ایران بزرگ: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ۱۱ ماه پیش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
{{ایران‌شناسی}}
 
'''ایران بزرگ''' (همچنین '''ایران‌زمین''' یا '''ایران‌شهر''') {{به انگلیسی|Greater Iran}}<ref>Christensen, Peter ,The decline of Iranshahr: irrigation and environments in the history http://books.google.com/books?id=ebB_ac13v3UC&pg=PA15&dq=%27Greater+Iran%27+-+were+always+known+in+the+Persian+language+as+Iranshahr+or+Iranzamin&hl=en&sa=X&ei=yMMuT8vBI-eeiQKywonKCg&ved=0CDcQ6AEwAQ#v=onepage&q=%27Greater%20Iran%27%20-%20were%20always%20known%20in%20the%20Persian%20language%20as%20Iranshahr%20or%20Iranzamin&f=false</ref><ref>Marcinkowski, Christoph ,Shi'ite identities: community and culture in changing social contexts. http://books.google.com/books?id=F9khRsDDuX8C&pg=PA83&dq=%27Greater+Iran%27+-+were+always+known+in+the+Persian+language+as+Iranshahr+or+Iranzamin&hl=en&sa=X&ei=E78uT9GfA-zMiQKCooGsCg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=%27Greater%20Iran%27%20-%20were%20always%20known%20in%20the%20Persian%20language%20as%20Iranshahr%20or%20Iranzamin&f=false</ref> محدودهٔ جغرافیایی و حوزهٔ تمدنی [[فلات ایران]] و [[جلگه]]<nowiki/>‌های مجاور آن،<ref>{{cite web|title=IRAN i. LANDS OF IRAN|publisher=[[دانشنامه ایرانیکا|Encyclopædia Iranica]]|url=http://www.iranicaonline.org/articles/iran-i-lands-of-iran}}</ref> دربرگیرندهٔ [[ایران]] کنونی، بخش بزرگی از [[قفقاز]]، [[افغانستان]] و [[آسیای مرکزی|آسیای میانه]] دربرگیرندهٔ [[تاجیکستان]] و [[ازبکستان]] کنونی، [[میان‌دورود]] و [[خوارزم]] و مناطق جنوبی [[دریاچه خوارزم]](آرال) تا کرانه های [[دریای کاسپی]]، [[پاکستان]] و [[کشمیر]]، کوه‌های [[هندوکش]] و مناطق خاوری [[چین]] کنونی و نیز کرانه‌ها و آبخوست‌های جنوبی شاخاب ایران و در باختر دربرگیرندهٔ همهٔ منطقه‌های [[میان‌دورود]]، [[کردستان بزرگ]] و بخش شرقی ترکیهٔ امروزی و [[آناتولی]] است؛<ref>International Journal of Middle East Studies (2007), 39: pp 307-309 Copyright © 2007 Cambridge University Press http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1009412</ref> که در زبان‌های فرنگی از آن اغلب با عنوان '''[[پارس بزرگ]]''' {{به انگلیسی|Greater Persia}} یاد می‌کنند.<ref>{{cite book |url=http://www.cambridge.org/uk/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521887823&ss=exc |title=Justice, Punishment and the Medieval Muslim Imagination |series=Cambridge Studies in Islamic Civilization |last=Lange |first=Christian |publisher=Cambridge University Press |isbn=۹۷۸۰۵۲۱۸۸۷۸۲۳}} Lange: "I further restrict the scope of this study by focusing on the lands of Iraq and greater Persia (including Khwārazm, Transoxania, and Afghanistan)."</ref><ref>{{cite book |url=http://www.mazdapublisher.com/BookDetails.aspx?BookID=285 |title=Gobineau and Persia: A Love Story |last=Gobineau |first=Joseph Arthur |last2=O'Donoghue |first2=Daniel |isbn=۱-۵۶۸۵۹-۲۶۲-۰ |accessdate=۲۳ دسامبر ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723071613/http://www.mazdapublisher.com/BookDetails.aspx?BookID=285 |archivedate=۲۳ ژوئیه ۲۰۱۱ |dead-url=yes}} O'Donoghue: "...all set in the greater Persia/Iran which includes Afghanistan".</ref><ref>{{cite book|last=Shiels |first=Stan |title=Stan Shiels on centrifugal pumps: collected articles from "World Pumps" magazine |publisher=Elsevier |year=۲۰۰۴ |pages=۱۱–۱۲, ۱۸ |isbn=1-85617-445-X |url=http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=SOTRAMbmb2kC}} Shiels: "During the Sassanid period the term ''Eranshahr'' was employed to denote the region also known as Greater Iran..." Also: "...the Abbasids, who with Persian assistance assumed the Prophet's mantle and transferred their capital to Baghdad three years later; thus, on a site close to historic Ctesiphon and even older Babylon, the caliphate was established within the bounds of Greater Persia."</ref> کاربرد تاریخی ایران صرفاً محدود به بخش غربی آن که هم‌اکنون به این نام خوانده می‌شود، نبوده و تمام مرزهای سیاسی کشوری که تحت تسلط ایرانیان بود همچون [[بین النحرینالنهرین]] و اغلب ارمنستان و [[جنوب قفقاز]] را هم در بر می‌گیرد.<ref>[[ریچارد فرای|Richard N. Frye]], interview by Asieh Namdar, CNN, 20 October 2007. "I spent all my life working in Iran. and as you know I don't mean Iran of today, I mean Greater Iran, the Iran which in the past, extended all the way from China to borders of Hungary and from other Mongolia to Mesopotamia". [http://azadegan.info/files/Dr.Frye-discusses-greater-Iran-on-CNN.mp4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423185051/http://azadegan.info/files/Dr.Frye-discusses-greater-Iran-on-CNN.mp4 |date=۲۳ آوریل ۲۰۱۶}} [http://video.google.com/videoplay?docid=8599016121144917550] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602135438/http://video.google.com/videoplay?docid=8599016121144917550 |date=۲ ژوئن ۲۰۱۱}}</ref><ref>Richard Nelson Frye, The Harvard Theological Review, Vol. 55, No. 4 (Oct. , 1962), pp. 261-268 http://www.jstor.org/pss/1508723 I use the term Iran in an historical context[...]Persia would be used for the modern state, more or less equivalent to "western Iran". I use the term "Greater Iran" to mean what I suspect most Classicists and ancient historians really mean by their use of Persia - that which was whitin the political boundries of State ruled by Iranians.</ref>
 
مفهوم ایران بزرگ، از جهات گوناگون ریشه در تاریخ چند هزار ساله آن دارد و به دوران نخستین امپراتوری ایرانی که توسط [[اقوام پارس|پارس‌ها]] بنیان گذاشته‌شد بازمی‌گردد. در دوران [[ایران قاجاری|قاجاریه]]، ایران بسیاری از سرزمین‌های خود را از دست داد. از جمله واگذاری بخش‌های غربی در ترکیه و عراق امروزی به امپراتوری [[عثمانی]] (۱۵۳۳ میلادی)، واگذاری بخش‌های شرقی، [[افغانستان]] امروزی به [[بریتانیا]] طی [[معاهده پاریس]] در سال ۱۸۵۷ میلادی و ۱۹۰۵ میلادی<ref>[http://books.google.com/books?id=EIY2Qliz5SwC&pg=PA157&lpg=PA157&dq=In+the+case+of+Afghanistan,+much+of+which+was+part+of+Iran+until+the+late+nineteenth+century,&source=bl&ots=topS1GdenR&sig=kZhrsxju0yWFKy-xzp4WWekL0Rc&hl=en&sa=X&ei=SfOJT8_nIsWjiALIs_DhCw&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=In%20the%20case%20of%20Afghanistan,%20much%20of%20which%20was%20part%20of%20Iran%20until%20the%20late%20nineteenth%20century,&f=false In the case of Afghanistan, much of which was part of Iran until the late nineteenth century,]</ref><ref>{{cite book|title=Wars and peace treaties, 1816-1991|author=Erik Goldstein|publisher=Psychology Press|year=۱۹۹۲|pages=۷۲–۷۳|url=http://books.google.com/books?id=_sZpuJhvK_4C&pg=PA72&dq=treaty+of+paris+Afghanistan&hl=en&ei=HeQyTZj1OYKclgew2pnHCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEEQ6AEwBg#v=onepage&q=treaty%20of%20paris%20Afghanistan&f=false}}</ref><ref>{{cite book|title=A history of Persia, Volume 2|author=Sir Percy Molesworth Sykes|date=Macmillan and co.|year=۱۹۱۵|pages=۴۶۹|url=http://books.google.com/books?id=lm_UAAAAMAAJ&pg=PA469&dq=Macmahon+arbitration+persia&hl=en&ei=EeUyTdySEcH_lgeDkcGXCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCkQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false}}</ref> و واگذاری سرزمین‌های قفقاز به روسیه در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی بر طبق [[عهدنامه ترکمانچای|عهدنامه ترکمنچای]] در سال ۱۸۲۸ و پس از نبرد [[روسیه]] و ایران، استان‌های قفقازی برای همیشه به روسیه واگذار شد و مرزهای جدید در طول [[ارس|رودخانه ارس]] شکل گرفت.<ref>{{cite book|title=War and peace in Qajar Persia: implications past and present|author=Roxane Farmanfarmaian|year=۲۰۰۸|publisher=Psychology Press|pages=۴|url=http://books.google.com/books?id=Q_CPdClFR2cC&pg=PA4&dq=Qajar+loss+of+Afghanistan&hl=en&ei=1NYyTeqmNYOclge2g9TdCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCMQ6AEwAA#v=onepage&q=Qajar%20loss%20of%20Afghanistan&f=false}}</ref><ref>{{cite book|title=Pivot of the universe: Nasir al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, 1831-1896|author=Abbas Amanat|publisher=I.B.Tauris|year=۱۹۹۷|pages=۱۶|url=http://books.google.com/books?id=L3qqb8hQWFYC&pg=PA16&dq=Qajar+loss+of+territory+to+Russia&hl=en&ei=ldgyTdv9G8X_lgeP6oiQCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDIQ6AEwAw#v=onepage&q=Qajar%20loss%20of%20territory%20to%20Russia&f=false}}</ref>و بر طبق [[عهدنامه گلستان]] در سال ۱۸۱۳، مناطق [[ارمنستان]]، [[جمهوری آذربایجان]] و شرق [[گرجستان]] که پیشتر بخشی از ایران بودند، به روسیه واگذار شدند.<ref>{{cite book|title=A Collection of Treaties, Engagements, and Sunnuds, Relating to India and Neighbouring Countries: Persia and the Persian Gulf|author=India. Foreign and Political Dept.|year=۱۸۹۲|publisher=G. A. Savielle and P. M. Cranenburgh, Bengal Print. Co|pages=x (10)|url=http://books.google.com/books?id=C7L7CSjut9wC&pg=PR10&dq=treaty+of+gulistan&hl=en&ei=mucyTavNDsSqlAeN-ZTWDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=treaty%20of%20gulistan&f=false}}</ref> در اثر این تجزیه تاریخی کشورها و ملت‌های جدیدی تحت نفوذ روسیه و انگلستان شکل گرفتند که اگرچه از طریق زبان یا فرهنگ با ایران پیوستگی داشتند اما جوامع خاص خود را شکل دادند. در سال ۱۹۳۵ در زمان سلطنت [[رضاشاه|رضا شاه پهلوی]]، نام ایران رسماً در مجامع بین‌المللی به‌عنوان نام بخش به جا مانده از سرزمین [[ایران]] به کار رفت.<ref>{{cite book|title=The Persian puzzle: the conflict between Iran and America|author=Kenneth M. Pollack|year=۲۰۰۵|publisher=Random House, Inc.|pages=۳۸|url=http://books.google.com/books?id=ZmAW881sDEgC&pg=PA38&dq=Persia+changed+name+to+Iran&hl=en&ei=o-oyTcmdDYLGlQfErKWYCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDUQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false}}</ref>
۵۶

ویرایش