تفاوت میان نسخه‌های «نقره»

۱۳٬۳۴۶ بایت حذف‌شده ،  ۱ ماه پیش
به نسخهٔ 32852692 از Sayenevisande (بحث) برگردانده شد: حق تکثیر - منبع تبلیغی (توینکل)
برچسب‌ها: برگردانده‌شده ویرایش‌گر دیداری دارای ادبیات عامیانه
(به نسخهٔ 32852692 از Sayenevisande (بحث) برگردانده شد: حق تکثیر - منبع تبلیغی (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
در گذشته از واژه ''سیم'' برای نامیدن این فلز استفاده می‌شد. سیم از واژه پارسی میانه asêm گرفته شده‌است. نام [[زبان لاتین|لاتین]] این فلز ''argentum'' است که از [[زبان نیا-هندواروپایی|ریشه هندواروپایی]] ''arg-'' به معنی خاکستری یا درخشان می‌آید.
 
== خواص ==
برخی از محققان معتقدند که واژه نقره از کلمه [[زبان سغدی|سُغدی]] “نکرتک” اخذ شده و به تدریج وارد زبان فارسی شده است. منطقه سکونت سغدی‌ها امروزه در حدود کشور ازبکستان متمرکز است. به نقره در زبان‌های پهلوی، انگلیسی و لاتین، آسیم، سیلور (silver) و آرگنتوم (Argentum) گفته می‌شود. سیلور از واژه آشوری سرپو گرفته شده است. به نظر می‌رسد سیلور بعدها وارد زبان انگلیسی شده است. چرا که به نقره در انگلیسی سیلور گفته می‌شود. در فرهنگ انگلیسی سیلور را کلمه‌ای می‌دانند از ریشه آنگلوساکسونی که از واژه Seolfor اخذ شده است<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نقره در ایران و نکاتی درباره آن|نشانی=http://noghrenema.com/نقره-و-اولین-حضور-آن-در-ایران/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2019-06-12|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>.
 
سیلور در انگلیسی کلمه‌ای است که با هیچ کلمه دیگری هم‌قافیه نمی‌شود. سیلور از کلمه آنگُلو ـ ساکسونی Seolfor گرفته شده است. جالب این است که کلمات Silver و Money در بیش از چهارده زبان دنیا به صورت یکسان به کار می‌روند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مهترین نکات نقره که باید بدانید|نشانی=http://noghrenema.com/مهمترین-نکات-نقره/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2021-10-08|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== نخستین استخراج نقره ==
شواهد موجود در اطراف برخی از معادن ترکیه و یونان ثابت می‌کند که استخراج نقره در حدود سه هزار سال قبل از میلاد انجام می‌شده است. تصفیه نقره نیز در تاریخ بشری، سابقه زیادی دارد. کَلدانیان (قرن شش تا اوایل قرن هفتم قبل از میلاد)، اولین کسانی بودند که نقره را با روش کوپلاسیون تصفیه کردند. در این روش، برای اینکه نقره خالص رو استخراج کنند، نقره را به همراه سرب یا مس ذوب می‌کنند. سرب و مس این ویژگی را دارند که ناخالصی‌های نقره را به همراه خودشان اکسید می‌کنند و چیزی که باقی می‌ماند، نقره خالص است.
 
با ظهور امپراطوری یونان، استخراج نقره از منطقه لوریوم (ششصد سال قبل از میلاد) شروع شد. بعدها در قرون وسطی، معادن آلمان از منابع اصلی استخراج نقره در اروپا بود. همچنین در دیگر مناطق جهان مثل آمریکای لاتین (مرکزی) استخراج نقره توسط امپراطوری‌های محلی انجام می‌شد. امروزه کشورهای بولیوی، پرو و مکزیک به استخراج نقره ادامه می‌دهند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کاربردهای نقره چی هست و کجاها استفاده می‌شه؟|نشانی=http://noghrenema.com/کاربردهای-نقره-چی-هست-و-کجاها-استفاده-م/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2021-09-28|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== خواص شیمیایی نقره ==
[[پرونده:Electron shell 047 Silver.svg|150px|farme|بندانگشتی|چپ|نحوه قرار گرفتن الکترون‌ها در نقره]]
 
در [[شیمی|علم شیمی]]، نقره یک فلز کمیاب است که با علامت Ag نشون داده می‌شود. این حروف اختصار کلمه argentum است که در لاتین به معنای نقره هست. نقره عنصری است فلزی با [[عدد اتمی]] ۴۷ در گروهIb و در دوره چهارم جدول تناوبی جای دارد. جرم اتمی ۱۰۷٫۸۶۸٬ظرفیت ۱ دارای دو ایزوتوپ پایدار است.<ref name="ReferenceA">کتاب فرهنگ عناصر نوشته صفحهٔ ۲۰۴</ref> در شیمی، نقره، فلز سنگین و نجیب گفته می‌شود. در شیمی، فلزی نَجیب است که در مقابل اکسید شدن و خوردگی مقاومت زیادی دارد. برخی از فلزات نجیب مثل نقره جزو فلزات گرانبها نیز تقسیم‌بندی می‌شوند. با این حال نقره واکنش‌پذیری خوبی با هیدروژن سولفید و گوگرد دارد. این واکنش باعث تیرگی فلز نقره می‌شود. بهترین راه برای رفع تیرگی نقره، آبکاری نقره با رادیوم هست. <ref>{{یادکرد وب|عنوان=فلز نقره چیست؟ الف تا ی|نشانی=http://noghrenema.com/about-silver/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2021-09-30|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== خواص فیزیکی نقره ==
مشخصات ظاهری نقره بیشتر مربوط به سفید و براق بودن آن است. مهمترین ویژگی نقره این است که گرما و جریان الکتریکی را سریعا از خود عبور می‌دهد. به همین دلیل در بین تمامی فلزات، به عنوان یکی از قوی‌ترین رساناها شناخته می‌شود. فلز نقره در معادن هم به صورت خالص و هم به همراه مس، سرب، نیکل و روی استخراج یافت می‌شود. نُقره فلزی نرم است و بعد از طلا دومین فلز چکش‌خوار دنیاست.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فلز نقره چیست؟ الف تا ی|نشانی=http://noghrenema.com/about-silver/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2021-09-30|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== تولید و ارزش ==
 
نقره نیز همانند دیگر فلزات گران‌بها به دلیل عرضه و تقاضاهای مربوط به سرمایه‌گذاری نوسانات شدید را تجربه کرده‌است. قیمت نقره در اوایل دهه ۱۹۷۰ کمتر از دو دلار برای هر اونس بود اما در سال ۱۹۸۰ تا ۴۹٫۹۵ دلار برای هر اونس رشد کرد. سپس به کمتر از ۱۰ دلار کاهش یافته و در طول دهه ۱۹۹۰ عمدتاً در قیمت ۴ تا ۶ دلار معامله می‌شد. در سال ۲۰۰۷ قیمت نقره پس از حدود دو دهه دوباره دورقمی شد و در سال‌های پس از آن با یک رشد سریع تا قیمت ۴۹٫۷۶ دلار در آوریل ۲۰۱۱ افزایش یافت. از سال ۲۰۱۲ قیمت نقره دوباره کاهش یافت و میانگین قیمت آن در سال ۲۰۱۳ به ۲۳٫۷۹ دلار رسیده و در مارس ۲۰۱۴ بیش از ۲۱ دلار برای هر اونس معامله می‌شود.
 
== نقره در ایران ==
کشور ایران با برخورداری از حدود هفتاد نوع ماده معدنی جزو غنی‌ترین کشورهای جهان به شمار می‌رود. علت این امر، قرار گرفتن سرزمین ایران در [[زمین‌شناسی ایران|منطقه کوه‌زایی آلپ ـ هیمالیا]]<nowiki/>ست. این کمربند از شرق اروپا شروع شده و تا شرق آسیا (تا کشور اندونزی) کشیده شده است. نکته قابل توجه این است که پانزده درصد مواد معدنی دنیا در این کمربند قرار گرفته است. طبق دانسته‌های باستان‌شناسی، ایرانیان فلز نقره را همراه با فلز سرب استخراج می‌کرده‌اند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نقره در ایران و نکاتی درباره آن|نشانی=http://noghrenema.com/نقره-و-اولین-حضور-آن-در-ایران/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2019-06-12|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== میزان تولید نقره در ایران ==
در سال ۲۰۱۰ مصرف نقره در بخش صنعت ۴۸۷ میلیون اونس، در جواهرسازی ۱۶۷ میلیون اونس، در سکه و مدال ۱۰۱ میلیون اونس، در عکاسی ۷۳ میلیون اونس، و در ظروف و لوازم غذاخوری ۵۰ میلیون اونس بوده‌است. در این سال [[مکزیک]] با ۱۲۸٫۶ میلیون اونس تولید [[پرو]] را پشت سر گذاشته و بزرگترین تولیدکننده نقره جهان شد. پرو با ۱۱۶٫۱ و [[چین]] با ۹۹٫۲ میلیون تن در رتبه‌های بعدی و استرالیا با ۵۹٫۹ میلیون تن در رتبه چهارم قرار گرفتند. شیلی، بولیوی، آمریکا، لهستان، روسیه و آرژانتین هم در رتبه‌های پنجم تا دهم تولید قرار دارند. <ref name="Supply and Demand" />
 
بر اساس آمارها، میزان تولید نقره در ایران طی سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ به میزان ۱۲۰ برابر افزایش داشته است. میزان تولید نقره در ایران در سال ۲۰۰۵، حدود ۱ تن بوده است. که این میزان در سال ۲۰۲۰ به ۱۲۰ تن رسیده است. البته باید دانست که تمامی تولید نقره در ایران از طریق استخراج از معادن نیست. بلکه نقره از طریق آزمایشگاهی نیز استخراج می‌شود. برای مثال شرکت ملی سرب و روی ایران در سال ۱۳۹۹ به میزان ۴۲۵۴ کیلوگرم قرص نقره از معادن تحت تملک خود استخراج کرده است. قرص نقره به سنگ‌های چند کیلیویی حاوی نقره گفته می‌شود که به صورت جانبی و حین استخراج فلزات معدنی مانند سرب، روی، مس و نیکل به دست می‌آید.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=وبسایت نقره نما|نشانی=http://noghrenema.com/%d9%86%d9%82%d8%b1%d9%87-%d9%88-%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%ad%d8%b6%d9%88%d8%b1-%d8%a2%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/|عنوان=میزان تولید نقره در ایران}}</ref>
 
== معدن سونگون ==
از جمله معادنی که وجود نقره در اندازه قابل توجه در آن به اثبات رسیده است، معدن مس سونگون قره داغ واقع در شهرستان ورزقان (یک صد و سی کیلومتری تبریز) است. این معدن در محور کوهزایی آلپ ـ هیمالیا واقع شده است. با توجه به وجود معادن بزرگ نقره در ترکیه، وجود نقره در این منطقه دور از ذهن نبود. معدن سونگون از معادن قدیمی آذربایجان است. که حفاری و استخراج فلزات معدنی از آن در تاریخ دویست سال اخیر ثبت شده است. این معدن در منطقه قره داغ آذربایجان شرقی واقع شده و از بزرگ‌ترین معادن مس ایران است. در این معدن به غیر از مس و نقره، فلز طلا نیز قابل استخراج است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نقره در ایران و نکاتی درباره آن|نشانی=http://noghrenema.com/نقره-و-اولین-حضور-آن-در-ایران/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2019-06-12|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== کاربردها ==
[[آینه]]‌های معمولی با پوشاندن [[شیشه]] با لایه‌ای از آلومینیوم یا جیوه تولید می‌شوند اما آینه‌هایی که قدرت انعکاس بالایی دارند معمولاً با لایه‌ای از نقره در پشت آن‌ها ساخته می‌شوند.
 
در سال ۲۰۱۰ مصرف نقره در بخش صنعت ۴۸۷ میلیون اونس، در جواهرسازی ۱۶۷ میلیون اونس، در سکه و مدال ۱۰۱ میلیون اونس، در عکاسی ۷۳ میلیون اونس، و در ظروف و لوازم غذاخوری ۵۰ میلیون اونس بوده‌است. در این سال [[مکزیک]] با ۱۲۸٫۶ میلیون اونس تولید [[پرو]] را پشت سر گذاشته و بزرگترین تولیدکننده نقره جهان شد. پرو با ۱۱۶٫۱ و [[چین]] با ۹۹٫۲ میلیون تن در رتبه‌های بعدی و استرالیا با ۵۹٫۹ میلیون تن در رتبه چهارم قرار گرفتند. شیلی، بولیوی، آمریکا، لهستان، روسیه و آرژانتین هم در رتبه‌های پنجم تا دهم تولید قرار دارند. و ایران با ۳٫۴ میلیون اونس تولید در رتبه نوزدهم دنیا قرار دارد.<ref name="Supply and Demand" />
== نقره در پزشکی ==
یون‌های نقره با جذب اکسیژن هوا، در حکم یک کاتالیزور باعث نابودی باکتری‌های می‌شوند. این خاصیت نقره از هزاران سال به این طرف شناخته شده است. چنانکه تا قبل از رواج آنتی بیوتیک‌ها، از فویل نقره برای قرار دادن در اطراف زخم و جلوگیری از عفونت استفاده می‌شد. نقره همچنین در قطره چشم و به عنوان ضدعفونی‌کننده استفاده می‌شود. معمولا افرادی که میزان نقره در بدن آنها بیش از حد طبیعی باشد، دچار سرگیجه می‌شود. چنین افرادی به محض اینکه در معرض آفتاب قرار می‌گیرند، پوستشان به خاکستری ـ آبی متمایل می‌شود. این موضوع باعث شده است تا پزشکان در مورد مصرف بیش از اندازه مکمل غذایی نقره کلوئیدی هشدار بدهند.
 
به خاطر خاصیت ضدمیکروبی نقره، سطح خارجی تجهیزات جراجی و محتوای پانسمان زخم و پماد زخم را آغشته به نقره می‌کنند. از پماد سیلور سولفادیازین یا فلامکسین برای سوختگی استفاده می‌شود. چرا که هم باعث از بین بردن باکتری‌ها می‌شود و هم به رشد مجدد پوست کمک می‌کند. به خاطر خاصیت ترمیم‌کنندگی نقره، از این فلز در عفونت‌های استخوانی و بازسازی بافت آسیب‌دیده استفاده می‌کنند. از نقره در درمان زگیل و میخچه به شکل مداد سوزاننده استفاده می‌شود. ترکیب نیترات نقره موجود در این دارو باعث از بین رفتن زگیل و میخچه می‌شود.
 
در ارولوژی از نقره برای جلوگیری از عفونت‌های مجاری ادراری استفاده می‌شود. در برخی از کشورهای دنیا در بخش رادیولوژی از هالیدهای نقره در فیلم‌های معمولی استفاده می‌کنند. یکی از عجیب‌ترین کاربردهای نقره در پزشکی، استفاده از آن برای ترک سیگار است. به این ترتیب که نقره را در اسپری‌هایی به کار برده‌اند که به ترک سیگار کمک می‌کند. این ترکیب برای نخستین بار در دهه هفتاد میلادی وارد بازار شد. کاربرد دیگر نقره در حوزه پزشکی، استفاده از آن در ساخت ماسک‌های جراجی است. این ماسک‌ها توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا مورد تائید قرار گرفته‌اند. در ساختار این ماسک‌ها ترکیبی از یون‌های مس و نقره به کار رفته است که خاصیتی آنتی باکتریال و ضد بو دارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کاربردهای نقره چی هست و کجاها استفاده می‌شه؟|نشانی=http://noghrenema.com/کاربردهای-نقره-چی-هست-و-کجاها-استفاده-م/|وبگاه=نقره نما|تاریخ=2021-09-28|بازبینی=2021-11-21|کد زبان=fa-IR|نویسنده=وبسایت نقره نما}}</ref>
 
== مشخصات ==