تفاوت میان نسخه‌های «بومین خان»

۲۸ بایت اضافه‌شده ،  ۳ ماه پیش
جز
رفع ابهام پیوندها به چینی (پیوند به چینی استاندارد تغییر یافت) با کمک ابهام‌یار.
جز (رفع ابهام پیوندها به انگلیسی (پیوند به زبان انگلیسی تغییر یافت) با کمک ابهام‌یار.)
جز (رفع ابهام پیوندها به چینی (پیوند به چینی استاندارد تغییر یافت) با کمک ابهام‌یار.)
 
|}}
[[پرونده:GökturksAD551-572.png|بندانگشتی|300px|[[خاقانات ترک]]. بین سال‌های ۵۵۲ تا ۵۷۲ میلادی.]]
'''بومین خان''' ([[ترکی قدیم]]: [[File:Old Turkic letter N1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter G1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter Q.svg|10px]] [[File:Old Turkic letter N1.svg|10px]][[File:Old Turkic letter M.svg|10px]][[File:Old Turkic letter O.svg|10px]][[File:Old Turkic letter B1.svg|10px]]<!--{{Unicode|&#x10C23;}}{{Unicode|&#x10C0D;}}{{Unicode|&#x10C34;}}{{Unicode|&#x10C23;}}{{Unicode|&#x10C22;}}{{Unicode|&#x10C06;}}{{Unicode|&#x10C09;}},--->, Bumïn qaγan,<ref name="Kultegin">[http://irq.kaznpu.kz/?lang=e&mod=1&tid=1&oid=15&m=1 Kultegin’s Memorial Complex, TÜRIK BITIG]</ref> a.k.a. Bumın Kagan) یا '''ایلیق قاآن ''' ([[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Illig Qaghan، [[چینی استاندارد|چینی]]: 伊利可汗، [[پینیین]]: yīlì kěhàn، [[آذربایجانی]]: i-li k'o-han, درگذشت: ۵۵۲ میلادی) بنیان‌گذار و نخستین خان [[خاقانات ترک]] بود. بومیان خان عنوان «ایلخان» داشت. این عنوان پس از سرکوبی دولت [[روران (قوم)|روران‌ها]] یا [[ژوژوان]]ها به وی داده شد.<ref>رضا، ص ۴۳</ref>
 
چین در حدود سدهٔ ششم میلادی، از چهار دولت متخاصم تشکیل شده بود. در آستانهٔ سال [[۵۴۵ (میلادی)|۵۴۵ میلادی]] دامنهٔ آتش جنگ‌ها در سرزمین‌های شمالی چین بالا گرفت. ضعف دولت چینی سبب شد که اقوام کوچ‌نشین ژوژان و [[توگون]] نیرومند شوند. امپراتوری [[وی شرقی]] با فرمانروای ژوژوان و شاه [[توگون]] اتحادی منعقد کرد و به امپراتوری [[وی غربی]] حمله کرد. امپراتوری وی غربی نیز کوشید تا در پیکار با دشمنان، از قبیله‌های کوچ‌نشین ترک یا تورکیوت بهره جوید. بومین، خان بزرگ ترک با امپراتور [[وی غربی]] پیمان اتحاد بست و بر این عقیده بود که این اتحاد ترک‌ها را از یوغ اسارت ژاژان‌ها خواهد رهانید. بدین روال ترکان در سال [[۵۴۵ (میلادی)|۵۴۵ میلادی]] به آهستگی و با احتیاط به عرصهٔ سیاست جهانی گام نهادند. پس از چندی بومین خان از [[آن هوای]] فرمانروای ژوژان‌ها خواست که دخترش را به همسری او بدهد ولی با پاسخ منفی او روبرو شد. بومین خان در سال [[۵۵۱ (میلادی)|۵۵۱ میلادی]] توانست با دختر امپراتور [[وی غربی]] ازدواج کند و از این رهگذر اعتبارش در نزد کوچ‌نشینان فزونی گرفت و موقعیتش استحکام بسیار پذیرفت.<ref>رضا، ص ۴۸</ref>
۴۲٬۹۴۶

ویرایش