تفاوت میان نسخه‌های «امتیازنامه رویتر»

جز
بدون خلاصه ویرایش
جز
 
'''امتیازنامه رویتر''' قراردادی بود که در ۱۸۷۲ میلادی میان بارون [[جولیوس دو رویتر]] ([[یهودی]] [[انگلیسی‌ها|انگلیسی]] [[آلمانی‌ها|آلمانی]] تبار) <ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب تاریخ ایران از نگاه مورخان، نشر ژرف، چاپ دوم 1391}}</ref>(با نام حقیقی «اسرائیل بر یوسافات») و دولت [[قاجار]] در زمان سلطنت [[ناصرالدین شاه]] منعقد شد. به موجب این امتیاز، ساختن هرگونه [[راه]] و [[راه‌آهن]] و سد از [[دریای مازندران]] تا [[خلیج فارس]] و بهره‌برداری از همه [[معدن|معادن]] ایران (بجز [[طلا]] و [[نقره]])، ایجاد مجاری آبی و [[قنات]] و کانال‌ها برای [[کشتیرانی]] یا [[کشاورزی]]؛ ایجاد [[بانک]] و هر گونه کمپانی صنعتی در سراسر ایران؛ حق انحصار کارهای عام‌المنفعه؛ خرید و فروش توتون و تنباکو استفاده و بهره‌برداری از [[جنگل]]ها برای مدت هفتاد سال و استفاده از [[گمرک]]ات ایران به مدت بیست و پنج سال در ازای پرداخت دویست هزار [[لیره انگلیسی]] و سود ۵٪ در اختیار رویتر قرار گرفت که بعداً معلوم شد که [[میرزا حسین خان سپهسالار]] ۵۰ هزار لیره، [[میرزا ملکم خان]] ۲۰ هزار لیره، [[معین الملک]] ۲۰ هزار لیره و مبالغی نیز [[اقبال الملک]] به عنوان رشوه برای عقد این قرارداد از انگلیسی‌ها دریافت کرده‌اند.<ref>''خاطرات سیاسی امین الدوله''، ص ٢٢، ٣٤؛ اعتمادالسلطنه، ''کتاب خلسه''، ص ٨٦؛ بامداد، ''رجال ایران''، ص ٤٠٧، ٤١١؛ فرهاد معتمد، ''سپهسالار اعظم''، ص 17</ref> روحانیون محلی بعد از شنیدن خبر عقد این قرارداد برآشفتند و شبنامه‌هایی در تهران پخش شد که نوشته بود شاه اختیار کشور را به یک یهودی داده‌است.
 
این قرارداد به قدری [[استعمار]]ی بود که اعتراض همه دنیا، حتی [[دیپلمات]]های انگلیسی (مانند [[لرد کرزن]]) را نیز برانگیخت. وی گفت: {{گفتاورد|«وقتی که امتیاز رویتر منتشر گشت، مندرجات آن حاکی از تسلیم کامل و خارق العاده کلیه ی منابع صنعتی کشور به بیگانگان بود و تا به امروز در هیچ مستعمره‌ای داده نشده‌است.»<ref>Curzon, Persia, p480.</ref>}}