲۷ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528133527/http://tarikhirani.ir/fa/files/78/bodyView/796/%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D9%87%D8%AF.%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA.%D8%AF%D8%B1.%D8%AE%D8%B7.%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87.html|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> فرزند وی [[محمدرضا پهلوی|محمدرضا شاه]] نیز همچون پدر به فوتبال علاقه‌مند بود و حتی شخصاً فوتبال بازی می‌کرد<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=میلانی|نویسنده=|نام=عباس|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran/2010/07/100726_l50_shah_anniv30_milani|عنوان=رازهایی از زندگی محمدرضا پهلوی؛ شخصیت بسان سرنوشت|بازبینی=۲۷ مه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528133330/http://www.bbc.com/persian/iran/2010/07/100726_l50_shah_anniv30_milani|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> و مسابقات باشگاهی و ملی ایران را از نزدیک پی‌گیری می‌کرد و در ورزشگاه‌ها حاضر بود.<ref>{{یادکرد روزنامه|عنوان=ظهور آبی و قرمز در تاریکخانه سیاست|روزنامه=[[اعتماد (روزنامه)|اعتماد]]|شماره=۱۵۱۳|ناشر=[[مگ‌ایران]]|تاریخ=۲۲ مهر ۱۳۸۶|صفحه=۹|زبان=|شاپا=|پیوند=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1499989|تاریخ دسترسی=}}</ref> اما مسئولین [[نظام جمهوری اسلامی ایران|حکومت نوین ایران]] به فوتبال علاقه‌ای نداشتند و حتی رژیم شاه را متهم می‌کردند که فوتبال را تبلیغ می‌کند و گسترش می‌دهد تا حواس جوانان را از سیاست پرت کند. آنان تب فوتبال را نیز ضدانقلابی می‌دانستند.<ref dir=ltr>{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=Chehabi|نام=Houchang|پیوند نویسنده=هوشنگ شهابی|مقاله=FOOTBALL|دانشنامه=Encyclopædia Iranica|ویرایش=|جلد=|سال=|ناشر=|مکان=|شابک=|صفحه=|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/football-|تاریخ بازبینی=July 18, 2018|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|زبان=en}}</ref> بعد از انقلاب بسیاری از باشگاه‌های خصوصی دولتی شدند و اموال و دارایی‌های آن‌ها مصادره شد، رئیس پیشین سازمان تربیت‌بدنی، [[علی حجت کاشانی|علی حجت]]، در دادگاه‌های انقلاب اسلامی اعدام شد، [[کامبیز آتابای]] رئیس فدراسیون فوتبال و کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز از ایران گریخت<ref name=":0">{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=مصداقی|نام=ایرج|کوشش=|تاریخ=۷ اوت ۲۰۱۴|عنوان=نگاهی به فوتبال ایران در ۳۵ سال گذشته ـ2|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20180612142555/http://shahrvand.com/archives/52462|نشانی=http://shahrvand.com/archives/52462|ناشر=[[شهروند (مجله)|شهروند]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۰ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|تاریخ بایگانی=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528134944/http://shahrvand.com/archives/52462 |date=28 مه 2018}}</ref> و [[ناصر نوآموز]] جای وی را به عنوان رئیس فدراسیون فوتبال گرفت. وی نخستین رئیس انتخابی فدراسیون فوتبال بود.<ref name=":15"/> به این ترتیب و با این شرایط نوین برگزاری لیگ سراسری و حضور در مسابقات بین‌المللی در اولویت نبودند و تا اسفند ۱۳۵۸ تیم ملی هیچ بازی‌ای نداشت و تنها در آن زمان با سرمربی‌گری حسن حبیبی در مسابقات مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۸۰|المپیک ۱۹۸۰ مسکو]] شرکت کرد. در حالی که هیچ بازی دوستانه و اردوی تدارکاتی در برنامه تیم ملی نبود و ایران تعدادی از بازیکنان اصلی‌اش که استخوان‌بندی تیم ملی فوتبال در جام جهانی ۱۹۷۸ را تشکیل می‌دادند نیز در اختیار نداشت، تیم ملی موفق شد از سد رقبای خود همچون چین، [[تیم ملی فوتبال سنگاپور|سنگاپور]]، کره شمالی و هند بگذرد و به بازی‌های المپیک صعود کند.<ref name=":0"/> تیم ملی پیش از اعزام به سنگاپور برای شرکت در بازی‌های مقدماتی المپیک یک اردوی تدارکاتی در بوشهر برگزار کرد اما انجمن انقلاب اسلامی بوشهر برگزاری این اردو را «خیانت به امت» دانست و باعث تعطیلی این اردو شد. حسن حبیبی سرمربی تیم ملی بعدها در این مورد گفت: «''برخی آمدند شعارهایی دادند و جو را به هم ریختند. دیدم خطرناک است. تیم را برداشتم و آمدم شیراز. با این وضعیت به المپیک مسکو صعود کردیم اما دولت تحریم کرد و نرفتیم.''»<ref name=":1">{{یادکرد وب|نام خانوادگی=رستم‌پور|نویسنده=|نام=مهدی|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/sport/2015/01/150122_l|عنوان=نخستین جام ملت‌های آسیا پس از انقلاب؛ دوشنبه ۳۱ شهریور ۱۳۵۹|تاریخ بازدید=۲۷ مه ۲۰۱۸|بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528053655/http://www.bbc.com/persian/sport/2015/01/150122_l|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سپس به دلیل [[جنگ شوروی در افغانستان|حمله شوروی به افغانستان]] که با بازی‌های مقدماتی المپیک همزمان شده بود [[شورای انقلاب اسلامی ایران|شورای انقلاب]] بازی‌های المپیک را تحریم کرد و ایران با وجود صعود به المپیک راهی مسکو نشد.<ref name="ToolAutoGenRef4">{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=صدر|نام=حمیدرضا|پیوند نویسنده=حمیدرضا صدر|کوشش=|تاریخ=۱۵ اسفند ۱۳۹۴|عنوان=36 سال پس از "نه" گفتن به المپیک مسکو|نشانی=https://www.isna.ir/news/94121509746/36-سال-پس-از-نه-گفتن-به-المپیک-مسکو|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۷ مه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180528214834/https://www.isna.ir/news/94121509746/36-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%87-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%BE%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88|archivedate=۲۸ مه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> این صعود تا به امروز آخرین صعود فوتبال ایران به بازی‌های المپیک می‌باشد.<ref name="ToolAutoGenRef4"/> سال بعد ایران به عنوان مدافع عنوان قهرمانی در [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰]] شرکت کرد. تیم ملی در ابتدا قصد تحریم بازی‌ها را داشت اما در نهایت به دلیل الزامات فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا در مسابقات شرکت کرد. ایران باز هم بدون برگزاری اردوی تدارکاتی مناسب و تنها با انجام دو بازی دوستانه در مقابل تیم [[تیم ملی فوتبال امارات متحده عربی|امارات متحده عربی]] راهی کویت شد. این دوره جام ملت‌های آسیا همزمان شد با حمله [[عراق]] به ایران و آغاز [[جنگ ایران و عراق]]. این امر بر روحیه بازیکنان تأثیر منفی گذاشت، میزبانی بد کویت نیز شرایط را برای تیم ملی سخت‌تر کرد و بازیکنان حتی قصد ترک مسابقات را داشتند اما در نهایت ایران به بازی‌ها ادامه داد ولی موفق به کسب عنوانی بهتر از سومی نشد.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=گزارش ویژه/ بازخوانی سرگذشت عجیب تیم ملی در جام ملت‌های آسیا 1980 کویت/بازی در سرزمین دشمن|نشانی=http://90tv.ir/news/154237/گزارش-ویژه-بازخوانی-سرگذشت-عجیب-تیم-ملی-در-جام-ملتهای-آسیا-1980-کویتبازی-در-سرزمین-دشمن|ناشر=[[برنامه نود|وبسایت رسمی برنامه ۹۰]]|تاریخ بازدید=۱۶ مارس ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180929225057/http://90tv.ir/news/154237/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-1980-%DA%A9%D9%88%DB%8C%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86|archivedate=۲۹ سپتامبر ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> ایران برای نخستین بار در این دوره از بازی‌های جام ملت‌های آسیا مساوی کرد و شکست خورد تا رشته پیروزی‌های پیاپی تیم ملی در جام ملت‌های آسیا گسسته شود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/80asch.html |title=Asian Nations Cup 1980 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150408154352/http://www.rsssf.com/tables/80asch.html |archivedate=8 آوریل 2015 |deadurl=no}}</ref> جنگ ایران و عراق علاوه بر صدماتی که به ساختار کلی کشور زد به فوتبال ایران نیز شدیداً لطمه زد. [[استان خوزستان]] که یکی از قطب‌های اصلی فوتبال ایران بود و همواره بازیکنان فراوانی به تیم ملی ایران تحویل داده بود صحنه اصلی این جنگ شد و زیرساخت‌های ورزشی خود را از دست داد و تعداد زیادی از جوانان و فوتبالیست‌های خوزستانی با عنوان جنگ‌زده آواره استان‌های دیگر شدند.<ref name=":0"/>
 
 
=== ۹۰–۱۳۷۵: بازگشت به صحنه بین‌المللی ===
[[پرونده:Mashhad museumDSC00800.jpg|راست|بندانگشتی|253x253پیکسل|[[خداداد عزیزی]] در سال ۱۹۹۶ عنوان [[بازیکن فوتبال سال آسیا]] را به خود اختصاص داد تا برای نخستین بار یک فوتبالیست ایرانی این عنوان را از آن خود کند و برنده توپ طلای آسیا شود]]
محمد مایلی‌کهن در ۷ اردیبهشت ۱۳۷۵ به عنوان سرمربی جدید تیم ملی انتخاب شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> وی در حالی به این سمت برگزیده شد که تا پیش از آن تجربه سرمربی‌گری در فوتبال را نداشت و تنها کمک‌مربی فوتبال بود. در همان زمان نام‌های معتبرتری همچون [[فیروز کریمی]]، [[ناصر حجازی]] و اتو فیستر برای این پست نیز مطرح شده بودند اما در نهایت مایلی‌کهن انتخاب شد و انتخاب او، انتخاب موفقی نشان داد. وی با تغییر در ترکیب ایران و دعوت از بازیکنان جوان باعث شد تا ایران بازی‌های مقدماتی جام ملت‌های ۱۹۹۶ را که در خرداد ۱۳۷۵ برگزار شد با موفقیت پشت سر بگذارد و به جام ملت‌ها صعود کند. ایران در بازی‌های تدارکاتی نیز نسبتاً موفق نشان داد و توانست قطر و کویت را شکست دهد. سپس تیم ملی در آذر همان سال در جام ملت‌ها شرکت کرد و هر چند در ابتدا با شکست در مقابل عراق بازی‌ها را آغاز کرد اما در ادامه توانست با دو پیروزی درخشان ۰–۳ و ۲–۶ برابر به ترتیب عربستان سعودی و کره‌جنوبی به نیمه‌نهایی بازی‌ها راه یابد. در این مرحله یک بار دیگر ایران با عربستان سعودی روبرو شد و باز هم داور بازی گل بازیکن ایرانی را مردود اعلام کرد تا کار به ضربات پنالتی بکشد و ایران باز هم مغلوب عربستان شد تا این تیم برای سومین بار ایران را در نیمه‌نهایی جام ملت‌ها شکست دهد. ایران در بازی رده‌بندی کویت را در ضربات پنالتی شکست داد تا برای سومین مرتبه عنوان سومی جام ملت‌ها را از آن خود کند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://www.varzesh3.com/news/1195531/تاریخچه-جام-ملت-های-آسیا-(1996)|عنوان=تاریخچه جام ملت‌های آسیا (1996)|بازبینی=۲ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203022/https://www.varzesh3.com/news/1195531/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%281996%29}}</ref> بازی‌های درخشان تیم ملی و گلزنی‌های خوب مهاجمان تیم ملی، [[خداداد عزیزی]] و علی دایی باعث شدند تا این دو عنوان‌های اول و دوم بهترین بازیکن سال آسیا را از آن خود کنند تا برای نخستین بار یک ایرانی برنده توپ طلا شود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/as-poy.html#96 |title=Asian Player of the Year |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121228114045/http://www.rsssf.com/miscellaneous/as-poy.html#96 |archivedate=28 دسامبر 2012 |deadurl=no}}</ref> در خرداد ۱۳۷۶ ایران در برای پنجمین بار در کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸|جام جهانی ۱۹۹۸]] فرانسه شرکت کرد و در یکی از بازی‌های مرحله نخست توانست تیم [[تیم ملی فوتبال مالدیو|مالدیو]] را با نتیجه ۰–۱۷ شکست دهد تا پرگل‌ترین پیروزی تیم ملی تا آن تاریخ ثبت شود. سپس در مرحله دوم ایران با تیم‌های عربستان، کویت، قطر، چین و کویت همگروه شد و با وجود شروع خوب و دو پیروزی پرگل برابر چین در ادامه بسیار ضعیف عمل کرد و در سه بازی آخر مرحله برگشت حتی نتوانست گلی به ثمر برساند تا در آستانه حذف قرار بگیرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/98q.html |title=World Cup 1998 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180601125924/http://rsssf.com/tables/98q.html |archivedate=1 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> به دنبال این نتایج ضعیف محمد مایلی‌کهن از کار خود برکنار شد و [[والدیر ویرا|والدیر ویه‌را]] که سرمربی تیم امید ایران بود جانشین وی شد تا ایران را در برابر ژاپن، تیم دوم دیگر گروه آسیا رهبری کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> شکست ایران در آن بازی تیم ملی را به مصاف استرالیا فرستاد تا در [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ (پلی‌آف آسیا – اقیانوسیه)|بازی پلی‌آف آسیا – اقیانوسیه]]، تیم ملی آخرین شانس خود را برای حضور در جام جهانی امتحان کند. ایران در بازی رفت در حضور بیش از صد هزار تماشاگر در ورزشگاه آزادی به نتیجه‌ای بهتر از ۱–۱ دست نیافت تا همه چیز به بازی برگشت در [[ملبورن]] استرالیا موکول شود. در بازی برگشت تیم استرالیا در نیمه اول بعد از حملات فراوان و با وجود دفاع خوب مدافعان ایران به ویژه [[مهدی پاشازاده]] و احمدرضا عابدزاده دروازه‌بان تیم ملی، در نهایت در دقیقه ۳۲ دروازه ایران را باز کرد و در آغاز نیمه دوم ایران یک گل دیگر نیز خورد و در حالی که همه چیز برای ایران تمام‌شده به نظر می‌آمد، با دو گل کریم باقری و خداداد عزیزی که در دقایق ۷۱ و ۷۵ به ثمر رسیدند تیم ملی با توجه به قانون گل زده در خانه حریف توانست با تساوی ۳–۳ در مجموع دو بازی بعد از بیست سال به جام جهانی صعود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/98q.html |title=World Cup 1998 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180601125924/http://rsssf.com/tables/98q.html |archivedate=1 ژوئن 2018 |deadurl=no}}</ref> این بازی یکی از بازی‌های به یاد ماندنی تیم ایران است و مردم ایران بعد از صعود تیم ملی برای جشن و پایکوبی به خیابان‌ها آمدند.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=ژافره|نویسنده=|نام=پوریا|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/sport/2011/01/110111_l07_sport_qatar2010_iran-iraq|عنوان=ایران و نبردهای کلاسیک در آسیا|بازبینی=۲ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180613171016/http://www.bbc.com/persian/sport/2011/01/110111_l07_sport_qatar2010_iran-iraq|archivedate=۱۳ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/hamnews/1376/760909/shahr69.htm|عنوان=استرالیا بر ایران پیروزی از پس دقایقی جشن در مردم شادمانی و شور شد آغاز جهانی جام به صعودایران|بازبینی=۱۷ ژوئیه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091202073359/http://www.hamshahrionline.ir/hamnews/1376/760909/shahr69.htm|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۰۹|dead-url=yes}}</ref>
[[پرونده:Mehdi Mahdavikia.JPG|بندانگشتی|252x252پیکسل|[[مهدی مهدوی‌کیا]]، زننده گل دوم ایران به [[تیم ملی فوتبال ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در [[جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸|جام جهانی ۱۹۹۸]]]]
بعد از جام جهانی جلال طالبی جای خود را به [[منصور پورحیدری]] داد<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> و تیم ملی در آذر ۱۳۷۷ در [[بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸]] بانکوک شرکت کرد و توانست به عنوان قهرمانی برسد. این مقام آخرین مقام قهرمانی تیم ملی در این مسابقات نیز بود چرا که از دور بعد تیم‌های امید به جای تیم‌های بزرگسالان در بازی‌ها شرکت کردند و بدین ترتیب حضور تیم ملی ایران در بازی‌های آسیایی به پایان رسید. تا به امروز این مقام قهرمانی همچنین آخرین مقام قهرمانی تیم ملی ایران در سطح آسیا است و بعد از گذشت بیست سال تیم ملی هنوز موفق به کسب مقام قهرمانی دیگری در آسیا نشده‌است. ایران در خرداد ۱۳۷۸ در جام کانادا که در [[ادمونتون]] برگزار شد شرکت کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesc/canada-soccercup99.html |title=Canada 1999 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131115123324/http://www.rsssf.com/tablesc/canada-soccercup99.html |archivedate=15 نوامبر 2013 |deadurl=no}}</ref> در مهر همان سال ایران در کپنهاگ یک دیدار دوستانه با تیم [[تیم ملی فوتبال دانمارک|دانمارک]] انجام داد که با تساوی ۰–۰ پایان یافت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2204 |title=Statistics: Iran [Team Melli] |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120927163233/http://www.teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php?id=2204 |archivedate=27 سپتامبر 2012 |deadurl=no}}</ref> این نخستین بازی تاریخ فوتبال ایران در قاره [[اروپا]] بود که با شکست تیم ملی همراه نشد. سپس در دی ماه تیم ملی در سفری به [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در شهرهای [[اوکلند، کالیفرنیا|اوکلند]]، [[لس آنجلس|لس‌آنجلس]] و [[پاسادینا، کالیفرنیا|پاسادینا]] به ترتیب با تیم‌های مکزیک، اکوادور و آمریکا بازی کرد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |title=Iran – International Matches |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100504143514/http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |archivedate=4 مه 2010 |deadurl=no}}</ref> بدین ترتیب تیم ملی بعد از سال‌های دهه ۱۳۶۰ و ابتدای دهه ۱۳۷۰ که تنها با رقبای آسیایی رو در رو می‌شد، در انتهای دهه ۱۳۷۰ مجدداً به رقابت با رقبای آمریکایی و اروپایی برخاست. در بازی ایران برابر اکوادور که در دی ماه برگزار شد جواد نکونام برای نخستین بار با پیراهن تیم ملی به میدان رفت. وی بعدها بازی‌های فراوانی برای تیم ملی انجام داد و هم‌اکنون رکورددار تعداد بازی ملی است.<ref dir=ltr>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=en|تاریخ=|وبگاه=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|RSSSF]]|نشانی=http://www.rsssf.com/miscellaneous/nekounam-intl.html|عنوان=Javad Nekounam – Century of International Appearances|بازبینی=July 21, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160112011022/http://www.rsssf.com/miscellaneous/nekounam-intl.html|archivedate=۱۲ ژانویه ۲۰۱۶|dead-url=yes}}</ref> در اسفند ۱۳۷۸ پورحیدری از سمت خود استعفا داد و جلال طالبی مجدداً به عنوان سرمربی تیم ملی انتخاب شد و ایران در فروردین ماه ۱۳۷۹ در بازی‌های مقدماتی [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۰]] شرکت کرد و با یک صعود آسان توانست جواز حضور در آن بازی‌ها را کسب کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/00asch.html |title=Asian Nations Cup 2000 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150401085957/http://www.rsssf.com/tables/00asch.html |archivedate=1 آوریل 2015 |deadurl=no}}</ref> سپس ایران در خرداد همان سال در نخستین دوره [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۰|مسابقات فوتبال غرب آسیا]] که در اردن برگزار شد شرکت کرد و توانست عنوان قهرمانی را از آن خود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/westasia00.html |title=West Asian Championship [Malek Hussein Cup] (Jordan) 2000 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180726111955/http://www.rsssf.com/tablesw/westasia00.html |archivedate=26 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> ایران بعد از چند بازی تدارکاتی در مقابل تیم‌هایی همچون [[تیم ملی فوتبال اتریش|اتریش]]، قطر و [[تیم ملی فوتبال گرجستان|گرجستان]] در مهر ۱۳۷۹ در جام ملت‌های آسیا شرکت کرد و در بازی افتتاحیه توانست تیم میزبان، [[تیم ملی فوتبال لبنان|لبنان]] را با نتیجه ۰–۴ از پیش روی بردارد. در ادامه بازی‌ها ایران با یک برد و یک تساوی از گروهش صعود کرد و برای دومین دوره پیاپی در مرحله یک چهارم پایانی حریف کره‌جنوبی شد و در حالی که لحظات پایانی بازی با یک گل از حریف پیش بود با پذیرفتن گل مساوی کار به وقت‌های اضافه کشیده شد و سپس کره‌ای‌ها در دقیقه ۹۹ بازی با یک گل طلایی ایران را از جام ملت‌ها حذف کردند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/00asch.html |title=Asian Nations Cup 2000 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150401085957/http://www.rsssf.com/tables/00asch.html |archivedate=1 آوریل 2015 |deadurl=no}}</ref> این شکست پایان کار جلال طالبی در تیم ملی نیز بود. [[آدمار براگا]] مربی بعدی بود که ایران را در کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲|جام جهانی ۲۰۰۲]] هدایت کرد و تحت مربی‌گری او بزرگترین پیروزی تاریخ فوتبال ایران ثبت شد، هنگامی که ایران گوام را با نتیجه ۰–۱۹ مغلوب کرد اما براگا خیلی زود جای خود را به [[میروسلاو بلاژویچ]] داد تا مربی کرواسی در جام جهانی ۱۹۹۸ سرمربی بعدی تیم ملی شود.<ref name=":14"/> ایران با هدایت بلاژویچ نتایج نسبتاً خوبی در بازی‌های مقدماتی جام جهانی گرفت و تا بازی آخر بدون شکست مانده بود اما شکست دور از انتظار ۱–۳ برابر بحرین باعث شد ایران صدر جدول گروه را از دست بدهد. پیروزی در مجموع دو بازی با تیم دوم دیگر گروه آسیا، امارات، ایران را به مصاف ایرلند، نماینده یوفا فرستاد و این بار بر خلاف چهار سال قبل معجزه‌ای به وقوع نپیوست و ایران که در دوبلین ۰–۲ بازی رفت را باخته بود در بازی برگشت در آزادی یک برد خفیف ۰–۱ کسب کرد تا به جام جهانی نرسد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |title=Iran – International Matches |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100504143514/http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |archivedate=4 مه 2010 |deadurl=no}}</ref> این شکست پایان کار بلاژویچ با تیم ملی ایران نیز بود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> در هنگام برگزاری این بازی زنان ایرلندی توانستند برای تشویق تیم ملی‌شان وارد ورزشگاه آزادی شوند تا برای نخستین بار بعد از انقلاب ۱۳۵۷ زنان نیز برای تماشای بازی فوتبال وارد ورزشگاه شوند. این امر با اعتراض فعالان [[جنبش زنان ایران]] مواجه شد چرا که متوجه شدند این فقط زنان ایرانی هستند که اجازه ورود به ورزشگاه را ندارند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۶ اسفند ۱۳۹۳|وبگاه=عدالت برای ایران|نشانی=https://justice4iran.org/persian/dadkhahi/my-share-half-of-freedom/|عنوان=سهم من، نیمی از آزادی|بازبینی=۲۱ ژوئیه ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150804104238/http://justice4iran.org/persian/dadkhahi/my-share-half-of-freedom/|archivedate=۴ اوت ۲۰۱۵|dead-url=yes}}</ref>
 
[[برانکو ایوانکوویچ]] دستیار بلاژویچ مربی بعدی تیم ملی بود که هدایت ایران را در [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۲]] که در شهریور ۱۳۸۱ در سوریه برگزار شد به عهده داشت. ایران در آن بازی‌ها به مقام سومی دست یافت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff02.html |title=West Asian Championship (Syria) 2002 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181008104815/http://www.rsssf.com/tablesw/waff02.html |archivedate=8 اکتبر 2018 |deadurl=no}}</ref> در همان ماه صفایی فراهانی از ریاست فدراسیون فوتبال ایران استعفا داد تا [[محمد دادکان]] جانشین وی شود.<ref name=":17"/> صفایی فراهانی خدمات ارزنده‌ای به فوتبال ایران کرد، از جمله برپایی [[لیگ برتر خلیج فارس|لیگ حرفه‌ای فوتبال ایران]] و ساختن کمپ تیم ملی. وی این کمپ را که امروزه مرکز ملی فوتبال نامیده می‌شود با درآمد حاصل از صعود ایران به جام جهانی ۱۹۹۸ ساخت، کاری که با اعتراض بازیکنان وقت تیم ملی از جمله علی دایی، خداداد عزیزی و [[افشین پیروانی]] همراه بود چرا که معتقد بودند این درآمد باید میان بازیکنان تیم ملی تقسیم می‌شد.<ref name=":6">{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=خط ممیزی به نام صفایی فراهانی- قسمت دوم|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/22432|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۳ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142945/https://iranwire.com/fa/features/22432|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سپس و در شهریور ۱۳۸۲ تیم ملی ایران بازی‌های مقدماتی [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۴|جام ملت‌های ۲۰۰۴]] را آغاز کرد. در این زمان [[همایون شاهرخی]] جانشین ایوانکوویچ شده بود<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |title=Iran National Team Football Coaches |website=Team Melli |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705091525/http://www.teammelli.com/Coaches/coaches.htm |archivedate=5 ژوئیه 2018 |deadurl=no}}</ref> و پیش از آن تیم ملی را در تعدادی بازی دوستانه از جمله جام‌های چهار جانبه در هنگ‌کنگ و ال‌جی در تهران نیز هدایت کرده بود. اما وی بعد از تنها دو بازی برابر اردن مجدداً جای خود را به ایوانکوویچ داد و ایران موفق شد برای دهمین دوره پیاپی در جام ملت‌های آسیای حاضر شود.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |title=Asian Nations Cup 2004 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613125728/http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |archivedate=13 ژوئن 2014 |deadurl=no}}</ref> در مهر همان سال ایران در [[چلنج کاپ آسیا–اقیانوسیه|جام چالش اِی. اف. سی-اُ. اف. سی]] که ادامه دهنده جام ملت‌های آفریقا-آسیا بود شرکت کرد و توانست در ورزشگاه آزادی تیم نیوزیلند، قهرمان اقیانوسیه را مغلوب کند تا عنوان قهرمانی این مسابقات را از آن خود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/asoce.html |title=AFC-OFC Challenge |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100529193831/http://www.rsssf.com/tablesa/asoce.html |archivedate=29 مه 2010 |deadurl=no}}</ref> تیم ایران از بهمن ۱۳۸۲ وارد کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶|جام جهانی ۲۰۰۶]] شد تا ایران برای ششمین مرتبه برای ورود به جام جهانی شانسش را امتحان کند. [[پرونده:Iran equaliser.JPG|بندانگشتی|190x190پیکسل|لحظه به ثمر رسیدن گل ایران در مقابل [[تیم ملی فوتبال آنگولا|آنگولا]] توسط [[سهراب بختیاری‌زاده]] در [[جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶|جام جهانی ۲۰۰۶]]|راست]]
در خرداد ۱۳۸۳ ایران قهرمان [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۴]] شد<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff04.html |title=West Asian Championship (Iran) 2004 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170711053720/http://www.rsssf.com/tablesw/waff04.html |archivedate=11 ژوئیه 2017 |deadurl=no}}</ref> و ماه بعد تیم ملی وارد جام ملت‌ها شد و با وجود آنکه حتی تا آستانه حذف در مرحله گروهی نیز پیش رفته بود در نهایت توانست پا به مراحل حذفی بگذارد و در بازی یک چهارم نهایی در دیداری مهیج و نفس‌گیر کره‌جنوبی را ۳–۴ مغلوب کرد اما باز هم در بازی نیمه‌نهایی مغلوب شد تا با پیروزی برابر بحرین در بازی رده‌بندی برای چهارمین بار به مقام سومی جام ملت‌ها برسد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |title=Asian Nations Cup 2004 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613125728/http://www.rsssf.com/tables/04asch.html |archivedate=13 ژوئن 2014 |deadurl=no}}</ref> سپس در ادامه ایران توانست برای دومین بار در تاریخش یک صعود نسبتاً آسان به جام جهانی را تجربه کند و در خرداد ۱۳۸۴، یک سال پیش از شروع بازی‌ها، با پیروزی ۰–۱ برابر بحرین در ورزشگاه آزادی تیم ملی به عنوان چهارمین تیم حاضر در جام جهانی برگزیده شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2006q.html#asi |title=World Cup 2006 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303170258/http://www.rsssf.com/tables/2006q.html#asi |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در حاشیه این بازی تعداد محدودی از [[زنان در ایران|زنان ایرانی]] بعد از تلاش‌های فراوان و تنها در نیمه دوم موفق شدند در ورزشگاه حاضر شوند و شاهد صعود تیم ملی به جام جهانی باشند تا برای نخستین بار بعد از سال ۱۳۵۷ زنان بازی تیم ملی را از نزدیک ببینند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۲۰ خرداد ۱۳۸۴|عنوان=یادداشت‌های خبرنگار ایسنا از نخستین حضور 70 تماشاگر زن در ورزشگاه یکصد هزار نفری آزادی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8403-08554/يادداشت-هاي-خبرنگار-ايسنا-از-نخستين-حضور-70-تماشاگر-زن-در-ورزشگاه|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720165750/https://www.isna.ir/news/8403-08554/%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%8A%D8%B3%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-70-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> [[جعفر پناهی]] کارگردان [[سینمای ایران]] که به همراه دخترش برای تماشای بازی به ورزشگاه رفته بود با ممانعت مأموران با حضور فرزندش در ورزشگاه روبرو شد و وی با الهام از این وقایع فیلم [[آفساید (فیلم)|آفساید]] را که در مورد تلاش زنان ایرانی برای حضور در ورزشگاه و تماشای بازی تیم ملی است ساخت.<ref>{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=قجر|نام=آیدا|کوشش=|تاریخ=۵ مهر ۱۳۹۱|عنوان=زنان ورزش‌دوست و تابلوی ورود ممنوع|نشانی=https://www.radiozamaneh.com/49100|ناشر=[[رادیو زمانه]]|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180720135927/https://www.radiozamaneh.com/49100|archivedate=۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در روز ۵ فروردین ۱۳۸۴ و در بازی رفت ایران و ژاپن در چارچوب بازی‌های مقدماتی جام‌جهانی در ورزشگاه آزادی، [[حادثه ورزشگاه آزادی|حادثه‌ای]] رخ داد که طی آن هفت نفر از تماشاگران کشته و ۳۹ نفر زخمی شدند. گفته شد که دلیل اصلی این حادثه [[بالگرد|هلیکوپتری]] بود که برای بازگرداندن [[محمدباقر قالیباف]] — فرمانده وقت [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران|نیروی انتظامی]] — در جلوی یکی از درهای ورزشگاه پارک شده بود هرچند مقامات نیروی انتظامی این هلیکوپتر را متعلق به سازمان صدا و سیما دانستند که برای تصویربرداری به ورزشگاه آمده بود. حضور این هلیکوپتر باعث شد یکی از درهای ورزشگاه بسته شود و جمعیت برای خروج به سوی در دیگری منتقل شوند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۲ آوریل ۲۰۰۵|عنوان=حادثه ورزشگاه آزادی در رویترز رمضان زاده و مسوولیت پذیری پلیس|نشانی=https://www.isna.ir/news/8401-05262/حادثه-ورزشگاه-آزادي-در-رويترز-رمضان-زاده-و-مسووليت-پذيري-پليس|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506033027/https://www.isna.ir/news/8401-05262/%D8%AD%D8%A7%D8%AF%D8%AB%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%8A%D8%AA%D8%B1%D8%B2-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D9%88%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AA-%D9%BE%D8%B0%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D9%BE%D9%84%D9%8A%D8%B3|archivedate=۶ مه ۲۰۱۹|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۷ فروردین ۱۳۹۵|عنوان=بازخوانی اتفاقات تلخ نوروز84 در بازی ایران و ژاپن؛ چرا تماشاگران زیر دست و پا له شدند؟|نشانی=http://90tv.ir/news/161011/ویژه-بازخوانی-اتفاقات-تلخ-نوروز84-در-بازی-ایران-و-ژاپن-چرا-تماشاگران-زیر-دست-و-پا-له-شدند؟|ناشر=[[برنامه ۹۰|وبسایت رسمی برنامه ۹۰]]|تاریخ بازدید=۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170605141319/http://90tv.ir/news/161011/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D8%AE-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B284-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%A7-%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F|archivedate=۵ ژوئن ۲۰۱۷|dead-url=yes}}</ref> طبقه دوم ورزشگاه نیز مجانی اعلام شده بود و [[سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران|تلویزیون ایران]] در ایام [[نوروز]] مرتباً برای این بازی تبلیغ می‌کرد و ورزشگاه آزادی جمعیتی بسیار بیشتر از ظرفیتش را در خود جای داده بود تا یکی از تلخ‌ترین روزهای فوتبال ایران رقم بخورد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[کلمه (وبگاه)|سایت خبری تحلیلی کلمه]]|نشانی=https://www.kaleme.com/1396/02/10/klm-259761/|عنوان=نقش قالیباف در مرگ هفت تماشاچی فوتبال در ورزشگاه آزادی؛ آنجا هم عذرخواهی نکرد|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140251/https://www.kaleme.com/1396/02/10/klm-259761/|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> بعدها نه نیروی انتظامی و نه مسئولین ورزشگاه آزادی هیچ‌یک مسئولیت این حادثه را بر عهده نگرفتند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۲ اکتبر ۲۰۱۵|عنوان= «مرگ» در آزادی…|نشانی=https://www.isna.ir/news/94072012767/مرگ-در-آزادی|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162645/https://www.isna.ir/news/94072012767/%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> ایران در جام جهانی به همراه [[تیم ملی فوتبال پرتغال|پرتغال]]، [[تیم ملی فوتبال آنگولا|آنگولا]] و [[تیم ملی فوتبال مکزیک|مکزیک]] در گروه D این رقابت‌ها قرار گرفت. به دلیل گروه نسبتاً آسان ایران انتظارها از تیم ملی بالا بود اما ایران برخلاف انتظارها خوب عمل نکرد و هیچ‌یک از بازی‌هایش را نبرد. خط حمله تیم ملی بسیار ضعیف کار کرد و در این بازی‌ها نتوانست گلی به ثمر برساند، هر دو گل ایران را هم مدافعان تیم ملی، [[یحیی گل‌محمدی]] و [[سهراب بختیاری‌زاده]] که بر روی ضربات کرنر جلو کشیده بودند به ثمر رساندند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://video.varzesh3.com/video/21444/گلهای-ایران-در-جام-جهانی-۲۰۰۶|عنوان=گلهای ایران در جام جهانی ۲۰۰۶|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203028/https://video.varzesh3.com/video/21444/%DA%AF%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-2006}}</ref> در هنگام برگزاری این بازی‌ها اختلاف میان بازیکنان تیم ملی و در رأس آن‌ها علی دایی از یک سو و مهدی مهدوی‌کیا، علی کریمی و [[جواد نکونام]] از سوی دیگر بسیار شدید شد. این اختلافات که بسیار قدیمی بودند و از بازی‌های جام ملت‌های ۲۰۰۰ آغاز شده بودند و در جام ملت‌های ۲۰۰۴ ادامه یافتند و حتی با پادرمیانی رؤسای فدراسیون فوتبال صفایی فراهانی و دادکان و سرمربی پیشین تیم ملی، حشمت مهاجرانی نیز پایان نیافتند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=لگد یک جادوگر|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/26236|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۳ مارس ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140035/https://iranwire.com/fa/features/26236|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>[[پرونده:Iran National Football Team.JPG|بندانگشتی|190x190px|تیم ملی مرداد ۱۳۸۵، دیدار با [[تیم ملی فوتبال سوریه|سوریه]]]]
عدم موفقیت در جام جهانی برای تیم ملی عواقب فراوانی داشت، در گام نخست، پس از پایان بازی آخر تیم ملی، [[محمد علی‌آبادی]]، رئیس سازمان تربیت بدنی محمد دادکان را از کار برکنار و [[کیومرث هاشمی]] را جانشینش کرد. این امر با مخالفت فیفا رو به رو شد چرا که این کار را دخالت دولت در اداره فدراسیون فوتبال تشخیص داد و فدراسیون فوتبال ایران را در آذر همان سال از عضویت در فیفا معلق و کمیته‌ای انتقالی برای تشکیل فدراسیون جدید تعیین شد؛ محسن صفایی فراهانی، رئیس پیشین فدراسیون به ریاست آن کمیته منصوب گردید. بعد از هجده ماه پرتنش در نهایت [[علی کفاشیان]]، [[دونده]] سابق، به عنوان رئیس جدید فدراسیون فوتبال برگزیده شد.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f2_Safayee_FIFA_Iranian_football_federation/370400.html|عنوان=زنگ خطر تحریم فوتبال همچنان به گوش می‌رسد|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143232/https://www.radiofarda.com/a/f2_Safayee_FIFA_Iranian_football_federation/370400.html|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۴ مارس ۲۰۱۲|عنوان=علی کفاشیان چگونه رئیس فدراسیون فوتبال شد/ تعلیق و 18 ماه پرتنش|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/1550399/علی-کفاشیان-چگونه-رئیس-فدراسیون-فوتبال-شد-تعلیق-و-18-ماه-پرتنش|ناشر=[[خبرگزاری مهر]]|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612184842/https://www.mehrnews.com/news/1550399/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%88-18-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%D9%86%D8%B4|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> برانکو ایوانکوویچ نیز پس از بازی آخر تیم ملی در جام جهانی، حاضر نشد همراه تیم به ایران بازگردد. این امر انتقاداتی را علیه او برانگیخت. ایوانکوویچ دلیل نیامدنش به ایران را اتمام مدت قراردادش با فدراسیون فوتبال اعلام کرد که این موضوع توسط [[دادگاه حکمیت ورزش]] تأیید شد. [[هوشنگ نصیرزاده]]، کارشناس مسائل حقوقی فوتبال، بازنگشتن برانکو را به مسائل مالیاتی و «زرنگی» او نسبت داد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=جیرودی|نویسنده=|نام=حامد|کد زبان=|تاریخ=|نشانی=http://goaldaily.ir/template1/News.aspx?NID=36817|عنوان=برانکو و مالیاتی که پرداخت نشد|بازبینی=۱۷ ژوئیه ۲۰۱۸|وبگاه=روزنامه گل|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612211124/http://goaldaily.ir/template1/News.aspx?NID=36817|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> اما خود وی در مصاحبه‌ای گفت به دلیل آنکه قراردادش خاتمه یافته بود به ایران بازنگشت و در آلمان ماند تا بقیه بازی‌های جام جهانی را ببیند.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=برانکو: ما فلسفه فوتبال ایران را تغییر دادیم|نشانی=http://iran-varzeshi.com/News/76729.html|ناشر=ایران ورزشی آنلاین|زبان=|تاریخ بازدید=۹ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142229/http://iran-varzeshi.com/News/76729.html|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>{{efn|ایوانکوویچ شش سال بعد نیز هنگامی که مربی باشگاه الاتفاق عربستان بود، برای بازی‌های لیگ قهرمانان آسیا در برابر استقلال به ایران نیامد و در سال ۲۰۱۵ تنها هنگامی به ایران بازگشت که مالیاتش توسط باشگاه پرسپولیس پرداخت شده بود.}} امیر قلعه‌نویی مربی بعدی تیم ملی بود که از مرداد ۱۳۸۵ این سمت را بر عهده گرفت و تیم ملی در بازی‌های مقدماتی [[جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۷|جام ملت‌های ۲۰۰۷]] شرکت کرد{{efn|جام ملت‌های آسیا باید در سال ۲۰۰۸ برگزار می‌شد اما به دلیل همزمانی با بازی‌های المپیک و جام ملت‌های آسیا کنفدراسیون فوتبال آسیا تصمیم گرفت بازی‌ها را یک سال زودتر برگزار کند.}} و توانست یک صعود آسان و بی‌دردسر را تجربه کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |title=Asian Nations Cup 2007 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303181313/http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در خرداد ماه سال بعد [[تیم ملی فوتبال ب ایران|تیم ب ایران]] با مربی‌گری [[پرویز مظلومی]] در [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۰۷]] شرکت کرد و توانست عنوان قهرمانی را از آن خود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff06.html |title=West Asian Championship (Jordan) 2007 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170711053937/http://www.rsssf.com/tablesw/waff06.html |archivedate=11 ژوئیه 2017 |deadurl=no}}</ref> چند روز بعد از فینال این بازی‌ها تیم ملی در جام ملت‌های آسیا شرکت کرد و با وجود انجام بازی‌های تدارکاتی مناسب از جمله در برابر تیم‌های [[تیم ملی فوتبال بلاروس|بلاروس]]، مکزیک و [[تیم ملی فوتبال جامائیکا|جامائیکا]] نتوانست در جام ملت‌ها نتیجه مناسبی کسب کند و در مرحله یک چهارم پایانی و در ضربات پنالتی مغلوب تیم کره‌جنوبی شد. تمام گل‌های ایران در آن بازی‌ها را هافبک‌ها و مدافعان تیم ملی به ثمر رساندند و خط حمله تیم ملی عملکرد قابل انتقادی داشت.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |title=Asian Nations Cup 2007 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303181313/http://www.rsssf.com/tables/07asch.html |archivedate=3 مارس 2016 |deadurl=no}}</ref> در زمستان همان سال قلعه‌نویی از سمت مربی‌گری تیم ملی برکنار شد و [[منصور ابراهیم‌زاده]] به شکل موقت جانشین وی شد تا ایران وارد کارزار مقدماتی [[جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰|جام جهانی ۲۰۱۰]] شود. در فروردین سال ۱۳۸۷ و در حالی که مدت‌ها سخن از مربیانی همچون [[خاویر کلمنته]] مربی سابق تیم ملی اسپانیا بود<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۸ فوریه ۲۰۱۶|عنوان=حضور خاویر کلمنته در ایران منتفی شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/94112918896/حضور-خاویر-کلمنته-در-ایران-منتفی-شد|ناشر=[[ایسنا]]|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162549/https://www.isna.ir/news/94112918896/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> در نهایت به شکل غیرمنتظره‌ای علی دایی به عنوان مربی تیم ملی انتخاب شده بود. وی پیشتر در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفته بود «''کسی سرمربی تیم ملی می‌شود که لابی بیشتری داشته باشد»'' و بعدتر در پاسخ به سؤالی در مورد لابی خودش گفت «''من با خدا لابی کردم.»''<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=وقتی انتخاب سرمربی از دست مجلس خارج می‌شود|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/3310|ناشر=ایران وایر|زبان=|تاریخ بازدید=۴ ژوئن ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140528/https://iranwire.com/fa/features/3310|archivedate=۱۲ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
=== ۹۷–۱۳۹۰: دوران کی‌روش ===
[[پرونده:Bosnia and Herzegovina vs Iran, 2014 FIFA World Cup march 2014-06-25 05.jpg|راست|بندانگشتی|223x223px190x190px|تیم ملی فوتبال ایران در [[جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴|جام جهانی ۲۰۱۴]] برزیل]]
[[کارلوس کی‌روش]] در فروردین ۱۳۹۰ به عنوان سرمربی جدید تیم ملی انتخاب شد تا ایران را برای مرحله نخست کارزار [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ (آسیا)|مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۴]] آماده کند.<ref name=":14"/> تیم ملی در این بازی‌های نتایج پرنوسانی داشت. شکست در برابر لبنان و همچنین [[تیم ملی فوتبال ازبکستان|ازبکستان]] در تهران و تساوی با قطر از نتایج ضعیف تیم ملی بودند که ایران را تا آستانه حذف پیش بردند اما تیم ملی هر سه بازی آخرش را برد و توانست یک بار دیگر پای به رقابت‌های جام جهانی نهد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2014q.html#asi |title=World Cup 2014 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160626094221/http://www.rsssf.com/tables/2014q.html#asi |archivedate=26 ژوئن 2016 |deadurl=no}}</ref> ایران در این بازی‌ها تیم کره‌جنوبی را در سئول مغلوب کرد تا بتواند بعد از ۳۱ سال کره‌جنوبی را در یک بازی رسمی در خاک خودش مغلوب کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |title=Iran – International Matches |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100504143514/http://www.rsssf.com/tablesi/iran-intres.html |archivedate=4 مه 2010 |deadurl=no}}</ref> در آذر ۱۳۹۱ ایران برای آخرین بار در [[مسابقات فوتبال غرب آسیا ۲۰۱۲|مسابقات فوتبال غرب آسیا]] شرکت کرد ولی با کسب نتایج ضعیف در همان مرحله گروهی حذف شد.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesw/waff2012.html |title=West Asian Championship (Kuwait) 2012 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170809193505/http://www.rsssf.com/tablesw/waff2012.html |archivedate=9 اوت 2017 |deadurl=no}}</ref> ایران به همراهی افغانستان، [[فدراسیون فوتبال آسیای مرکزی]] را تشکیل داد و تیم ملی دیگر در رقابت‌های [[فدراسیون فوتبال غرب آسیا]] شرکت نکرد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/06/140610_k05_afghan_footbal_new_zone.shtml|عنوان=افغانستان و ایران حوزه جدیدی در فوتبال آسیا ایجاد کردند|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180616195455/http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2014/06/140610_k05_afghan_footbal_new_zone.shtml|archivedate=۱۶ ژوئن ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> سپس در بهمن ماه همان سال تیم ملی در [[مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵]] شرکت کرد و توانست به راحتی، با پنج پیروزی و یک تساوی به مرحله نهایی بازی‌ها صعود کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2015asch.html |title=Asian Nations Cup 2015 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319184726/http://rsssf.com/tables/2015asch.html |archive-date=19 مارس 2018 |dead-url=no}}</ref> از اسفند ماه تیم ملی با برگزاری بازی‌های دوستانه آماده حضور در جام جهانی شد. ایران در جام جهانی ۲۰۱۴ در گروه F با تیم‌های [[تیم ملی فوتبال نیجریه|نیجریه]]، [[تیم ملی فوتبال آرژانتین|آرژانتین]] و [[تیم ملی فوتبال بوسنی و هرزگوین|بوسنی و هرزگوین]] همگروه شده بود. تیم ملی در نخستین بازی به مصاف نیجریه رفت و به نتیجه مساوی ۰–۰ رضایت داد. این نخستین باری بود که ایران جام جهانی را با نتیجه‌ای غیر از شکست آغاز می‌کرد. در بازی دوم تیم ملی نمایش درخشانی از خود نشان داد و برابر آرژانتین تا دقایق پایانی بازی ۰–۰ مساوی بود و تنها در وقت‌های اضافه و بر روی ضربه [[لیونل مسی]] دروازه تیم ملی باز شد تا ایران ۰–۱ مغلوب شود. در بازی آخر ایران در مقابل تیم بوسنی قرار گرفت و در حالی که تا پیش از این بازی رکورد بسیار خوبی در مقابل بوسنی داشت و با یک پیروزی می‌توانست به مرحله بعد صعود کند، تیم ملی ۱–۳ شکست خورد تا در گروهش با یک امتیاز آخر شود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://video.varzesh3.com/video/54783/نگاهی-به-عملکرد-ایران-در-جام-جهانی-۲۰۱۴|عنوان=نگاهی به عملکرد ایران در جام جهانی ۲۰۱۴|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203043/https://video.varzesh3.com/video/54783/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-2014}}</ref> تنها گل ایران در این بازی‌ها را [[رضا قوچان‌نژاد]] به ثمر رساند. تیم ملی شش ماه بعد از جام جهانی در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ شرکت کرد و توانست باز هم با یک صعود راحت، با سه برد و بدون گل خورده پای به مرحله یک چهارم پایانی گذارد و در این مرحله برابر تیم عراق صف‌آرایی کند. ایران در آن بازی با تصمیم سخت‌گیرانه داور از اواخر نیمه اول ده نفره شد اما در پایان ۱۲۰ دقیقه تلاش بازیکنانش به نتیجه‌ای بهتر از ۳–۳ دست نیافت تا کار تیم ملی باز در جام ملت‌ها باز هم به ضربات پنالتی بکشد و این بار هم ایران در ضربات ناموفق بود تا برای سومین دوره پیاپی در مرحله یک چهارم نهایی جام ملت‌ها حذف شود.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[ورزش سه]]|نشانی=http://video.varzesh3.com/video/70503/ایران-۳-۳-عراق-(پنالتی-۶-۷)|عنوان=ایران ۳–۳ عراق (پنالتی ۶–۷)|بازبینی=۶ ژوئن ۲۰۱۸|archive-date=4 مارس 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304203050/https://video.varzesh3.com/video/70503/%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-3-3-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AA%DB%8C-6-7}}</ref><ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2015asch.html |title=Asian Nations Cup 2015 |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319184726/http://rsssf.com/tables/2015asch.html |archive-date=19 مارس 2018 |dead-url=no}}</ref> بعد از بازی‌های جام ملت‌ها تیم ملی از بهار ۱۳۹۴ در [[مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ (آسیا)|مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸]] روسیه که مرحله مقدماتی جام ملت‌ها نیز بود، شرکت کرد و توانست یک صعود آسان و بدون شکست را تجربه کند تا تیم ملی برای نخستین بار در تاریخش در دو دوره متوالی جام جهانی حاضر شود. ایران در [[مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ (آسیا) – مرحله سوم|مرحله سوم مقدماتی]] در ده بازی خود تنها دو گل، آن هم در آخرین بازی‌اش در برابر سوریه دریافت کرد و با شش پیروزی و چهار تساوی و بدون شکست، با عملکردی درخشان بازی‌هایش را به پایان رساند تا عنوان دومین تیم بعد از برزیل جواز حضور در رقابت‌های جام جهانی را کسب کند.<ref dir=ltr>{{Cite web |url=http://www.rsssf.com/tables/2018q.html#asi |title=World Cup 2018 Qualifying |publisher=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |access-date=July 17, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116132532/http://www.rsssf.com/tables/2018q.html#asi |archivedate=16 نوامبر 2017 |deadurl=no}}</ref>
[[پرونده:People watching IRNPOR match at 2018 WC in Tehran's Azadi Stadium 06.jpg|بندانگشتی|190x190پیکسل|زنان در کنار مردان در حال تماشای بازی تیم ملی ایران در برابر اسپانیا در ورزشگاه آزادی تهران]]
== ورزشگاه و مرکز ملی فوتبال ==
{{اصلی|ورزشگاه آزادی تهران}}
[[پرونده:Azadi Stadium in 2008.jpg|راست|بندانگشتی|از سال ۱۳۵۳ خورشیدی بدین سو آزادی ورزشگاه خانگی تیم ملی فوتبال ایران است|190x190پیکسل]]
[[ورزشگاه شهید شیرودی|ورزشگاه امجدیه]] که امروزه ورزشگاه شهید شیرودی نامیده می‌شود نخستین ورزشگاهی بود که بازی‌های خانگی تیم ملی در آن انجام شد. تعدادی از مهم‌ترین بازی‌های تیم ملی از جمله بازی‌های مقدماتی [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۴|المپیک ۱۹۶۴ توکیو]] و بازی‌های [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸]] در این ورزشگاه برگزار شدند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=[[خبرآنلاین]]|نشانی=https://www.khabaronline.ir/detail/25045/sport/iran-soccer|عنوان=امجدیه دیگر هیجان فوتبال را نمی‌بیند|بازبینی=۱۵ مارس ۲۰۱۸|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316032121/https://www.khabaronline.ir/detail/25045/sport/iran-soccer|archivedate=۱۶ مارس ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref> دیدار فینال‌گونه{{efn|مرحله نهایی جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ در یک گروه پنج تیمی برگزار شد و شرایط جدول به گونه‌ای پیشرفت که ایران در صورت تساوی و اسرائیل در صورت برد قهرمان می‌شدند.}} جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ که در بهار ۱۳۴۷ در امجدیه و بین دو تیم ایران و [[تیم ملی فوتبال اسرائیل|اسرائیل]] برگزار شد و نخستین قهرمانی تیم ملی ایران را به همراه داشت در همین ورزشگاه برگزار شد. این بازی از بازی‌های به‌یادماندنی تیم ملی ایران شناخته و از عوامل محبوبیت بیش از پیش فوتبال در جامعه ایران نیز نامیده می‌شود.<ref>{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=|عنوان=نوستالژی/بازخوانی فینال به یادماندنی ایران و رژیم صهیونیستی/امجدیه علیه موشه|نشانی=http://90tv.ir/news/43393/نوستالژیبازخوانی-فینال-به-یادماندنی-ایران-و-رژیم-صهیونیستیامجدیه-علیه-موشه|ناشر=[[برنامه ۹۰|وبسایت رسمی برنامه ۹۰]]|تاریخ بازدید=۱۵ مارس ۲۰۱۸|تاریخ بازبینی=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180927020550/http://90tv.ir/news/43393/%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DA%98%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%D9%87|archivedate=۲۷ سپتامبر ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref>
 
=== بازیکنان با بیشترین بازی ملی ===
تا تاریخ ۲۳ آبان ۱۳۹۹ بازیکنانی که دارای بیشترین تعداد بازی هستند بدین قرار است:<ref name=":13" dir=ltr>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=en|تاریخ=|وبگاه=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|RSSSF]]|نشانی=http://www.rsssf.com/miscellaneous/iran-recintlp.html|عنوان=Iran – Record International Players|بازبینی=June 11, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190511045919/http://www.rsssf.com/miscellaneous/iran-recintlp.html|archivedate=۲۱ مه ۲۰۱۹|dead-url=no}}</ref>
[[پرونده:Iran captain Javad Nekounam in press conference before Nigeria match, 2014 FIFA World Cup (cropped).jpg|بندانگشتی|285x285px242x242px|[[جواد نکونام]] رکورددار بازی برای تیم ملی]]
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
=== رکوردداران گلزنی ===
تا تاریخ ۲۳ آبان ۱۳۹۹ بازیکنانی بازیکنانی که دارای بیشترین گل زده ملی هستند بدین قرار است:<ref name=":13" dir=ltr/><ref dir=ltr>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=en|تاریخ=|وبگاه=[[بنیاد آماری سند. ورزش. فوتبال|RSSSF]]|نشانی=http://www.rsssf.com/miscellaneous/iran-recintlp.html#goals|عنوان=Iran – Record International Players|بازبینی=June 11, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190511045919/http://www.rsssf.com/miscellaneous/iran-recintlp.html#goals|archivedate=۲۱ مه ۲۰۱۹|dead-url=no}}</ref>
[[پرونده:Ali Daei 20190213.jpg|بندانگشتی|285x285px234x234px|[[علی دایی]] آقای گل فوتبال ملی جهان]]
{| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;"
|-