تفاوت میان نسخه‌های «قاسم سلیمانی»

جز
برچسب: ویرایش مبدأ ۲۰۱۷
سلیمانی طی جنگ ایران و عراق از فرماندهان عملیات‌های [[عملیات والفجر ۸|والفجر هشت]]، [[عملیات کربلای ۴|کربلای چهار]] و [[عملیات کربلای ۵|کربلای پنج]] بود و چندین بار مجروح شد. سپس، در مقام فرمانده نیروی قدس سپاه نقش مهمی در تقویت قدرت نظامی [[حزب‌الله لبنان]] و گروه‌های مسلح فلسطینی، [[جنگ در افغانستان (۲۰۰۱ تاکنون)|جنگ افغانستان]]، تشکیل گروه‌های [[شبه‌نظامی]] در عراق پس از سرنگونی [[صدام حسین]]، سرکوب اعتراضات مردم سوریه<ref name="dw100"/> و تغییر روند [[جنگ داخلی سوریه]] به نفع [[بشار اسد]]، همچنین [[حمله به شمال عراق (۲۰۱۴)|مقابله با داعش در عراق]] و سوریه داشته‌است. سلیمانی به خودش لقب «سرباز صفر ولایت» داده بود و به عقیده بسیاری، هم در گفتار و هم در عمل نشان داده بود که کاملاً از [[سید علی خامنه‌ای]] و سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی پیروی می‌کند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=|وبگاه=BBCPersian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-features-50979973|عنوان=قاسم سلیمانی، فرماندهی که نمایندهٔ خامنه‌ای در منطقه بود. از متن: «اما عنوانی که او خود را به آن ملقب می‌کرد "سرباز صفر ولایت" بود؛ که در عمل و گفتار نیز نشان داده بود که کاملاً پیرو آیت الله خامنه‌ای و سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی است».}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سلیمانی، قاسم - سرباز ولایت|نشانی=https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63456/2539/حاج-قاسم-مطیع-امر-ولی|وبگاه=hawzah.net|بازبینی=2021-01-23}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سردار سلیمانی مطیع و سرباز ولایت بود - ایرنا|نشانی=https://www.irna.ir/amp/84169986/|وبگاه=www.irna.ir|بازبینی=2021-01-23}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=حاج قاسم سلیمانی مالک اشتر انقلاب و مطیع محض ولی فقیه بود - ایرنا|نشانی=https://www.irna.ir/amp/84174752/|وبگاه=www.irna.ir|بازبینی=2021-01-23}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=خبرگزاری فارس - وصیت حاج قاسم سلیمانی؛ حامی ولایت‌فقیه و مطیع امر رهبری باشید|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/13981020000682/وصیت-حاج-قاسم-سلیمانی-حامی-ولایت‌فقیه-و-مطیع-امر-رهبری-باشید|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=2020-01-11|بازبینی=2021-01-23}}</ref>
 
سلیمانی تا پیش از حضور آشکار در جنگ علیه [[داعش]] در عراق، معمولاً در انظار عمومی ظاهر نمی‌شد؛ ولی [[نظام جمهوری اسلامی ایران|حکومت ایران]] از زمان حضور او در عراق با انتشار تصاویر متعددش با نیروهای عراقی، شروع به شناساندن چهرهٔچهره‌ی وی کرد. جایگاه سلیمانی به‌تدریج به عنوان یکی از محبوبترینمحبوب‌ترین شخصیت‌های نظام جمهوری اسلامی نزد برخی از مردم ایران اوج گرفت.<ref name="france24.com"/><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Who was General Qasem Soleimani and why was he so popular?|نشانی=https://www.thehindu.com/news/international/who-is-general-qasem-soleimani-and-why-was-he-so-popular/article30467687.ece|وبگاه=thehindu.com|تاریخ=2020-01-03|بازبینی=2020-12-29|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Qassem Soleimani, Powerful Iranian Commander and U.S. Foe, Is Dead|نشانی=https://www.wsj.com/articles/qassem-soleimani-powerful-iranian-commander-and-formidable-u-s-foe-is-dead-11578042373|وبگاه=wsj.com|تاریخ=2020-01-03|بازبینی=2020-12-29|کد زبان=en}}</ref> این در حالی است که ایرانیانی که در اعتراض به سقوط [[پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین]] توسط پدافند سپاه پاسداران تظاهرات کردند، وی را یک «قاتل» دانستند<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran's 'Unforgivable Mistake' Downing Jet Elicits Furor At Home And Abroad|نشانی=https://www.npr.org/2020/01/11/795567483/irans-unforgivable-mistake-downing-jet-elicits-furor-at-home-and-abroad|وبگاه=NPR.org|بازبینی=2020-05-04|کد زبان=en|archive-date=11 ژانویه 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111222420/https://www.npr.org/2020/01/11/795567483/irans-unforgivable-mistake-downing-jet-elicits-furor-at-home-and-abroad}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=شعار علیه رهبر و سپاه در تجمع‌های اعتراضی؛ هشدار ترامپ علیه خشونت با معترضان|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-51076138|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-01-11|تاریخ بازبینی=2020-05-04|زبان=fa|archive-date=11 ژانویه 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111221550/https://www.bbc.com/persian/iran-51076138}}</ref> و بنر او را پاره کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تجمع دانشجویی که به پاره کردن عکس حاج قاسم انجامید +فیلم و عکس - مشرق نیوز|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/amp/1030203/|وبگاه=www.mashreghnews.ir|بازبینی=2021-01-22}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=تجمع‌های اعتراضی در ایران؛ مأموران با شلیک گاز اشک‌آور با مردم درگیر شدند|نشانی=https://per.euronews.com/2020/01/12/iranian-students-protest-in-universities-after-ukraine-plane-crash-shot-down-irgc-missille|وبگاه=euronews|تاریخ=2020-01-12|بازبینی=2021-01-22|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{Citation|title=پاره کردن و به آتش کشیدن بنرهای قاسم سلیمانی در شهرهای ایران {{!}} DW {{!}} 14.01.2020|url=https://www.dw.com/fa-ir/پاره-کردن-و-به-آتش-کشیدن-بنرهای-قاسم-سلیمانی-در-شهرهای-ایران/av-51995704|accessdate=2021-01-22|language=fa-IR|first=Deutsche|last=Welle (www.dw.com)}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=بازداشت یک نوجوان به اتهام پاره کردن عکس قاسم سلیمانی|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/30390699.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2021-01-22|کد زبان=fa}}</ref> گروهی از ایرانیان هم او را یک مهرهٔ مهم در ماشین سرکوب می‌دانند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Why huge crowds turned out for Soleimani's funeral|نشانی=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51021854|کوشش=BBC News|تاریخ=2020-01-07|تاریخ بازبینی=2020-05-06|زبان=en-GB|نام=Kasra|نام خانوادگی=Naji}}</ref> سلیمانی به خاطر مشارکت در سرکوب مخالفان بشار اسد از سوی اتحادیه اروپا و [[سازمان ملل]] تحریم شده‌بود و دولت آمریکا هم از سال ۲۰۰۵ وی را به عنوان یک تروریست می‌شناخت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=PROFILE - Who is Qasem Soleimani?|نشانی=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/profile-who-is-qasem-soleimani-/1690827|وبگاه=www.aa.com.tr|بازبینی=2020-05-06|archive-date=4 ژانویه 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104171212/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/profile-who-is-qasem-soleimani-/1690827}}</ref>
 
ساعاتی پس از انتشار خبر کشته شدن قاسم سلیمانی، گروهی از شهروندان عراقی در خیابان‌های بغداد و اپوزیسیون سوریه در [[ادلب]] به شادمانی و پخش شیرینی پرداختند.<ref>{{یادکرد خبر |عنوان=Fear and joy on the streets of Baghdad after Soleimani killing |نشانی=https://www.france24.com/en/20200103-fear-and-joy-streets-baghdad-after-soleimani-killing-iraq-iran-usa-quds-revolutionary-guards |خبرگزاری=FRANCE24 |تاریخ=۳ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref><ref>{{یادکرد خبر |عنوان=Iraqis Celebrate after Soleimani Death |نشانی=https://english.aawsat.com/home/article/2064401/iraqis-celebrate-after-soleimani-death |خبرگزاری=ASHARQ AL-AWSAT |تاریخ=۳ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref><ref>{{یادکرد خبر |عنوان=Iraqis celebrate Soleimani killing, Pompeo tweets |نشانی=https://www.egypttoday.com/Article/1/79283/Iraqis-celebrate-Soleimani-killing-Pompeo-tweets |خبرگزاری=egypt today |تاریخ=۳ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref><ref>{{یادکرد خبر |عنوان='Nobody resembles him but Assad': Syrians celebrate death of Soleimani |نشانی=https://english.alaraby.co.uk/english/indepth/2020/1/7/syrians-celebrate-death-of-qasem-soleimani |خبرگزاری=TheNewArab |تاریخ=۷ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref><ref>{{یادکرد خبر |عنوان=مخالفان حکومت سوریه برای مرگ سلیمانی سوگواری نمی‌کنند |نشانی=https://diyaruna.com/fa/articles/cnmi_di/features/2020/01/06/feature-02 |خبرگزاری=دیارنا |تاریخ=۶ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref> پس از قتل سلیمانی، گروهی از مردم ایران، هندوستان،<ref>[https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2020/jan/07/anti-us-protest-in-delhi-against-iranian-general-qasem-suleimanis-killing-2086285.html Anti-US protest in Delhi against Iranian General Qasem Suleimani's killing, New Indian Express, January 7 2020]</ref> پاکستان،<ref>[https://www.voanews.com/middle-east/voa-news-iran/pakistan-stress-neutrality-big-rally-protests-killing-soleimani Pakistan Stress Neutrality, Big Rally Protests Killing of Soleimani, VoA January 5 2020]</ref> گروه‌های اسلامی مالزی،<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2020/01/07/muslim-ngos-send-protest-note-to-us-embassy-over-assassination-of-iranian-g/1825450 Muslim NGOs send protest note to US Embassy over assassination of Iranian general, Malay Mail, January 7 2020]</ref> فلسطین،<ref>[https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-blast-palestinians-idUSKBN1Z30E6 Palestinians in Gaza mourn Iran's Soleimani, Reuters January 4 2020]</ref> ترکیه،<ref>[https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/301641/turkey-mourners-gather-in-istanbul-on-january-4 Turkey: Mourners gather in Istanbul on January 4, Garda World]</ref> حوثی‌های یمن،<ref>[https://thearabweekly.com/houthi-reaction-soleimanis-killing-reflects-ties-iran Houthi reaction to Soleimani's killing reflects ties to Iran, The Arab Weekly Jan 15 2020]</ref> شیعیان کشمیر،<ref>[https://www.hindustantimes.com/india-news/kashmiri-shias-protest-section-of-community-condemns-soleimani-killing/story-0DsDqR878Gk7Bn4GvcIHcK.html Kashmiri Shias protest, section of community condemns Soleimani killing, Hindustan Times, Jan 4 2020]</ref> طرفداران حزب‌الله در لبنان،<ref>[https://www.pbs.org/newshour/show/anger-in-beirut-as-hezbollah-supporters-mourn-suleimani%5D Anger in Beirut as Hezbollah supporters mourn Soleimani, PBS January 5 2020]</ref> طرفداران [[بشار اسد|اسد]] در سوریه<ref>[http://www.xinhuanet.com/english/2020-01/08/c_138686054.htm Hundreds of Syrians mourn slain Iranian commander in Aleppo, Xinhua January 8 2020]</ref> و مردم عراق<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2020/1/4/you-never-let-us-down-thousands-mourn-soleimani-in-baghdad ‘You never let us down’: Thousands mourn Soleimani in Baghdad, Al-Jazeera, January 4 2020]</ref> تظاهراتی در محکومیت این اقدام آمریکا و همدردی با سلیمانی برگزار کردند.<ref>[https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/01/08/images-mourning-beyond-iran-including-some-unexpected-places/?arc404=true It’s not just Iranians who are mourning Soleimani, Washington Post January 8, 2020,]</ref> اجساد قاسم سلیمانی، [[ابومهدی المهندس]] و سایر کشته‌شدگان عملیات آذرخش کبود در [[بغداد]]، [[کاظمین]]، [[کربلا]] و [[نجف]] تشییع شد و هزاران نفر از مردم عراق در این مراسم حضور یافتند. سپس اجساد به ایران منتقل شدند و به ترتیب در شهرهای [[اهواز]]، [[مشهد]]، [[تهران]]، [[قم]] و [[کرمان]] با حضور گسترده مردم تشییع شد، به طوری که در مراسم تشییع در تهران، جمعیت چند میلیونی از مردم گرد آمدند و برخی رسانه‌ها آن را شلوغ‌ترین مراسم تشییع پس از [[مرگ و تشییع سید روح‌الله خمینی|تشییع سید روح‌الله خمینی]] دانستند. سلیمانی در رسانه‌های بین‌المللی، به عنوان «فرماندهٔ سایه» توصیف می‌شد. از او به عنوان شخصیتی تأثیرگذار در نبرد علیه داعش نام برده می‌شود،<ref>TBS News: [https://tbsnews.net/international/soleimani-played-influential-role-fight-against-isis Soleimani played influential role in fight against ISIS]</ref><ref>BBC: [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51021861 Qasem Soleimani:Why his killing is good news for IS jihadists]</ref><ref>Business Insider: [https://www.businessinsider.com/how-iran-soleimani-shaped-isis-fight-according-to-aid-worker-2020-1 How Iran, Soleimani shaped fight against ISIS]</ref><ref>CNN: [https://www.cnn.com/middleeast/live-news/baghdad-airport-strike-live-intl-hnk/h_02d5a17ad0eebe80128bda0388b8be36 It's important to remember the role Soleimani played in the fight against ISIS]</ref><ref>CNBC: [https://www.cnbc.com/2020/01/06/us-iran-crisis-isis-is-the-winner-in-death-of-qasem-soleimani.html US-Iran crisis: ISIS is the winner in death of Qasem Soleimani]</ref><ref>Justice Security: [https://www.justsecurity.org/67927/trumps-fatal-mistake-killing-suleimani-vs-countering-isis/ Trump's Fatal Mistake: Killing Soleimani vs. Countering ISIS]</ref><ref>Politico: [https://www.politico.com/news/2020/01/03/soleimani-isis-iran-iraq-093534 How the Soleimani strike could kneecap the fight against ISIS]</ref> هرچند برخی نقش وی در فروپاشی [[داعش]] را کمرنگ می‌دانند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://www.dw.com/fa-ir/آیا-قاسم-سلیمانی-نقشی-ویژه-در-فروپاشی-خلافت-داعش-داشت/a-51929098|عنوان= آیا قاسم سلیمانی نقشی ویژه در فروپاشی خلافت داعش داشت؟| ناشر = دویچه وله آلمان|تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>
در سال ۲۰۰۹، گزارشی افشا شد که [[ریموند تی. اودیرنو]] و [[کریستوفر آر. هیل]] (بالاترین مقامات آمریکا در بغداد در آن هنگام) در دفتر [[جلال طالبانی]] (که از دهه‌ها پیش با سلیمانی ارتباط داشته‌است) با قاسم سلیمانی ملاقات کرده‌اند. هیل و اودیرنو بعداً این خبر را رد کردند.<ref>[http://www.economist.com/world/middleeast-africa/displaystory.cfm?story_id=14920084 Iraq and its neighbours: A regional cockpit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124083415/http://www.economist.com/world/middleeast-africa/displaystory.cfm?story_id=14920084 |date=۲۴ نوامبر ۲۰۰۹}} ''The Economist''</ref>
 
در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۰، [[جیمز جفری]] (سفیر آمریکا در عراق) و لوید آستین (فرمانده ارشد نظامیان آمریکا در عراق)، در بیانیه‌ای تشکیل دولت جدید عراق به رهبری [[نوری مالکی|نوری المالکی]] را تبریک گفتند. به گفتهٔ سران عراقی، هنگام انتشار این بیانیه، آمریکایی‌ها خودشان می‌دانستند که در واقع سلیمانی آن‌ها را از عراق بیرون کرده‌است. حزب [[ایاد علاوی]] سیاست‌مدار،سیاست‌مدار سکولار طرف‌دار آمریکا، اکثریت اعضای پارلمان را داشت ولی در نهایت به قدرت نرسید چون آمریکا او را به نفع نوری المالکی کنار زد. به گفتهٔ خود علاوی، اگر او نخست‌وزیر می‌شد نیازمند حمایت آمریکا بود، اما آمریکا مایل بود عراق را ترک کند، و «عراق را به ایران داد». در نهایت [[جلال طالبانی]] و [[نوری المالکی]] که هر دو از نزدیکان و کاندیداهای مورد ترجیح سلیمانی بودند، به قدرت رسیدند. رهبر سابق عراق می‌گوید «ما به آمریکایی‌ها می‌خندیدیم … سلیمانی کاملاً آن‌ها را ضربه‌فنی کرد، و آمریکایی‌ها در ظاهر تشکیل دولت جدید را به یکدیگر تبریک می‌گفتند.»<ref name=filkins/>
 
گفته شده‌است سلیمانی پیامکی را از طریق [[جلال طالبانی]] برای [[دیوید پترائوس]] ژنرال آمریکایی و رئیس سازمان سیا فرستاده‌است با این محتوا که: «پترائوس عزیز، شما باید بدانید که من سیاست‌های ایران در قبال عراق، لبنان، غزه و افغانستان را کنترل می‌کنم. در واقع سفیری که در بغداد است از اعضای نیروی قدس است. شخصی که قرار است جایگزین او شود هم از اعضای نیروی قدس است.»<ref name=filkins/>
* قاسم سلیمانی یکی از امضا کنندگان [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۱۳۷۸)#نامه فرماندهان سپاه به خاتمی|نامه فرماندهان سپاه]] در پی [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸–۲۳ تیر ۱۳۷۸)|وقایع ۱۸ تیر ۱۳۷۸]] به [[سید محمد خاتمی]]؛ رئیس‌جمهوری وقت، بود.<ref>{{یادکرد خبر| نشانی=http://www.teribon.ir/archives/114391/متن-کامل-نامه-فرماندهان-سپاه-به-خاتمی.html| accessdate=۳ ژانویه ۲۰۲۰| title=نسخه آرشیو شده| archiveurl=https://web.archive.org/web/20171101065334/http://www.teribon.ir/archives/114391/متن-کامل-نامه-فرماندهان-سپاه-به-خاتمی.html| archivedate=۱ نوامبر ۲۰۱۷| dead-url=no}}</ref> [[محمدباقر قالیباف]] نیز دربارهٔ این نامه می‌گوید: «حادثه سال ۷۸ که در [[کوی دانشگاه]] اتفاق افتاد، آن نامه‌ای را که نوشته شد نامه فرماندهان سپاه به محمد خاتمی، رئیس‌جمهور وقت من نوشتم. بنده و آقای سلیمانی.»<ref name=":4"/><ref name="iranintl2">{{یادکرد خبر |عنوان=نقش قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراض‌های ایران و منطقه؛ کشتار هزاران شهروند |نشانی=https://iranintl.com/ايران/نقش-قاسم-سلیمانی-در-سرکوب-اعتراض‌های-ایران-و-منطقه؛-کشتار-هزاران-شهروند |خبرگزاری=ایران اینترنشنال |تاریخ=۱۷ دی ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=30 سپتامبر 2020 |archive-date=30 سپتامبر 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200930133007/https://iranintl.com/%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87%D8%9B-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF}}</ref>
* به گفتهٔ قالیباف، شهردار وقت تهران، وی و سلیمانی در هفته متعاقب [[انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)|انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸]] بیشترین تلاش را برای جلوگیری از [[پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ایران|پیامدهای آن]] داشته‌اند.<ref name=":4"/><ref>{{یادکرد وب|عنوان=دفاع قالیباف از خود در پایگاه بسیج: مجوز حضور نظامی و تیراندازی در کوی دانشگاه را من گرفتم|ناشر=سایت خبری تحلیلی کلمه|نشانی=https://www.kaleme.com/1392/02/25/klm-143690/?theme=fast|وبگاه=www.kaleme.com|بازبینی=2020-02-16}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=ردپای قاسم سلیمانی در سرکوب؛ از کوی دانشگاه تا اعتراض‌های آبان|نشانی=https://iranwire.com/fa/features/36356|وبگاه=IranWire {{!}} خانه|بازبینی=2020-02-16|کد زبان=fa}}</ref>
* [[صادق خرازی]]، فعال سیاسی [[اصلاح طلب]]، در سال ۱۳۹۴ در بخشی از گفتگویش در پاسخ به سؤال خبرنگار [[خبرگزاری تسنیم]] که پرسیده بود: «شما در سال ۸۸ برای جلوگیری از آن اتفاقات چه کارهایی می‌کردید؟» گفته‌است: «برای حل مسایل حتی آقای قاسم سلیمانی و باقر قالیباف سعی می‌کردند ماجرا را کنترل کنند تا خدای ناکرده کار از دست نرود.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ناگفته‌های صادق خرازی از زندگی شخصی، سردار سلیمانی و فتنه88- اخبار رسانه‌ها - اخبار تسنیم - Tasnim|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/01/11/698398/ناگفته-های-صادق-خرازی-از-زندگی-شخصی-سردار-سلیمانی-و-فتنه88|وبگاه=خبرگزاری تسنیم - Tasnim|بازبینی=2020-02-11|کد زبان=fa}}</ref>
* پس از این اعتراض‌های سال ۹۶، سلیمانی طی یک سخنرانی عمومی اعتراض‌های ۸۸ را «فتنه» و اعتراض‌های ۹۶ را «اغتشاش» خواند و از «به خاک مالیده شدن بینی دشمن» در این اعتراض‌ها سخن گفت.<ref name="iranintl2"/><ref>{{یادکرد خبر |عنوان=سرلشکر سلیمانی: ملت ایران در فتنه ۸۸ و اغتشاشات اخیر بینی دشمن را به خاک مالید؛ |نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/11/22/1653838/کرمان-سرلشکر-سلیمانی-ملت-ایران-در-فتنه-88-و-اغتشاشات-اخیر-بینی-دشمن-را-به-خاک-مالید-باید-کف-پای-این-ملت-را-بوسید |خبرگزاری=تسنیم |تاریخ=۲۲ بهمن ۱۳۹۶}}</ref>
* [[آسوشیتد پرس|خبرگزاری آسوشیتدپرس]] به نقل از دو مقام بلندپایه عراقی که نامشان فاش نشده‌است در رابطه با اعتراضات عراق نوشت که سلیمانی در نشستی محرمانه گفته بود: «این اتفاق (اعتراضات) در ایران افتاد و ما آن را تحت کنترل گرفتیم.» او گفته بود که «ما در ایران می‌دانیم که چگونه باید با اعتراضات برخورد کنیم.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراضات داخل ایران هم نقش داشت؛ فرمانده سابق سپاه به نقش او اشاره کرد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-soleimani/5281611.html|وبگاه=صدای آمریکا|بازبینی=2020-02-10|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان="سفر قاسم سلیمانی به عراق برای آموزش مقابله با اعتراضات" {{!}} DW {{!}} 31.10.2019|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/سفر-قاسم-سلیمانی-به-عراق-برای-آموزش-مقابله-با-اعتراضات/a-51068739|وبگاه=DW.COM|بازبینی=2020-02-10|کد زبان=fa-IR|نام=Deutsche|نام خانوادگی=Welle (www.dw.com)}}</ref>
* [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، ۱۰ اسفند ۹۸ در کنفرانس سالانه اقدام سیاسی محافظه‌کاران که در [[نشنال هاربر، مریلند|نشنال هاربر]] واقع در [[مریلند|ایالت مریلند]] برگزار شد گفت: ما قاسم سلیمانی «پدر بمب‌های کنار جاده‌ای» را از میان برداشتیم؛ او همواره در پی کارآمدتر کردن این بمب‌ها بود و از بین بردن او باید خیلی پیش از اینها انجام می‌شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پرزیدنت ترامپ با اشاره به قتل قاسم سلیمانی: «پدر بمب کنار جاده‌ای» باید پیش از اینها از میان می‌رفت|نشانی=https://ir.voanews.com/a/trump-cpac/5309895.html|وبگاه=صدای آمریکا|بازبینی=2020-03-01|کد زبان=fa}}</ref>
* روز چهارشنبه ۵ مارس ۲۰۲۰ [[مارک اسپر]]، وزیر دفاع آمریکا تصمیم دونالد ترامپ برای عملیات روی قاسم سلیمانی و از میان برداشتن او را یک عمل درست دانست تا از کودتا در عراق و برنامه‌ریزی برای کشتن آمریکایی‌ها جلوگیری کند. وی معتقد است که با این اقدام سپاه پاسداران را به عقب رانده و توان آمریکا را در جلوگیری از فعالیت‌های جمهوری اسلامی تقویت کرده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر دفاع آمریکا: با کشتن قاسم سلیمانی، سپاه پاسداران در منطقه به عقب رانده شد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/us-iran/5315444.html|وبگاه=صدای آمریکا|بازبینی=2020-03-06|کد زبان=fa}}</ref>
* در آمریکا سیاست‌مداران در امتداد خط حزب واکنش نشان دادند؛ جمهوری‌خواهان عموماً از این مأموریت پشتیبانی می‌کردند. دموکرات‌ها سلیمانی را «مقصر کشته شدن صدها نفر از نظامیان آمریکایی در طول جنگ عراق» می‌دانستند اما خِرَد، زمان و انگیزهٔ حمله را زیر سؤال بردند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump Rattles Mideast, U.S. Politics With Risky Iran Strike|نشانی=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-01-03/trump-rattles-mideast-and-u-s-politics-with-risky-iran-strike|کوشش=Bloomberg.com|تاریخ=2020-01-03|تاریخ بازبینی=2021-01-19|زبان=en}}</ref> رئیس‌جمهور آمریکا دانلددونالد ترامپ،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دونالد ترامپ: قاسم سلیمانی باید سال‌ها پیش کشته می‌شد|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f4_donald_trump_qassem_soleimani_must_killed_years_ago/30358913.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2021-01-19|کد زبان=fa}}</ref> معاون ریاست جمهوری مایک پنس،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مایک پنس: قاسم سلیمانی یک شیطان صفت و مسئول مرگ هزاران آمریکایی از جمله در حمله ۱۱ سپتامبر بود {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/latestnews/iran-us-pence|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-19|کد زبان=fa}}</ref> وزیر امور خارجه مایک پمپئو،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مایک پمپئو: از بین بردن قاسم سلیمانی، جان بسیاری از آمریکایی‌ها را نجات داد {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/latestnews/pompeo-cnn-iran|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-19|کد زبان=fa}}</ref> رهبر اکثریت سنا میچ مکانل<ref>{{یادکرد وب|عنوان=McConnell lauds Iranian general's killing as Schumer decries lack of consultation with Congress|نشانی=https://abcnews.go.com/Politics/mcconnell-lauds-iranian-generals-killing-schumer-decries-lack/story?id=68052592|وبگاه=ABC News|بازبینی=2021-01-19|کد زبان=en|نام=A. B. C.|نام خانوادگی=News}}</ref> و بسیاری از سناتورها و سیاست‌مداران جمهوری‌خواه از این اقدام حمایت کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سناتور تام کاتن: با مرگ سلیمانی، اکنون آمریکا امن‌تر است {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannews/snatwr-tam-katn-ba-mrg-slymany-aknwn-amryka-amntr-ast|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سناتور تد کروز: پایان کار قاسم سلیمانی، عدالتی فرخنده است که پس از مدت‌ها سرانجام اجرا شد {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannews/snatwr-td-krwz-payan-kar-qasm-slymany-dalty-frkhndh-ast-kh-ps-az-mdtha-sranjam-ajra-shd|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سناتور جیم ریچ: شادباش به پرزیدنت ترامپ؛ قاسم سلیمانی مسئول مرگ صدها آمریکایی بود {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannews/snatwr-jym-rych-shadbash-bh-przydnt-tramp-qasm-slymany-msywl-mrg-sdha-amrykayy-bwd|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سناتور روبیو: مقصر رسیدن این لحظه خطرناک فقط نیروی قدس است {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannews/snatwr-rwbyw-mqsr-rsydn-ayn-lhzh-khtrnak-fqt-nyrwy-qds-ast|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=واکنش سناتورهای جمهوریخواه به تلاش دموکرات‌ها برای محدودیت اقدام نظامی دولت علیه ایران {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannewsamerica/us-iran-congress|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-20|کد زبان=fa}}</ref> نمایندگان دموکرات کنگره نسبت به واکنش ایران ابراز نگرانی کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نمایندگان دموکرات کنگره آمریکا نسبت به تشدید احتمالی تنش‌ها پس از هدف قرار گرفتن سلیمانی توسط ایالات متحده ابراز نگرانی کردند {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannews/nmayndgan-dmwkrat-kngrh-amryka-nsbt-bh-tshdyd-ahtmaly-tnshha-ps-az-hdf-qrar-grftn|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-01-19|کد زبان=fa}}</ref>
* برخی از قدرت‌های جهانی ترور قاسم سلیمانی توسط آمریکا را مورد انتقاد قرار دادند.<ref>[https://www.timesofisrael.com/france-russia-and-china-condemn-slaying-of-soleimani-as-a-destabilizing-act/ Time of Israel]</ref>
* [[امانوئل مکرون]] رئیس‌جمهور فرانسه با عنوان این مسئله که هر روز به دنیای خطرناکتری پای می‌گذاریم طرفین را به تنش‌زدایی فراخواند.<ref>[https://www.rfi.fr/en/international/20200103-france-urges-restraint-us-killing-top-iran-general-qassem-soleimani-iraq رادیو بین‌المللی فرانسه]</ref>
* [[ولادیمیر پوتین]] رئیس‌جمهور روسیه با اظهار نگرانی نسبت به این اقدام آمریکا در تماسی با مکرون، مشترکاً اعلام نمود که این کار باعث افزایش تنش در منطقه خواهد شد.<ref>[https://tass.com/politics/1105533 Russian News Agency]</ref> وزیر امور خارجه روسیه اعلام نمود کشتن سلیمانی تنشهاتنش‌ها را در خاور میانهخاورمیانه افزایش خواهد داد. تعدادی از مقامات رسمی روسیه نیز با اظهارات مشابه، عملکرد آمریکا در عراق را مورد انتقاد قرار دادند.<ref>[https://www.themoscowtimes.com/2020/01/03/putin-and-macron-discuss-concerns-over-us-killing-of-top-iranian-general-soleimani-kremlin-a68809 The Moscow Times]</ref> وزارت خارجه روسیه آن را یک اقدام ماجراجویانه نامید. وزارت خارجه روسیه بیان نمود: «سلیمانی خود را وقف حفظ منافع ملی ایران نمود. ما به مردم ایران صمیمانه تسلیت می‌گوییم.»<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2020/1/3/world-reacts-to-us-killing-of-irans-qassem-soleimani-in-iraq Aljazeera Jan. 3rd 2020]</ref>
* سخنگوی وزارت خارجه چین بیان کرد: «چین همواره مخالف به‌کارگیری زور در روابط بین‌الملل بوده‌است. ما از طرفین درگیر مخصوصاً آمریکا می‌خواهیم آرامش خود را حفظ کنند و از اقداماتی که باعث افزایش تنش می‌شود جلوگیری کنند.»<ref>[https://www.cnn.com/middleeast/live-news/baghdad-airport-strike-live-intl-hnk/h_9069d063cf2e190ef56af0042dc03066 CNN Jan. 4th]</ref>
* وزیر امور خارجه آلمان، [[هایکو ماس]] به عنوان منتقدترین صدای رهبران اروپایی تأکید کرد که این اقدام آمریکا باعث کاهش تنشهاتنش‌ها نخواهد شد.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2020/jan/03/qassem-suleimani-killing-may-spell-end-iran-nuclear-deal-europe-fears The Guardian, Jan. 3rd 2020]</ref>
* [[جان بولتون]]، [[مشاور امنیت ملی (آمریکا)|مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا]] در یک مصاحبه رادیویی در ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ گفت «قاسم سلیمانی خطرناک‌ترین انسان جهان است، او و سپاه پاسداران را دست‌کم نگیرید.»<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= نظر جان بولتون دربارهٔ قاسم سلیمانی: از خطرناک‌ترین انسان‌های جهان است!|نشانی= https://ir.voanews.com/a/us-bolton-iran-irgc/4871057.html |بازبینی= |اثر= |تاریخ= ۲۲ فروردین ۱۳۹۸ |ناشر= صدای آمریکا|نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>
* پس از [[حمله هوایی به فرودگاه بین‌المللی بغداد|حمله هوایی ۲۰۲۰ به فرودگاه بین‌المللی بغداد]] و ترور قاسم سلیمانی [[تد کروز]]، [[سنا|سناتور]] آمریکایی در [[۴ ژانویه]] [[۲۰۲۰ (میلادی)|۲۰۲۰]] درباب مرگ او ابراز خرسندی کرده و گفت: «پایان کار قاسم سلیمانی، عدالتی فرخنده است که پس از مدت‌ها سرانجام اجرا شد؛ عدالتی برای هزاران آمریکایی که توسط نیروهایش که تحت کنترل ایران بودند در سراسر [[خاورمیانه]] کشته یا زخمی شدند و نیز برای صدها هزار سوری و عراقی سُنی که توسط شبه‌نظامیان او پاکسازی قومی شده بودند.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سناتور تد کروز: پایان کار قاسم سلیمانی، عدالتی فرخنده است که پس از مدت‌ها سرانجام اجرا شد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/5230446.html|وبگاه=صدای آمریکا|بازبینی=2020-01-04|کد زبان=fa}}</ref>
در چهار روز بعدی اجساد سلیمانی و کشته شدگان به ترتیب در شهرهای [[اهواز]]، [[مشهد]]، [[تهران]]، [[قم]] و کرمان تشییع شد. حضور تشییع کنندگان در تهران میلیونی بود. در مراسم تشییع در تهران، جمعیت چند میلیونی مردم گرد آمدند و برخی رسانه‌ها آن را شلوغ‌ترین مراسم تشییع پس از تشییع [[سید روح‌الله خمینی|روح‌الله خمینی]] دانستند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بازتاب حضور مردم عراق در تشییع پیکر شهید سلیمانی در رسانه‌های روسیه|نشانی=https://www.isna.ir/news/98101612275|وبگاه= ایسنا|بازبینی=|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= تشییع جنازه‌های پرجمعیت ایران؛ از ناصرالدین شاه تا قاسم سلیمانی| نشانی= https://www.bbc.com/persian/blog-viewpoints-51035102|وبگاه= بی‌بی‌سی فارسی|بازبینی=|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= ‘Million mourner’ Soleimani funeral procession said to be largest since Khomeini|نشانی= https://www.timesofisrael.com/million-man-soleimani-funeral-procession-said-to-be-largest-since-khomeini/|وبگاه= timesofisrael|بازبینی= ۱۹ مارس ۲۰۲۰|کد زبان= en|archive-date= 7 ژانویه 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200107004350/https://www.timesofisrael.com/million-man-soleimani-funeral-procession-said-to-be-largest-since-khomeini/}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= Khamenei Wants to Put Iran’s Stamp on Reprisal for U.S. Killing of Top General|نشانی= https://www.nytimes.com/2020/01/06/world/middleeast/iran-khamenei-general-soleimani.html?action=click&module=Top%20Stories&pgtype=Homepage|وبگاه= nytimes|بازبینی= ۱۹ مارس ۲۰۲۰|کد زبان= en|archive-date= 10 ژانویه 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200110010217/https://www.nytimes.com/2020/01/06/world/middleeast/iran-khamenei-general-soleimani.html?action=click&module=Top%20Stories&pgtype=Homepage}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= Millions March to Honor General Soleimani | نشانی= https://financialtribune.com/articles/national/101568/millions-march-to-honor-general-soleimani|وبگاه= Financial Tribune|بازبینی=۱۹ مارس ۲۰۲۰|کد زبان=en}}</ref>
 
برخی مخالفان [[نظام جمهوری اسلامی]] همچون [[مسیح علی‌نژاد]] عنوان کردند که برای افزایش شمار شرکت‌کنندگان، ادارات، مدارس، دانشگاه‌ها و کسب و کارهای خصوصی تعطیل شدند، امکانات اقامت و رفت‌وآمد رایگان در اختیار شرکت‌کنندگان قرار گرفت یا پول نقد به آن‌ها وعده داده‌شد و برخی دانش‌جویاندانشجویان و دانش‌آموزان مجبور به حضور در مراسم شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Opinion {{!}} Don’t believe Iranian propaganda about the mourning for Soleimani|نشانی=https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/01/06/dont-believe-iranian-propaganda-about-mourning-soleimani/|وبگاه=Washington Post|بازبینی=2020-05-06|کد زبان=en|نام=Masih|نام خانوادگی=Alinejad|archive-date=9 ژانویه 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200109092955/https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/01/06/dont-believe-iranian-propaganda-about-mourning-soleimani/}}</ref><ref name="eurasiareviewaaa">{{cite web|url=https://www.eurasiareview.com/11012020-iranian-propaganda-to-fill-the-streets-at-qassem-soleimanis-funeral-oped/|title=Iranian Propaganda To Fill The Streets At Qassem Soleimani’s Funeral – OpEd|website=Eurasiareview|access-date=13 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113164829/https://www.eurasiareview.com/11012020-iranian-propaganda-to-fill-the-streets-at-qassem-soleimanis-funeral-oped/|archive-date=13 January 2020|url-status=live}}</ref><ref name="washingtonexaminer">{{cite web|url=https://www.washingtonexaminer.com/policy/defense-national-security/basically-propaganda-soleimani-funeral-crowds-create-a-false-image-of-national-mourning-analysts-say|title='Basically propaganda’: Soleimani funeral crowds create a false image of national mourning, analysts say|website=Washington examiner|access-date=13 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113164826/https://www.washingtonexaminer.com/policy/defense-national-security/basically-propaganda-soleimani-funeral-crowds-create-a-false-image-of-national-mourning-analysts-say|archive-date=13 January 2020|url-status=live}}</ref>
 
=== پیامد ===
{{اصلی| حمله به پایگاه هوایی عین الاسد|پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین}}
در ساعات اولیه ۱۸ دی ۱۳۹۸ ایران در پاسخ به ترور قاسم سلیمانی و همزمان با آیین خاکسپاری وی، ایران اقدام به شلیک چندین [[موشک بالستیک]] از [[کرمانشاه]] به سمت [[پایگاه عین‌الاسد آمریکا]] واقع در [[استان الانبار عراق]] نمود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آغاز انتقام سخت با شلیک ده‌ها موشک به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد|نشانی=https://www.irna.ir/news/83625435/آغاز-انتقام-سخت-با-شلیک-دهها-موشک-به-پایگاه-آمریکایی-عین-الاسد|وبگاه=ایرنا|تاریخ=2020-01-07|بازبینی=2020-01-07|کد زبان=fa|نام خانوادگی=1104}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سپاه از حمله سنگین موشکی به پایگاه هوایی آمریکا در عراق خبر داد|نشانی=https://www.independentpersian.com/node/36141/سپاه-از-حمله-سنگین-موشکی-به-پایگاه-هوایی-آمریکا-در-عراق-خبر-داد|وبگاه=ایندیپندنت فارسی|تاریخ=2020-01-08|بازبینی=2020-01-07|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Patriot Missile Long-Range Air-Defence System, US Army|نشانی=https://www.army-technology.com/projects/patriot/|وبگاه=Army Technology|بازبینی=2020-01-09|کد زبان=en-GB}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر سردار سلیمانی همزمان با حملات به پایگاه‌های آمریکا در عراق + ویدئو|نشانی=https://ir.sputniknews.com/politics/202001085694733-تشییع-پیکر-سردار-سلیمانی-همزمان-با-حملات-به-پایگاه-های-آمریکا-در-عراق--عکس-/|وبگاه=ir.sputniknews.com|بازبینی=2020-01-08|کد زبان=fa}}</ref> سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه رسمی خود موشک‌باران یادشده را «گام نخست انتقام خون سردار قاسم سلیمانی» نامیده‌است. سرآمد این پایگاه‌ها، عین الاسد در [[استان انبار]] و دیگر اهداف، [[فرودگاه بین‌المللی اربیل|فرودگاه اربیل]] به همراه پایگاه و کنسولگری آمریکا در آنجا و همچنین [[کمپ تاجی|پایگاه التاجی]] در شمال بغداد بودند. شمار موشکهایموشک‌های پرتاب شده ۳۵ فروند گزارش شده، ولی پنتاگون گفته‌است که چهار فروند از موشکها در بیابان پیرامون عین الاسد فرود آمده و یکی هم در اربیل به هدف برخورد نکرده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=گزارش لحظه به لحظه عملیات "سردار سلیمانی": حملات موشکی سپاه به پایگاه السعد آمریکا در عراق+ ویدئو|نشانی=https://ir.sputniknews.com/iran/202001085693794-حمله-موشکی-سپاه-پاسداران-به-پایگاه-آمریکا-در-عراق/|وبگاه=ir.sputniknews.com|بازبینی=2020-01-08|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=موشک‌های شلیک شده سپاه به پایگاه عین الاسد آمریکا از چه نوعی بودند؟|نشانی=https://ir.sputniknews.com/politics/202001085694671-موشک-های-شلیک-شده-سپاه-به-پایگاه-عین-السعد-آمریکا-از-چه-نوعی-بودند-/|وبگاه=ir.sputniknews.com|بازبینی=2020-01-08|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پنتاگون: ایران موشک‌های بالستیک را به پایگاه‌های آمریکا در عراق شلیک کرد|نشانی=https://ir.sputniknews.com/us/202001085694306-ایران-موشک-های-بالستیک-را-به-پایگاه-های-آمریکا-در-عراق-شلیک-کرد/|وبگاه=ir.sputniknews.com|بازبینی=2020-01-08|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=درخواست کمک پزشکی پایگاه عین الاسد آمریکا از مقامات عراقی|نشانی=https://ir.sputniknews.com/politics/202001085694588-درخواست-کمک-پزشکی-پایگاه-عین-السعد-امریکا-از-مقامات-عراقی-/|وبگاه=ir.sputniknews.com|بازبینی=2020-01-08|کد زبان=fa}}</ref> ارتش عراق شمار موشکها را ۲۲ فروند اعلام نموده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان= (تصاویر) بقایای یک موشک شلیک شده از ایران در اربیل|نشانی=https://fararu.com/fa/news/424537/تصاویر-بقایای-یک-موشک-شلیک-شده-از-ایران-در-اربیل |بازبینی= 2020-01-08|اثر= |تاریخ= |ناشر=fararu.com |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>
 
چند ساعت پس از حملات سپاه پاسداران به [[پایگاه‌های نظامی آمریکا]]، پرواز مسافربری شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین متعلق به [[هواپیمایی بین‌المللی اوکراین]] از مبدأ [[تهران]] به مقصد [[کی‌یف]] هدف شلیک [[پدافند هوایی]] [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] قرار گرفته و سقوط کرد.<ref name=":1">{{یادکرد وب|عنوان=خبرگزاری فارس - اطلاعیه مهم ستادکل نیروهای مسلح/ سقوط هواپیمای مسافربری ناشی از خطای انسانی سیستم پدافندی بود|نشانی=https://www.farsnews.com/news/13981011001065/اطلاعیه-مهم-ستادکل-نیروهای-مسلح-سقوط-هواپیمای-مسافربری-ناشی-از-خطای|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=2020-01-11|بازبینی=2020-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111053758/https://www.farsnews.com/news/13981011001065/اطلاعیه-مهم-ستادکل-نیروهای-مسلح-سقوط-هواپیمای-مسافربری-ناشی-از-خطای|archivedate=۱۱ ژانویه ۲۰۲۰|dead-url=no}}</ref><ref name=":2">{{یادکرد خبر|عنوان=ایران: هواپیمای اوکراینی در پی خطای انسانی هدف قرار گرفته‌است|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-51073829|تاریخ=2020-01-11|تاریخ بازبینی=2020-01-11|زبان=fa|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111051130/https://www.bbc.com/persian/iran-51073829|archivedate=۱۱ ژانویه ۲۰۲۰|dead-url=no|ناشر=بی‌بی‌سی فارسی|doi=|تاریخ بازدید=}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=اشتباه پدافند سپاه موجب سقوط هواپیمای اوکراینی شد|نشانی=https://www.isna.ir/news/98102115723/اشتباه-پدافند-سپاه-موجب-سقوط-هواپیمای-اوکراینی-شد|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2020-01-11|بازبینی=2020-01-11|کد زبان=fa|نویسنده=|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20200111055940/https://www.isna.ir/news/98102115723/اشتباه-پدافند-سپاه-موجب-سقوط-هواپیمای-اوکراینی-شد|تاریخ بایگانی=۱۱ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref> و همه ۱۷۶ سرنشین این پرواز جان باختند.<ref name=":2"/><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-01-08/boeing-737-passenger-jet-crashes-in-iran-due-to-technical-issue|عنوان=Boeing 737 Carrying 180 People Crashes in Iran, State Media Says|ناشر=بلومبرگ|تاریخ=2020-01-08|تاریخ بازدید=2020-01-10|کد زبان=en|وبگاه=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200108034748/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-01-08/boeing-737-passenger-jet-crashes-in-iran-due-to-technical-issue|archivedate=۸ ژانویه ۲۰۲۰|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=اغلب مسافران بوئینگ 737 تهران-کیف ایرانی بودند|نشانی=https://www.farsnews.com/news/13981018000191/اغلب-مسافران-بوئینگ-3-تهران-کیف-ایرانی-بودند|تاریخ بازبینی=10 ژانویه 2020|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۱۳۹۸-۱۰-۱۸|وبگاه=خبرگزاری فارس}}</ref>