تفاوت میان نسخه‌های «کاظم سامی»

۲٬۳۷۶ بایت اضافه‌شده ،  ۵ ماه پیش
افزودن مطلب و منبع
(ابرابزار)
(افزودن مطلب و منبع)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری ویرایش پیشرفته تلفن همراه
|footnotes =
}}
'''کاظم سامی کرمانی''' (۶ شهریور ۱۳۱۳ – ۴ آذر ۱۳۶۷) اولین [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی|وزیر بهداشت]] در ایران، پس از [[انقلاب ۱۳۵۷]] در [[دولت موقت ایران]]، نماینده [[دوره نخست مجلس شورای اسلامی|نخستنخستین دوره مجلس شورای اسلامی]] و رهبر [[جاما|جنبش انقلابی مردم ایران]] (جاما) از زمان تأسیس در ۱۳۴۲ تا هنگام کشته‌شدنش در ۱۳۶۷ بود. دکتر سامی در آخرین سال‌های زندگی خود، از [[نظام جمهوری اسلامی ایران|حکومت جمهوری اسلامی]] فاصله گرفت و از معدود [[نقد|منتقدین]] این حکومت در داخل ایران بود که آشکارا مواضع خود را اعلام می‌کرد. او همچنین طی یک [[نامه سرگشاده]] مشهور، به انتقاد از [[سید روح‌الله خمینی|روح‌الله خمینی]] به‌دلیل ادامه دادن [[جنگ ایران و عراق]]، پس از بازپس‌گیری مناطق اشغال‌شده پرداخت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Extrajudicial killings supported by law and Islamic jurisprudence {{!}} IRAN HUMAN RIGHTS REVIEW|نشانی=https://www.ihrr.org/ihrr_article/dueprocess-en_extrajudicial-killings-supported-by-law-and-islamic-jurisprudence/|بازبینی=2021-06-08|کد زبان=en-US}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=DR. KAZEM SAMI, Iran's first health minister...|نشانی=https://www.orlandosentinel.com/news/os-xpm-1988-11-28-0080390018-story.html|وبگاه=OrlandoSentinel.com|بازبینی=2021-06-08|کد زبان=en-US|نام=Orlando|نام خانوادگی=Sentinel}}</ref>
 
== ابتدای زندگی ==
 
== ترور ==
به گفتهٔ برخی از مقامات [[جمهوری اسلامی]]<nowiki/>، در ساعت ۱۱:۳۰ چهارشنبه ۲ آذر ماه ۱۳۶۷ شخصی که خود را [[غلام همتی]] معرفی می‌کند، در واپسین ساعات کار طبابت کاظم سامی وارد مطب وی شد. در فاصلهٔ کوتاهی، با شنیدن فریادهای سامی، همسرش سراسیمه از طبقه بالا (منزل) به طبقه پایین (مطب) مراجعه کرده و آن مرد را دشنه به‌دست و خون‌آلود در کنار فرق شکافته و پیکر غرق به خون دکتر مشاهده می‌کند. سامی دو روز بعد با وجود تلاش تمامی تیم جراحی و پزشکان در ساعت ۲۱:۳۰ روز جمعه ۴ آذر ماه ۱۳۶۷ درگذشت.<ref>یادنامه کاظم سامی، انتشارات چاپخش، فروردین ۱۳۷۰</ref> [[سید علی‌اکبر محتشمی‌پور]]، وزیر کشور وقت جمهوری اسلامی سه هفته پس از قتل کاظم سامی اعلام کرد [[محمود جلیلیان]] قاتل وی در حمامی در اهواز خودکشی کرده‌است.<ref>خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۲۵ آذر ۱۳۶۷، مصاحبه مطبوعاتی سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور، وزیر کشور وقت</ref>
 
[[اکبر هاشمی رفسنجانی]] در کتاب خاطرات ۱۳۶۷ خود می‌نویسد:
:محمود جلیلیان متولد ۱۳۱۶ در کرمانشاه که گفته شد کارمند سازمان [[جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران|هلال‌احمر]] بوده و هنگام تصدی سامی در آن سازمان با وی درگیری داشت، قاتل کاظم سامی بود. او توسط حفاظت و اطلاعات شهربانی جمهوری اسلامی شناسایی شد، اما پیش از دستگیری در مورخه ۱۳ آذر ۱۳۶۷ در یکی از گرمابه‌های شهر اهواز، خود را از لوله دوش نمره حمام حلق آویز کرد. در داخل نمره حمام، یک سرنگ خالی نیز مشاهده شد.<ref>https://kadivar.com/15791/</ref>
برانگیزه خلافشخصی گفتهٔبرای مقاماتقتل، [[جمهوریاز اسلامی]]،جانب اینخانواده قتلو درنزدیکان وضعیتیکاظم مشکوکسامی انجامو گرفتبرخی ومسئولان گفتهوقت، می‌شودهیچ‌گاه کهپذیرفته سامی،نشد. [[نظام‌الدین قهاری]] در این ارتباط یکیمی‌گوید اخراج قاتل از نخستینهلال‌احمر قربانیانکار [[قتل‌هایدکتر زنجیره‌ایسامی ایران]]نبوده است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=An Iranian Health Authority Isقتل Reportedکاظم Slainسامی؛ atسی aسال Clinicبعد|نشانی=https://www.nytimesbbc.com/1988persian/11/29/world/aniran-iranianfeatures-health-authority-is-reported-slain-at-a-clinic.html46331415|کوشش=TheBBC NewNews York Times|تاریخ=1988-11-29فارسی|تاریخ بازبینی=2021-06-08|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام خانوادگی=Apfa}}</ref> از سویی دیگر [[فرج سرکوهی]] در مقاله‌ای آورده‌است:{{نقل قول|
 
{{نقل قول|
«در همان روزگار شایع شد که [[حسینعلی منتظری]]، که هنوز در بافت قدرت اما منتقد حاکمیت بود، بر آن است تا با حمایت از نامزدی کاظم سامی در برابر اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری، تحولاتی سیاسی را زمینه‌ساز شود و بنابر همین شایعات، رقیب، که از محبوبیت سامی و نفوذ منتظری در جامعه آگاه و نگران بود، با قتل بدون محاکمه کاظم سامی او را از سر راه خود برداشته است. هر چند این شایعه قویا تکذیب شده بود.»<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =فرج سرکوهی |نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/01/140103_l45_chain_murderers_faraj_sarkouhi.shtml |عنوان=گفته‌های قاتلان از زبان قربانیان، چرایی قتل‌های زنجیره‌ای | ناشر =بی‌بی‌سی فارسی |تاریخ =۱۴ دی ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۵ دی ۱۳۹۲}}</ref>}}
 
بر خلاف گفتهٔ برخی از مقامات، این قتل در وضعیتی مشکوک انجام گرفت و این موضوع همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. گفته می‌شود که سامی، یکی از نخستین قربانیان [[قتل‌های زنجیره‌ای ایران]] است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=An Iranian Health Authority Is Reported Slain at a Clinic|نشانی=https://www.nytimes.com/1988/11/29/world/an-iranian-health-authority-is-reported-slain-at-a-clinic.html|کوشش=The New York Times|تاریخ=1988-11-29|تاریخ بازبینی=2021-06-08|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام خانوادگی=Ap}}</ref> در این پرونده، تنها قتل کاظم سامی در هاله‌ای از ابهام باقی نماند. مرگ مشکوک [[آدم‌کشی|قاتل]] او و نیز سرهنگ دلشاد تهرانی، از دست اندرکاران رسیدگی به پرونده سامی هم، به ابهامات این پرونده افزوده است. در حالی‌که برخی مقامات تلاش داشتند که قتل کاظم سامی را دارای انگیزه شخصی و دو مرگ مشکوک دیگر را نتیجه ی [[خودکشی]] اعلام کنند، بعدها اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود، از قتل کاظم سامی به‌ عنوان "[[ترور]]" یاد کرد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=قتل کاظم سامی؛ سی سال بعد|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-features-46331415|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ بازبینی=2021-06-08|زبان=fa}}</ref>
 
او نوشت:" آقای [[سید عبدالکریم موسوی اردبیلی|موسوی اردبیلی]] گزارش داد که در [[پزشکی قانونی]] در صحت ادعای خودکشی قاتل دکتر سامی تردید به‌وجود آمده و احتمال این‌که باندی بوده‌اند و او را کشته‌اند و کشته‌اش را حلق آویز کرده‌اند، وجود دارد. قرار شد پیگیری شود تا حقیقت مکشوف گردد."<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=قتل کاظم سامی؛ سی سال بعد|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-features-46331415|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ بازبینی=2021-06-08|زبان=fa}}</ref>
 
در تاریخ ۱۲ خرداد ۱۴۰۰، در جریان رد صلاحیت [[محمود احمدی‌نژاد]] در [[انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۰)|انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰]] و واکنش‌ها و انتقادات وی به [[بررسی صلاحیت نامزدها در نظام انتخاباتی ایران|ردصلاحیت]] خود، [[عبدالرضا داوری]] مشاور سابق احمدی‌نژاد او را تهدید کرد که اگر به اعتراضات خود ادامه دهد، پرونده قتل دکتر سامی را که اطلاعات آن به تازگی به دستش رسیده بازخوانی خواهد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=محمود احمدی‌نژاد تهدید شد/ داوری: کاری نکن دربارهٔ قتل دکتر سامی افشاگری کنم (+عکس)|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/787245|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۰/۰۳/۱۲–۲۲:۴۷|بازبینی=2021-06-03|کد زبان=fa|نام=عصر|نام خانوادگی=ایران}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=https://twitter.com/davariabdolreza/status/1400081160403881989|نشانی=https://twitter.com/davariabdolreza/status/1400081160403881989|وبگاه=Twitter|بازبینی=2021-06-03|کد زبان=fa}}</ref>