کیلومترشمار: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۸ بایت حذف‌شده ،  ۱۲ سال پیش
جز
پاک‌سازی فاصله‌های مجازی زائد
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (پاک‌سازی فاصله‌های مجازی زائد)
از ان جایی که این تفاوت های کم با توجه تغییراتی که در جاده ها در 2300 سال گذشته رخ داده اند قابل توجیه است، دقت کلی این اندازه گیری ها ایجاب می کند که این فاصله سنج ها از یک ابزار پیچیده استفاده می کرده اند، هر چند به استفاده از چنین ابزاری به طور مستقیم اشاره ای نشده است.
ادومتر ویتروویوس بر مبنای چرخ کالسکه ای به قطر 4 فوت (1.2 متر) که در هر مایل رومی 400 دور می چرخید ساخته شده است. در هر دور چرخش سوزنی روی محور به یک چرخ دنده با 400 دندانه گیر می کرد و بنابراین این چرخدنده در هر مایل دور کامل می چرخید.
هر دور چرخش این چرخ دنده چرخ دیگری که در محیط خود سوراخ‌هایی‌سوراخ‌هایی داشت درگیرمی شد. بر روی محیط این چرخ سنگ ریزه‌هایی‌ریزه‌هایی بود (calculus) که دانه به دانه با چرخش چرخ درون جعبه‌ای ریخته می‌‌شد. بنابر این با شمردن تعداد این سنگ ریزه‌ها به راحتی‌راحتی می‌‌شد مسافت طی‌طی شده را اندازه گیری کرد. این مساله که این وسیله اصلا در آن زمان ساخته شده است یا نه هنوز مورد بحث است. [[لئوناردو داوینچی|لئوناردو داوینچی]] سعی‌سعی کرد تا مطابق این توصیفات این دستگاه را بسازد اما نتوانست. بعد‌ها بنجامین فرانکلین نمونه ی خود را ساخت. او هنگامی که با کالسکه به مسافرت می‌‌می‌ رفت یک اودو متر ساده را ساخت. او می‌‌خواست بداند چه مقدار و با چه سرعتی حرکت کرده است.
اودو متر به صورتی‌صورتی که در سیستم‌های جدید استفاده می‌‌شود که در آن برای کنترل هر رقم یک چرخ دنده ی جدا وجود دارد در سال ۱۸۴۷ توسط ویلیام کلایتون با کمک اوسون پرات ساخته شده است. او اودو متر را برای شمارش تعداد چرخش‌های چرخ‌های واگن‌های اولیه ساخت.اودو متر حداقل دو چرخ دنده داشت ، یکی‌یکی که هر یک چهارم مایل می‌‌چرخید و دیگری که هر ۱۰ مایل می‌‌چرخید.
 
===چین===
[[Image:Han dynasty odometer cart.jpg|thumb|مثبف|220px|A یک اودومتر کالسکه در سلسله هان که با اسب کشیده می شود.]]
اودو متر هم چنین بعدها در چین قدیم احتمالاً توسط ژانگ هنگ(۷۸-۱۳۹ بعد از میلاد مسیح)، مخترع و دانشمند از [[دودمان هان|سلسله ی هان]](۲۰۲ قبل از میلاد-۲۲۰ بعد از میلاد) ساخته شد. ژانگ هنگ معمولاً به خاطر ساختن اودومتر شناخته می‌‌شود، افتخاری که او را در کنار هم عصران قبلی‌قبلی خود ارشمیدس و هرون از اسکندریه قرار می‌‌دهد. تا قرن سوم (در مدت پادشاهی ۳ پادشاه) چینی‌‌ها این وسیله را(jì lĭ gŭ chē' (記里鼓車' یا لی شمار کالسکه نامگذاری کرده بودند. لی واحد طولی است که برابر ۵۰۰m یا ۱۶۴۰ فوت است. در کتاب‌های چینی‌چینی قرن سوم طرز کار این وسیله آماده است. هنگامی که کالسکه یک لی را طی‌طی می‌‌کرد یک مجسمه ی چوبی با بازوی مکانیکی خود طبلی‌طبلی را به صدا در می‌‌آورد و هنگامی که ۱۰ الی طی‌طی می‌‌شد یک مجسمه چوبی دیگر یک زنگ را به صدا در می‌‌آورد.
علی‌علی رقم این که اختراع اودومتر به ژانگ هنگ یا حتی به ما جون(۲۰۰-۲۶۵)نسبت داده می‌‌شود. شواهدی موجود است که نشان می‌‌دهد اختراع اودومتر یک فرایند تدریجی‌تدریجی بوده است که در سلسله ی هان و در راس آن مردم دربار هوانگ هن(یعنی‌یعنی خواجه ها، مقامات کاخ، آشنایان و مهمان ها، بازیگران و آکروبات ها و ...) که دسته موسیقی به کالسکه طبل شاهی را دنبال می کردند قرار داشته اند. تاریخدان جوزف نیدهام می گوید جای تعجب نیست که این گروه اجتماعی سازنده چنین ابزاری بوده اند، چرا که شواهد دیگری از صنعت گری آنها در ساخت وسایل مکانیکی دیگری برای خشنود کردن امپراتور و درباریان وجود دارد. خدس زده می شود زمانی در قرن اول قبل از میلاد مسیح ( در سلسله هان غربی) ضربه های طبل ها و گنگ ها به طور خودکار به صورت مکانیکی به وسیله چرخیدن چرخ ها ایجاد می شد. این ممکن است طراحی لوکسیا هنگ (110 ق. م.) باشد، اما در سال 125 بعد از میلاد مسیح قطعا اودومتر مکانیکی در کالسکه در چین شناخته شده بود (همان طور که در یک نقاشی روی دیوار مقبره ژیاو تانک شان دیده می شود).
اودومتر هم چنین در دوره های بعدی تاریخ چین مورد استفاده قرار گرفت. در کتاب تاریخی جین شو (645 ب. م.) در قدیمی ترین قسمت کتاب گرد آوری شده است که به نام کوی باو (300 ب.م.) شناخته می شود، استفاده از اودومتر به همراه توصیفات کافی (و به طرز جالبی نسبت دادن آن به دوره هان غربی (202 ق.م. – 9 ب.م.) آمده است. در نوشته های کتاب جین شو آمده است که اودومتر بعد ها به جنوب نما، وسیله ای مکانیکی که توسط ما جون (200-265 ، هم چنین چرخ دنده تفاضلی را ببینید) اختراع شده است شبیه شد. آن گونه که در کتاب سونگ شی از سلسله سونگ آمده است(960 ب.م. – 1279ب.م.) اودومتر و جنوب نما توسط مهندسان قرن نهم، یازدهم و دوازدهم در یک وسیله چرخ دار با هم ترکیب شدند. در کتاب سان تزو سوان چینگ که به قرن 3 تا 5 باز می گردد، مساله ای ریاضی برای دانش آموزان وجود دارد که در مورد اودومتر است. در این مساله فاصله دو شهر و هم چنین فاصله ای که با هر بار چرخیدن چرخ کالسکه طی می شود داده شده است و سوال شده است که اگر کالسکه بخواهد این فاصله را طی کند چرخ ها چند بار خواهند چرخید.
 
۱۶۴٬۵۲۷

ویرایش