تفاوت میان نسخه‌های «کاظم سامی»

ابرابزار
(به روزرسانی و افزودن مطلب و منبع)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری ویرایش پیشرفته تلفن همراه
(ابرابزار)
|footnotes =
}}
'''کاظم سامی کرمانی''' (۶ شهریور ۱۳۱۳ – ۴ آذر ۱۳۶۷) اولین [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی|وزیر بهداشت]] در ایران، پس از [[انقلاب ۱۳۵۷]] در [[دولت موقت ایران]]، نماینده [[دوره نخست مجلس شورای اسلامی|نخست دوره مجلس شورای اسلامی]] و رهبر [[جاما|جنبش انقلابی مردم ایران]] (جاما) از زمان تأسیس در ۱۳۴۲ تا هنگام کشته‌شدنش در ۱۳۶۷ بود. دکتر سامی در آخرین سال‌های زندگی خود، از [[نظام جمهوری اسلامی ایران|حکومت جمهوری اسلامی]] فاصله گرفت و از معدود منتقدین این حکومت در داخل ایران بود که آشکارا مواضع خود را اعلام می‌کرد. او همچنین طی یک [[نامه سرگشاده|نامه‌‌ سرگشاده]] مشهور، به انتقاد از [[سید روح‌الله خمینی|روح‌الله خمینی]] به‌دلیل ادامه دادن [[جنگ ایران و عراق]]، پس از بازپس‌گیری مناطق اشغال‌شده پرداخت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Extrajudicial killings supported by law and Islamic jurisprudence {{!}} IRAN HUMAN RIGHTS REVIEW|نشانی=https://www.ihrr.org/ihrr_article/dueprocess-en_extrajudicial-killings-supported-by-law-and-islamic-jurisprudence/|بازبینی=2021-06-08|کد زبان=en-US}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=DR. KAZEM SAMI, Iran's first health minister...|نشانی=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1988-11-28-0080390018-story.html|وبگاه=OrlandoSentinel.com|بازبینی=2021-06-08|کد زبان=en-US|نام=Orlando|نام خانوادگی=Sentinel}}</ref>
 
== ابتدای زندگی ==
تلاش برای به‌روز کردن اصول عقاید، پیراستن [[اسلام]] از خرافات و معرفی اسلام اصیل و متکی بر [[آزادی]] و عدالت و برادری، در جلسات منظم و هفتگی، تعقیب می‌شد. جلساتی که با پیشنهاد [[طاهر احمدزاده]] از زمستان سال ۱۳۲۳ سامانی تازه یافت.
 
کانون نشر حقایق اسلامی اما در تفاوتی معنادار با [[انجمن اسلامی دانشجویان]] آن روز، رویکردی نقادانه به مسائل اقتصادی- اجتماعی کشور داشت. تفسیرهای [[قرآن]] و [[نهج‌البلاغه]]<nowiki/> توسط محمدتقی شریعتی و نیز طاهر احمدزاده در حقیقت سخنرانی‌هایی بودند که به ویژه جوانان مسلمان را تشویق به شرکت در مسئولیت‌های اجتماعی و مبارزات سیاسی می‌کردند.
 
=== فعالیت سیاسی ===
در دهه ۱۳۴۰ سامی در نخستین کنگره [[جبهه ملی ایران]] به عنوان نماینده انتخاب شده و در این کنگره شرکت می‌کند. او از اعضای فعال در [[حزب مردم ایران]] و جبهه ملی بود.
 
جناح رادیکال [[حزب مردم ایران]] در نخستین کنگره یکنگرهٔ این حزب در خرداد ماه ۱۳۴۲ طرح مبارزه قهرآمیز با رژیم و تغییر مشی جبهه ملی را به پیشنهاد کاظم‌کاظم سامی و [[حبیب‌الله پیمان]] مطرح می‌کنند که با مخالفت اکثریت اعضا روبه‌رو می‌شود و مورد قبول اعضا قرار نمی‌گیرد. پس از آن، کار مخفی این گروه برای پایه‌گذاری جنبش انقلابی مردم ایران (جاما) آغاز می‌شود.
 
[[جاما]] در سال ۱۳۴۲ تأسیس و به جذب نیرو و گسترش فعالیت‌ها می‌پردازد و به زودی اکثر جوانان حزب مردم ایران و بعضی دیگر از فعالان وابسته به [[جبهه ملی ایران]] در تهران و چند شهرستان جذب آن شده و با هدف [[براندازی]] نظام سلطنتی فعالیت می‌کنند. فعالیت این گروه، پیش از آغاز عملیات‌های نظامی و در همان مراحل ابتدایی در سال ۱۳۴۴ توسط [[ساواک]] کشف و اعضای [[جاما]] دستگیر می‌شود.<ref>https://www.radiofarda.com/a/f2_Iran_Islamic_Republic_history_Kazem_Saami_assassination_murder_Mohtashami_Bazargan/2229240.html</ref>
با پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷]]، سامی به عنوان وزیر بهداری در کابینه [[مهدی بازرگان]] منصوب شد.
 
سامی اولین وزیر بهداری بعد از انقلاب بود که ضمن قبول این پست، مسئولیت حدود ۳۰ واحد درمانی دیگر را به عهده گرفت. او در بیست و سوم تیر ماه سال ۱۳۵۸ (پنج ماه پس از انقلاب) طرح «طب ملی» را در اجتماع مدیران بهداری‌های سراسر کشور در شهر مشهد اعلام کرد، که به موجب آن‌،آن، هزینه یهزینهٔ دکتر، دارو و درمان همه ایرانیان از سوی دولت تأمین شده و تأسیس بیمارستان غیردولتی، غیرقانونی می‌شد. این طرح، مراجعه یمراجعهٔ داوطلبانه مردم به مطب خصوصی پزشکان را در ساعات غیر اداری منع نمی‌کرد. در مقدمه طرح آمده بود که '''تندرستی و درمان رایگان حق مردم است'''.
 
سامی از مخالفان بیمارستان‌های خصوصی بود و در دوران وزارت خود با طرح طب ملی در تلاش بود تا نهادهای درمانی را از سایر ارگان‌ها و نهادها گرفته و به وزارت بهداری و بهزیستی اضافه کند؛ که از این جمله می‌توان به ادغام کلیه واحدهای درمانی [[سازمان تأمین اجتماعی]]، [[جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران|جمعیت شیر و خورشید سرخ]]، [[سازمان انتقال خون ایران]] و حتی آموزشگاه‌های این نهادها اشاره کرد.<ref>http://issar.tums.ac.ir/wp-content/uploads/2020/01/sami.pdf</ref>
 
=== نمایندگی نخستین دوره مجلس شورای اسلامی ===
سامی در ۲۴ اسفند ۱۳۵۸، وارد کارزار [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۵۹–۱۳۵۸)|انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی]] شد و با کسب آرای مورد نیاز توانست به عنوان نماینده مردم [[تهران]] وارد [[دوره نخست مجلس شورای اسلامی|مجلس]] شود. پس از اتمام [[دوره نخست مجلس شورای اسلامی]] او تا پایان عمر هیچ مسئولیت سیاسی نداشت. در انتخابات [[دوره نخست مجلس شورای اسلامی]]، کاظم سامی از سوی دست‌کم چهار گروه گوناگون در تهران، از جمله «دفتر همکاری مردم با رئیس‌جمهور»، «[[جاما]]» و «[[جنبش مسلمانان مبارز]]» حمایت می‌شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کاظم سامی|نشانی=https://www.parliran.ir/majles/fa/Content/representatives6742/%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85کاظم-%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C29434سامی29434|وبگاه=www.parliran.ir|بازبینی=2021-06-08|کد زبان=fa}}</ref>
 
== ترور ==
به گفته یگفتهٔ مقامات [[جمهوری اسلامی]]<nowiki/>‌،، در ساعت ۱۱:۳۰ چهارشنبه ۲ آذر ماه ۱۳۶۷ شخصی که خود را [[غلام همتی]] معرفی می‌کند، در واپسین ساعات کار طبابت کاظم سامی وارد مطب وی شد. در فاصله یفاصلهٔ کوتاهی، با شنیدن فریادهای سامی، همسرش سراسیمه از طبقه بالا (منزل) به طبقه پایین (مطب) مراجعه کرده و آن مرد را دشنه به‌دست و خون‌آلود در کنار فرق شکافته و پیکر غرق به خون دکتر مشاهده می‌کند. سامی دو روز بعد با وجود تلاش تمامی تیم جراحی و پزشکان در ساعت ۲۱:۳۰ روز جمعه ۴ آذر ماه ۱۳۶۷ درگذشت.<ref>یادنامه کاظم سامی، انتشارات چاپخش، فروردین ۱۳۷۰</ref> [[سید علی‌اکبر محتشمی‌پور]]، وزیر کشور وقت جمهوری اسلامی سه هفته پس از قتل کاظم سامی اعلام کرد [[محمود جلیلیان]] قاتل وی در حمامی در اهواز خودکشی کرده‌است.<ref>خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۲۵ آذر ۱۳۶۷، مصاحبه مطبوعاتی سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور، وزیر کشور وقت</ref>
 
[[اکبر هاشمی رفسنجانی]] در کتاب خاطرات ۱۳۶۷ خود می‌نویسد:
:محمود جلیلیان متولد ۱۳۱۶ در کرمانشاه که گفته شد کارمند سازمان [[جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران|هلال‌احمر]] بوده و هنگام تصدی سامی در آن سازمان با وی درگیری داشت، قاتل کاظم سامی بود. او توسط حفاظت و اطلاعات شهربانی جمهوری اسلامی شناسایی شد، اما پیش از دستگیری در مورخه ۱۳ آذر ۱۳۶۷ در یکی از گرمابه‌های شهر اهواز، خود را از لوله دوش نمره حمام حلق آویز کرد. در داخل نمره حمام، یک سرنگ خالی نیز مشاهده شد.<ref>https://kadivar.com/15791/</ref>
بر خلاف گفته یگفتهٔ مقامات [[جمهوری اسلامی]]، این قتل در وضعیتی مشکوک انجام گرفت و گفته می‌شود که سامی، یکی از نخستین قربانیان [[قتل‌های زنجیره‌ای ایران]] است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=An Iranian Health Authority Is Reported Slain at a Clinic|نشانی=https://www.nytimes.com/1988/11/29/world/an-iranian-health-authority-is-reported-slain-at-a-clinic.html|کوشش=The New York Times|تاریخ=1988-11-29|تاریخ بازبینی=2021-06-08|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام خانوادگی=Ap}}</ref> از سویی دیگر [[فرج سرکوهی]] در مقاله‌ای آورده‌است:{{نقل قول|
«در همان روزگار شایع شد که [[حسینعلی منتظری]]، که هنوز در بافت قدرت اما منتقد حاکمیت بود، بر آن است تا با حمایت از نامزدی کاظم سامی در برابر اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری، تحولاتی سیاسی را زمینه‌ساز شود و بنابر همین شایعات، رقیب، که از محبوبیت سامی و نفوذ منتظری در جامعه آگاه و نگران بود، با قتل بدون محاکمه کاظم سامی او را از سر راه خود برداشته است. هر چند این شایعه قویا تکذیب شده بود.»<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =فرج سرکوهی |نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/01/140103_l45_chain_murderers_faraj_sarkouhi.shtml |عنوان=گفته‌های قاتلان از زبان قربانیان، چرایی قتل‌های زنجیره‌ای | ناشر =بی‌بی‌سی فارسی |تاریخ =۱۴ دی ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۵ دی ۱۳۹۲}}</ref>}}
 
 
در تاریخ ۱۲ خرداد ۱۴۰۰، در جریان رد صلاحیت [[محمود احمدی‌نژاد]] در [[انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۰)|انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰]] و واکنش‌ها و انتقادات وی به [[بررسی صلاحیت نامزدها در نظام انتخاباتی ایران|ردصلاحیت]] خود، [[عبدالرضا داوری]] مشاور سابق احمدی‌نژاد او را تهدید کرد که اگر به اعتراضات خود ادامه دهد، پرونده قتل دکتر سامی را که اطلاعات آن به تازگی به دستش رسیده بازخوانی خواهد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=محمود احمدی‌نژاد تهدید شد/ داوری: کاری نکن دربارهٔ قتل دکتر سامی افشاگری کنم (+عکس)|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/787245|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۰/۰۳/۱۲–۲۲:۴۷|بازبینی=2021-06-03|کد زبان=fa|نام=عصر|نام خانوادگی=ایران}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=https://twitter.com/davariabdolreza/status/1400081160403881989|نشانی=https://twitter.com/davariabdolreza/status/1400081160403881989|وبگاه=Twitter|بازبینی=2021-06-03|کد زبان=fa}}</ref>