تفاوت میان نسخه‌های «زبان‌های کردی»

۱ ویرایش Kurd4444 (بحث) برگردانی شد (توینکل)
جز (غلط های املایی را تصحیح کردم)
(۱ ویرایش Kurd4444 (بحث) برگردانی شد (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
[[پرونده:Kurdish Areas Sorani.png||200px|thumb|بخش‌های کردنشین]]
 
'''زبان‌زبان‌های کردی''' یک [[زنجیره گویشی]] از [[زبان‌های هندواروپایی]] در شاخهٔ [[زبان‌های ایرانی غربی]] هستند که [[مردم کرد|کُردها]] هم اینک با آن‌ها سخن می‌گویند.<ref>https://www.ethnologue.com/subgroups/kurdish-1</ref><ref>* {{یادکرد-ویکی|پیوند=http://en.wikipedia.org/wiki/Kurdish_language|عنوان = Kurdish language |بازیابی = 19 ژوئن 2012}}</ref> زبان‌زبان‌های کردی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی هستند که با زبان‌های [[زبان فارسی|فارسی]] و [[زبان بلوچی|بلوچی]] خویشاوندی دارند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = دکتر محرم رضایتی کیشه خاله|نشانی=http://jlkd.um.ac.ir/index.php/lj/article/view/54976 |عنوان= مقایسة گویش کرمانجی رودباری با گویشهای کرمانجی خراسان | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = وبگاه تخصصی زبانشناسی اتنولوگ|نشانی= https://www.ethnologue.com/language/kmr|عنوان=زبان کردی | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = دانشنامه ایرانیکا|نشانی= http://www.iranicaonline.org/articles/kurdish-language-i|عنوان= | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://jlr.alzahra.ac.ir/article_1846_a648a7f1652ff0fab4f3f0d1b5de081d.pdf|عنوان=ساخت ارگتیوو فروپاشی آن در گویش کرمانجی خراسان| ناشر = دانشگاه فردوسی مشهد|تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://www.kurdishstudies.pl/files/Fritillaria%20Kurdica%2001.pdf|عنوان= | ناشر = Jagiellonian university|تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref> تعریف یک زبان به عنوان «کردی» همواره دستخوش عوامل غیر زبان‌شناختی به‌ویژه عوامل سیاسی، و فرهنگی است.<ref name="Encyclopaedia Iranica">http://www.iranicaonline.org/articles/kurdish-language-i [http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/ot_grp7/ot_kurdishwritten_20050223.html Encyclopaedia Iranica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200213183101/http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http%3A%2F%2Fwww.iranicaonline.org%2Fnewsite%2Farticles%2Fot_grp7%2Fot_kurdishwritten_20050223.html |date=۱۳ فوریه ۲۰۲۰}}، سرواژهٔ Kurdish language</ref> در واقع زبان کردی زبان واحدی نیست و زبان واحدی به نام کردی وجود ندارد، زبان کردی به معنای یک زبان با یک شکل استاندارد و مرز و تعریف مشخص نیست، آنچه هست گویش هایزبان‌های مستقلی ([[سورانی]] و [[کرمانجی]] و [[کلهری]] و [[لکی]] و [[گویش هورامی|هورامی]] و [[زازاکی]] است که مجموعاً کردی نامیده می‌شوند.<ref name="Encyclopaedia Iranica"/><ref>[http://www.fis-iran.org/fa/resources/encyclopedia/language بنیاد مطالعات ایران]، بازدید: مه ۲۰۰۹.</ref>
 
زبان‌زبان‌های کردی شباهت‌هایی به زبان‌های [[زبان بلوچی|بلوچی]]، [[گیلکی]]، [[تالشی]]، [[گورانی]] و [[زازاکی]] نیز دارند، این [[زبان‌ها]] نیز متعلق به زیرگروه شمال غربی زبان‌های ایرانی هستند. از دیگر زبان‌های مشابه به زبان‌های کردی که زیرگروه جنوب غربی زبان‌های ایرانی به‌شمار می‌آیند، [[فارسی]] و [[لری]] هستند؛ که هرکدام در مناطق وسیعی تکلم می‌شوند.
 
گویش‌های مختلف عمدتاً در بخش‌هایی از [[ایران]]، [[عراق]]، [[سوریه]] و [[ترکیه]] مورد استفاده قرار می‌گیرد. جمعیت‌های پراکنده کرد همچنین در [[جمهوری آذربایجان]]، ارمنستان، لبنان و کشورهای اروپایی به ویژه آلمان و انگلستان نیز زندگی می‌کنند.<ref>کرد و پراکندگی او در گستره ایران زمین - ح. بهتویی - ۱۳۷۷ - تهران.</ref>
وی کوشیده‌است وحدت زبانی ادعایی فارسی-کرد-بلوچی را که احتمالاً در مناطق مرکزی ایران بوده بازسازی کند. مطابق نظریه مکنزی، پارس‌ها ([[هخامنشیان]]) [[استان فارس]] را در جنوب غربی اشغال کردند (براساس این فرض که هخامنشیان به فارسی باستان صحبت می‌کرده‌اند و این زبان به درستی نیای فارسی امروزی باشد)، بلوچ‌ها (پروتو-بلوچ‌ها، اجداد بلوچ‌های امروزی) در مناطق مرکزی غرب ایران ساکن بوده‌اند و کردها (پروتو-کردها، اجداد کردهای امروزی) در شمال غربی لرستان و اصفهان کنونی زندگی می‌کرده‌اند.<ref name="Professor Garnik Asatrian 2009 pp. 1-58">{{یادکرد ژورنال|عنوان=|ژورنال=|ناشر=|تاریخ=|زبان=|شاپا=|doi=Professor Garnik Asatrian (Yerevan University) (2009)."Prolegomena to the Study of the Kurds", Iran and the Caucasus, Vol.13, pp. 1-58, 2009 Published in 2009, Iran and the Caucasus, 13, pp.1-58.|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}</ref>
 
=== ارتباط زبان اوستایی، پارسی، مادی و پهلوی با زبانزبان‌های کردی ===
در سال‌های اخیر تصور نادرستی در بین عوام از ارتباط زبان اوستایی و کردی ایجاد شده‌است. زبان اوستایی یک زبان ایرانی شرقی است و زبان‌های کردی جزو شاخه غربی زبان‌های ایرانی اند و به طبع نمی‌توانند بازمانده یک زبان ایرانی شرقی (اوستایی) باشند. همانندی‌های فارسی، کردی، بلوچی و هر زبان ایرانی دیگر با اوستایی بدین دلیل است که همه این زبان‌ها ایرانی اند و از یک نیای مشترک زبان نیا-ایرانی منشعب شده‌اند.