درفش کاویانی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
بدون خلاصۀ ویرایش
(خنثی‌سازی ویرایش 33373592 از AMIN TREX (بحث))
برچسب: خنثی‌سازی
جزبدون خلاصۀ ویرایش
== تاریخ ==
[[پرچم ایران]] در دوره‌های مختلف، دستخوش دگرگونی‌های بسیاری شده‌است. از نظر تاریخی در متون [[اوستا | اوستایی]] و نوشته‌های بجا مانده از دوران [[هخامنشی]] اشارهٔ مستقیمی به درفش کاویانی نشده‌است؛ ولی در دوران سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان این درفش بر روی سکه‌ها مشاهده شده‌است و به‌طور رسمی پرچم هر سه پادشاهی بوده‌است.<ref>http://www.azargoshnasp.net/Din/dk/derafshkawa.htm</ref>
درفش کاویانی بر روی سکه‌ای مربوط به دوره فرمانداری بگداد[[بغداد یکم]] به چشم می‌خورد. بگداد[[بغداد یکم]] اولین [[فرترکه]] (فرماندار) ایرانی بود که به دست [[سلوکوس یکم]] بر [[پارسه]] گماشته شد.<ref>{{cite book |title=CNG: KINGS of PERSIS. Baydād (Bagadat). Early 3rd century BC. AR Tetradrachm (30mm, 17.06 g, 9h). |url=https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=222778}}</ref>
 
تصاویر درفش کاویانی مربوط به بیش از ۲۳۰۰ سال پیش همچنان بر روی سکه‌ها موجود است؛ ولی بیشتر دانش ما در مورد جنس درفش کاویانی به نوشته‌های تاریخ‌نویسان پس از ورود اسلام به ایران بازمی‌گردد. [[محمد بن جریر طبری|طبری]] در کتاب تاریخی و جامع خود به نام [[تاریخ طبری]] می‌نویسد: درفش کاویانی از پوست پلنگ درست شده و درازای آن دوازده [[آرش (یکا)|اَرَش]] بود که اگر هر اَرَش را که فاصلهٔ بین نوک انگشتان دست تا بندگاه آرنج است، ۶۰ سانتی‌متر به حساب آوریم- تقریباً پنج متر عرض و هفت متر طول می‌شود. [[علی بن حسین مسعودی|ابوالحسن مسعودی]] نیز به همین موضوع اشاره می‌کند. [[ابن خلدون]] گزارش می‌کند که درفش کاویانی دارای ستاره‌ای در مرکز بود و چنیناعتقاد اعتقادیبر وجوداین داشت که تا زمانیبود که کسی که این درفش را حمل می‌کند شکست ناپذیر است. تاریخ‌شناس، آرتور کریستنسن (A. Christensen) باستانشناس و ایرانشناس دانمارکی، درفش کاویانی را به عنوان پرچم سلطنتی ساسانیان پذیرفت و استدلال کرد که اسطورهٔ کاوه با توجه به شهرت خاندان «کارن» (Karen) که تبارش را تا «قارن» (Qaren) پسر «کاوه» پی‌گرفته بود، درفش کاویانی را به عنوان نماد خود به‌کار می‌برد.<ref>Iran dar zaman Sassanian (Book, 1999) [WorldCat.org]</ref>استیگ ویکندر (S. Wikander) تاریخ‌شناس سوئدی، با این دیدگاه موافق بود اما استدلال کرد که این درفش را گروهی از مردان جنگ‌جوی عصر اوستایی و نگهبانان و راهبان جنگی دین زرتشت هم حمل می‌کردند. وی همچنین ثابت کرد که درفش کاویانی در دوران پارتی (اشکانیان) پرچم ملی ایران بوده‌است. مدتی در مورد این ادعاها اختلاف نظر وجود داشت، تا اینکه پس از کشف سکه‌ای مربوط به دورهٔ فرمانداری [[بغداد یکم]]، [[فرترکه]] سلوکیان در [[پارسه]]، مشخص شد که دیرینهٔ درفش کاویانی به دوره فرمانداران ایرانی در دوره سلوکی بازمی‌گردد که به عبارتی بیش از ۵۰۰ سال از دورهٔ ساسانیان کهن‌تر می‌باشد. در این سکه مشاهده می‌گردد که درفش کاویانی دارای چهار نقطهٔ بزرگ است. همچنین مشاهده می‌شود که نه‌تنها [[فرترکه|فَرَتَرَکه‌های]] [[پارسه]] درفش کاویانی را به عنوان پرچم خود معرفی کردند، بلکه آن را در کنار آتشکده و نماد [[فر کیانی]] بر روی سکه‌های خود به نمایش درمی‌آوردند. در همهٔ سکه‌ها به‌خوبی مشخص است که درفش کاویانی دارای چهار نقطه و آویزه بوده و در میان آن یک گل وجود داشته‌است.
استیگ ویکندر (S. Wikander) تاریخ‌شناس سوئدی، با این دیدگاه موافق بود اما استدلال کرد که این درفش را گروهی از مردان جنگ‌جوی عصر اوستایی و نگهبانان و راهبان جنگی دین زرتشت هم حمل می‌کردند. وی همچنین ثابت کرد که درفش کاویانی در دوران پارتی (اشکانیان) پرچم ملی ایران بوده‌است. مدتی در مورد این ادعاها اختلاف نظر وجود داشت، تا اینکه پس از کشف سکه‌ای مربوط به دورهٔ فرمانداری بَگداد یکم، [[فرترکه]] سلوکیان در [[پارسه]]، مشخص شد که دیرینهٔ درفش کاویانی به دوره فرمانداران ایرانی در دوره سلوکی بازمی‌گردد که بعبارتی بیش از ۵۰۰ سال از دورهٔ ساسانیان کهن‌تر می‌باشد. در این سکه مشاهده می‌گردد که درفش کاویانی دارای چهار نقطهٔ بزرگ است. همچنین مشاهده می‌شود که نه‌تنها [[فرترکه|فَرَتَرَکه‌های]] [[پارسه]] درفش کاویانی را به عنوان پرچم خود معرفی کردند، بلکه آن را در کنار آتشکده و نماد [[فر کیانی]] بر روی سکه‌های خود به نمایش درمی‌آوردند. در همهٔ سکه‌ها به‌خوبی مشخص است که درفش کاویانی دارای چهار نقطه و آویزه بوده و در میان آن یک گل وجود داشته‌است.
 
گفته می‌شود که علامت + که بر روی پرچم کاویانی بوده همان چلیپا یا [[صلیب ایرانی]] است که نماد و آیکون خورشید در فرهنگ ایرانی و [[میترائیسم|آئین مهری]] بوده‌است.<ref name="Kavian"/> کاوه فرخ بیان می‌کند که بالاترین نشان دوره ساسانی درفش کاویانی می‌باشد و تصویری بازسازی شده از درفش کاویانی بر اساس شاهنامه ارائه می‌دهد.<ref name="Farrokh">{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد
|نویسنده=Kaveh Farrokh, Angus McBride.
|سال=۲۰۰۵
|شابک=1-84176-713-1}}
{{پایان چپ‌چین}}</ref>به هنگام حمله اعراب به ایران، در جنگ [[جنگ قادسیه]] درفش کاویانی به دست ضرار بن الخطاب افتاد که او بابت درفش، مبلغ سی هزار دینار از [[عمر بن خطاب]] دریافت کرد، هرچند گفته می‌شود ارزش راستین درفش ۱٫۲ تا حتی دو میلیون دینار بوده‌است.<ref>Ṭabarī, I, p. 2337</ref><ref>Ebn al-Aṯīr, II, p. 482</ref> و چون درفش را نزد [[عمر بن خطاب]]، [[خلیفه]] مسلمانان، بردند، وی از بسیاریِ گوهرها، دُرها و جواهراتی که به درفش آویخته شده بود، دچار شگفتی شد و به نوشتهٔ [[تاریخ بلعمی]] عمر خلیفه اعراب مسلمان دستور داد تا گوهرهای آن را بردارند و درفش را در آتش بسوزانند.<ref name="Kavian"/>
{{پایان چپ‌چین}}</ref>
به هنگام حمله اعراب به ایران، در جنگ [[جنگ قادسیه]] درفش کاویانی به دست ضرار بن الخطاب افتاد که او بابت درفش، مبلغ سی هزار دینار از [[عمر بن خطاب]] دریافت کرد، هرچند گفته می‌شود ارزش راستین درفش ۱٫۲ تا حتی دو میلیون دینار بوده‌است.<ref>Ṭabarī, I, p. 2337</ref><ref>Ebn al-Aṯīr, II, p. 482</ref> و چون درفش را نزد [[عمر بن خطاب]]، [[خلیفه]] مسلمانان، بردند، وی از بسیاریِ گوهرها، دُرها و جواهراتی که به درفش آویخته شده بود، دچار شگفتی شد و به نوشتهٔ [[تاریخ بلعمی]] عمر خلیفه اعراب مسلمان دستور داد تا گوهرهای آن را بردارند و درفش را در آتش بسوزانند.<ref name="Kavian"/>
 
== درفش کاویانی و ملی‌گرایی ==
درفش کاویانی نقشی نمادین در بین جنبش‌های با تفکرات ملی‌گرایانه ایران از آغاز اسلام تاکنون بازی کرده‌است و نشان جنبش‌های ضد حکومت‌های اسلامی در ایران بوده‌است. [[یعقوب لیث صفاری]] در هنگام قیام خود علیه [[عباسیان]] در شعری که از طرف او برای خلیفه عباسی ارسال شد، چنین نوشت: «درفش کاویانی (عَلَم الکابیان) همراه من است و امیدوارم که زیر سایهٔ آن بر ملتها فرمانروایی کنم»<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=2695 |title=شاپور شهبازی، نوشتار پرچم، در دانشنامهٔ بزرگ اسلامی |accessdate=۲۸ نوامبر ۲۰۰۸ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101104042813/http://encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=2695 |archivedate=۴ نوامبر ۲۰۱۰ |dead-url=yes}}</ref>
 
در دوران نوین، درفش کاویانی نقشی نمادین در جنبش‌های ملی‌گرایانه و سیاسی داشت. این نماد نه تنها در جنبش‌های سیاسی [[پوپولیست|پوپولیستی]] جایگاه خاصی داشت.داشت، بلکه نمادی بود که در ملی‌گرایی نوین ایران توأمان دارای نقشی عقیدتی، فرهنگی و روشنفکری بوده و نماد میهن‌پرستان به‌شمار رفته‌است.<ref>Nationalizing Iran: Culture, Power, and the State, 1870-1940
By Afshin Marashi
Published by University of Washington Press, 2008</ref>
== اسطوره ==
{{اصلی|کاوه آهنگر}}
اشاره به '''داستان های اساطیری حول محور درفش کاویانی''' در [[استوره|اساطیر]]ِ ایران، به قیام [[کاوه آهنگر]] علیه ظلم و ستم [[ضحاک]] برمی‌گردد. [[ضحاک ماردوش]]، [[شاه]]ی است که در اثر بی عدالتی و ظلم [[اهریمن]] شانه‌هایش را بوسه می‌زند و از جای بوسه‌ها مارهایی می‌رویند. ضحاک برای اینکه زنده بماند باید روزانه مغز دو جوان را به مارها بدهد و ''کاوه آهنگر'' نیز کسی است که هفده فرزندش قربانی مارها شده‌است. در این هنگام، کاوه برای آن که مردم را علیه ضحاک بشوراند، پیش‌بند چرمی خود را بر سر چوبی می‌کند و آن را بالا می‌گیرد تا مردم گرد او آیند. سپس با کمک مردم، کاخ فرمانروای ضحاک خونخوار را در هم می‌کوبد و فریدون را بر تخت شاهی می‌نشاند. [[فریدون]] نیز پس از اینکه به شاهی رسید فرمان می‌دهد تا چرم پیش‌بند کاوه را با دیباهای زرد و سرخ و بنفش بیارایند و زر و گوهر به آن بیفزایند و آن را درفش شاهی خواند؛ و بدین شکل کلمه '''دَرَفش کاویانی''' پدید آمد.
[[فریدون]] نیز پس از اینکه به شاهی رسید فرمان می‌دهد تا چرم پیش‌بند کاوه را با دیباهای زرد و سرخ و بنفش بیارایند و زر و گوهر به آن بیفزایند و آن را درفش شاهی خواند؛ و بدین شکل کلمه '''دَرَفش کاویانی''' پدید آمد.
 
== نگارخانه ==
۵۶

ویرایش